ΠINAKAΣ ΠEPIEXOMENΩN
1. | |
1.1 | |
1.2 | |
2. | |
3. | |
4. | Έκθεση Ελέγχου Ανεξάρτητου Ελεγκτή επί των Ετήσιων Οικονομικών Καταστάσεων |
5. | Πρόσθετες πληροφορίες και στοιχεία απόφασης 7/448/11.10.07 ΔΣ Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς |
5.1 | |
5.2 | |
5.3 |
2
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις
σύμφωνα με τα
Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής
Αναφοράς («ΔΠΧΑ»)
όπως έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση
για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
Γ.Ε.ΜΗ: 000296601000
AP.M.A.E: 2443/06/B/86/23
ΕΔΡΑ:
5
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
6
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
7
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Στοιχεία Επιχείρησης
Διοικητικό Συμβούλιο | Ιωάννης Παπαθανασίου - Πρόεδρος Δ.Σ. | |
Ανδρέας Σιάμισιης - Διευθύνων Σύμβουλος | ||
Γεώργιος Αλεξόπουλος - Μέλος | ||
Θεόδωρος-Αχιλλέας Βάρδας - Μέλος | ||
Αλέξανδρος Μεταξάς - Μέλος | ||
Ιορδάνης Αϊβάζης - Μέλος | ||
Αλκιβιάδης-Κωνσταντίνος Ψάρρας - Μέλος | ||
Αναστασία Μαρτσέκη - Μέλος (Από 17/05/2021) | ||
Νικόλαος Βρεττός Μέλος (Από 30/6/2021) | ||
Lorraine Σκαραμαγκά - Μέλος (Από 30/6/2021) | ||
Παναγιώτης Τριδήμας - Μέλος (Από 30/6/2021) | ||
Άλλα μέλη Διοικητικού Συμβουλίου κατά τη χρήση | Μιχαήλ Κεφαλογιάννης - Μέλος (Έως 17/05/2021) | |
Λουκάς Παπάζογλου - Μέλος (Έως 17/05/2021) | ||
Θεόδωρος Πανταλάκης - Μέλος (Έως 30/6/2021) | ||
Σπυρίδων Παντελιάς - Μέλος (Έως 30/6/2021) | ||
Γεώργιος Παπακωνσταντίνου - Μέλος (Έως 30/6/2021) | ||
Κωνσταντίνος Παπαγιαννόπουλος - Μέλος (Έως 30/6/2021) | ||
Αναστασία Μακαριγάκη - Μέλος (Από 17/05/2021 έως 30/6/2021) | ||
Διεύθυνση Έδρας εταιρείας | Χειμάρρας 8A | |
151 25 Μαρούσι, Ελλάδα | ||
Γ.Ε.Μ.Η | 000296601000 |
Οι ετήσιες ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της Ετήσιας Οικονομικής Έκθεσης η οποία είναι διαθέσιμη στην ηλεκτρονική διεύθυνση: https://www.helpe.gr/en/investor-relations/quarterly-results/annual-interim-financial-reports/και η οποία περιλαμβάνει την Έκθεση Ελέγχου των Ανεξάρτητων Ελεγκτών.
8
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Ενοποιημένη Κατάσταση Οικονομικής Θέσης
Σημ. | 31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |
ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ | |||
Ενσώματα πάγια περιουσιακά στοιχεία | 6 | ||
Δικαιώματα χρήσης παγίων | 7 | ||
Άυλα περιουσιακά στοιχεία | 8 | ||
Επενδύσεις σε συγγενείς επιχειρήσεις και κοινοπραξίες | 9 | ||
Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις | 20 | ||
Επενδύσεις σε συμμετοχικούς τίτλους | 3 | ||
Δάνεια, προκαταβολές και λοιπές απαιτήσεις | 10 | ||
Μη κυκλοφορούν Ενεργητικό | |||
Αποθέματα | 11 | ||
Πελάτες και λοιπές απαιτήσεις | 12 | ||
Φόρος εισοδήματος εισπρακτέος | 30 | ||
Παράγωγα χρηματοοικονομικά στοιχεία | |||
Ταμειακά διαθέσιμα και ταμειακά ισοδύναμα | 13 | ||
Κυκλοφορούν ενεργητικό | |||
Περιουσιακά στοιχεία διαθέσιμα προς πώληση | 14 | ||
Σύνολο ενεργητικού | |||
ΙΔΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ | |||
Μετοχικό κεφάλαιο | 15 | ||
Aποθεματικά | 16 | ||
Αποτελέσματα εις νέον | |||
Ίδια κεφάλαια αποδιδόμενα στους μετόχους της μητρικής | |||
Μη ελέγχουσες συμμετοχές | |||
Σύνολο ιδίων κεφαλαίων | |||
ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ | |||
Έντοκα δάνεια | 18 | ||
Υποχρεώσεις μισθώσεων | 18 | ||
Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις | 20 | ||
Υποχρεώσεις παροχών προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία | 21 | ||
Παράγωγα χρηματοοικονομικά στοιχεία | 24 | ||
Προβλέψεις | 22 | ||
Λοιπές μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις | 23 | ||
Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις | |||
Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις | 17 | ||
Παράγωγα χρηματοοικονομικά στοιχεία | 24 | ||
Φόρος εισοδήματος πληρωτέος | 30 | ||
Έντοκα δάνεια | 18 | ||
Υποχρεώσεις μισθώσεων | 18 | ||
Μερίσματα πληρωτέα | |||
Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις | |||
Σύνολο υποχρεώσεων | |||
Σύνολο ιδίων κεφαλαίων και υποχρεώσεων |
Οι σημειώσεις στις σελίδες 13 έως 125 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος αυτών των ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων.
Οι Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις για το έτος 2021 εγκρίθηκαν από το Διοικητικό Συμβούλιο στις 24 Φεβρουαρίου 2021.
Ανδρέας Σιάμισιης | Βασίλειος Τσάιτας | Στέφανος Παπαδημητρίου |
Διευθύνων Σύμβουλος | Γενικός Διευθυντής Οικονομικών Ομίλου | Διευθυντής Λογιστικής |
9
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Ενοποιημένη Κατάσταση Συνολικών Εισοδημάτων / Ζημιών
Έτος που έληξε | |||
Σημ. | 31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |
Έσοδα από συμβάσεις με πελάτες | 5 | ||
Κόστος πωληθέντων | 25 | ( | ( |
Μεικτό αποτέλεσμα | ( | ||
Έξοδα πωλήσεων και λειτουργίας διάθεσης | 25 | ( | ( |
Έξοδα διοικητικής λειτουργίας | 25 | ( | ( |
Έξοδα ερευνών και ανάπτυξης | 26 | ( | ( |
Λοιπά λειτουργικά έσοδα και άλλα κέρδη | 26 | ||
Λοιπά λειτουργικά έξοδα και άλλες ζημιές | 26 | ( | ( |
| |||
Λειτουργικό αποτέλεσμα | ( | ||
Χρηματοοικονομικά έσοδα | 28 | ||
Χρηματοοικονομικά έξοδα | 28 | ( | ( |
Χρηματοοικονομικά έξοδα μισθώσεων | 19,28 | ( | ( |
Κέρδη / (Ζημιές) από συναλλαγματικές διαφορές | 29 | ||
Κέρδη / (Ζημιές) από επενδύσεις σε συγγενείς επιχειρήσεις και κοινοπραξίες | 9 | ||
Κέρδη / (ζημιές) προ φόρων | ( | ||
Φόρος εισοδήματος | 30 | ( | |
Καθαρά κέρδη / (ζημιές) χρήσης | ( | ||
Κέρδη / (ζημιές) αποδοτέα σε : | |||
Ιδιοκτήτες της μητρικής | ( | ||
Μη ελέγχουσες συμμετοχές | ( | ||
( | |||
Λοιπά συνολικά εισοδήματα / (ζημιές) | |||
Λοιπά συνολικά εισοδήματα / (ζημιές) που δεν θα ταξινομηθούν μελλοντικά στην κατάσταση αποτελεσμάτων (μετά φόρων): | |||
Αναλογιστικά κέρδη / (ζημιές) από συνταξιοδοτικά προγράμματα καθορισμένων παροχών | 21 | ( | ( |
Μεταβολές αποτίμησης συμμετοχικών τίτλων | 16 | ( | ( |
Λοιπά συνολικά έσοδα / (έξοδα) από επενδύσεις σε συγγενείς επιχειρήσεις | 16 | ( | |
( | ( | ||
Λοιπά συνολικά εισοδήματα / (ζημιές) που ενδέχεται να ταξινομηθούν μελλοντικά στην κατάσταση αποτελεσμάτων (μετά φόρων): | |||
Κέρδη / (ζημιές) από αποτίμηση πράξεων αντιστάθμισης κινδύνου | 16 | ( | |
Αναταξινόμηση πράξεων αντιστ. κινδύνου μέσω της κατάστασης συνολικών εισοδημάτων | 16 | ( | |
Συναλλαγματικές διαφορές και λοιπές κινήσεις | |||
( | |||
Λοιπά συνολικά εισοδήματα / (ζημιές) καθαρά από φορολογία | ( | ( | |
Συγκεντρωτικά συνολικά εισοδήματα / (ζημιές) χρήσης μετά από φόρους | ( | ||
Συγκεντρωτικά συνολικά εισοδήματα / (ζημιές) αποδοτέα σε: | |||
Ιδιοκτήτες της μητρικής | ( | ||
Μη ελέγχουσες συμμετοχές | ( | ||
( | |||
Κέρδη / (ζημιές) ανά μετοχή (σε Ευρώ ανά μετοχή) | 31 | ( | |
Οι σημειώσεις στις σελίδες 13 έως 125 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος αυτών των ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων.
10
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Ενοποιημένη Κατάσταση Μεταβολών Ιδίων Κεφαλαίων
Αποδιδόμενα στους μετόχους της μητρικής εταιρείας | |||||||
Σημ. | Μετοχικό κεφάλαιο | Απόθεματικά | Αποτελέσματα εις νέον | Σύνολο | Μη ελέγχουσες συμμετοχές | Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων | |
Υπόλοιπο την 1η Ιανουαρίου 2020 | |||||||
Μεταβολές αποτίμησης συμμετοχικών τίτλων στην εύλογη αξία | 16 | ( | ( | ( | |||
Αναταξινόμηση πράξεων αντιστ. κινδύνου μέσω της κατάστασης συνολικών εισοδημάτων | 16 | ||||||
Κέρδη / (ζημιές) από αποτίμηση πράξεων αντιστάθμισης κινδύνου | 16 | ( | ( | ( | |||
Λοιπά συνολικά κέρδη / (ζημιές) από επενδύσεις σε συνδεδεμένες επιχειρήσεις | 16 | ||||||
Συναλλαγματικές διαφορές και λοιπές κινήσεις | 16 | ( | |||||
Αναλογιστικά κέρδη / (ζημιές) από συνταξιοδοτικά προγράμματα καθορισμένων παροχών | 16 | ( | ( | ( | |||
Λοιπά συνολικά εισοδήματα / (ζημιές) | ( | ( | ( | ( | |||
Καθαρά κέρδη / (ζημιές) χρήσης | ( | ( | ( | ( | |||
Συγκεντρωτικά συνολικά εισοδήματα / (ζημιές) για τη χρήση | ( | ( | ( | ( | ( | ||
Συμμετοχή μετόχων μειοψηφίας σε αυξήσεις μετ. κεφ. θυγατρικής | |||||||
Μερίσματα σε μετόχους μειοψηφίας | ( | ( | |||||
Μερίσματα | 31 | ( | ( | ( | |||
Λοιπές κινήσεις | ( | ( | ( | ||||
Υπόλοιπο την 31η Δεκεμβρίου 2020 | |||||||
Επίδραση αλλαγής λογιστικής πολιτικής (ΔΛΠ 19) | 21 | ( | ( | ( | |||
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2021 | |||||||
Μεταβολές αποτίμησης συμμετοχικών τίτλων στην εύλογη αξία | 16 | ( | ( | ( | |||
Αναταξινόμηση πράξεων αντιστ. κινδύνου μέσω της κατάστασης συνολικών εισοδημάτων | 16 | ( | ( | ( | |||
Κέρδη / (ζημιές) από αποτίμηση πράξεων αντιστάθμισης κινδύνου | 16 | ||||||
Λοιπά συνολικά κέρδη / (ζημιές) από επενδύσεις σε συνδεδεμένες επιχειρήσεις | 16 | ( | ( | ( | |||
Συναλλαγματικές διαφορές και λοιπές κινήσεις | 16 | ||||||
Αναλογιστικά κέρδη / (ζημιές) από συνταξιοδοτικά προγράμματα καθορισμένων παροχών | 16 | ( | ( | ( | |||
Λοιπά συνολικά εισοδήματα / (ζημιές) | ( | ( | ( | ( | |||
Καθαρά κέρδη / (ζημιές) χρήσης | |||||||
Συγκεντρωτικά συνολικά εισοδήματα / (ζημιές) για τη χρήση | ( | ||||||
Μερίσματα σε μετόχους μειοψηφίας | ( | ( | |||||
Μερίσματα | 31 | ( | ( | ( | |||
Λοιπές κινήσεις | ( | ||||||
Υπόλοιπο την 31η Δεκεμβρίου 2021 | |||||||
Οι σημειώσεις στις σελίδες 13 έως 125 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος αυτών των ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων.
11
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Ενοποιημένη Kατάσταση Tαμειακών Ροών
Έτος που έληξε | |||
Σημ. | 31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |
Ταμειακές ροές από λειτουργικές δραστηριότητες | |||
Ταμειακές ροές από λειτουργικές δραστηριότητες | 33 | ||
Εισπραχθείς / (καταβληθείς) φόρος εισοδήματος | 30 | ||
Καθαρές ταμειακές ροές από λειτουργικές δραστηριότητες | |||
Ταμειακές ροές από επενδυτικές δραστηριότητες | |||
Αγορές ενσώματων παγίων και άυλων περιουσιακών στοιχείων | 6,8 | ( | ( |
Είσπραξη από πώληση ενσώματων παγίων και άυλων περιουσιακών στοιχείων | |||
Επενδύσεις σε συνδεδεμένες επιχειρήσεις και κοινοπραξίες | 37 | ( | |
Αγορά θυγατρικής, καθαρής από χρηματικά διαθέσιμα | 37 | ||
Έξοδα αύξησης μετοχικού κεφαλαίου θυγατρικής πληρωθέντα | ( | ( | |
Εισπραχθείσες επιδοτήσεις | |||
Εισπραχθέντες τόκοι | 28 | ||
Προκαταβολές για δικαιώματα χρήσης παγίων | ( | ( | |
Μερίσματα εισπραχθέντα | 9 | ||
Είσπραξη από πώληση περιουσιακών στοιχείων διαθεσίμων προς πώληση | |||
Καθαρές ταμειακές ροές από επενδυτικές δραστηριότητες | ( | ( | |
Ταμειακές ροές από χρηματοδοτικές δραστηριότητες | |||
Τόκοι δανείων καταβληθέντες | ( | ( | |
Μερίσματα πληρωθέντα σε μετόχους της εταιρείας | 32 | ( | ( |
Μερίσματα πληρωθέντα σε μετόχους της μειοψηφίας | ( | ( | |
Συμμετοχή μειοψηφίας στην αύξηση μετοχικού κεφαλαίου θυγατρικής | |||
Εισπράξεις από εκδοθέντα / αναληφθέντα δάνεια | 18 | ||
Εξοφλήσεις δανείων | 18 | ( | ( |
Πληρωμές υποχρεώσεων μίσθωσης - κεφάλαιο | 19 | ( | ( |
Πληρωμές υποχρεώσεων μίσθωσης - τόκοι | 19 | ( | ( |
Καθαρές ταμειακές ροές από χρηματοδοτικές δραστηριότητες | ( | ( | |
Καθαρή αύξηση / (μείωση) στα ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα | ( | ||
Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα στην αρχή του έτους | 13 | ||
Συναλλαγματικές διαφορές στα ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα | ( | ||
Καθαρή αύξηση / (μείωση) στα ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα | ( | ||
Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα στο τέλος του έτους | 13 | ||
Οι σημειώσεις στις σελίδες 13 έως 125 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος αυτών των ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων.
12
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Σημειώσεις επί των ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων
1. | Γενικές πληροφορίες |
Η εταιρεία
Η μητρική εταιρεία εδρεύει στην
Οι ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ Συμμετοχών Α.Ε. για το έτος 2021 εγκρίθηκαν από το Διοικητικό Συμβούλιο στις 24 Φεβρουαρίου 2022. Οι Μέτοχοι της Εταιρείας έχουν τη δυνατότητα να τροποποιήσουν τις Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις μετά τη δημοσίευση τους.
2 | Σύνοψη Σημαντικών Λογιστικών Πολιτικών |
Οι σημαντικές λογιστικές πολιτικές που ακολουθήθηκαν κατά τη σύνταξη των ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων παρατίθενται ακολούθως. Οι λογιστικές πολιτικές έχουν εφαρμοστεί με συνέπεια σε όλα τα έτη εκτός εάν έχει δηλωθεί διαφορετικά.
2.1 | Πλαίσιο κατάρτισης των οικονομικών καταστάσεων |
Οι ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις για το έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2021 έχουν καταρτιστεί σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (ΔΠΧΑ) που έχουν υιοθετηθεί από το Συμβούλιο Διεθνών Λογιστικών Προτύπων (ΣΔΛΠ) και έχουν εγκριθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση («ΕΕ») και παρουσιάζουν την οικονομική θέση, τα αποτελέσματα και τις ταμειακές ροές του Ομίλου με βάση την αρχή της συνεχιζόμενης δραστηριότητας. Η Διοίκηση θεωρεί ότι η αρχή της συνεχιζόμενης δραστηριότητας αποτελεί την κατάλληλη βάση προετοιμασίας της παρούσας οικονομικής πληροφόρησης.
Καθορίζοντας την κατάλληλη βάση για την κατάρτιση των ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων, η Διοίκηση οφείλει να εξετάσει εάν ο Όμιλος μπορεί να συνεχίσει τη δραστηριότητα στο εγγύς μέλλον.
13
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Οι επιχειρηματικές δραστηριότητες του Ομίλου, μαζί με τους παράγοντες που η Διοίκηση θεωρεί ότι ενδέχεται να επηρεάσουν την ανάπτυξη, τη χρηματοοικονομική απόδοση και τη χρηματοοικονομική θέση του ομίλου παρατίθενται στην έκθεση διαχείρισης της Διοίκησης. Η αβεβαιότητα και οι κύριοι χρηματοοικονομικοί και λειτουργικοί κίνδυνοι που ενδέχεται να επηρεάσουν την απόδοση του Ομίλου περιγράφονται στη Σημείωση 3.
Στις 31 Δεκεμβρίου 2021, τα ταμειακά διαθέσιμα του Ομίλου ανέρχονται σε €1.053 εκατ. και έχει θετικό λειτουργικό κεφάλαιο κίνησης. Ο συνολικός δανεισμός ανέρχεται σε €2.991 εκατ. εκ των οποίων €2.413 εκατ. αποτελούνται από δεσμευμένες προθεσμιακές διευκολύνσεις και €578 εκατ. από μη δεσμευμένες βραχυπρόθεσμες κυλιόμενες διευκολύνσεις κατόπιν αιτήματος. Από το συνολικό δανεισμό ποσό ύψους €894 εκατ. των δεσμευμένων προθεσμιακών διευκολύνσεων και €578 εκατ. μη δεσμευμένων βραχυπρόθεσμων κυλιόμενων διευκολύνσεων είναι πληρωτέα εντός των επόμενων 12 μηνών. Πληροφορίες σχετικά με τα υπόλοιπα και τη ληκτότητα των παραπάνω παρουσιάζονται στη Σημείωση 18.
Η Διοίκηση εκτιμά ότι όλος ο ληξιπρόθεσμος δανεισμός που λήγει στους επόμενους 12 μήνες θα αναχρηματοδοτηθεί με παρόμοιους όρους και θα ξεκινήσει συζητήσεις με τους δανειστές για την επέκταση ή αναχρηματοδότηση των ληξιπρόθεσμων δανείων, και είναι αισιόδοξη ότι οι συζητήσεις θα ολοκληρωθούν με επιτυχία. Επιπλέον, σαν μέρος της μακροπρόθεσμης στρατηγικής χρηματοδότησης του Ομίλου, η Διοίκηση έχει την δυνατότητα χρηματοδότησης από τις κεφαλαιαγορές με την έκδοση εισηγμένων ομολόγων. Σε περίπτωση που απαιτείται περεταίρω χρηματοδότηση, ο Όμιλος μπορεί να αντλήσει κεφάλαια από αχρησιμοποίητα όρια διευκολύνσεων €180 εκατ. χωρίς εγκρίσεις, καθώς και από μη δεσμευμένες διευκολύνσεις €372 εκατ. με την έγκριση από τα αντίστοιχα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Η εκτίμηση της Διοίκησης, έχοντας υπόψιν τα παραπάνω καθώς και τις οικονομικές προβλέψεις για τους επόμενους 18 μήνες, θεωρεί ότι η ρευστότητα του Ομίλου μπορεί να καλύψει τις τρέχουσες υποχρεώσεις και τις ανάγκες του κεφαλαίου κίνησης.
Η μελλοντική χρηματοοικονομική απόδοση του Ομίλου εξαρτάται από το ευρύτερο οικονομικό περιβάλλον στο οποίο δραστηριοποιείται. Οι παράγοντες που επηρεάζουν ιδιαίτερα την απόδοση του Ομίλου είναι η οικονομική ανάπτυξη και ο ρυθμός ανάκαμψης μετά την πανδημία, η ενεργειακή μετάβαση και η επίπτωση στις τιμές φυσικού αερίου και ηλεκτρισμού, καθώς και το κόστος συμμόρφωσης, τα οποία από κοινού θα επηρεάσουν τη ζήτηση των καυσίμων και τα περιθώρια διύλισης που αποτελούν καθοριστικό παράγοντα της κερδοφορίας, καθώς και των λειτουργικών εξόδων.
Η πανδημία του Covid-19 συνέχισε να αυξάνει την εγγενή αβεβαιότητα που εμπεριέχει η διαδικασία αξιολόγησης του Ομίλου για αυτούς τους παράγοντες. Συγκεκριμένα, η αβεβαιότητα για την οικονομική ανάπτυξη παραμένει κυρίως λόγω των πιθανών επιπτώσεων των μεταλλάξεων του Covid-19 στις οικονομικές δραστηριότητες. Περεταίρω κίνδυνο στην οικονομική ανάκαμψη μπορεί να προκαλέσει η πιθανή αύξηση του πληθωρισμού, οι νομισματικές πολιτικές που εφαρμόζουν οι κεντρικές τράπεζες που επηρεάζουν τις εκτιμήσεις των επιτοκίων και των ισοτιμιών, η παράταση των προβλημάτων της παγκόσμιας προσφοράς και η Ευρωπαϊκή ενεργειακή κρίση. Τα προγράμματα μαζικού εμβολιασμού των κυβερνήσεων που ξεκίνησαν το 2021 μείωσαν την σοβαρότητα των
14
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
μολύνσεων, και από την άποψη των νοσηλειών αλλά και συμπτωμάτων, και είχαν ως αποτέλεσμα την παγκόσμια ελάφρυνση των περιορισμών μετακίνησης, με μερικές κυβερνήσεις να καταργούν τα περιοριστικά μέτρα πλήρως στις αρχές του 2022. Η παγκόσμια οικονομική ανάκαμψη επιταχύνθηκε, ειδικά στο δεύτερο εξάμηνο του 2021, και εκτιμάται ότι θα συνεχιστεί και στο 2022. Η αύξηση στις οικονομικές δραστηριότητες είχε θετική επίπτωση στην ζήτηση για καύσιμα και στα περιθώρια αναφοράς. Αντιστρόφως, η αυξημένη ζήτηση της ενέργειας, ειδικά στην Ευρώπη, θεωρείται βασικός παράγοντας για την αύξηση της τιμής του φυσικού αερίου, του ηλεκτρισμού και των δικαιωμάτων εκπομπών CO2, που είναι βασικά στοιχεία κόστους στη διύλιση.
Οι χρηματοοικονομικές προβλέψεις του Ομίλου διαμορφώθηκαν σε μια περίοδο 18 μηνών, έως και 30 Ιουνίου 2023, και αντικατοπτρίζουν τα αποτελέσματα που η Διοίκηση θεωρεί πιθανά, βάσει των διαθέσιμων πληροφοριών κατά την ημερομηνία υπογραφής των ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων. Οι προβλέψεις προσδοκούν την εξέλιξη της ζήτησης, των περιθωρίων αναφοράς και σχετικά κόστη του Ομίλου. Οι χρηματοοικονομικές προβλέψεις του Ομίλου καταρτίστηκαν λαμβάνοντας υπόψη ανεξάρτητες προβλέψεις τρίτων, οι οποίες μεταξύ άλλων περιλαμβάνουν τις προβλεπόμενες διεθνείς τιμές των εμπορευμάτων που χρησιμοποιούνται για τον υπολογισμό των σημείων αναφοράς, για τη βελτίωση των περιθωρίων και την εξέλιξη της ζήτησης. Κατά την περίοδο των 18 μηνών, ο Όμιλος αναμένει να δημιουργήσει επαρκή ταμειακά διαθέσιμα από τις λειτουργικές δραστηριότητες για την εξυπηρέτηση όλων των υποχρεώσεων που λήγουν. Περισσότερες πληροφορίες για τις ενέργειες του Ομίλου σχετικά με την χρηματοδότηση των δραστηριοτήτων του βρίσκονται στην Σημείωση 3.
Λαμβάνοντας υπόψη την παραπάνω αξιολόγηση της, η Διοίκηση θεωρεί ότι δεν υπάρχουν ουσιαστικές αβεβαιότητες που μπορεί να προκαλέσουν σημαντική αμφιβολία για την ικανότητα του Ομίλου να συνεχίσει τη λειτουργική του δραστηριότατα. H Διοίκηση κρίνει ότι κατά την ημερομηνία έγκρισης των ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων, ο Όμιλος διαθέτει επαρκείς πόρους για να συνεχίσει τη λειτουργική του δραστηριότητα στο εγγύς μέλλον, δηλαδή τους επόμενους 12 μήνες από την ημερομηνία έγκρισης των ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων.
Οι ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις έχουν συνταχθεί με βάση την αρχή του ιστορικού κόστους, εκτός των κατωτέρω:
| ● | Χρηματοοικονομικά στοιχεία – κάποια από τα οποία αποτιμώνται στην εύλογη αξία (Σημ. 3.3 & 24) |
| ● | Στοιχεία ενεργητικού που σχετίζονται με υποχρεώσεις παροχών προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία – αποτίμηση στην εύλογη αξία |
| ● | Περιουσιακά στοιχεία διαθέσιμα προς πώληση – αποτίμηση στη χαμηλότερη τιμή ανάμεσα στην τρέχουσα και την εύλογη αξία μείον τυχόν εξόδων που απαιτούνται για την πώληση |
Η προετοιμασία των οικονομικών καταστάσεων σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ απαιτεί τη χρήση ορισμένων σημαντικών λογιστικών εκτιμήσεων και παραδοχών καθώς και την κρίση της Διοίκησης σχετικά με τη διαδικασία εφαρμογής των λογιστικών πολιτικών. Σημαντικές παραδοχές από τη Διοίκηση για την εφαρμογή των λογιστικών μεθόδων της Εταιρείας αναφέρονται στη σημείωση 4 «Σημαντικές
15
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Λογιστικές εκτιμήσεις και κρίσεις». Οι εκτιμήσεις και οι κρίσεις στις οποίες προβαίνει η Διοίκηση αξιολογούνται συνεχώς και βασίζονται σε εμπειρικά δεδομένα και άλλους παράγοντες συμπεριλαμβανομένων των προσδοκιών για μελλοντικά γεγονότα που θεωρούνται αναμενόμενα υπό εύλογες συνθήκες.
2.1.1 | Αλλαγές σε πρότυπα και διερμηνείες |
Νέα πρότυπα, τροποποιήσεις προτύπων και διερμηνείες που έχουν υιοθετηθεί από τον Όμιλο.
Οι λογιστικές αρχές και οι υπολογισμοί βάσει των οποίων συντάχθηκαν οι ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις, είναι συνεπείς με αυτές που χρησιμοποιήθηκαν για τη σύνταξη των ετήσιων ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων της χρήσης που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2020, και έχουν εφαρμοστεί με συνέπεια σε όλες τις περιόδους που παρουσιάζονται, πλην των κάτωθι αναφερόμενων τροποποιήσεων, οι οποίες υιοθετήθηκαν από τον Όμιλο κατά την 1 Ιανουαρίου 2021. Ο Όμιλος εφάρμοσε την απόφαση της Επιτροπής Διερμηνειών των ΔΠΧΑ που δημοσιεύτηκε τον Μάιο του 2021 περί του ΔΛΠ 19 «Κατανομής παροχών σε περιόδους υπηρεσίας» και παρουσιάζει παρακάτω (Σημ. 21) την φύση και την επίπτωση της αλλαγής. Οι υπόλοιπες τροποποιήσεις και ερμηνείες που εφαρμόστηκαν για πρώτη φορά κατά το 2021 δεν είχαν σημαντικές επιπτώσεις στις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις για το έτος που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021.
| ● | Αναμόρφωση Επιτοκίου Αναφοράς – Φάση 2 ΔΠΧΑ 9, ΔΛΠ 39, ΔΠΧΑ 7, ΔΠΧΑ 4, ΔΠΧΑ 16 (Τροποποιήσεις): Τον Αύγουστο του 2020, το Συμβούλιο Διεθνών Λογιστικών Προτύπων (ΣΔΛΠ) εξέδωσε τροποποιήσεις στα πρότυπα ΔΠΧΑ 9, ΔΛΠ 39, ΔΠΧΑ 7, ΔΠΧΑ 4 και ΔΠΧΑ 16, με τις οποίες ολοκληρώνονται οι εργασίες του αναφορικά με τις επιπτώσεις της αναμόρφωσης των διατραπεζικών επιτοκίων δανεισμού στη χρηματοοικονομική πληροφόρηση. Οι τροποποιήσεις προβλέπουν προσωρινές διευκολύνσεις οι οποίες αντιμετωπίζουν τις επιπτώσεις στη χρηματοοικονομική πληροφόρηση όταν ένα διατραπεζικό επιτόκιο δανεισμού αντικαθίσταται με ένα εναλλακτικό επιτόκιο σχεδόν μηδενικού κινδύνου. Συγκεκριμένα, οι τροποποιήσεις προβλέπουν μια πρακτική διευκόλυνση για τη λογιστική αντιμετώπιση αλλαγών στη βάση προσδιορισμού των συμβατικών ταμειακών ροών χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων, απαιτώντας την προσαρμογή του πραγματικού επιτοκίου, όπως γίνεται στην περίπτωση αλλαγής στο επιτόκιο αγοράς. Επιπλέον, οι τροποποιήσεις εισάγουν διευκολύνσεις για τη μη διακοπή των σχέσεων αντιστάθμισης, συμπεριλαμβανομένης μιας προσωρινής διευκόλυνσης από την απαίτηση διακριτής αναγνωρισιμότητας ενός εναλλακτικού επιτοκίου σχεδόν μηδενικού κινδύνου, που προσδιορίζεται ως αντιστάθμιση ενός στοιχείου κινδύνου. Ακόμη, οι τροποποιήσεις εισάγουν στο ΔΠΧΑ 7 «Χρηματοοικονομικά Μέσα: Γνωστοποιήσεις» πρόσθετες γνωστοποιήσεις που επιτρέπουν στους χρήστες των χρηματοοικονομικών καταστάσεων να κατανοήσουν τις επιπτώσεις της αναμόρφωσης των διατραπεζικών επιτοκίων δανεισμού στα χρηματοοικονομικά μέσα και στη στρατηγική διαχείρισης κινδύνων της οικονομικής οντότητας. Οι τροποποιήσεις δεν απαιτούν από την οντότητα να αναμορφώσει τις προηγούμενες περιόδους αναφοράς. |
| ● | ΔΠΧΑ 16 Μισθώσεις-Εκπτώσεις ενοικίου που σχετίζονται με τον Covid-19 (Τροποποιήσεις): Η τροποποίηση εφαρμόζεται, αναδρομικά, για ετήσιες περιόδους αναφοράς που ξεκινούν την ή |
16
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
| μετά την 1η Ιουνίου 2020. Επιτρέπεται η νωρίτερη εφαρμογή, συμπεριλαμβανομένων και των οικονομικών καταστάσεων που δεν έχουν ακόμη εγκριθεί για έκδοση κατά την 28η Μαΐου 2020. Το ΣΔΛΠ τροποποίησε το πρότυπο απαλλάσσοντας τους μισθωτές από την εφαρμογή των απαιτήσεων του ΔΠΧΑ 16 αναφορικά με τη λογιστική τροποποίησης μίσθωσης για εκπτώσεις ενοικίου που προκύπτουν ως άμεση συνέπεια της πανδημίας Covid-19. Η τροποποίηση παρέχει πρακτική διευκόλυνση στον μισθωτή να αντιμετωπίσει λογιστικά οποιαδήποτε αλλαγή ή έκπτωση επί μισθωμάτων ως συνέπεια του Covid-19, με τον ίδιο τρόπο βάσει των απαιτήσεων του ΔΠΧΑ 16, εάν η αλλαγή ή έκπτωση δεν θεωρείτο τροποποίηση της μίσθωσης, εφόσον πληρούνται όλες οι ακόλουθες προϋποθέσεις: |
| Ø | Η αλλαγή στις πληρωμές μισθωμάτων οδηγεί σε αναθεωρημένο αντάλλαγμα που είναι ουσιαστικά ίδιο με ή μικρότερο από το αντάλλαγμα για το μίσθωμα αμέσως πριν από την αλλαγή, |
| Ø | Οποιαδήποτε μείωση στις πληρωμές μισθωμάτων επηρεάζει πληρωμές που οφείλονται την ή πριν από την 30η Ιουνίου 2021, |
| Ø | Δεν υπάρχει ουσιαστική αλλαγή σε άλλους όρους και προϋποθέσεις της μίσθωσης |
| Ø | Οποιαδήποτε μείωση στις πληρωμές μισθωμάτων επηρεάζει πληρωμές που οφείλονται την ή πριν |
| ● | Απόφαση της Επιτροπής Διερμηνειών των ΔΠΧΑ, περί της «Κατανομής παροχών σε περιόδους υπηρεσίας (ΔΛΠ19)»: Η Επιτροπή Διερμηνειών των Διεθνών Προτύπων Χρηματοοικονομικής Αναφοράς εξέδωσε τον Μάιο του 2021 την οριστική απόφαση ημερήσιας διάταξης υπό τον τίτλο «Κατανομή παροχών σε περιόδους υπηρεσίας (ΔΛΠ 19)» στην οποία περιλαμβάνεται επεξηγηματικό υλικό αναφορικά με τον τρόπο κατανομής των παροχών σε περιόδους υπηρεσίας επί συγκεκριμένου προγράμματος καθορισμένων παροχών ανάλογου εκείνου που ορίζεται στο άρθρο 8 του Ν.3198/1955 ως προς την παροχή αποζημίωσης λόγω συνταξιοδότησης (το «Πρόγραμμα Καθορισμένων Παροχών του Εργατικού Δικαίου»). Οι εν λόγω επεξηγηματικές πληροφορίες διαφοροποιούν τον τρόπο με τον οποίο εφαρμόζονταν, στην Ελλάδα, κατά το παρελθόν οι βασικές αρχές και οι κανόνες του ΔΛΠ 19 ως προς το θέμα αυτό, και κατά συνέπεια, σύμφωνα με τα όσα ορίζονται στο “IASB Due Process Handbook (παρ.8.6)”, οι οικονομικές οντότητες που συντάσσουν τις οικονομικές τους καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ απαιτείται να τροποποιήσουν ανάλογα την Λογιστική τους Πολιτική ως προς το θέμα αυτό. Βάσει των ανωτέρω, η εφαρμογή της ως άνω απόφασης θα γίνει σύμφωνα με τις παρ. 19-22 του ΔΛΠ 8 ως μεταβολή λογιστικής πολιτικής. Με βάση τα παραπάνω, η προαναφερόμενη απόφαση εφαρμόστηκε ως μεταβολή λογιστικής πολιτικής. Η επίπτωση της αλλαγής παρουσιάζεται στην Σημείωση 21. |
17
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Πρότυπα που έχουν εκδοθεί αλλά δεν έχουν εφαρμογή στην παρούσα λογιστική περίοδο και δεν έχουν υιοθετηθεί νωρίτερα
Ο Όμιλος δεν έχει υιοθετήσει κάποιο από τα παρακάτω πρότυπα, διερμηνείες ή τροποποιήσεις τα οποία έχουν εκδοθεί αλλά δεν έχουν εφαρμογή στην παρούσα λογιστική περίοδο. Επιπλέον ο Όμιλος βρίσκεται σε διαδικασίας αξιολόγησης όλων των προτύπων και των διερμηνειών ή τροποποιήσεων που έχουν εκδοθεί αλλά δεν είχαν εφαρμογή στην παρούσα περίοδο .
| ● | ΔΠΧΑ 10 Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις και ΔΛΠ 28 Επενδύσεις σε Συγγενείς επιχειρήσεις και Κοινοπραξίες - Τροποποίηση: Πώληση ή εισφορά περιουσιακών στοιχείων μεταξύ ενός επενδυτή και της συγγενούς του εταιρείας ή της κοινοπραξίας του: Οι τροποποιήσεις αντιμετωπίζουν μια αναγνωρισμένη ασυνέπεια μεταξύ των απαιτήσεων του ΔΠΧΑ 10 και εκείνες του ΔΛΠ 28, για την αντιμετώπιση της πώλησης ή της εισφοράς των περιουσιακών στοιχείων μεταξύ του επενδυτή και της συγγενούς του εταιρείας ή της κοινοπραξίας του. Η κύρια συνέπεια των τροποποιήσεων είναι ότι ένα πλήρες κέρδος ή η ζημία αναγνωρίζεται όταν η συναλλαγή περιλαμβάνει μια επιχείρηση (είτε στεγάζεται σε μια θυγατρική είτε όχι). Ένα μερικό κέρδος ή η ζημία αναγνωρίζεται όταν η συναλλαγή περιλαμβάνει στοιχεία ενεργητικού που δεν συνιστούν επιχείρηση, ακόμη και αν τα στοιχεία αυτά στεγάζονται σε θυγατρική. Το Δεκέμβριο του 2015 το ΣΔΛΠ ανέβαλε επ’ αόριστο την ημερομηνία εφαρμογής της τροποποίησης αυτής, αναμένοντας το αποτέλεσμα του έργου του για τη μέθοδο της καθαρής θέσης. Οι τροποποιήσεις δεν έχουν ακόμη υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. |
| ● | ΔΠΧΑ 3 Συνενώσεις Επιχειρήσεων, ΔΛΠ 16 Ενσώματες Ακινητοποιήσεις, IAS 37 Προβλέψεις, ενδεχόμενες υποχρεώσεις και ενδεχόμενα περιουσιακά στοιχεία και Ετήσιες Αναβαθμίσεις 2018-2020 ΔΠΧΑ (Τροποποιήσεις): Οι τροποποιήσεις εφαρμόζονται για ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2022, ενώ επιτρέπεται νωρίτερη εφαρμογή. Το ΣΔΛΠ εξέδωσε, περιορισμένου πεδίου, τροποποιήσεις σε πρότυπα, ως κατωτέρω: |
| Ø | ΔΠΧΑ 3 Συνενώσεις Επιχειρήσεων: οι τροποποιήσεις επικαιροποιούν μία παραπομπή του ΔΠΧΑ 3 στο Εννοιολογικό Πλαίσιο για Χρηματοοικονομικές Αναφορές χωρίς αλλαγή στις λογιστικές απαιτήσεις του προτύπου για συνενώσεις επιχειρήσεων. |
| Ø | ΔΛΠ 16 Ενσώματες Ακινητοποιήσεις: οι τροποποιήσεις απαγορεύουν τη μείωση του κόστος των ενσώματων ακινητοποιήσεων με ποσά που λαμβάνονται από την πώληση στοιχείων που παράγονται ενώ η εταιρεία προετοιμάζει το περιουσιακό στοιχείο για την προοριζόμενη χρήση του. Τα έσοδα από τις πωλήσεις και το σχετικό κόστος αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα. |
| Ø | ΔΛΠ 37 Προβλέψεις, ενδεχόμενες υποχρεώσεις και ενδεχόμενα περιουσιακά στοιχεία: οι τροποποιήσεις προσδιορίζουν τις δαπάνες εκπλήρωσης μιας σύμβασης, στο πλαίσιο της αξιολόγησης της σύμβασης εάν είναι επαχθής. |
| Ø | Μικρές τροποποιήσεις διενεργήθηκαν στις Ετήσιες Αναβαθμίσεις 2018-2020 στα πρότυπα ΔΠΧΑ 1- Πρώτη Εφαρμογή των Διεθνών Προτύπων Χρηματοοικονομικής Αναφοράς, στο |
18
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
| ΔΠΧΑ 9-Χρηματοοικονομικά Μέσα, στο ΔΠΛ 41-Γεωργία και στα ενδεικτικά παραδείγματα που συνοδεύουν το ΔΠΧΑ 16-Μισθώσεις |
| ● | ΔΛΠ 1 Παρουσίαση των Οικονομικών Καταστάσεων και Δήλωση Πρακτικής ΔΠΧΑ 2: Γνωστοποίηση των Λογιστικών Πολιτικών (Τροποποιήσεις): Οι τροποποιήσεις ισχύουν για ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2023, ενώ επιτρέπεται νωρίτερη εφαρμογή. Οι τροποποιήσεις παρέχουν καθοδήγηση σχετικά με την εφαρμογή κρίσης επί της σημαντικότητας στις γνωστοποιήσεις λογιστικών πολιτικών. Συγκεκριμένα, οι τροποποιήσεις αντικαθιστούν την απαίτηση γνωστοποίησης «σημαντικών» λογιστικών πολιτικών με την απαίτηση γνωστοποίησης «ουσιωδών» λογιστικών πολιτικών. Επίσης, προστίθενται οδηγίες και επεξηγηματικά παραδείγματα στη Δήλωση Πρακτικής για να βοηθήσουν στην εφαρμογή της έννοιας του ουσιώδους κατά τη διενέργεια κρίσεων στις γνωστοποιήσεις λογιστικών πολιτικών. Οι τροποποιήσεις δεν έχουν ακόμη υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. |
| ● | ΔΛΠ 1 Παρουσίαση των Οικονομικών Καταστάσεων: Ταξινόμηση των Υποχρεώσεων ως Βραχυπρόθεσμες ή Μακροπρόθεσμες (Τροποποιήσεις): Οι τροποποιήσεις εφαρμόζονται για ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2022 ενώ επιτρέπεται νωρίτερη εφαρμογή. Ωστόσο, λόγω της πανδημίας Covid-19 το ΣΔΛΠ ανέβαλε την ημερομηνία εφαρμογής κατά ένα έτος, δηλαδή από την 1η Ιανουαρίου 2023, δίνοντας περισσότερο χρόνο στις εταιρείες να προσδιορίσουν τυχόν αλλαγές στην ταξινόμηση των υποχρεώσεων. Οι τροποποιήσεις έχουν στόχο την επίτευξη συνέπειας στην εφαρμογή των απαιτήσεων του προτύπου, βοηθώντας τις εταιρείες να καθορίσουν κατά πόσο ο δανεισμός και οι λοιπές υποχρεώσεις με αβέβαιη ημερομηνία διακανονισμού ταξινομούνται ως βραχυπρόθεσμες ή μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις, στην Κατάσταση Οικονομικής Θέσης. Οι τροποποιήσεις επηρεάζουν την παρουσίαση των υποχρεώσεων στην Κατάσταση Οικονομικής Θέσης, ενώ δεν τροποποιούν τις υφιστάμενες απαιτήσεις αναφορικά με την επιμέτρηση ή το χρόνο αναγνώρισης ενός περιουσιακού στοιχείου, υποχρέωσης, εσόδου ή εξόδου ή τις γνωστοποιήσεις επί των στοιχείων αυτών. Επίσης, οι τροποποιήσεις διευκρινίζουν τις απαιτήσεις ταξινόμησης για το δανεισμό, τον οποίο μπορεί να διακανονίσει μία εταιρεία εκδίδοντας συμμετοχικούς τίτλους. Τον Νοέμβριο του 2021, το ΣΔΛΠ εξέδωσε ένα προσχέδιο έκθεσης το οποίο διευκρινίζει την ταξινόμηση των υποχρεώσεων που υπόκεινται σε όρους συμμόρφωσης σε ημερομηνία μεταγενέστερη της περιόδου αναφοράς. Ειδικότερα, το ΣΔΛΠ πρότεινε τροποποιήσεις περιορισμένου πεδίου στο ΔΛΠ 1, οι οποίες αντιστρέφουν τις τροποποιήσεις του 2020 που απαιτούν από τις οντότητες να ταξινομήσουν ως βραχυπρόθεσμες, τις υποχρεώσεις που υπόκεινται σε τήρηση όρων συμμόρφωσης, μόνο εντός των επόμενων δώδεκα μηνών μετά την περίοδο αναφοράς, εάν οι όροι συμμόρφωσης δεν πληρούνται στο τέλος της περιόδου αναφοράς. Οι προτάσεις αφορούν στο να παρουσιάζουν οι οντότητες ξεχωριστά τις μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις που υπόκεινται σε τήρηση όρων συμμόρφωσης εντός δώδεκα μηνών από την περίοδο αναφοράς. Επιπροσθέτως, θα απαιτούνται πρόσθετες γνωστοποιήσεις όταν οι οντότητες δεν τηρούν τους όρους συμμόρφωσης στο τέλος της περιόδου αναφοράς. Οι προτάσεις θα τεθούν σε ισχύ για ετήσιες περιόδους αναφοράς που ξεκινούν την ή μετά την 1η Ιανουαρίου 2024 και θα πρέπει να εφαρμοστούν αναδρομικά σύμφωνα με το ΔΛΠ 8, ενώ επιτρέπεται η νωρίτερη εφαρμογή. Το ΣΔΛΠ πρότεινε επίσης, την αναβολή της έναρξης ισχύος των τροποποιήσεων του 2020 αναφορικά με την ταξινόμηση των υποχρεώσεων |
19
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
| ως βραχυπρόθεσμες ή μακροπρόθεσμες, μέχρι την εφαρμογή των προτάσεων του προσχέδιου έκθεσης. Οι τροποποιήσεις συμπεριλαμβανομένων των προτάσεων του προσχέδιου έκθεσης δεν έχουν ακόμη υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. |
| ● | ΔΛΠ 8 Λογιστικές πολιτικές, αλλαγές στις λογιστικές εκτιμήσεις και σφάλματα: Ορισμός των λογιστικών εκτιμήσεων (Τροποποιήσεις): Οι τροποποιήσεις τίθενται σε ισχύ για ετήσιες περιόδους αναφοράς που ξεκινούν την ή μετά την 1η Ιανουαρίου 2023, ενώ επιτρέπεται νωρίτερη εφαρμογή και ισχύουν για αλλαγές στις λογιστικές πολιτικές και αλλαγές σε λογιστικές εκτιμήσεις που πραγματοποιούνται κατά ή μετά την έναρξη αυτής της περιόδου. Οι τροποποιήσεις εισάγουν νέο ορισμό της λογιστικής εκτίμησης ως νομισματικά ποσά στις οικονομικές καταστάσεις που υπόκεινται σε αβεβαιότητα επιμέτρησης. Επίσης, οι τροποποιήσεις διευκρινίζουν ποιες είναι οι αλλαγές στις λογιστικές εκτιμήσεις και πώς διαφέρουν από τις αλλαγές στις λογιστικές πολιτικές και τις διορθώσεις λαθών. Οι τροποποιήσεις δεν έχουν ακόμη υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. |
| ● | ΔΛΠ 12 Αναβαλλομένη φορολογία σχετιζόμενη με περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις από μια μεμονωμένη συναλλαγή (Τροποποιήσεις): Οι τροποποιήσεις εφαρμόζονται για ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2023, ενώ επιτρέπεται νωρίτερη εφαρμογή. Τον Μάϊο του 2021, το ΣΔΛΠ εξέδωσε τροποποιήσεις οι οποίες περιορίζουν το πεδίο εφαρμογής της εξαίρεσης αρχικής αναγνώρισης του ΔΛΠ 12 και καθορίζουν τον τρόπο με τον οποίο οι εταιρείες πρέπει να αντιμετωπίσουν λογιστικά την αναβαλλόμενη φορολογία σε συναλλαγές όπως μισθώσεις και υποχρεώσεις παροπλισμού. Σύμφωνα με τις τροποποιήσεις, η αρχική εξαίρεση αναγνώρισης δεν ισχύει για συναλλαγές που, κατά την αρχική αναγνώριση, δημιουργούν ίσες φορολογητέες και εκπεστέες προσωρινές διαφορές. Ισχύει μόνο εάν η αναγνώριση ενός περιουσιακού στοιχείου μίσθωσης και υποχρέωσης μίσθωσης (ή υποχρέωσης παροπλισμού και περιουσιακού στοιχείου παροπλισμού) δημιουργεί προσωρινές διαφορές που δεν είναι ίσες. Οι τροποποιήσεις δεν έχουν ακόμη υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. |
| ● | ΔΠΧΑ 16 Μισθώσεις - Εκπτώσεις ενοικίου που σχετίζονται με τον COVID-19 μετά την 30η Ιουνίου 2021 (Τροποποιήσεις): Η Τροποποίηση εφαρμόζεται σε ετήσιες λογιστικές περιόδους αναφοράς που ξεκινούν την ή μετά την 1η Απριλίου 2021, ενώ επιτρέπεται νωρίτερη εφαρμογή, συμπεριλαμβανομένων των οικονομικών καταστάσεων που δεν έχουν ακόμη εγκριθεί για έκδοση κατά την 31η Μαρτίου 2021. Τον Μάρτιο του 2021, το ΣΔΛΠ τροποποίησε τους όρους της πρακτικής διευκόλυνσης που παρέχεται στον μισθωτή να αντιμετωπίσει λογιστικά οποιαδήποτε αλλαγή ή έκπτωση επί μισθωμάτων ως συνέπεια του Covid-19, με τον ίδιο τρόπο βάσει των απαιτήσεων του ΔΠΧΑ 16, εάν η αλλαγή ή έκπτωση δεν θεωρείτο τροποποίηση της μίσθωσης. Με βάση την τροποποίηση, η πρακτική διευκόλυνση εφαρμόζεται για μειώσεις σε πληρωμές μισθωμάτων και επηρεάζει πληρωμές που οφείλονται την ή πριν από την 30η Ιουνίου 2022, εφόσον πληρούνται οι υπόλοιπες προϋποθέσεις της πρακτικής διευκόλυνσης. |
20
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
2.2 | Ενοποίηση Οικονομικών Καταστάσεων |
(α) | Θυγατρικές Εταιρείες |
Θυγατρικές του Ομίλου είναι τα νομικά πρόσωπα (συμπεριλαμβανομένων των structured entities) στα οποία ο Όμιλος ασκεί έλεγχο. Ο Όμιλος ελέγχει μία εταιρεία όταν εκτίθεται ή έχει δικαιώματα σε μεταβλητές αποδόσεις από τη συμμετοχή του στην εταιρεία και έχει την ικανότητα να επηρεάσει αυτές τις αποδόσεις μέσω του ελέγχου που ασκεί.
Σε κάθε ημερομηνία ισολογισμού, ο Όμιλος επανεξετάζει κατά πόσον ασκεί έλεγχο επί των επενδύσεών του, σε περιπτώσεις που γεγονότα και καταστάσεις μαρτυρούν πως υπήρξε κάποια αλλαγή. Οι θυγατρικές ενοποιούνται πλήρως από την ημερομηνία κατά την οποία ο έλεγχος μεταβιβάζεται στον Όμιλο. Εξαιρούνται της ενοποίησης από την ημερομηνία που ο έλεγχος παύει να υφίσταται.
Συναλλαγές μεταξύ εταιρειών του Ομίλου, υπόλοιπα και μη πραγματοποιηθέντα κέρδη που σχετίζονται με συναλλαγές μεταξύ εταιρειών του Ομίλου απαλείφονται. Επίσης μη πραγματοποιηθείσες ζημίες απαλείφονται, εκτός κι αν υπάρχουν αποδείξεις πως τα πάγια έχουν απομειωθεί. Οι λογιστικές αρχές των θυγατρικών εταιρειών τροποποιούνται όπου ήταν αναγκαίο για να συμφωνούν με τις λογιστικές αρχές του Ομίλου.
Οι μη ελέγχουσες συμμετοχές στα αποτελέσματα και τη καθαρή θέση θυγατρικών εταιρειών, εμφανίζονται ξεχωριστά στην ενοποιημένη κατάσταση οικονομικής θέσης, στην ενοποιημένη κατάσταση συνολικών εισοδημάτων και στην ενοποιημένη κατάσταση μεταβολών ιδίων κεφαλαίων.
(β) | Μεταβολές σε ποσοστά συμμετοχής σε θυγατρικές, χωρίς ταυτόχρονη αλλαγή στον έλεγχο επί της θυγατρικής. |
Συναλλαγές με τους μετόχους μειοψηφίας οι οποίες δεν επηρεάζουν τον έλεγχο που ασκεί ο Όμιλος στην θυγατρική εταιρεία, επιμετρούνται και καταχωρούνται σαν συναλλαγές κεφαλαίου (equity transactions) - δηλαδή o χειρισμός είναι ο ίδιος με τις συναλλαγές των κύριων μετόχων του Ομίλου. Η διαφορά μεταξύ του τιμήματος που καταβλήθηκε και του αποκτηθέντος σχετικού μεριδίου της λογιστικής αξίας των ιδίων κεφαλαίων της θυγατρικής καταχωρείται στα ίδια κεφάλαια. Κέρδη ή ζημίες που προκύπτουν από την πώληση στους μετόχους της μειοψηφίας καταχωρούνται επίσης στα ίδια κεφάλαια.
(γ) | Πώληση θυγατρικών |
Όταν ο Όμιλος παύσει να έχει έλεγχο σε μία εταιρία, το εναπομένον ποσοστό συμμετοχής επαναϋπολογίζεται στην εύλογη αξία του, κατά την ημερομηνία παύσης του ελέγχου και τυχόν διαφορές που προκύπτουν καταχωρούνται στα αποτελέσματα. Κατόπιν, το περιουσιακό αυτό στοιχείο κατηγοριοποιείται ως συγγενής επιχείρηση, κοινοπραξία ή χρηματοοικονομικό στοιχείο ενεργητικού με αξία κτήσης την εύλογη αυτή αξία. Επιπροσθέτως, ποσά που είχαν προηγουμένως καταχωρηθεί στα λοιπά συνολικά εισοδήματα σε σχέση με την θυγατρική λογιστικοποιούνται όπως στην περίπτωση που ο Όμιλος θα είχε απευθείας πουλήσει τα σχετικά περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις. Στην
21
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
περίπτωση αυτή ενδέχεται να απαιτηθεί τα κονδύλια αυτά να μεταφερθούν από τα λοιπά συνολικά εισοδήματα στα αποτελέσματα.
(δ) | Συγγενείς επιχειρήσεις και μέθοδος ενοποίησης καθαρής θέσης |
Οι συγγενείς επιχειρήσεις είναι νομικά πρόσωπα στα οποία ο Όμιλος εξασκεί σημαντική επιρροή αλλά όχι έλεγχο που συνοδεύεται συνήθως από μετοχικά δικαιώματα μετά ψήφου από 20% - 50%. Η αξία της επένδυσης στις συγγενείς επιχειρήσεις υπολογίζεται με τη μέθοδο της καθαρής θέσης, βάση της οποίας η επένδυση αρχικά αναγνωρίζεται στο κόστος, ενώ στις επόμενες χρήσεις αυξομειώνεται με το μερίδιο κέρδους ή ζημιάς καθώς και το μερίδιο των λοιπών συνολικών εσόδων/ ζημιών που αναλογούν στον Όμιλο. Το κόστος επένδυσης του Ομίλου σε συγγενείς επιχειρήσεις περιλαμβάνει και την υπεραξία που υπολογίζεται κατά την εξαγορά. Μερίσματα που έχουν εισπραχθεί ή που έχουν εγκριθεί προς διανομή από τις συγγενείς επιχειρήσεις ή τις κοινοπραξίες, μειώνουν το υπόλοιπο της επένδυσης στον ισολογισμό του Ομίλου.
Εάν η συμμετοχή σε μια συγγενή επιχείρηση, μειωθεί, αλλά η σημαντική επιρροή παραμένει, μόνο ένα μέρος του ποσού που είχε αναγνωριστεί κατευθείαν στην καθαρή θέση, πρέπει να μεταφερθεί στο αποτέλεσμα.
Το μερίδιο του Ομίλου στα κέρδη ή ζημίες μετά την απόκτηση καταχωρείται στα αποτελέσματα, ενώ το μερίδιο της μεταβολής στα λοιπά συνολικά έσοδα αναγνωρίζεται στα λοιπά συνολικά αποτελέσματα του Ομίλου. Οι συνολικές μεταβολές μετά την εξαγορά αντισταθμίζονται με το κόστος αγοράς. Όταν το μερίδιο του Ομίλου στις ζημίες μετά την εξαγορά ισούται με ή υπερβεί το κόστος απόκτησης ο Όμιλος δεν αναγνωρίζει περαιτέρω ζημίες εκτός αν έχει αναλάβει νομικές ή συμβατικές υποχρεώσεις ή έχει προβεί σε πληρωμές για λογαριασμό της συγγενούς επιχείρησης.
Ο Όμιλος εξετάζει σε κάθε ημερομηνία ισολογισμού, εάν υπάρχουν ενδείξεις απομείωσης των συμμετοχών σε συγγενείς επιχειρήσεις. Εάν κάποια συμμετοχή πρέπει να απομειωθεί, ο Όμιλος υπολογίζει το ποσό της απομείωσης ως τη διαφορά μεταξύ του ανακτήσιμου ποσού της συμμετοχής στη συγγενή εταιρία και του υπολοίπου στα βιβλία του Ομίλου. Το ανακτήσιμο ποσό είναι το μεγαλύτερο μεταξύ της εύλογης του αξίας μειωμένης με το απαιτούμενο για την πώληση κόστος και της αξίας χρήσης του (προεξοφλημένες ταμειακές ροές που αναμένεται να δημιουργηθούν βάσει των προσδοκιών της Διοίκησης για μελλοντικές οικονομικές και λειτουργικές συνθήκες).
Κέρδη και ζημιές που προκύπτουν από συναλλαγές “προς τα άνω” (upstream) και “προς τα κάτω” (downstream), μεταξύ του Ομίλου και των συγγενών επιχειρήσεων, αναγνωρίζονται στις Οικονομικές Καταστάσεις του Ομίλου, μόνο στο βαθμό του συμφέροντος μη-συσχετιζόμενων επενδυτών στη συγγενή επιχείρηση. Μη πραγματοποιηθείσες ζημιές δεν αναγνωρίζονται, εκτός εάν η συναλλαγή αποτελεί ένδειξη απαξίωσης του στοιχείου που μεταφέρθηκε. Οι λογιστικές πολιτικές των συγγενών επιχειρήσεων είναι εναρμονισμένες με τις πολιτικές που έχει υιοθετήσει ο Όμιλος.
(ε) Από κοινού συμφωνίες
Οι από κοινού συμφωνίες ταξινομούνται είτε ως κοινές επιχειρήσεις είτε ως κοινοπραξίες, ανάλογα με τα συμβατικά δικαιώματα και υποχρεώσεις του κάθε επενδυτή.
22
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Οι κοινοπραξίες λογιστικοποιούνται με τη μέθοδο της καθαρής θέσης, σύμφωνα με την οποία το μερίδιο του Ομίλου στην κοινοπραξία αναγνωρίζεται αρχικά στο κόστος και στη συνέχεια προσαρμόζεται με το μερίδιο του Ομίλου στα κέρδη ή τις ζημίες μετά την απόκτηση και με μεταβολές στα λοιπά συνολικά εισοδήματα. Όταν το μερίδιο του Ομίλου στις ζημίες μετά την εξαγορά ισούται με ή υπερβεί το κόστος απόκτησης ο Όμιλος δεν αναγνωρίζει περαιτέρω ζημίες εκτός αν έχει αναλάβει υποχρεώσεις ή έχει προβεί σε πληρωμές για λογαριασμό της κοινοπραξίας. Μη πραγματοποιηθέντα κέρδη σχετιζόμενα με συναλλαγές μεταξύ του Ομίλου και των κοινοπραξιών απαλείφονται στο ποσοστό συμμετοχής του Ομίλου στην κοινοπραξία. Μη πραγματοποιηθείσες ζημιές επίσης απαλείφονται εκτός αν η συναλλαγή αποτελεί ένδειξη απαξίωσης του περιουσιακού στοιχείου που μεταβιβάζεται. Οι λογιστικές αρχές των κοινοπρακτικών οντοτήτων τροποποιούνται όπου είναι αναγκαίο για να εξασφαλιστεί συνάφεια με τις λογιστικές αρχές του Ομίλου.
Οι κοινές επιχειρήσεις προκύπτουν όπου ο Όμιλος έχει δικαιώματα στο ενεργητικό και στις υποχρεώσεις που απορρέουν από τις κοινές επιχειρήσεις. Ο Όμιλος αναγνωρίζει το μερίδιο του από τα περιουσιακά στοιχεία, τις υποχρεώσεις, τα έσοδα και τα έξοδα της κοινής επιχείρησης συμπεριλαμβανομένης της αναλογίας εκείνων που διακρατώνται ή υφίστανται από κοινού, στους αντίστοιχους λογαριασμούς στις οικονομικές καταστάσεις.
Μετά την εφαρμογή της μεθόδου της καθαρής θέσης, ο Όμιλος προσδιορίζει εάν είναι αναγκαίο να αναγνωρίσει ζημιά απομείωσης στην επένδυσή του στην κοινοπραξία. Σε κάθε ημερομηνία ισολογισμού ο Όμιλος εκτιμά εάν υπάρχουν αντικειμενικά στοιχεία που υποδεικνύουν ότι η επένδυση στην κοινοπραξία έχει υποστεί απομείωση. Σε περίπτωση που υπάρχουν τέτοια στοιχεία, ο Όμιλος υπολογίζει το ποσό της απομείωσης σαν τη διαφορά ανάμεσα στην ανακτήσιμη αξία της επένδυσης και τη λογιστική της αξία και μετά αναγνωρίζει τη ζημιά στη γραμμή «Κέρδη / (Ζημίες) σε συγγενείς επιχειρήσεις και κοινοπραξίες» στην κατάσταση συνολικών εισοδημάτων.
2.3 | Ενοποιήσεις επιχειρήσεων |
Η λογιστική μέθοδος της απόκτησης εφαρμόζεται για την λογιστικοποίηση της ενοποίησης θυγατρικών από τον Όμιλο. To κόστος εξαγοράς υπολογίζεται ως το σύνολο του τιμήματος που καταβλήθηκε, όπως απομετράται από την εύλογη αξία κατά την ημερομηνία της εξαγοράς και του ποσού των μη ελεγχουσών συμμετοχών του εξαγορασθέντος. Για κάθε ενοποίηση επιχειρήσεων, ο Όμιλος επιμετρά τις μη ελέγχουσες συμμετοχές του εξαγορασθέντος ως ποσοστό επί των καθαρών περιουσιακών στοιχείων. Τυχόν κόστη εξαγοράς εξοδοποιούνται.
Το κόστος εξαγοράς υπολογίζεται ως το σύνολο της εύλογης αξίας των περιουσιακών στοιχείων που εκχωρούνται, των υποχρεώσεων που έχουν αναληφθεί ή υφίστανται και των χρηματοοικονομικών προϊόντων που έχουν εκδοθεί κατά την ημερομηνία της συναλλαγής. Το κόστος εξαγοράς περιλαμβάνει την εύλογη αξία ενδεχομένων απαιτήσεων ή υποχρεώσεων που προκύπτουν από τη συναλλαγή. Τα περιουσιακά στοιχεία που έχουν αποκτηθεί, οι υποχρεώσεις και οι ενδεχόμενες υποχρεώσεις που έχουν αναληφθεί σε ένα επιχειρησιακό συνδυασμό αρχικά αναγνωρίζονται στην εύλογη αξία τους κατά την ημερομηνία της εξαγοράς.
23
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Στη περίπτωση όπου η αποπληρωμή ολόκληρου ή μέρους του τιμήματος θα γίνει μακροπρόθεσμα και θα πραγματοποιηθεί με μετρητά, το πληρωτέο ποσό θα πρέπει να προεξοφληθεί στη παρούσα αξία της μέρας κατά την οποία έγινε η εξαγορά. Το προεξοφλητικό επιτόκιο που θα χρησιμοποιηθεί είναι το επιτόκιο στο οποίο θα μπορούσε η εταιρεία να δανειστεί από ανεξάρτητη πηγή κάτω από αντίστοιχους όρους και προϋποθέσεις.
Τυχόν ενδεχόμενο τίμημα πληρωτέο από τον Όμιλο αναγνωρίζεται αρχικά στην εύλογη αξία του κατά την ημερομηνία εξαγοράς και κατηγοριοποιείται είτε στη καθαρή θέση είτε ως χρηματοοικονομική υποχρέωση. Ποσά που έχουν κατηγοριοποιηθεί ως χρηματοοικονομική υποχρέωση επαναξιολογούνται όσον αφορά την εύλογη αξία τους και τυχόν μεταβολές αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα, βάσει των σχετικών διεθνών λογιστικών προτύπων. Δεν γίνεται μεταγενέστερη επιμέτρηση για ποσά τα οποία έχουν καταχωρηθεί στα ίδια κεφάλαια.
Η διαφορά μεταξύ του συνολικού κόστους απόκτησης πλέον του ποσού που είχε αναγνωριστεί για μη ελέγχουσες συμμετοχές και τυχόν συμμετοχές που προϋπήρχαν, και της εύλογης αξίας κατά την ημερομηνία εξαγοράς του μεριδίου του Ομίλου στα καθαρά περιουσιακά στοιχεία που αποκτήθηκαν καταγράφεται σαν υπεραξία (Σημείωση 2.10). Εάν αυτή είναι μικρότερη από την εύλογη αξία των καθαρών περιουσιακών στοιχείων που αποκτήθηκαν, ο Όμιλος επανεκτιμά εάν έχει γίνει ορθή εκτίμηση όλων των περιουσιακών στοιχείων που αποκτήθηκαν και των υποχρεώσεων που αναλήφθηκαν και ελέγχει την επιμέτρησή τους, πριν καταχωρηθεί η διαφορά τους στα αποτελέσματα.
Μετά την αρχική αναγνώριση, η υπεραξία μετράται στο κόστος μείον τυχόν συσσωρευμένες ζημιές απομείωσης. Για σκοπούς ελέγχου απομείωσης, η υπεραξία που προέκυψε κατά την ενοποίηση επιχειρήσεων κατανέμεται από την ημερομηνία εξαγοράς σε κάθε μονάδα δημιουργίας ταμειακών ροών του Ομίλου που αναμένεται να ωφεληθεί από την ενοποίηση, ανεξάρτητα από το κατά πόσον άλλα πάγια ή υποχρεώσεις του εξαγορασθέντος έχουν κατανεμηθεί στις συγκεκριμένες μονάδες.
Για να είναι μια συναλλαγή ή ένα γεγονός μια συνένωση επιχειρήσεων, τα περιουσιακά στοιχεία που αποκτήθηκαν και οι αναληφθείσες υποχρεώσεις επί των οποίων ο Όμιλος έχει αποκτήσει τον έλεγχο απαιτούνται να αποτελούν επιχείρηση. Για να αποτελεί μια συναλλαγή ή ένα γεγονός συνένωση επιχειρήσεων, τα αποκτηθέντα περιουσιακά στοιχεία οι αναληφθείσες υποχρεώσεις επί των οποίων ο Όμιλος έχει αποκτήσει τον έλεγχο, απαιτείται να αποτελούν επιχείρηση.
Μια «επιχείρηση» είναι ένα ολοκληρωμένο σύνολο δραστηριοτήτων και περιουσιακών στοιχείων που είναι ικανό να διαχειριστεί για να παρέχει αγαθά ή υπηρεσίες σε πελάτες, να δημιουργεί εισόδημα από επενδύσεις ή να δημιουργεί άλλα έσοδα από συνήθεις δραστηριότητες. Μια επιχείρηση απαρτίζεται από εισροές και διαδικασίες που εφαρμόζονται σε αυτές τις εισροές και έχουν την ικανότητα να συνεισφέρουν στη δημιουργία εκροών. Για να θεωρηθεί το αποκτηθέν σύνολο ως μια επιχείρηση απαιτείται να περιλαμβάνει μια εισροή και μια ουσιαστική διαδικασία που μαζί συμβάλλουν σημαντικά στην ικανότητα δημιουργίας εκροών.
Μια επιχείρηση αποτελείται γενικά από εισροές, διαδικασίες που εφαρμόζονται σε αυτές τις εισροές και την ικανότητα να συμβάλει στη δημιουργία εκροών. Τουλάχιστον, για να θεωρηθεί επιχείρηση το
24
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
αποκτηθέν σύνολο απαιτείται να περιλαμβάνει μια εισροή και μια ουσιαστική διαδικασία που μαζί συμβάλλουν σημαντικά στην ικανότητα δημιουργίας εκροών.
Μια επιχείρηση δεν χρειάζεται να περιλαμβάνει όλες τις εισροές ή τις διαδικασίες που χρησιμοποιούνται για τη δημιουργία εκροών αλλά απαιτείται να περιλαμβάνει τουλάχιστον μια εισροή και μια ουσιαστική διαδικασία που από κοινού συνεισφέρουν σημαντικά στην ικανότητά του να δημιουργεί εκροή.
Εάν ο Όμιλος καταλήξει στο συμπέρασμα ότι μια οντότητα που αποκτά θωρείται απόκτηση περιουσιακού στοιχείου, τότε δεν αναγνωρίζεται υπεραξία και τα αντίστοιχα περιουσιακά στοιχεία αναγνωρίζονται στο κόστος, που είναι ουσιαστικά η τιμή αγοράς κατανεμημένη σε αυτά τα περιουσιακά στοιχεία.
2.4 | Πληροφόρηση κατά τομέα |
Οι επιχειρηματικοί τομείς είναι συμβατοί με την πληροφόρηση που παρέχεται στην Εκτελεστική Επιτροπή, η οποία αποτελείται από το Διευθύνοντα Σύμβουλο, τον Αναπληρωτή Διευθύνοντα Σύμβουλο και οκτώ Γενικούς Διευθυντές. Η Εκτελεστική Επιτροπή ελέγχει τις εσωτερικές αναφορές χρηματοοικονομικής πληροφόρησης για να αξιολογήσει την επίδοση της Εταιρείας και του Ομίλου και να λάβει αποφάσεις σχετικά με την κατανομή των πόρων και τις στρατηγικές κινήσεις του Ομίλου. Οι τομείς λειτουργικής δραστηριότητας του Ομίλου, παρουσιάζονται στη Σημείωση 5.
2.5 | Συναλλαγματικές μετατροπές |
(α) | Λειτουργικό νόμισμα και νόμισμα αναφοράς |
Τα στοιχεία των οικονομικών καταστάσεων των εταιρειών του Ομίλου καταχωρούνται με βάση το κύριο νόμισμα του οικονομικού περιβάλλοντος, στο οποίο η κάθε εταιρεία λειτουργεί («λειτουργικό νόμισμα»). Οι ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις παρουσιάζονται σε Ευρώ, που είναι το λειτουργικό νόμισμα της μητρική εταιρείας και το νόμισμα αναφοράς του Ομίλου. Δεδομένου ότι η διύλιση και εμπορία πετρελαιοειδών αποτελούν την κύρια δραστηριότητα του Ομίλου, οι τιμές αγοραπωλησίας αργού και πετρελαιοειδών βασίζονται κατά κύριο λόγο και σύμφωνα με την πρακτική του κλάδου στις διεθνείς τιμές αναφοράς αργού και πετρελαιοειδών σε Δολάρια Αμερικής. Οι εταιρείες του Ομίλου μετατρέπουν τις αξίες αυτές στα τοπικά τους νομίσματα (οι περισσότερες σε Ευρώ) με βάση τις ισχύουσες ισοτιμίες της ημερομηνίας συναλλαγής.
(β) | Συναλλαγές και υπόλοιπα |
Οι συναλλαγές σε ξένα νομίσματα μετατρέπονται στο λειτουργικό νόμισμα με βάση τις ισοτιμίες που ισχύουν κατά την ημερομηνία των συναλλαγών. Κέρδη και ζημιές από συναλλαγματικές διαφορές οι οποίες προκύπτουν από την εκκαθάριση τέτοιων συναλλαγών ή κατά τη μετατροπή των χρηματικών στοιχείων του ενεργητικού και παθητικού που εκφράζονται σε ξένο νόμισμα με τις ισχύουσες ισοτιμίες κατά την ημερομηνία Ισολογισμού, αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα. Στην περίπτωση που αναφέρονται σε πράξεις αντιστάθμισης κινδύνων χρηματοροών ή σε πράξεις αντιστάθμισης κινδύνων καθαρών επενδύσεων μεταφέρονται απ’ ευθείας στην καθαρή θέση.
25
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Για συναλλαγές που περιλαμβάνουν την είσπραξη ή πληρωμή προκαταβολών σε ξένο νόμισμα, η ημερομηνία της συναλλαγής για σκοπούς καθορισμού της συναλλαγματικής ισοτιμίας που θα χρησιμοποιηθεί, είναι η ημερομηνία της αρχικής αναγνώρισης της μη χρηματικής προκαταβολής ή του αναβαλλόμενου εσόδου.
Τα κέρδη και ζημιές από συναλλαγματικές διαφορές συμπεριλαμβάνονται στην ίδια γραμμή των αποτελεσμάτων, στην οποία εμφανίζεται και η συναλλαγή από την οποία προήλθαν, εκτός των συναλλαγματικών διαφορών που προέρχονται από δάνεια, καταθέσεις και ταμειακά διαθέσιμα, τα οποία εμφανίζονται σε ξεχωριστή γραμμή (Κέρδη / (Ζημιές) από συναλλαγματικές διαφορές).
Μη χρηματικά χρηματοοικονομικά στοιχεία τα οποία επιμετρούνται σε εύλογη αξία σε ξένο νόμισμα, μετατρέπονται στο λειτουργικό νόμισμα βάσει της ισοτιμίας που ίσχυε την ημερομηνία που καθορίστηκε η εύλογη αξία. Συναλλαγματικές διαφορές στοιχείων ενεργητικού και παθητικού τα οποία επιμετρούνται σε εύλογη αξία, συμπεριλαμβάνονται στα κέρδη ή ζημιές από μεταβολές στην εύλογη αξία.
(γ) | Εταιρείες του Ομίλου |
Τα αποτελέσματα και η χρηματοοικονομική θέση όλων των θυγατρικών του Ομίλου που έχουν λειτουργικό νόμισμα διαφορετικό από το νόμισμα αναφοράς μετατρέπονται στο νόμισμα αναφοράς ως ακολούθως:
(ι) | Στοιχεία ενεργητικού και παθητικού του κάθε ισολογισμού που παρουσιάζεται μετατρέπονται με την ισοτιμία της ημερομηνίας του ισολογισμού. |
(ιι) | Έσοδα και έξοδα για κάθε λογαριασμό αποτελεσμάτων μετατρέπονται με μέσες ισοτιμίες (εκτός αν οι μέσες τιμές δεν αποτελούν καλή προσέγγιση της συσσωρευτικής επίδρασης που προέρχεται από τις ισοτιμίες της ημέρας που γίνονται οι συναλλαγές στην οποία περίπτωση χρησιμοποιούνται οι συναλλαγές της ημερομηνίας που γίνεται η συναλλαγή). |
(ιιι) | Όλες οι συναλλαγματικές διαφορές που προκύπτουν αναγνωρίζονται σαν ξεχωριστή κίνηση στην καθαρή θέση. |
Στην ενοποίηση όλες οι συναλλαγματικές διαφορές που προκύπτουν από την μετατροπή του κόστους των επενδύσεων σε δραστηριότητες του εξωτερικού αναγνωρίζονται στα Λοιπά Συνολικά Έσοδα/Έξοδα. Όταν μια δραστηριότητα του εξωτερικού πωληθεί συναλλαγματικές διαφορές που είχαν καταχωρηθεί στα λοιπά συνολικά εισοδήματα μεταφέρονται στα αποτελέσματα σαν μέρος του κέρδους ή της ζημίας από την πώληση.
Υπεραξίες και μεταβολές της εύλογης αξίας που προέρχονται από την απόκτηση ξένων εταιρειών θεωρούνται σαν στοιχεία του ενεργητικού και παθητικού της ξένης εταιρείας και αποτιμούνται με την ισοτιμία της ημερομηνίας του ισολογισμού. Οι προκύπτουσες συναλλαγματικές διαφορές αναγνωρίζονται στη καθαρή θέση.
26
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
2.6 | Περιουσιακά στοιχεία διαθέσιμα προς πώληση |
Ο Όμιλος ταξινομεί τα περιουσιακά του στοιχεία ως διαθέσιμα προς πώληση εάν η τρέχουσα αξία τους αναμένεται να ανακτηθεί μέσω της πώλησής τους και όχι μέσω της συνεχούς χρήσης τους. Τα πάγια τα οποία έχουν χαρακτηριστεί ως διαθέσιμα προς πώληση μετρώνται στη χαμηλότερη αξία ανάμεσα στην τρέχουσα αξία και στην εύλογη αξία μείον τυχόν εξόδων που θα πρέπει να γίνουν για την πώληση. Τα κόστη αυτά είναι επιπλέον έξοδα τα οποία σχετίζονται εξ ολοκλήρου με την πώληση του παγίου.
Τα κριτήρια για ταξινόμηση ενός παγίου σαν διαθέσιμο προς πώληση πληρούνται όταν η πώληση είναι πολύ πιθανή και το περιουσιακό στοιχείο είναι άμεσα διαθέσιμο να πουληθεί στην τρέχουσα κατάστασή του. Οι ενέργειες που απαιτούνται για την ολοκλήρωση της πώλησης θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι δεν υπάρχει σημαντική πιθανότητα για αλλαγές στο πλάνο της πώλησης ή ότι η απόφαση πώλησης θα ανακληθεί. Η Διοίκηση θα πρέπει επιπλέον να έχει δεσμευτεί στο πλάνο πώλησης του παγίου και η ολοκλήρωση της πώλησης θα πρέπει να αναμένεται εντός του επόμενου έτους από τη μέρα που το πάγιο χαρακτηρίστηκε ως διαθέσιμο προς πώληση.
Ενσώματα και ασώματα πάγια που έχουν χαρακτηριστεί ως διαθέσιμα προς πώληση σταματούν να αποσβένονται.
Τα πάγια που έχουν χαρακτηριστεί ως διαθέσιμα προς πώληση και οι αντίστοιχες υποχρεώσεις παρουσιάζονται ξεχωριστά στο μη κυκλοφορούν ενεργητικό στην κατάσταση οικονομικής θέσης.
2.7 | Ενσώματα πάγια |
Τα ενσώματα πάγια περιλαμβάνουν κυρίως οικόπεδα, κτίρια, μηχανολογικό εξοπλισμό, πρατήρια καυσίμων, μεταφορικά μέσα και έπιπλα και εξαρτήματα. Τα ενσώματα πάγια αναγράφονται στο κόστος κτήσεως μείον τις συσσωρευμένες αποσβέσεις. Το κόστος κτήσεως περιλαμβάνει όλες τις άμεσες δαπάνες για την απόκτηση των περιουσιακών στοιχείων.
Μεταγενέστερες δαπάνες καταχωρούνται σε επαύξηση της λογιστικής αξίας των ενσωμάτων παγίων ή ως ξεχωριστό πάγιο μόνον εάν είναι πιθανό ότι μελλοντικά οικονομικά οφέλη σχετιζόμενα με το πάγιο θα εισρεύσουν στον Όμιλο και το κόστος τους μπορεί να επιμετρηθεί αξιόπιστα. Το αναπόσβεστο υπόλοιπο των παγίων που έχουν αντικατασταθεί διαγράφεται στα αποτελέσματα. Το κόστος επισκευών και συντηρήσεων διαγράφεται στα αποτελέσματα όταν πραγματοποιείται, εκτός από το κόστος της περιοδικής γενικής συντήρησης των διυλιστηρίων το οποίο κεφαλαιοποιείται και διαγράφεται στα αποτελέσματα με τη σταθερή μέθοδο απόσβεσης μέχρι την επόμενη προγραμματισμένη γενική συντήρηση στο βαθμό που τα κόστη αυτά βελτιώνουν είτε την ωφέλιμη ζωή του παγίου είτε την παραγωγική του δυναμικότητα.
Οι ακινητοποιήσεις υπό εκτέλεση είναι πάγια που βρίσκονται υπό κατασκευή (σχετίζονται κυρίως με τις μονάδες διύλισης) και καταχωρούνται στο κόστος. Το κόστος περιλαμβάνει το κόστος κατασκευής αμοιβές τρίτων και άλλες άμεσες δαπάνες, Οι ακινητοποιήσεις υπό εκτέλεση δεν αποσβένονται, καθώς το πάγιο που αφορούν δεν είναι διαθέσιμο για χρήση.
27
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Τα οικόπεδα δεν υπόκεινται σε απόσβεση, επίσης. Οι αποσβέσεις των άλλων ενσωμάτων παγίων υπολογίζονται με την σταθερή μέθοδο κατά τη διάρκεια της ωφέλιμης ζωής τους που έχει ως εξής:
– Κτίρια (περιλαμβάνονται τα πρατήρια καυσίμων) | 10 – 40 έτη |
– Μηχ/κός εξοπλισμός | |
◾ Εξειδικευμένες βιομηχανικές εγκαταστάσεις και μηχανήματα | 10 – 35 έτη |
◾ Αγωγοί | 30 – 50 έτη |
◾ Λοιπός εξοπλισμός | 5 – 25 έτη |
– Μεταφορικά μέσα | |
◾ Βυτιοφόρα φορτηγά μεταφοράς LPG και λευκών προϊόντων | 5 – 10 έτη |
◾ Λοιπά Μεταφορικά Μέσα | 4 – 10 έτη |
◾ Πλοία | 25 – 35 έτη |
– Έπιπλα και εξαρτήματα | |
◾ Υπολογιστές | 3 – 5 έτη |
◾ Λοιπά έπιπλα και εξαρτήματα | 4 – 10 έτη |
Οι εξειδικευμένες βιομηχανικές εγκαταστάσεις περιλαμβάνουν μονάδες διυλιστηρίων, εργοστάσια πετροχημικών, δεξαμενές καυσίμων και πρατήρια καυσίμων.
Οι υπολειμματικές αξίες και η ωφέλιμη ζωή των ενσωμάτων παγίων επανεξετάζονται σε κάθε ημερομηνία ισολογισμού και αναπροσαρμόζονται ανάλογα εάν κριθεί απαραίτητο.
Όταν η λογιστική αξία των ενσωμάτων παγίων υπερβαίνει την ανακτήσιμη αξία, η διαφορά (απομείωση) καταχωρείται άμεσα ως έξοδο στα αποτελέσματα. (Σημ. 2.12).
Το κόστος και οι συσσωρευμένες αποσβέσεις των παγίων που αποσύρονται ή πωλούνται αφαιρείται από τους σχετικούς λογαριασμούς κατά το χρόνο της πώλησης ή απόσυρσης τους και τυχόν κέρδη ή ζημίες, που καθορίζονται κατόπιν σύγκρισης των εσόδων από την πώληση με τη λογιστική αξία, περιλαμβάνονται στην ενοποιημένη κατάσταση συνολικών εισοδημάτων σαν μέρος των λοιπών εσόδων / (εξόδων).
2.8 | Μισθώσεις |
2.8.1 | Δικαιώματα χρήσης παγίων |
Ο Όμιλος αναγνωρίζει δικαιώματα χρήσης παγίων στην έναρξη της μίσθωσης (την ημερομηνία που το περιουσιακό στοιχείο είναι διαθέσιμο προς χρήση). Τα δικαιώματα χρήσης παγίων επιμετρούνται στο κόστος τους, μειωμένο κατά τη συσσωρευμένη απόσβεση και την απομείωση της αξίας τους και προσαρμοσμένο κατά την επαναμέτρηση των αντίστοιχων υποχρεώσεων μισθώσεων. Το κόστος των δικαιωμάτων χρήσης παγίων συμπεριλαμβάνει το ποσό των υποχρεώσεων μισθώσεων που έχουν αναγνωριστεί, τις αρχικές άμεσα συνδεδεμένες σχετικές δαπάνες και τις πληρωμές μισθώσεων που έγιναν την ή πριν την ημερομηνία έναρξης, μειωμένες κατά το ποσό των προσφερόμενων εκπτώσεων
28
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
ή άλλων κινήτρων. Εκτός των περιπτώσεων όπου ο Όμιλος είναι σχετικά βέβαιος ότι το μισθωμένο πάγιο θα περιέλθει στην κατοχή του στο τέλος της σύμβασης μίσθωσης, τα αναγνωρισμένα δικαιώματα χρήσης παγίων αποσβένονται με τη σταθερή μέθοδο κατά τη μικρότερη διάρκεια μεταξύ της ωφέλιμης ζωής του υποκείμενου παγίου και των όρων της σύμβασης μίσθωσης. Τα δικαιώματα χρήσης παγίων υπόκεινται σε έλεγχο απομείωσης της αξίας τους, είτε κάθε ένα ξεχωριστά είτε ως μονάδα δημιουργίας ταμειακών ροών.
2.8.2 | Υποχρεώσεις μισθώσεων |
Κατά την έναρξη της μίσθωσης, ο Όμιλος αναγνωρίζει υποχρεώσεις μισθώσεων ίσες με την παρούσα αξία των μισθωμάτων κατά τη συνολική διάρκεια της σύμβασης μίσθωσης. Οι πληρωμές συμπεριλαμβάνουν τα συμβατικά σταθερά μισθώματα, μειωμένα κατά το ποσό των προσφερόμενων επιδοτήσεων, μεταβλητά μισθώματα που εξαρτώνται από κάποιον δείκτη, καθώς και ποσά για πληρωμές υπολειμματικής αξίας που αναμένεται να πληρωθούν. Τα μισθώματα επίσης περιλαμβάνουν την τιμή εξάσκησης ενός δικαιώματος αγοράς, που είναι σχετικά βέβαιο να εξασκηθεί από τον Όμιλο και πληρωμές κυρώσεων λύσης μιας μίσθωσης, αν οι όροι σύμβασης δείχνουν με σχετική βεβαιότητα ότι ο Όμιλος θα εξασκήσει το δικαίωμα για λύση. Τα μεταβλητά μισθώματα που δεν εξαρτώνται από κάποιον δείκτη, αναγνωρίζονται ως έξοδο στην περίοδο που επέρχεται το γεγονός ή η συνθήκη και γίνεται η πληρωμή.
Για να υπολογίσει την παρούσα αξία των πληρωμών, ο Όμιλος χρησιμοποιεί το κόστος επιπρόσθετου δανεισμού κατά την ημερομηνία έναρξης της μίσθωσης, εάν το πραγματικό επιτόκιο δεν προσδιορίζεται ευθέως από τη σύμβαση μίσθωσης. Μεταγενέστερα της έναρξης μίσθωσης, το ποσό των υποχρεώσεων μισθώσεων προσαυξάνεται με έξοδα τόκων και μειώνεται με τις πληρωμές μισθωμάτων που πραγματοποιούνται. Επιπλέον, η λογιστική αξία των υποχρεώσεων μισθώσεων επαναμετράται εάν υπάρξει τροποποίηση στη σύμβαση, ή οποιαδήποτε αλλαγή στη διάρκεια της σύμβασης, στα σταθερά μισθώματα ή στην αξιολόγηση αγοράς του περιουσιακού στοιχείου. Οι επαναμετρήσεις αυτές καταχωρούνται σε μια γραμμή στη σημείωση των δικαιωμάτων χρήσης παγίων ως μετατροπές.
(α) Βραχυχρόνιες μισθώσεις και μισθώσεις παγίων χαμηλής αξίας
Ο Όμιλος εφαρμόζει την εξαίρεση σχετικά με τις βραχυχρόνιες μισθώσεις (δηλαδή μισθώσεις διάρκειας μικρότερης ή ίσης των 12 μηνών, από την ημερομηνία έναρξης της σύμβασης μίσθωσης, όπου δεν υπάρχει το δικαίωμα αγοράς του περιουσιακού στοιχείου). Επίσης εφαρμόζει την εξαίρεση σχετικά με περιουσιακά στοιχεία χαμηλής αξίας (δηλαδή αξίας μικρότερης των €5 χιλιάδων). Πληρωμές μισθωμάτων για βραχυχρόνιες και χαμηλής αξίας μισθώσεις αναγνωρίζονται ως έξοδα με τη σταθερή μέθοδο κατά τη διάρκεια της μίσθωσης.
(β) Σημαντικές εκτιμήσεις στον προσδιορισμό της διάρκειας μισθώσεων με δικαίωμα ανανέωσης
Ο Όμιλος προσδιορίζει τη διάρκεια μίσθωσης ως τη συμβατική διάρκεια μίσθωσης, συμπεριλαμβανομένης της χρονικής περιόδου που καλύπτεται από (α) δικαίωμα επέκτασης της
29
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
μίσθωσης, εάν είναι σχετικά βέβαιο ότι το δικαίωμα θα εξασκηθεί ή από (β) δικαίωμα λύσης της σύμβασης, εάν είναι σχετικά βέβαιο ότι το δικαίωμα δε θα εξασκηθεί.
Ο Όμιλος έχει το δικαίωμα για κάποιες μισθώσεις, να επεκτείνει τη διάρκεια της σύμβασης μίσθωσης. Ο Όμιλος αξιολογεί εάν υπάρχει σχετική βεβαιότητα ότι θα εξασκηθεί το δικαίωμα ανανέωσης, λαμβάνοντας υπόψη όλους τους σχετικούς παράγοντες που δημιουργούν οικονομικό κίνητρο, να εξασκήσει το δικαίωμα ανανέωσης. Μεταγενέστερα της ημερομηνίας έναρξης της μίσθωσης, ο Όμιλος επανεξετάζει τη διάρκεια της μίσθωσης, εάν υπάρξει ένα σημαντικό γεγονός ή αλλαγή στις συνθήκες που εμπίπτουν στον έλεγχό του και επηρεάζουν την επιλογή εξάσκησης (ή όχι) του δικαιώματος ανανέωσης (όπως για παράδειγμα μια αλλαγή στην επιχειρηματική στρατηγική του Ομίλου).
Η Επιτροπή Διερμηνειών των ΔΠΧΑ (η «Επιτροπή») έχει εκδώσει μια περίληψη των αποφάσεων που λήφθηκαν στις δημόσιες συνεδριάσεις της για να αποσαφηνίσει τις διερμηνείες του ΔΠΧΑ 16 σχετικά με τα ακόλουθα θέματα:
(γ) Δικαιώματα που σχετίζονται με το υπέδαφος:
Η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα όσον αφορά τη συγκεκριμένη περίπτωση που παρουσιάζεται στην απόφασή της, ότι όταν ένας φορέας εκμετάλλευσης αγωγού έχει το δικαίωμα να τοποθετήσει έναν αγωγό σε υπόγειο χώρο, αυτό αποτελεί μίσθωση και ως εκ τούτου στη συγκεκριμένη περίπτωση, όπως παρουσιάζεται στην παρούσα απόφαση, πρέπει να εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του ΔΠΧΑ 16. Όπως παρουσιάζεται στη σημείωση 7, ο Όμιλος εκμεταλλεύεται υπόγειους αγωγούς εντός των ορίων διαφόρων δήμων, σύμφωνα με τους σχετικούς νόμους, χωρίς την απαίτηση καταβολής οποιασδήποτε αποζημίωσης για αυτούς. Όπως περιγράφεται στη σημείωση 33 αυτών των οικονομικών καταστάσεων, ορισμένοι δήμοι προχώρησαν στην επιβολή δασμών και προστίμων σχετικά με τα δικαιώματα διέλευσης. Η ομάδα άσκησε έφεση κατά των εν λόγω ποσών που επιβλήθηκαν όπως περιγράφεται στη σημείωση και πιστεύει ότι το αποτέλεσμα θα είναι ευνοϊκό. Ο Όμιλος θεωρεί ότι αυτά δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του ΔΠΧΑ 16 καθώς δεν υπάρχει υποχρέωση καταβολής αποζημίωσης.
(δ) Προσδιορισμός διάρκειας μισθώσεων
Η Επιτροπή εξέδωσε απόφαση, σύμφωνα με την οποία κατά την εκτίμηση της έννοιας της μη σημαντικής ποινής, κατά την κατάρτιση των όρων μίσθωσης, η ανάλυση δεν πρέπει να καλύπτει μόνο την χρηματική ποινή που προβλέπεται στη σύμβαση, αλλά να χρησιμοποιεί μια ευρύτερη οικονομική εκτίμηση της ποινής έτσι ώστε να περιλαμβάνει όλες τις πιθανές οικονομικές εκροές που συνδέονται με την καταγγελία της σύμβασης. Ο Όμιλος εφαρμόζει αυτή την απόφαση και χρησιμοποιεί κρίση για την εκτίμηση της μίσθωσης, ιδιαίτερα στις περιπτώσεις όπου οι συμφωνίες δεν προβλέπουν προκαθορισμένη διάρκεια, όπως τα δικαιώματα χρήσης των παράκτιων ζωνών όπως περιγράφονται στη σημείωση 7. Ο Όμιλος λαμβάνει υπόψη όλους τους σχετικούς παράγοντες που δημιουργούν οικονομικό κίνητρο για να ασκήσει είτε την ανανέωση είτε τον τερματισμό.
30
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
(ε) Λογιστική αντιμετώπιση εκμισθωτή
Ο Όμιλος συνάπτει ορισμένες συμφωνίες υπεκμισθώσεων με τρίτους και ως εκ τούτου ενεργεί ως ενδιάμεσος εκμισθωτής. Ο Όμιλος, ως ενδιάμεσος εκμισθωτής, κατατάσσει την υπεκμίσθωση ως χρηματοοικονομική μίσθωση ή λειτουργική μίσθωση ως εξής:
(α) | εάν η κύρια μίσθωση είναι βραχυπρόθεσμη μίσθωση που ο Όμιλος, ως μισθωτής, έχει εφαρμόσει την παραγράφου 6 του προτύπου, η υπεκμίσθωση κατατάσσεται ως λειτουργική μίσθωση. |
(β) | διαφορετικά, η υπεκμίσθωση κατατάσσεται σε σχέση με το δικαίωμα χρήσης του περιουσιακού στοιχείου που προκύπτει από την κύρια μίσθωση και όχι με αναφορά στο υποκείμενο περιουσιακό στοιχείο. |
Ο Όμιλος έχει αξιολογήσει όλες τις υπεκμισθώσεις βάσει των παραπάνω κριτηρίων και τις χαρακτηρίζει ως λειτουργικές ή χρηματοοικονομικές. Στις 31 Δεκεμβρίου 2021, όλες οι μισθώσεις στις οποίες ο Όμιλος ενεργεί ως ενδιάμεσος εκμισθωτής αξιολογήθηκαν ως λειτουργικές.
2.9 | Κόστος δανεισμού |
Έξοδα δανεισμού που σχετίζονται άμεσα με την απόκτηση, κατασκευή ή παραγωγή στοιχείων παγίου ενεργητικού κεφαλαιοποιούνται για το χρονικό διάστημα που απαιτείται μέχρι την ολοκλήρωση της κατασκευής και μέχρι τα πάγια να καταστούν έτοιμα προς χρήση.
Έξοδα δανεισμού κεφαλαιοποιούνται αν τα κεφάλαια που αντλήθηκαν χρησιμοποιήθηκαν ειδικά για την απόκτηση παγίων περιουσιακών στοιχείων. Αν τα κεφάλαια αντλήθηκαν γενικά και χρησιμοποιήθηκαν για την απόκτηση παγίων περιουσιακών στοιχείων, το μέρος των εξόδων δανεισμού που κεφαλαιοποιείται καθορίζεται εφαρμόζοντας ένα συντελεστή κεφαλαιοποίησης επί του κόστους απόκτησης του παγίου. Τα υπόλοιπα έξοδα δανεισμού καταχωρούνται στα αποτελέσματα.
2.10 | Άυλα περιουσιακά στοιχεία |
(α) | Υπεραξία |
Η υπεραξία αντιπροσωπεύει το επιπλέον ποσό μεταξύ της αξίας εξαγοράς και της εύλογης αξίας του μεριδίου του Ομίλου επί των αναγνωρίσιμων περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων του αγοραζόμενου κατά την ημερομηνία της εξαγοράς. Κέρδη ή ζημίες από την πώληση μιας θυγατρικής περιλαμβάνουν το υπόλοιπο της υπεραξίας που σχετίζεται με τη συγκεκριμένη προς πώληση θυγατρική. Στην περίπτωση κατά την οποία η εύλογη αξία του μεριδίου της Εταιρείας στα καθαρά περιουσιακά στοιχεία της εταιρείας που εξαγοράζεται κατά την ημερομηνία της απόκτησης είναι μεγαλύτερη από το κόστος αγοράς, προκύπτει αρνητική υπεραξία η οποία και αναγνωρίζεται απ’ ευθείας στα αποτελέσματα.
Η υπεραξία κατανέμεται στις μονάδες δημιουργίας ταμειακών ροών (ΜΔΤΡ) για έλεγχο απομείωσης. Η κατανομή γίνεται στις ομάδες των μονάδων που αναμένεται να ωφεληθούν από τους
31
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
επιχειρηματικούς συνδυασμούς στους οποίους δημιουργήθηκε η υπεραξία και αναγνωρίζεται σύμφωνα με το λειτουργικό τομέα. Η υπεραξία υπόκειται σε έλεγχο απομείωσης ετησίως, ή και συντομότερα εφόσον υπάρχουν σχετικές ενδείξεις. Η απομείωση της υπεραξίας προσδιορίζεται με την εκτίμηση της ανακτήσιμης αξίας κάθε ΜΔΤΡ (ή ομάδας ΜΔΤΡ) στην οποία η υπεραξία έχει κατανεμηθεί. Όταν η ανακτήσιμη αξία (που ορίζεται ως μεγαλύτερη αξία μεταξύ αξίας χρήσεως και εύλογης αξίας μειωμένη με το απαιτούμενο για την πώληση κόστος) της ΜΔΤΡ είναι μικρότερη από την λογιστική της αξία συμπεριλαμβανομένης της υπεραξίας, αναγνωρίζεται ζημιά απομείωσης. Η απομείωση της υπεραξίας δεν μπορεί να αναστραφεί μεταγενέστερα.
(β) | Δικαιώματα μισθώσεων πρατηρίων |
Τα δικαιώματα μισθώσεων πρατηρίων αντιπροσωπεύουν προκαταβολικά ποσά για την αγορά αδειών εκμετάλλευσης και ελέγχου πρατηρίων από τον προηγούμενο κάτοχο της άδειας. Οι άδειες αυτές δεν συνδέονται άμεσα με σύμβαση μίσθωσης και έχουν απεριόριστη ωφέλιμη οικονομική ζωή. Οι πληρωμές αυτές αποτελούν κίνητρα που δίδονται για να εξασφαλίσουν την προώθηση σήματος και μελλοντικά έσοδα και επομένως κεφαλαιοποιούνται σύμφωνα με το ΔΛΠ 38 «Άυλα περιουσιακά στοιχεία». Τα δικαιώματα μισθώσεων πρατηρίων εξετάζονται για απομείωση σαν τμήμα του ΜΔΤΡ στο οποίο ανήκουν.
(γ) | Δικαιώματα και άδειες |
«Τα δικαιώματα και άδειες» έχουν συγκεκριμένη διάρκεια ζωής και παρουσιάζονται στο κόστος μείον συσσωρευμένες αποσβέσεις. Η απόσβεση υπολογίζεται σύμφωνα με τη σταθερή μέθοδο για να κατανείμει το κόστος των δικαιωμάτων στην εκτιμώμενη διάρκεια ζωής, η οποία συνήθως κυμαίνεται μεταξύ 3 και 25 ετών.
(δ) | Λογισμικό |
Το κόστος λογισμικού περιλαμβάνει το κόστος αγοράς και εγκατάστασης. Το κόστος των αδειών για τη χρήση λογισμικού κεφαλαιοποιείται με βάση το κόστος απόκτησης και ανάπτυξης του συγκεκριμένου λογισμικού έως ότου να είναι έτοιμο προς χρήση. Τα κόστη αυτά αποσβένονται κατά τη διάρκεια της εκτιμώμεμενης ωφέλιμης ζωής τους (1 έως 5 χρόνια) με την σταθερή μέθοδο απόσβεσης.
2.11 | Έρευνα και αξιολόγηση ορυκτών πόρων |
(α) Πάγια στοιχεία ενεργητικού έρευνας και αξιολόγησης
Κατά τη διάρκεια της περιόδου έρευνας και πριν προκύψει εμπορικά εκμεταλλεύσιμη ανακάλυψη, οι δαπάνες της έρευνας και αξιολόγησης κοιτασμάτων πετρελαίου και φυσικού αερίου εξοδοποιούνται. Γεωλογικά και γεωφυσικά κόστη όπως και κόστη άμεσα συνδεδεμένα με μια έρευνα εξοδοποιούνται άμεσα. Τα κόστη απόκτησης δικαιωμάτων έρευνας κεφαλαιοποιούνται στα ασώματα πάγια και αποσβένονται στη διάρκεια της σχετικής άδειας ή ανάλογα με την πρόοδο των εργασιών αν διαφοροποιούνται σημαντικά. Οι άδειες και δικαιώματα έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων συμπεριλαμβάνονται στην κατηγορία «δικαιώματα και άδεις» των ασώματων παγίων.
32
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
(β) Ανάπτυξη ενσώματων και ασώματων παγίων ενεργητικού
Δαπάνες για την κατασκευή, εγκατάσταση ή ολοκλήρωση έργων υποδομής όπως πλατφόρμες, αγωγοί και οι γεωτρήσεις εμπορικά εκμεταλλεύσιμων πηγών / κοιτασμάτων κεφαλαιοποιούνται ως ασώματα και ενσώματα πάγια ανάλογα με τη φύση τους. Όταν η περίοδος ανάπτυξης ολοκληρωθεί για ένα συγκεκριμένο κοίτασμα τότε το κόστος της μεταφέρεται στα πάγια. Καμία απόσβεση δεν χρεώνεται στη φάση της ανάπτυξης.
(γ) Πάγια στοιχεία ενεργητικού παραγωγής πετρελαίου και αερίου
Τα πάγια στοιχεία παραγωγής πετρελαίου και αερίου αποτελούνται από ενσώματα πάγια στοιχεία και δαπάνες ανάπτυξης, που σχετίζονται άμεσα με την παραγωγή εκμεταλλεύσιμων κοιτασμάτων. Ο Όμιλος δεν έχει αναγνωρίσει τέτοια περιουσιακά στοιχεία, καθώς βρίσκεται στα πρώτα στάδια διερεύνησης και αξιολόγησης.
(δ) Αποσβέσεις παγίων στοιχείων ενεργητικού
Τα ενσώματα και ασώματα πάγια στοιχεία πετρελαίου και αερίου αποσβένονται με τη μέθοδο των συντελεστών ανά μονάδα παραγωγής. Οι συντελεστές ανά μονάδα παραγωγής βασίζονται σε αποδεδειγμένα αποθέματα, τα οποία είναι πετρέλαιο, αέριο και άλλα ορυκτά αποθέματα τα οποία εκτιμάται ότι θα ανακτηθούν από τις υπάρχουσες υποδομές με τη χρήση των τρεχουσών μεθόδων εκμετάλλευσης. Οι ποσότητες πετρελαίου και αερίου θεωρούνται παραχθείσες από τη στιγμή που μετρηθούν με όργανα μέτρησης στο συμβατικό σημείο μεταβίβασης στον αγοραστή ή στα σημεία διεξαγωγής της πώλησης και συγκεκριμένα στη βαλβίδα εξόδου της δεξαμενής αποθήκευσης της περιοχής του κοιτάσματος.
(ε) Απομείωση – Πάγια στοιχεία ενεργητικού έρευνας και αξιολόγησης
Έξοδα απόκτησης δικαιωμάτων έρευνας εξετάζονται για απομείωση όταν υπάρχουν ενδείξεις που υποδεικνύουν απομείωση. Για τους σκοπούς του ελέγχου απομείωσης τα έξοδα απόκτησης δικαιωμάτων έρευνας τα οποία υποβάλλονται σε εξέταση για απομείωση, ομαδοποιούνται στις υπάρχουσες μονάδες δημιουργίας ταμειακών ροών (ΜΔΤΡ) των παραγωγικών κοιτασμάτων που ανήκουν στην ίδια γεωγραφική περιφέρεια σύμφωνα με το δικαίωμα έρευνας που αφορούν.
(στ) Απομείωση – Αποδεδειγμένα ενσώματα πάγια στοιχεία ενεργητικού πετρελαίου και αερίου και ασώματα πάγια
Αποδεδειγμένα ενσώματα πάγια στοιχεία πετρελαίου και αερίου και ασώματα πάγια, εξετάζονται για απομείωση όταν γεγονότα ή αλλαγές των περιστάσεων υποδεικνύουν ότι το τρέχον υπόλοιπο του παγίου δεν πρόκειται να ανακτηθεί. Η ζημία απομείωσης αναγνωρίζεται όταν το τρέχον υπόλοιπο του παγίου υπερβαίνει το ανακτήσιμο ποσό. Το ανακτήσιμο ποσό είναι το μεγαλύτερο μεταξύ της εύλογης του αξίας μείον τα έξοδα διάθεσης και της αξίας χρήσης του. Για τους σκοπούς της αξιολόγησης της απομείωσης, τα πάγια στοιχεία ομαδοποιούνται στο κατώτατο επίπεδο για το οποίο υπάρχουν ξεχωριστά αναγνωρίσιμες ταμειακές ροές.
33
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
2.12 | Απομείωση αξίας μη χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων |
Σε κάθε ημερομηνία ισολογισμού, ο Όμιλος εκτιμά κατά πόσον υφίστανται ενδείξεις απομείωσης. Ένα υπάρχουν ενδείξεις για απομείωση ή εάν απαιτείται ετήσιος έλεγχος απομείωσης του παγίου, τότε υπολογίζεται η ανακτήσιμη αξία του. Τα περιουσιακά στοιχεία που έχουν απροσδιόριστη ωφέλιμη ζωή, δεν αποσβένονται και υπόκεινται σε έλεγχο απομείωσης ετησίως ή και συχνότερα εάν υπάρχουν συγκεκριμένα γεγονότα και ενδείξεις τα οποία να υποδεικνύουν πιθανή απομείωση των στοιχείων. Τα περιουσιακά στοιχεία που αποσβένονται υπόκεινται σε έλεγχο απομείωσης της αξίας τους όταν υπάρχουν ενδείξεις ότι η λογιστική αξία τους δεν θα ανακτηθεί. Ζημία απομείωσης αναγνωρίζεται για το ποσό για το οποίο η λογιστική αξία του παγίου υπερβαίνει την ανακτήσιμη αξία του. Η ανακτήσιμη αξία είναι η μεγαλύτερη αξία μεταξύ εύλογης αξίας μειωμένη με το απαιτούμενο για την πώληση κόστος και αξίας χρήσεως (παρούσα αξία χρηματοροών που αναμένεται να δημιουργηθούν με βάση την εκτίμηση της Διοίκησης για τις μελλοντικές οικονομικές και λειτουργικές συνθήκες). Για την εκτίμηση των ζημιών απομείωσης τα περιουσιακά στοιχεία εντάσσονται στις μικρότερες δυνατές μονάδες δημιουργίας ταμειακών εισροών. Για τα μη χρηματοοικονομικά στοιχεία εκτός από την υπεραξία, εκτιμάται σε κάθε ημερομηνία ισολογισμού εάν υπάρχουν ενδείξεις ότι οι ζημιές απομείωσης που έχουν αναγνωριστεί κατά το παρελθόν είτε έχουν μειωθεί είτε δεν υφίστανται πλέον. Εάν υπάρξουν τέτοιες ενδείξεις, ο Όμιλος υπολογίζει την ανακτήσιμη αξία του παγίου ή της ΜΔΤΡ. Ζημιές απομείωσης που είχαν αναγνωριστεί κατά το παρελθόν αντιστρέφονται μόνο εφόσον έχουν αλλάξει οι εκτιμήσεις που χρησιμοποιήθηκαν κατά το χρόνο αναγνώρισης της ζημιάς. Η αντιστροφή της απομείωσης επιτρέπεται μέχρι το σημείο στο οποίο η λογιστική αξία του παγίου δεν υπερβαίνει την ανακτήσιμη αξία του, ούτε την λογιστική αξία του παγίου μείον τις αποσβέσεις εάν αυτό δεν είχε απομειωθεί τα προηγούμενα χρόνια.
2.13 | Χρηματοοικονομικά μέσα -αρχική αναγνώριση και επιμέτρηση |
2.13.1 | Αρχική αναγνώριση και επιμέτρηση |
Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία ταξινομούνται, κατά την αρχική αναγνώριση, και μεταγενέστερα αποτιμώνται στο αποσβεσμένο κόστος, στην εύλογη αξία μέσω άλλων συνολικών εισοδημάτων (OCI) και στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων.
Η ταξινόμηση των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων κατά την αρχική αναγνώριση εξαρτάται από τα συμβατικά χαρακτηριστικά των ταμειακών ροών του χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου και το επιχειρηματικό μοντέλο του Ομίλου για τη διαχείριση τους Με εξαίρεση τις εμπορικές απαιτήσεις που δεν περιέχουν σημαντική χρηματοοικονομική συνιστώσα ή για τις οποίες ο Όμιλος έχει εφαρμόσει την πρακτική σκοπιμότητας, ο Όμιλος αρχικά αποτιμά τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία στην εύλογη αξία τους πλέον, στην περίπτωση ενός χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου που δεν αποτιμάται μέσω αποτελεσμάτων, το κόστος συναλλαγής. Οι εμπορικές απαιτήσεις που δεν περιέχουν σημαντική χρηματοοικονομική συνιστώσα ή για τις οποίες ο Όμιλος έχει εφαρμόσει την πρακτική σκοπιμότητας, αποτιμώνται στην τιμή συναλλαγής που προσδιορίζεται σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 15. Στη σημείωση 2.26 αναλύεται η λογιστική πολιτική για έσοδα από συμβάσεις με πελάτες
34
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Προκειμένου ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο να ταξινομηθεί και να αποτιμηθεί στο αποσβεσμένο κόστος ή στην εύλογη αξία μέσω των συνολικών εισοδημάτων, πρέπει από αυτά να προκύπτουν ταμειακές ροές οι οποίες να είναι «αποκλειστικά πληρωμές κεφαλαίου και τόκων (SPPI)» επί του αρχικού κεφαλαίου. Η αξιολόγηση αυτή αναφέρεται ως SPPI test και εξετάζεται σε επίπεδο χρηματοοικονομικού στοιχείου.
Το επιχειρηματικό μοντέλο του Ομίλου για τη διαχείριση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων αναφέρεται στον τρόπο με τον οποίο διαχειρίζεται τις οικονομικές του δυνατότητες προκειμένου να δημιουργήσει ταμειακές ροές. Το επιχειρηματικό μοντέλο καθορίζει εάν οι ταμειακές ροές θα προκύψουν από τη συλλογή συμβατικών ταμειακών ροών, πώληση των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων ή και από τα δύο.
Η αγορά ή πώληση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων που απαιτούν την παράδοση περιουσιακών στοιχείων εντός χρονικού πλαισίου που καθορίζεται με κανονισμό ή σύμβαση στην αγορά αναγνωρίζονται κατά την ημερομηνία συναλλαγής δηλαδή κατά την ημερομηνία κατά την οποία ο Όμιλος δεσμεύεται να αγοράσει ή να πωλήσει το περιουσιακό στοιχείο.
Μεταγενέστερη επιμέτρηση
Για σκοπούς μεταγενέστερης επιμέτρησης, τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία ταξινομούνται στις κάτωθι κατηγορίες:
| ● | Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων |
| ● | Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε αποσβεσμένο κόστος (χρεόγραφα) |
| ● | Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των συνολικών εισοδημάτων χωρίς ανακύκλωση σωρευτικών κερδών και ζημιών κατά την αποαναγνώριση (συμμετοχικά μέσα). |
α) Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων
Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων περιλαμβάνουν τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που κατέχονται προς εμπορία, τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που προσδιορίζονται κατά την αρχική αναγνώριση στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων ή τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που υποχρεωτικά θα πρέπει να επιμετρηθούν στην εύλογη αξία.
Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού ταξινομούνται ως διακρατούμενα προς εμπορία εάν αποκτώνται με σκοπό την πώληση ή την επαναγορά τους στο εγγύς μέλλον. Παράγωγα περιλαμβανομένων των ενσωματωμένων παραγώγων επίσης ταξινομούνται ως κατεχόμενα προς εμπορία, εκτός εάν ορίζονται ως αποτελεσματικά μέσα αντιστάθμισης. Τα χρηματοοικονομικά αυτά στοιχεία ταξινομούνται ως κυκλοφορόντα περιουσιακά στοιχεία όταν διακρατούνται προς
35
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
διαπραγμάτευση ή αναμένεται να ρευστοποιηθούν εντός 12 μηνών από την περίοδο αναφοράς. Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία με ταμειακές ροές που δεν είναι μόνο πληρωμές κεφαλαίου και τόκων ταξινομούνται και αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων, ανεξάρτητα από το επιχειρηματικό μοντέλο.
β) Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε αποσβεσμένο κόστος
Ο Όμιλος αποτιμά τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε αποσβεσμένο κόστος εάν πληρούνται και οι δύο ακόλουθοι όροι: α) Το χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο διατηρείται σε επιχειρηματικό μοντέλο με στόχο τη διακράτηση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων για τη συλλογή συμβατικών ταμειακών ροών και β) οι συμβατικές ρήτρες του χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου δημιουργούν σε συγκεκριμένες ημερομηνίες ταμειακές ροές που αποτελούν μόνο πληρωμές κεφαλαίου και τόκων επί του υπολοίπου του αρχικού κεφαλαίου.
Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία στο αποσβεσμένο κόστος επιμετρώνται στη συνέχεια χρησιμοποιώντας την μέθοδο (EIR) και υπόκεινται σε απομείωση. Τα κέρδη και οι ζημίες αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα όταν το περιουσιακό στοιχείο αποαναγνωρίζεται, τροποποιηθεί ή απομειωθεί.
γ) Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που ταξινομούνται στην εύλογη αξία μέσω των συνολικών εισοδημάτων (συμμετοχικοί τίτλοι)
Κατά την αρχική αναγνώριση, ο Όμιλος μπορεί να επιλέξει να ταξινομήσει αμετάκλητα τις συμμετοχικές επενδύσεις του ως συμμετοχικούς τίτλους που προσδιορίζονται στην εύλογη αξία μέσω συνολικών εισοδημάτων όταν πληρούν τον ορισμό της καθαρής θέσης σύμφωνα με το ΔΛΠ 32 Χρηματοοικονομικά μέσα: Παρουσίαση, και δεν κατέχονται προς εμπορία. Η ταξινόμηση καθορίζεται ανά χρηματοοικονομικό μέσο.
Τα κέρδη και οι ζημίες από αυτά τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία δεν ανακυκλώνονται ποτέ στα κέρδη ή τις ζημίες. Τα μερίσματα αναγνωρίζονται ως άλλα έσοδα στην κατάσταση αποτελεσμάτων όταν έχει αποδειχθεί το δικαίωμα πληρωμής, εκτός εάν ο Όμιλος επωφελείται από τα έσοδα αυτά ως ανάκτηση μέρους του κόστους του χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου, οπότε τα κέρδη αυτά αναγνωρίζονται στην κατάσταση συνολικών εισοδημάτων. Οι συμμετοχικοί τίτλοι που προσδιορίζονται στην εύλογη αξία μέσω των συνολικών εισοδημάτων δεν υπόκεινται σε εξέταση απομείωσης.
Ο Όμιλος επέλεξε να ταξινομήσει τους μη εισηγμένους συμμετοχικούς τίτλους του στην κατηγορία αυτή.
36
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
2.13.2 | Αποαναγνώριση και απομείωση |
Αποαναγνώριση
Ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο αποαναγνωρίζεται κυρίως όταν:
| ● | Τα δικαιώματα λήψης ταμειακών ροών από το περιουσιακό στοιχείο έχουν λήξει, ή |
| ● | Ο Όμιλος έχει μεταβιβάσει τα δικαιώματά του να λαμβάνει ταμειακές ροές από το περιουσιακό στοιχείο ή έχει αναλάβει την υποχρέωση να πληρώσει εξ ολοκλήρου τις λαμβανόμενες ταμειακές ροές χωρίς σημαντική καθυστέρηση σε τρίτο μέρος βάσει συμφωνίας "pass-through" και είτε (α) ο Όμιλος έχει μεταβιβάσει ουσιαστικά όλους τους κινδύνους και τα οφέλη του περιουσιακού στοιχείου είτε (β) ο Όμιλος δεν έχει μεταβιβάσει ούτε κρατήσει ουσιαστικά όλους τους κινδύνους και τις εκτιμήσεις του περιουσιακού στοιχείου, αλλά έχει μεταβιβάσει τον έλεγχο του περιουσιακού στοιχείου. |
Όταν ο Όμιλος έχει μεταβιβάσει τα δικαιώματά του να εισπράξει ταμειακές ροές από ένα περιουσιακό στοιχείο ή έχει συνάψει συμφωνία μεταβίβασης, αξιολογεί εάν και σε ποιο βαθμό κατέχει τους κινδύνους και τα οφέλη από την κυριότητα. Όταν ο Όμιλος δεν έχει μεταβιβάσει ούτε κατέχει ουσιαστικά όλους τους κινδύνους και τα οφέλη του περιουσιακού στοιχείου και ούτε έχει μεταβιβάσει τον έλεγχο του περιουσιακού στοιχείου, ο Όμιλος συνεχίζει να αναγνωρίζει το μεταβιβασθέν περιουσιακό στοιχείο στο βαθμό της συνεχιζόμενης εμπλοκής του. Στην περίπτωση αυτή, ο Όμιλος αναγνωρίζει επίσης κάθε σχετική υποχρέωση. Το μεταβιβασθέν περιουσιακό στοιχείο και η σχετική υποχρέωση αποτιμώνται σε βάση τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που ο Όμιλος κατέχει.
Απομείωση
Περαιτέρω γνωστοποιήσεις σχετικά με απομείωση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων παρέχονται επίσης στις ακόλουθες σημειώσεις:
| ● | Γνωστοποιήσεις για σημαντικές εκτιμήσεις και παραδοχές (Σημείωση 4) |
| ● | Απαιτήσεις από πελάτες (Σημείωση 12) |
Για τις εμπορικές απαιτήσεις, ο Όμιλος εφαρμόζει την απλοποιημένη προσέγγιση για τον υπολογισμό των πιστωτικών ζημίων ECL. Ως εκ τούτου, ο Όμιλος δεν παρακολουθεί τις μεταβολές στον πιστωτικό κίνδυνο, αλλά αναγνωρίζει ένα ποσοστό ζημιών που βασίζεται στην ECL σε όλη τη διάρκεια της ζωής σε κάθε περιόδο αναφοράς. Ο Όμιλος έχει καταρτίσει πίνακα προβλέψεων που βασίζεται στην ιστορική εμπειρία των πιστωτικών ζημιών, προσαρμοσμένη με μελλοντικούς παράγοντες κατάλληλους για τους οφειλέτες και το οικονομικό περιβάλλον.
37
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
2.13.3 | Συμψηφισμός χρηματοοικονομικών μέσων |
Τα χρηματοοικονομικά πάγια και οι υποχρεώσεις συμψηφίζονται και παρουσιάζονται καθαρά στην κατάσταση οικονομικής θέσης εάν υπάρχει νόμιμο δικαίωμα να συμψηφιστούν τα ποσά που έχουν αναγνωριστεί και επιπλέον υπάρχει πρόθεση να γίνει εκκαθάριση του καθαρού ποσού, δηλαδή πάγια και υποχρεώσεις να τακτοποιηθούν παράλληλα.
2.14 | Παράγωγα χρηματοοικονομικά στοιχεία και δραστηριότητες αντιστάθμισης κινδύνων |
Στα πλαίσια της διαχείρισης κινδύνου, ο Όμιλος χρησιμοποιεί παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα επί συναλλάγματος και εμπορευμάτων για να αντισταθμίσει τους κινδύνους που συνδέονται με τη μελλοντική διακύμανση των συναλλαγματικών ισοτιμιών και των τιμών των εμπορευμάτων. Αυτά τα παράγωγα χρηματοοικονομικά εργαλεία αναγνωρίζονται αρχικά στην εύλογη τους αξία κατά την ημερομηνία συμβάσεως και μεταγενέστερα επιμετρούνται στην εύλογή τους αξία. Τα παράγωγα χρηματοοικονομικά στοιχεία περιλαμβάνονται στα χρηματοοικονομικά πάγια όταν η εύλογη αξία τους είναι θετική και στις χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις όταν είναι αρνητική. Οι μεταβολές στην εύλογη αξία των παράγωγων χρηματοοικονομικών εργαλείων αναγνωρίζονται σε κάθε ημερομηνία Ισολογισμού είτε στην κατάσταση συνολικών εισοδημάτων / (ζημιών), ή στην κατάσταση λοιπών εισοδημάτων / (ζημιών), ανάλογα με το κατά πόσο το παράγωγο χρηματοοικονομικό μέσο πληροί τις προϋποθέσεις της λογιστικής αντιστάθμισης κινδύνων και, εφόσον αυτό ισχύει, ανάλογα με τη φύση του αντικειμένου αντιστάθμισης. Ο Όμιλος κατηγοριοποιεί τα παράγωγα:
(α) | Σε αντιστάθμιση της εύλογης αξίας που έχει αναγνωριστεί σαν ενεργητικό ή παθητικό στοιχείο ή μια δεσμευτική υποχρέωση (fair value hedge) και |
(β) | Σε αντιστάθμιση συγκεκριμένου κινδύνου συνδεδεμένου με αναγνωρισμένο χρηματοοικονομικό στοιχείο ενεργητικού ή παθητικού ή μια συναλλαγή που είναι πολύ πιθανό να πραγματοποιηθεί (αντιστάθμιση μελλοντικών ταμειακών ροών- cash flow hedge). |
Ο Όμιλος καταγράφει κατά την ημερομηνία συναλλαγής τη σχέση μεταξύ του αντισταθμιστικού εργαλείου και του αντικειμένου αντιστάθμισης καθώς και το σκοπό διαχείρισης κινδύνου και της στρατηγικής υλοποίησης συναλλαγών αντιστάθμισης κινδύνου.
Επιπλέον ο Όμιλος καταγράφει, τόσο κατά τη δημιουργία της συναλλαγής αντιστάθμισης όσο και στη συνέχεια, πως αξιολογείται η αποτελεσματικότητα των αλλαγών στην εύλογη αξία των εργαλείων που χρησιμοποιούνται σε αυτές τις συναλλαγές στην αντιστάθμιση των διακυμάνσεων στις εύλογες αξίες ή στις ταμειακές ροές των αντικειμένων αντιστάθμισης. Αυτές οι συναλλαγές αντιστάθμισης αναμένεται να είναι αποτελεσματικές στην αντιστάθμιση των διακυμάνσεων στις εύλογες αξίες ή στις ταμειακές ροές των αντικειμένων αντιστάθμισης και εξετάζονται σε τακτική βάση προκειμένου να διαπιστωθεί πως πράγματι είναι κατά τη διάρκεια των περιόδων κατά τις οποίες έχουν χρησιμοποιηθεί.
Τα χρηματοοικονομικά παράγωγα τα οποία χρησιμοποιούνται για τη διαχείριση κινδύνου συμπεριλαμβάνουν χρηματιστηριακά συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης (ICE futures), εξωχρηματιστηριακά συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης, και δικαιώματα προαίρεσης (options).
38
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Αντιστάθμιση μελλοντικών ταμειακών ροών
Το μέρος των μεταβολών στην εύλογη αξία που αναλογεί στην αποτελεσματική αντιστάθμιση του κινδύνου, αναγνωρίζεται στην καθαρή θέση. Οποιοδήποτε κέρδος ή ζημιά απορρέει από μεταβολές στην εύλογη αξία που αναλογεί στη μη αποτελεσματική αντιστάθμιση κινδύνων, αναγνωρίζεται άμεσα στη κατάσταση αποτελεσμάτων, στα «Λοιπά έσοδα/ (έξοδα) και λοιπά κέρδη / (ζημιές)». Τα συσσωρευμένα ποσά στα ίδια κεφάλαια ανακυκλώνονται μέσω της κατάστασης συνολικών εισοδημάτων στο κόστος πωληθέντων στις περιόδους όπου το αντικείμενο αντιστάθμισης επηρεάζει το αποτέλεσμα (όταν δηλαδή λαμβάνει χώρα η προβλεπόμενη προς αντιστάθμιση συναλλαγή).
Όταν ένα χρηματοοικονομικό εργαλείο αντιστάθμισης ταμειακών ροών λήξει, πουληθεί, ή πλέον δεν πληροί τα κριτήρια αντιστάθμισης ταμειακών ροών, συσσωρευμένα κέρδη ή ζημιές που υπάρχουν στα ίδια κεφάλαια παραμένουν εκεί έως ότου η προβλεπόμενη συναλλαγή αναγνωριστεί τελικά στην κατάσταση αποτελεσμάτων. Στην περίπτωση που δεν αναμένεται να πραγματοποιηθεί η προβλεπόμενη συναλλαγή, η λογιστική αντιστάθμισης κινδύνων διακόπτεται και τα συσσωρευμένα κέρδη / ζημιές που βρίσκονται στα ίδια κεφάλαια μεταφέρονται άμεσα στην κατάσταση αποτελεσμάτων στα «Λοιπά έσοδα/ (έξοδα) και λοιπά κέρδη / (ζημιές)».
Παράγωγα επιμετρημένα στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων
Τα παράγωγα χρηματοοικονομικά εργαλεία που δεν πληρούν τις προϋποθέσεις λογιστικής αντιστάθμισης κινδύνου, επιμετρούνται στην εύλογη αξία μέσω της κατάστασης αποτελεσμάτων. Διακυμάνσεις στην εύλογη αξία αυτών των παραγώγων που δεν πληρούν τις προϋποθέσεις λογιστικής αντιστάθμισης κινδύνου αναγνωρίζονται άμεσα στην κατάσταση συνολικών αποτελεσμάτων.
2.15 | Κρατικές επιχορηγήσεις |
Οι κρατικές επιχορηγήσεις αναγνωρίζονται στην εύλογη αξία τους όταν υπάρχει επαρκής βεβαιότητα ότι η επιχορήγηση θα εισπραχθεί και ότι ο Όμιλος θα συμμορφωθεί με τις σχετικές απαιτήσεις. Επιχορηγήσεις που σχετίζονται με πάγια περιουσιακά στοιχεία αρχικά αναγνωρίζονται σαν κρατικές επιχορηγήσεις επομένων περιόδων και συμπεριλαμβάνονται στις «Λοιπές μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις». Μεταγενέστερα, πιστώνονται στα αποτελέσματα κατά τη διάρκεια της ωφέλιμης ζωής των παγίων που αναφέρονται σε άμεση σχέση με τις αποσβέσεις του συγκεκριμένου παγίου.
2.16 | Αποθέματα |
Τα αποθέματα περιλαμβάνουν αργό πετρέλαιο και λοιπές πρώτες ύλες, διυλισμένα και ημιτελή προϊόντα, πετροχημικά, αναλώσιμα, ανταλλακτικά και λοιπά υλικά.
Τα αποθέματα αποτιμώνται στην χαμηλότερη αξία μεταξύ κόστους κτήσεως και καθαρής ρευστοποιήσιμης αξίας. Το κόστος προσδιορίζεται με την μέθοδο του μηνιαίου μέσου σταθμικού κόστους. Το κόστος των τελικών και ημιτελών προϊόντων περιλαμβάνει την αξία των πρώτων υλών, άμεσες δαπάνες προσωπικού, λοιπά άμεσα κόστη και γενικά βιομηχανικά έξοδα. Δεν περιλαμβάνει τα κόστη δανεισμού. Η καθαρή ρευστοποιήσιμη αξία εκτιμάται με βάση τις τρέχουσες τιμές πώλησης των αποθεμάτων στα πλαίσια της συνήθους δραστηριότητας, αφαιρουμένων των εκτιμώμενων δαπανών
39
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
ολοκλήρωσης του αποθέματος και των εκτιμώμενων εξόδων που χρειάζονται για την ολοκλήρωση της πώλησης, σε περίπτωση που τέτοια έξοδα απαιτούνται. Τα ανταλλακτικά που καταναλώνονται μέσα στο χρόνο παρακολουθούνται λογιστικά ως αποθέματα και αναγνωρίζονται στην «κατάσταση συνολικών εισοδημάτων ζημιών» όταν καταναλώνονται.
2.17 | Εμπορικές απαιτήσεις |
Οι απαιτήσεις από πελάτες με πίστωση συνήθως από 20 έως 90 μέρες, αρχικά καταχωρούνται στην εύλογη αξία τους και μεταγενέστερα επιμετρώνται στο αναπόσβεστο κόστος με την χρήση του πραγματικού επιτοκίου, αφαιρουμένων των προβλέψεων απομείωσης.
Οι εμπορικές απαιτήσεις περιλαμβάνουν συναλλαγματικές και γραμμάτια εισπρακτέα από τους πελάτες.
Αναφορικά με τις μη επισφαλείς εμπορικές απαιτήσεις, ο Όμιλος εφαρμόζει την απλοποιημένη προσέγγιση του ΔΠΧΑ 9 και υπολογίζει τις αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες καθ' όλη τη διάρκεια ζωής των απαιτήσεων. Για το σκοπό αυτό χρησιμοποεί πίνακα με τον οποίο υπολογίζονται οι σχετικές προβλέψεις με τρόπο που αντανακλά την εμπειρία από παρελθόντα γεγονότα καθώς και προβλέψεις της μελλοντικής οικονομικής κατάστασης των πελατών και του οικονομικού περιβάλλοντος. Οι επισφαλείς απαιτήσεις του Ομίλου αξιολογούνται μια προς μία για τον υπολογισμό της σχετικής πρόβλεψης. Το ποσό της πρόβλεψης αναγνωρίζεται στην κατάσταση συνολικών εισοδημάτων και περιλαμβάνεται «έξοδα πωλήσεων και λειτουργίας διάθεσης».
2.18 | Ταμειακά διαθέσιμα και ταμειακά ισοδύναμα |
Τα ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα περιλαμβάνουν τα μετρητά, τις καταθέσεις όψεως και προθεσμίας, καθώς και άλλες βραχυπρόθεσμες επενδύσεις οι οποίες είναι ρευστοποιήσιμες εντός περιόδου που δεν υπερβαίνει τους τρεις μήνες.
Τα δεσμευμένα ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα περιλαμβάνονται στη γραμμή «Πελάτες και λοιπές απαιτήσεις».
2.19 | Μετοχικό κεφάλαιο |
Το μετοχικό κεφάλαιο περιλαμβάνει κοινές μετοχές της Εταιρείας. Άμεσα έξοδα για την έκδοση μετοχών, εμφανίζονται μετά την αφαίρεση του σχετικού φόρου εισοδήματος και μειώνονται από το κόστος της έκδοσης.
Επαναγορές μετοχών της εταιρείας (ίδιες μετοχές) αναγνωρίζονται στο κόστος και παρουσιάζονται αφαιρετικά των ιδίων κεφαλαίων. Κατά την αγορά, πώληση, έκδοση ή ακύρωση ίδιων μετοχών δεν αναγνωρίζεται κέρδος ή ζημία στην κατάσταση αποτελεσμάτων. Τυχόν διαφορές που προκύπτουν ανάμεσα στη λογιστική αξία και το τίμημα σε περίπτωση επανέκδοσης αναγνωρίζονται στα ίδια κεφάλαια.
40
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
2.20 | Δανεισμός |
Τα δάνεια καταχωρούνται αρχικά στην εύλογη αξία τους, μειωμένα με τα τυχόν άμεσα έξοδα που προκύπτουν από την πραγματοποίηση της συναλλαγής. Μεταγενέστερα αποτιμώνται στο αναπόσβεστο κόστος. Τυχόν διαφορά μεταξύ του εισπραχθέντος ποσού (αφαιρουμένων των σχετικών εξόδων) και της αξίας εξόφλησης αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα κατά την διάρκεια του δανεισμού βάσει της μεθόδου του πραγματικού επιτοκίου.
Έξοδα δανείων που καταβάλλονται κατά την υπογραφή των νέων πιστώσεων αναγνωρίζονται ως έξοδα του δανείου εφόσον γίνει ανάληψη μέρους ή και του συνόλου της νέας πιστωτικής γραμμής. Σε αυτή την περίπτωση καταχωρούνται ως μελλοντικά έξοδα δανείων μέχρι να γίνει η ανάληψη. Εφόσον δεν χρησιμοποιηθούν τα νέα δάνεια, μερικώς ή στο σύνολό τους, τότε αυτά τα έξοδα περιλαμβάνονται στα προπληρωθέντα έξοδα και αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα κατά τη διάρκεια ζωής της σχετικής πιστωτικής γραμμής.
Τα δάνεια αποαναγνωρίζονται από τον ισολογισμό όταν η υποχρέωση που είχε προκύψει από το συμβόλαιο ακυρώνεται, εκπνέει ή δεν υφίσταται. Η διαφορά μεταξύ του υπολοίπου του δανείου το οποίο διαγράφηκε ή μεταβιβάστηκε σε κάποιον άλλο, και του ποσού που πληρώθηκε, συμπεριλαμβανομένων και μη χρηματικών στοιχείων που μεταβιβάστηκαν ή υποχρεώσεων που αναλήφθηκαν, αναγνωρίζεται στην «Κατάσταση Συνολικών Εισοδημάτων Ζημιών» στην γραμμή Λοιπά Έσοδα/Έξοδα ή Χρηματοοικονομικά Έξοδα.
Τα δάνεια χαρακτηρίζονται ως βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις εκτός εάν ο Όμιλος έχει το οριστικό δικαίωμα να αναβάλλει την εξόφληση για τουλάχιστον 12 μήνες μετά την ημερομηνία του Ισολογισμού.
Σε περιπτώσεις όπου γίνεται επαναδιαπραγμάτευση των υπαρχόντων δανείων της Εταιρείας, αυτή θα μπορούσε να οδηγήσει σε τροποποίηση ή ανταλλαγή δανείων με τους δανειστές που θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί με διάφορους τρόπους. Εάν η τροποποίηση ή η ανταλλαγή των δανείων αντιπροσωπεύει μια διευθέτηση του αρχικού χρέους, ή απλώς μια επαναδιαπραγμάτευση του χρέους αυτού, καθορίζει το λογιστικό χειρισμό που πρέπει να εφαρμόζεται από τον οφειλέτη. Όταν οι όροι των υφιστάμενων δανείων είναι ουσιαστικά διαφορετικοί από τους όρους των τροποποιημένων ή ανταλλασσόμενων δανείων, μια τέτοια τροποποίηση ή ανταλλαγή αντιμετωπίζεται ως αποαναγνώριση του αρχικού δανεισμού και, όπως εξηγείται παρακάτω, η διαφορά που προκύπτει αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα της χρήσης
41
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Ο Όμιλος θεωρεί ότι οι όροι είναι σημαντικά διαφορετικοί είτε όταν η προεξοφλημένη παρούσα αξία των μελλοντικών ταμειακών ροών, βάσει των νέων όρων, συμπεριλαμβανομένων τυχόν εξόδων ή αμοιβών που προκύπτουν χρησιμοποιώντας το αρχικό πραγματικό επιτόκιο, είναι τουλάχιστον 10% διαφορετική από την προεξοφλημένη παρούσα αξία των υπολειπόμενων ταμειακών ροών του αρχικού δανεισμού είτε όταν υπάρχει μια σημαντική αλλαγή στους όρους λαμβάνοντας υπόψη ποιοτικά κριτήρια. Τα ποιοτικά κριτήρια μπορεί να περιλαμβάνουν:
| ● | το νόμισμα στο οποίο εκφράζεται ο δανεισμός |
| ● | το επιτόκιο (π.χ. από σταθερό σε κυμαινόμενο) |
| ● | αλλαγές σε περιουριστικούς όρους ενός συμβολαίου (“covenants”). |
2.21 | Τρέχουσα και αναβαλλόμενη φορολογία |
Ο φόρος εισοδήματος της περιόδου αποτελείται από την τρέχουσα και την αναβαλλόμενη φορολογία. Το έξοδο/έσοδο φόρου για τη περίοδο είναι ο φόρος που υπολογίζεται στο φορολογητέο αποτέλεσμα της περιόδου βάσει του ισχύοντος φορολογικού συντελεστή στην κάθε χώρα/δικαιοδοσία στην οποία έχει παρουσία ο Όμιλος, προσαρμοσμένο στις μεταβολές στην αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση ή υποχρέωση που αφορούν προσωρινές διαφορές ή μη χρησιμοποιημένες φορολογικές ζημιές καθώς και οι επιπλέον φόροι προηγούμενων χρήσεων. Ο φόρος αναγνωρίζεται στην «Κατάσταση συνολικών εισοδημάτων» εκτός και αν σχετίζεται με ποσά που έχουν αναγνωριστεί απευθείας στα Ίδια Κεφάλαια. Σε αυτήν την περίπτωση ο φόρος αναγνωρίζεται επίσης στα Ίδια Κεφάλαια.
Οι τρέχουσες φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις επιμετρούνται στο ποσό το οποίο αναμένεται να ανακτηθεί ή να πληρωθεί στις φορολογικές αρχές.
Ο φόρος εισοδήματος επί των κερδών, υπολογίζεται με βάση τη φορολογική νομοθεσία που έχει θεσπιστεί κατά την ημερομηνία Ισολογισμού στις χώρες όπου έχουν έδρα οι εταιρείες του Ομίλου και αναγνωρίζεται ως έξοδο την περίοδο κατά την οποία προκύπτουν τα κέρδη. Η Διοίκηση ανά διαστήματα αξιολογεί τις περιπτώσεις όπου η κείμενη φορολογική νομοθεσία χρήζει ερμηνείας. Όπου κρίνεται απαραίτητο γίνονται προβλέψεις επί των ποσών που αναμένεται να πληρωθούν στις φορολογικές αρχές. Τόκοι και πρόστιμα που προκύπτουν από αβέβαιες φορολογικές θέσεις θεωρούνται μέρος του φόρου εισοδήματος.
Ο αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος προσδιορίζεται με την μέθοδο της υποχρέωσης που προκύπτει από τις προσωρινές διαφορές μεταξύ της λογιστικής αξίας και της φορολογικής βάσης των περιουσιακών στοιχείων και των υποχρεώσεων που εμφανίζονται στις οικονομικές καταστάσεις. Αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος δεν αναγνωρίζεται εάν προκύπτει από την αρχική αναγνώριση στοιχείου ενεργητικού ή παθητικού σε συναλλαγή, εκτός επιχειρηματικής συνένωσης, η οποία όταν έγινε δεν επηρέασε ούτε το λογιστικό ούτε το φορολογικό κέρδος ή ζημία. Ο αναβαλλόμενος φόρος προσδιορίζεται με τους φορολογικούς συντελεστές και νόμους που ισχύουν κατά την ημερομηνία του ισολογισμού και αναμένεται να ισχύσουν όταν οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις θα πραγματοποιηθούν ή οι αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις θα αποπληρωθούν.
42
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις αναγνωρίζονται μόνο όταν είναι πιθανόν ότι θα υπάρξει μελλοντικό φορολογητέο κέρδος για την χρησιμοποίηση της προσωρινής διαφοράς που δημιουργεί την αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση.
Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις αξιολογούνται σε κάθε ημερομηνία ισολογισμού και μειώνονται σε περίπτωση που δεν κρίνεται πλέον πιθανόν ότι στις μελλοντικές χρήσεις θα υπάρξει το αναμενόμενο φορολογικό κέρδος προκειμένου να χρησιμοποιηθεί είτε το σύνολο είτε μέρος αυτών.
Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις συμψηφίζονται μόνο εάν επιτρέπεται νομικά ο συμψηφισμός φορολογικών απαιτήσεων και υποχρεώσεων και εφόσον οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις προκύπτουν από την ίδια φορολογούσα αρχή επί της οντότητας που φορολογείται ή και επί διαφορετικών οντοτήτων και υπάρχει η πρόθεση η τακτοποίηση να γίνει με συμψηφισμό.
2.22 | Παροχές στο προσωπικό |
(α) | Υποχρεώσεις λόγω συνταξιοδότησης |
Ο Όμιλος συμμετέχει σε διάφορα συνταξιοδοτικά προγράμματα. Οι πληρωμές καθορίζονται από την εκάστοτε τοπική νομοθεσία και τους κανονισμούς των ταμείων. Οι διάφορες εταιρείες του Ομίλου έχουν προγράμματα καθορισμένων παροχών και προγράμματα καθορισμένων εισφορών.
Πρόγραμμα καθορισμένων παροχών είναι ένα συνταξιοδοτικό πρόγραμμα το οποίο καθορίζει ένα συγκεκριμένο ποσό παροχής συντάξεως το οποίο θα εισπράξει ο εργαζόμενος όταν συνταξιοδοτηθεί το οποίο συνήθως εξαρτάται από ένα ή περισσότερους παράγοντες όπως η ηλικία, τα χρόνια προϋπηρεσίας και το ύψος των αποδοχών.
Πρόγραμμα καθορισμένων εισφορών είναι ένα συνταξιοδοτικό πρόγραμμα στα πλαίσια του οποίου ο Όμιλος πραγματοποιεί καθορισμένες πληρωμές σε ένα κρατικό συνταξιοδοτικό ταμείο. Ο Όμιλος δεν έχει καμία νομική υποχρέωση να πληρώσει επί πλέον εισφορές εάν το ταμείο δεν έχει επαρκή περιουσιακά στοιχεία για να πληρώσει σε όλους τους εργαζομένους τις παροχές που σχετίζονται με την υπηρεσία τους στην παρούσα και τις προηγούμενες χρονικές περιόδους.
Προγράμματα καθορισμένων παροχών
Όπου προβλέπεται από τις ισχύουσες διατάξεις της εργατικής νομοθεσίας, οι υπάλληλοι και οι εργάτες δικαιούνται κατά τη συνταξιοδότησή τους να λάβουν ποσό ύψους που καθορίζεται με βάσει από τις αποδοχές τους και τη διάρκεια της εργασίας τους. Τα προγράμματα αυτά θεωρούνται προγράμματα καθορισμένων παροχών.
Η υποχρέωση που αναγνωρίζεται στον Ισολογισμό για τα προγράμματα καθορισμένων παροχών είναι η παρούσα αξία της υποχρέωσης για την καθορισμένη παροχή, κατά την ημερομηνία Ισολογισμού, μειωμένη κατά την εύλογη αξία των περιουσιακών στοιχείων του προγράμματος. Η υποχρέωση της καθορισμένης παροχής υπολογίζεται ετησίως από ανεξάρτητο αναλογιστή με τη χρήση της μεθόδου της προβλεπόμενης πιστωτικής μονάδας (projected unit credit method). Η παρούσα αξία της
43
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
υποχρέωσης καθορισμένων παροχών υπολογίζεται με προεξόφληση των μελλοντικών χρηματικών εκροών με συντελεστή προεξόφλησης το επιτόκιο των μακροπροθέσμων υψηλής πιστοληπτικής διαβάθμισης εταιρικών ομολόγων που εκφράζονται στο ίδιο νόμισμα με τις πληρωμές των εισφορών και έχουν διάρκεια περίπου ίση με το συνταξιοδοτικό πρόγραμμα.
Το κόστος τρέχουσας απασχόλησης των προγραμμάτων καθορισμένων παροχών, το οποίο αναγνωρίζεται στη κατάσταση αποτελεσμάτων στις συνταξιοδοτικές παροχές, εκτός αν έχει ήδη συμπεριληφθεί στο κόστος κάποιου περιουσιακού στοιχείου, αντιπροσωπεύει την αύξηση της σχετικής υποχρέωσης όπως αυτή προκύπτει από την απασχόληση των εργαζόμενων την τρέχουσα περίοδο, τις περικοπές των καθορισμένων παροχών και τους διακανονισμούς.
Τα αναλογιστικά κέρδη ή ζημίες που προκύπτουν από εμπειρικές αναπροσαρμογές και αλλαγές σε αναλογιστικές παραδοχές χρεώνονται ή πιστώνονται στα ίδια κεφάλαια, στα λοιπά συνολικά έσοδα κατά την περίοδο την οποία προκύπτουν.
Το κόστος προϋπηρεσίας αναγνωρίζεται απευθείας στην κατάσταση αποτελεσμάτων.
Προγράμματα καθορισμένων εισφορών
Οι εργαζόμενοι του Ομίλου καλύπτονται από ένα από τα πολλά συνταξιοδοτικά προγράμματα που επιχορηγούνται από το Ελληνικό Κράτος και αφορούν τον ιδιωτικό τομέα. Τα προγράμματα αυτά παρέχουν συνταξιοδοτικές και φαρμακευτικές καλύψεις. Ο κάθε εργαζόμενος υποχρεούται να εισφέρει μέρος του μηνιαίου μισθού του στο πρόγραμμα ενώ παράλληλα και ο Όμιλος καταβάλει ένα ποσό για τον εργαζόμενο. Κατά το χρόνο συνταξιοδότησης, το ταμείο έχει την υποχρέωση να καταβάλει στους εργαζόμενους τις συνταξιοδοτικές παροχές που τους αναλογούν δηλαδή ο Όμιλος δεν έχει κάποια σχετική υποχρέωση.
(β) | Παροχές τερματισμού της απασχόλησης |
Οι παροχές τερματισμού της απασχόλησης πληρώνονται όταν οι εργαζόμενοι αποχωρούν πριν την ημερομηνία συνταξιοδοτήσεως ή όταν ο εργαζόμενος αποχωρήσει οικειοθελώς με αντάλλαγμα αυτές τις παροχές. Ο Όμιλος καταχωρεί αυτές τις παροχές το νωρίτερο από τις ακόλουθες ημερομηνίες: (α) όταν ο Όμιλος δεν μπορεί πλέον να αποσύρει την προσφορά των παροχών αυτών και β) όταν η εταιρεία αναγνωρίζει κόστος αναδιάρθρωσης που εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του ΔΛΠ 37 και συμπεριλαμβάνει την καταβολή των παροχών λήξης. Στην περίπτωση μίας προσφοράς που γίνεται για να ενθαρρύνει την εθελουσία αποχώρηση, οι παροχές εξόδου υπολογίζονται με βάση τον αριθμό των εργαζομένων που αναμένεται να δεχτούν την προσφορά. Παροχές τερματισμού της απασχόλησης που οφείλονται 12 μήνες μετά την ημερομηνία του Ισολογισμού προεξοφλούνται στην παρούσα αξία τους.
(γ) | Παροχές σε συμμετοχικούς τίτλους ή με βάση την αξία των συμμετοχικών τίτλων |
Οι εργαζόμενοι του Ομίλου ενδέχεται να λάβουν παροχές σε συμμετοχικούς τίτλους, βάσει προγραμμάτων αποδοχών βασισμένο σε μετοχικούς τίτλους. Το συνολικό ποσό της δαπάνης κατά τη διάρκεια της περιόδου ωρίμανσης του δικαιώματος καθορίζεται με βάση την εύλογη αξία του προγράμματος κατά την περίοδο που προσφέρεται το δικαίωμα. Οι προϋποθέσεις που δεν σχετίζονται
44
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
με την αγορά περιλαμβάνονται στις υποθέσεις για τον καθορισμό του αριθμού των δικαιωμάτων που αναμένεται να εξασκηθούν.
Σε κάθε ημερομηνία Ισολογισμού ο Όμιλος αναθεωρεί τις εκτιμήσεις για τον αριθμό των δικαιωμάτων που αναμένεται να εξασκηθούν. Αναγνωρίζει την επίδραση της αναθεώρησης των αρχικών εκτιμήσεων, εφόσον υπάρξει, στα αποτελέσματα με ανάλογη προσαρμογή των ιδίων κεφαλαίων.
Κατά την άσκηση των δικαιωμάτων, η Εταιρεία μπορεί να προβεί στην έκδοση νέων μετοχών. Τα ποσά που εισπράττονται καθαρά από άμεσα έξοδα της συναλλαγής, καταχωρούνται στο μετοχικό κεφάλαιο (ονομαστική αξία) και στο αποθεματικό υπέρ το άρτιο, κατά την άσκηση των δικαιωμάτων.
(δ) | Βραχυπρόθεσμες αποδοχές αδειών |
Ο Όμιλος αναγνωρίζει το αναμενόμενο κόστος των βραχυπρόθεσμων παροχών στους εργαζομένους με την μορφή πληρωμένων αδειών, δεδομένου ότι οι εργαζόμενοι έχουν θεμελιώσει το σχετικό δικαίωμά τους μέσω της παροχής των υπηρεσιών τους.
2.23 | Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις |
Οι προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις αναγνωρίζονται αρχικά στην εύλογη αξία τους και μεταγενέστερα επιμετρούνται σύμφωνα με το αποσβεσμένο κόστος όπου και χρησιμοποιείται η μέθοδος του πραγματικού επιτοκίου. Οι υποχρεώσεις ταξινομούνται σε βραχυπρόθεσμες αν η πληρωμή επίκειται εντός ενός έτους ή λιγότερο. Εάν όχι, παρουσιάζονται μέσα στις μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις.
2.24 | Προβλέψεις |
Προβλέψεις για έξοδα αναδιοργάνωσης και νομικές υποθέσεις γίνονται όταν ο Όμιλος έχει νομικές ή άλλες συμβατικές υποχρεώσεις που απορρέουν από πράξεις του παρελθόντος, είναι πιθανόν να χρειασθούν μελλοντικές εκροές για την διευθέτηση αυτών των υποχρεώσεων και τα σχετικά ποσά μπορούν να υπολογισθούν με σχετική ακρίβεια. Προβλέψεις δεν μπορεί να γίνουν για ενδεχόμενες μελλοντικές λειτουργικές ζημίες.
Οι προβλέψεις υπολογίζονται με βάση την παρούσα αξία των εκτιμήσεων της Διοίκησης και αφορούν στη δαπάνη που θα χρειαστεί για την διευθέτηση των αναμενόμενων υποχρεώσεων κατά την ημερομηνία του Ισολογισμού. Ο συντελεστής προεξόφλησης που χρησιμοποιείται αντικατοπτρίζει τις συνθήκες της αγοράς και τη διαχρονική αξία του χρήματος καθώς επίσης και επαυξήσεις σχετικές με την υποχρέωση.
Δεν αναγνωρίζονται προβλέπεις για πιθανές μελλοντικές υποχρεώσεις που συνδέονται με γεγονότα τα οποία δεν εξαρτώνται από τον Όμιλο ή για τις τρέχουσες υποχρεώσεις, εάν δεν υπάρχει πιθανότητα η εκροή να αποφέρει μελλοντικά οικονομικά οφέλη ή το ποσό των υποχρεώσεων δεν μπορεί να επιμετρηθεί αξιόπιστα. Για αυτές τις περιπτώσεις ο Όμιλος αναγνωρίζει ενδεχόμενη υποχρέωση.
45
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
2.25 | Περιβαλλοντικές υποχρεώσεις |
Ο Όμιλος εφαρμόζει πολιτική για την προστασία του περιβάλλοντος η οποία συμμορφώνεται με την ισχύουσα νομοθεσία και τους όρους που απορρέουν από τις περιβαλλοντικές και λειτουργικές άδειες των δραστηριοτήτων του. Για τη συμμόρφωση με όλους τους σχετικούς όρους και κανονισμούς ο Όμιλος έχει εφαρμόσει σύστημα παρακολούθησης των διαφόρων παραμέτρων, σύμφωνα και με τις απαιτήσεις των αρμοδίων αρχών. Επίσης προσαρμόζει τα επενδυτικά του προγράμματα για δαπάνες που απαιτούνται για γνωστές μελλοντικές περιβαλλοντολογικές απαιτήσεις. Οι παραπάνω δαπάνες προεκτιμούνται από σχετικές περιβαλλοντικές μελέτες.
Υποχρεώσεις για περιβαλλοντικές δαπάνες επανόρθωσης ή καθαρισμού αναγνωρίζονται όταν οι σχετικές περιβαλλοντικές μελέτες ή εργασίες καθαρισμού είναι πιθανές και οι σχετικές δαπάνες μπορούν εύλογα να εκτιμηθούν. Γενικά, η δημιουργία των σχετικών προβλέψεων συμπίπτει με τη δέσμευση από μέρους του Ομίλου να προβεί σε υλοποίηση επίσημου σχεδίου δράσης, σε περίπτωση αποβιομηχανοποίησης ή σε περίπτωση κλεισίματος ανενεργών εγκαταστάσεων. Το ποσό της πρόβλεψης είναι η καλύτερη δυνατή εκτίμηση των απαιτούμενων δαπανών. Εάν η διαχρονική αξία του χρήματος είναι σημαντική, το ποσό της πρόβλεψης που αναγνωρίζεται είναι η παρούσα αξία των εκτιμώμενων μελλοντικών δαπανών.
Ο λογιστικός χειρισμός που πραγματοποιεί ο Όμιλος σχετικά με την υποχρέωση πλήρωσης συγκεκριμένων στόχων εκπομπών CO2, είναι ο ακόλουθος: Το ευρωπαϊκό Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ΣΕΔΕ) κατανέμει ετησίως στα ευρωπαϊκά διυλιστήρια, καθορισμένο αριθμό δικαιωμάτων εκπομπών ρυπογόνων αερίων. Ο Όμιλος αναγνωρίζει τα δικαιώματα που λαμβάνει ή αγοράζει στο κόστος και αναγνωρίζει πρόβλεψη για το ποσό που θα πρέπει να πληρώσει εφόσον οι εκπομπές του κατά τη διάρκεια της χρονιάς ξεπεράσουν τα δικαιώματα που έχουν ληφθεί ή αγοραστεί. Η πρόβλεψη αναγνωρίζεται ως το ποσό με το οποίο αναμένεται να επιβαρυνθεί ο Όμιλος κατά την εξόφληση της υποχρέωσης, αφού ληφθούν υπόψη τα δικαιώματα εκπομπών που ήδη έχουν αγοραστεί και ισούται με την αγοραία, κατά την ημερομηνία του ισολογισμού, τιμή των δικαιωμάτων που απαιτούνται για την κάλυψη ενδεχόμενου ελλείματος εκπομπών που έχουν πραγματοποιηθεί μέχρι την ημερομηνία αυτή.
2.26 | Αναγνώριση εσόδων |
Έσοδα από συμβόλαια με πελάτες
Τα έσοδα περιλαμβάνουν την εύλογη αξία των πωλήσεων αγαθών και παροχής υπηρεσιών, καθαρά από Φόρους Προστιθέμενης Αξίας, τελωνειακά τέλη, εκπτώσεις και επιστροφές. Τα έσοδα από πελάτες αναγνωρίζονται όταν ο έλεγχος των αγαθών ή των υπηρεσιών που παρέχονται έχουν μεταφερθεί στον πελάτη. Η μεταφορά του ελέγχου στον πελάτη γίνεται κατά το χρόνο παράδοσης των αγαθών ή παροχής των υπηρεσιών αντίστοιχα. Το ύψος του εσόδου που αναγνωρίζεται, είναι το ποσό που ο Όμιλος αναμένει πως θα λάβει ως αντάλλαγμα για την παροχή αυτών των αγαθών ή υπηρεσιών. Οι όροι πληρωμής συνήθως διαφοροποιούνται ανάλογα με το είδος της πώλησης και εξαρτώνται κατά κύριο λόγο από τη φύση των προϊόντων ή των υπηρεσιών, τα κανάλια διανομής αλλά και τα χαρακτηριστικά κάθε πελάτη.
46
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Ο Όμιλος εκτιμά επιπλέον εάν έχει ρόλο εντολέα ή εκπροσώπου σε κάθε σχετική συμφωνία. Η εκτίμηση του Ομίλου είναι πως στο σύνολο των συναλλαγών πώλησης στις οποίες προβαίνει έχει ρόλο εντολέα.
Τα έσοδα αναγνωρίζονται ως ακολούθως:
Πωλήσεις αγαθών στη χονδρική & λιανική αγορά
Ο Όμιλος αναγνωρίζει έσοδο όταν εκπληρώνει μια συμβατική υποχρέωση προς τον εκάστοτε πελάτη με την παράδοση αγαθού (που ταυτίζεται με το χρόνο που ο έλεγχος επί του αγαθού περνάει στον πελάτη). Εάν μία σύμβαση περιλαμβάνει περισσότερες από μια συμβατικές υποχρεώσεις η συνολική αξία της σύμβασης επιμερίζεται στις επιμέρους υποχρεώσεις με βάση τις επιμέρους αξίες πώλησης. Το ποσό του εσόδου που αναγνωρίζεται είναι το ποσό που έχει επιμεριστεί στην αντίστοιχη συμβατική υποχρέωση που εκπληρώθηκε, με βάση το αντίτιμο που αναμένει να λάβει ο Όμιλος σύμφωνα με τους όρους της σύμβασης.
Παροχή υπηρεσιών
Τα έσοδα από παροχή υπηρεσιών αναγνωρίζονται στη λογιστική περίοδο κατά την οποία παρέχονται οι υπηρεσίες, καθώς ο πελάτης αποκτά τον έλεγχο των παρασχεθεισών υπηρεσιών, σε σχέση με το στάδιο ολοκλήρωσης παροχής της υπηρεσίας και αξιολογείται με βάση την πραγματική παρεχόμενη υπηρεσία. (χρησιμοποιώντας εκτιμήσεις των επιτευχθέντων αποτελεσμάτων και ορόσημα), ως ποσοστό των συνολικών υπηρεσιών προς παροχή.
Μεταβλητό αντίτιμο
Εάν το αντίτιμο που έχει συμφωνηθεί στα πλαίσια της σύμβασης περιλαμβάνει και μεταβλητό τμήμα, ο Όμιλος αναγνωρίζει το ποσό αυτό σαν έσοδο, στο βαθμό που δεν είναι σημαντικά πιθανό το ποσό αυτό να αντιλογιστεί στο μέλλον.
Δικαιώματα εκπτώσεων
Ο Όμιλος παρέχει δικαιώματα εκπτώσεων στους πελάτες του βάσει όρων που προσδιορίζονται στις σχετικές συμβάσεις. Τα δικαιώματα για εκπτώσεις με βάση τον όγκο των πωλήσεων, αξιολογούνται από τον Όμιλο, προκειμένου να προσδιοριστεί εάν αποτελούν ουσιώδη δικαιώματα τα οποία ο πελάτης δεν θα αποκτούσε εάν δεν είχε συνάψει τη συγκεκριμένη σύμβαση. Για όλα αυτά τα δικαιώματα ο Όμιλος αξιολογεί την πιθανότητα εξάσκησής τους και στη συνέχεια το μέρος του εσόδου το οποίο αναλογεί στο συγκεκριμένο δικαίωμα αναγνωρίζεται όταν το δικαίωμα είτε εξασκηθεί είτε λήξει.
Σύμφωνα με τις απαιτήσεις του προτύπου ο Όμιλος κατέληξε ότι οι εκπτώσεις επί του όγκου των πωλήσεων δημιουργούν δικαίωμα το οποίο πρέπει να αναγνωρίζεται με την πάροδο του χρόνου μέχρι το σημείο που είτε θα εξασκηθεί είτε θα λήξει. Ο Όμιλος παρέχει στους πελάτες εκπτώσεις επί του όγκου πωλήσεων με βάση τα όρια που καθορίζονται στις μεταξύ τους συμβάσεις. Όλες αυτές οι εκπτώσεις λογιστικοποιούνται εντός του οικονομικού έτους.
47
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Έσοδα από τόκους
Τα έσοδα από τόκους αναγνωρίζονται αναλογικά με βάση τo χρόνο και με την χρήση του πραγματικού επιτοκίου. Όταν υπάρχει απομείωση των απαιτήσεων, η λογιστική αξία αυτών μειώνεται στο ανακτήσιμο ποσό τους το οποίο είναι η παρούσα αξία των αναμενόμενων μελλοντικών ταμειακών ροών προεξοφλουμένων με το αρχικό πραγματικό επιτόκιο όπου η έκπτωση κατανέμεται σαν έσοδο από τόκους.
Έσοδα από μερίσματα
Τα έσοδα από μερίσματα αναγνωρίζονται όταν θεμελιώνεται το δικαίωμα είσπραξής τους.
2.27 | Διανομή μερισμάτων |
Η διανομή μερισμάτων στους μετόχους της εταιρίας αναγνωρίζεται ως υποχρέωση στις οικονομικές καταστάσεις της χρήσης στην οποία τα μερίσματα ανακοινώθηκαν και η διανομή εγκρίθηκε από τη γενική συνέλευση των μετόχων της Εταιρίας. Τα προμερίσματα τα οποία έχει προτείνει το Διοικητικό Συμβούλιο αναγνωρίζονται στις υποχρεώσεις όταν βεβαιωθεί η καταβολή τους, καθώς μετά από πρόταση του Διοικητικού Συμβουλίου υπόκεινται στις συνήθεις νόμιμες διαδικασίες πριν την καταβολή τους.
2.28 | Συμβάσεις χρηματοοικονομικής εγγύησης |
Οι συμβάσεις χρηματοοικονομικής εγγύησης του Ομίλου προβλέπουν την αποζημίωση του κατόχου του συμβολαίου για ζημιά την οποία υπέστη σε περίπτωση που ο οφειλέτης δεν εκπλήρωσε τις υποχρεώσεις του βάσει των συμφωνηθέντων όρων. Οι συμβάσεις χρηματοοικονομικής εγγύησης αναγνωρίζονται αρχικά σαν υποχρέωση στην εύλογη αξία τους, η οποία προσαρμόζεται για τυχόν έξοδα συναλλαγών τα οποία συνδέονται άμεσα με τις συγκεκριμένες συμβάσεις. Μεταγενέστερα, η επιμέτρηση της υποχρέωσης γίνεται στη μεγαλύτερη αξία ανάμεσα στο ποσό της πρόβλεψης που υπολογίστηκε βάσει του ΔΠΧΑ 9 και του ποσού που είχε αρχικά αναγνωριστεί, μείον όπου απαιτείται του συνολικού εισοδήματος.
2.29 | Αλλαγές στις λογιστικές πολιτικές |
O Όμιλος έχει υιοθετήσει τις τροποποιήσεις που περιγράφονται αναλυτικά στη σημείωση 2.1.1 (με την πιο σημαντική την τροποποίηση του ΔΛΠ 19 – Σημ. 21) για πρώτη φορά την οικονομική περίοδο που ξεκίνησε τη 1η Ιανουαρίου 2021.
2.30 | Συγκριτικά στοιχεία |
Όπου ήταν αναγκαίο τα συγκριτικά στοιχεία έχουν ανακατανεμηθεί για να συμφωνούν με τις αλλαγές στην παρουσίαση των στοιχείων της παρούσης χρήσεως (Σημ. 5, 6,7 & 22).
48
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
3 | Διαχείριση χρηματοοικονομικού κινδύνου |
3.1 | Παράγοντες χρηματοοικονομικού κινδύνου |
Οι δραστηριότητες του Ομίλου επικεντρώνονται πρωτίστως στον κλάδο Διύλισης (συμπεριλαμβανομένων και των Χημικών) και Εμπορίας πετρελαιοειδών και δευτερευόντως στους κλάδους της παραγωγής και εμπορίας ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες και συμβατικές πηγές ενέργειας, καθώς και έρευνας υδρογονανθράκων. Ως εκ τούτου, ο Όμιλος εκτίθεται σε διάφορους χρηματοοικονομικούς κινδύνους και κινδύνους σχετιζόμενους με την αγορά πετρελαιοειδών, όπως κινδύνους διακύμανσης των συναλλαγματικών ισοτιμιών, της τιμής των πετρελαιοειδών στις διεθνείς αγορές και των επιτοκίων, πιστωτικό κίνδυνο καθώς και κίνδυνο ρευστότητας και ταμειακών ροών. Συμβαδίζοντας με τις διεθνείς βέλτιστες πρακτικές και μέσα στα πλαίσια της εκάστοτε τοπικής αγοράς και νομικού πλαισίου, το γενικό πρόγραμμα διαχείρισης κινδύνων του Ομίλου εστιάζεται στην μείωση πιθανής έκθεσης στη μεταβλητότητα της αγοράς και / ή στην μετρίαση οποιασδήποτε αρνητικής επίδρασης στη χρηματοοικονομική θέση του Ομίλου, στο βαθμό που αυτό είναι εφικτό. Σε γενικές γραμμές, τα θέματα που επηρεάζουν τη λειτουργία του Ομίλου, συνοψίζονται παρακάτω:
Μακροοικονομικό Περιβάλλον: Παρόλο που κατά τη διάρκεια του 2021 η ελληνική οικονομία ανέκαμψε από την ύφεση του 2020 που προκάλεσε η πανδημία και τα μέτρων που λήφθηκαν για τον περιορισμό των επιπτώσεων στο σύστημα υγείας, συνέχισε να αντιμετωπίζει σημαντικές δυσκολίες. Βραχυπρόθεσμα, η κύρια δυσκολία αφορά τον περιορισμό της πανδημίας και η επιστροφή στην σταθερή ανάπτυξη.
Παρά της παραπάνω αβεβαιότητες, το πραγματικό ΑΕΠ της Ελλάδας το 2021 ήταν υψηλότερο των προσδοκιών. Η άρση των περιορισμών κυκλοφορίας βοήθησε την οικονομική ανάκαμψη, την τόνωση του οικονομικού κλίματος και την διεθνείς εμπορία. Τα υψηλά ποσοστά εμβολιασμού αποδυνάμωσαν την δυναμική της πανδημίας και ενθάρρυναν τα διεθνή ταξίδια και επέκτειναν την τουριστική περίοδο μέχρι τον Νοέμβριο, που είχε σαν αποτέλεσμα την εκτιμώμενη αύξηση του ΑΕΠ κατά 8,5% (2020: -9%).
Η συνολική κατανάλωση καυσίμων για το 2021 αυξήθηκε κατά 1,5% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους (η συνολική ζήτηση για βενζίνη και πετρέλαιο κίνησης αυξήθηκε κατά 7%, μερικώς αντισταθμισμένο από μικρότερη κατανάλωση για πετρέλαιο θέρμανσης), κυρίως λόγω των μειωμένων μέτρων κυκλοφορίας σε σχέση με το 2020 που είχαν σαν αποτέλεσμα την αύξηση της ζήτησης καυσίμων μεταφοράς.
COVID-19: Η ελληνική οικονομία, παρόλο που συνέχισε να επηρεάζεται από τις εξελίξεις του Covid-19, το 2021 ανέκαμψε λόγω της αυξημένης εγχώριας ζήτησης και της καλύτερης από αναμενόμενη τουριστικής περιόδου. Η ανάκαμψη βοηθήθηκε από την σταδιακή άρση των αυστηρών μέτρων που είχαν επιβληθεί και την εξέλιξη των προγραμμάτων εμβολιασμού, που έχουν ήδη βοηθήσει στην μειωμένη επίπτωση των νέων παραλλαγών του ιού. Η σταδιακή βελτίωση των περιθωρίων διύλισης, η ανάκαμψη της ζήτησης της ελληνικής αγοράς και οι τιμές αργού οδήγησαν στην βελτιωμένη κερδοφορία του Ομίλου.
49
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Παρόλο που η οικονομική ανάπτυξη εκτιμάται ότι θα συνεχιστεί το 2022 έστω και σε χαμηλότερο ρυθμό, οι δυσκολίες της νέας μετάλλαξης Όμικρον και άλλων πιθανών νέων μεταλλάξεων, μπορούν να έχουν αρνητική επίπτωση στην ανάπτυξη της οικονομίας και των συνολικών επιχειρηματικών δραστηριοτήτων, ειδικά στο πρώτο εξάμηνο του νέου έτους, που δεν μπορούν να εκτιμηθούν αξιόπιστα. Καθώς μια επιπλέον αύξηση στις λοιμώξεις από Covid-19 ή επιβράδυνση στον ρυθμό εμβολιασμών μπορούν να οδηγήσουν σε περαιτέρω περιοριστικά μέτρα, που θα επηρέαζαν αρνητικά τις τρέχουσες προβλέψεις ανάπτυξης και να εμποδίσουν την πρόοδο, τα φάρμακα που εγκρίθηκαν πρόσφατα για την θεραπεία κατά του Covid-19 αναμένονται να μειώσουν την επίπτωση του Covid-19.
Ο Όμιλος, ανταποκρίθηκε άμεσα στο ξέσπασμα της πανδημίας και ήδη από το Μάρτιο 2020, προέβη σε διάφορες δράσεις αντιμετώπισης της κρίσης πανδημίας του Covid-19 με πρωταρχικό στόχο τη διασφάλιση της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων του και όλων των ενδιαφερόμενων μερών που εργάζονται ή επισκέπτονται τις υποδομές του Ομίλου, καθώς και τη διασφάλιση της ομαλής και αδιάκοπης λειτουργίας των δραστηριοτήτων του και τον εφοδιασμό της αγοράς.
Οι δράσεις αυτές περιλαμβάνουν:
| ● | Υιοθέτηση έγκαιρου και επιτυχούς νέου μοντέλου εργασίας εξ αποστάσεως (τηλεργασία) όπου αυτό είναι εφικτό, απομακρυσμένη υποστήριξη πληροφοριακών συστημάτων, τροποποίηση προγραμμάτων βάρδιας. |
| ● | Αξιοποίηση της ψηφιακής τεχνολογίας και αναβάθμιση των υποδομών τηλεργασίας. |
| ● | Σύνταξη Πολιτικής με συνεχείς αναθεωρήσεις με βάση τις εξελίξεις και τις οδηγίες του Κράτους για την πρόληψη και αντιμετώπιση των προβλημάτων από την πανδημία Cοvid- 19, αναλυτικές οδηγίες πρόληψης και σενάρια ασκήσεων, σχεδιασμό και εφαρμογή διαδικασιών χειρισμού περιστατικών ύποπτων κρουσμάτων. |
| ● | Συνεχή ενημέρωση και υγειονομική υποστήριξη των εργαζόμενων (επέκταση του δικτύου γιατρών, συμμετοχή ειδικού λοιμωξιολόγου, γραμμή ψυχολογικής υποστήριξης, τακτική έκδοση ειδικού ενημερωτικού δελτίου). |
| ● | Διεξαγωγή πάνω από 206.000 μοριακών και ταχείας ανίχνευσης ελέγχων στους υπαλλήλους και συνεργάτες μέσα στο 2021. |
| ● | Τακτικές απολυμάνσεις σε όλους τους εργασιακούς χώρους και διάθεση κατάλληλων μέσων ατομικής προστασίας (ΜΑΠ) πρόληψης. |
Η Διοίκηση θα συνεχίσει να παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς την κατάσταση και θα αξιολογεί τυχόν πιθανές περαιτέρω επιπτώσεις στην οικονομική θέση και απόδοση του Ομίλου, συμπεριλαμβανομένου του ανακτήσιμου ποσού των επενδύσεών του, σε περίπτωση που η περίοδος αρνητικής επίδρασης παραταθεί.
Συναλλαγματικός κίνδυνος: Οι δραστηριότητες του Ομίλου είναι προστατευμένες από τη φύση τους από τον κίνδυνο που προκύπτει από συναλλαγματικές ισοτιμίες σε επίπεδο μικτού κέρδους. Όλες οι συναλλαγές που γίνονται στον πετρελαϊκό τομέα βασίζονται σε διεθνείς τιμές αναφοράς σε δολάρια
50
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Αμερικής τόσο για το αργό πετρέλαιο όσο και για τα προϊόντα πετρελαιοειδών. Όλες οι διεθνείς αγορές και πωλήσεις αργού πετρελαίου και προϊόντων πετρελαιοειδών διενεργούνται σε δολάρια Αμερικής, ενώ οι πωλήσεις σε τοπικές αγορές είτε γίνονται σε δολάρια Αμερικής είτε μετατρέπονται στο τοπικό νόμισμα για λογιστικούς λόγους χρησιμοποιώντας τις διεθνείς τιμές αναφοράς της ημερομηνίας συναλλαγής. Ως εκ τούτου, οι δραστηριότητες του Ομίλου εκτίθενται κυρίως στον κίνδυνο διακύμανσης της συναλλαγματικής ισοτιμίας του δολαρίου έναντι του ευρώ. Η ενίσχυση του δολαρίου ΗΠΑ έναντι του Ευρώ έχει θετική επίδραση στα οικονομικά αποτελέσματα του Ομίλου, ενώ στην αντίθετη περίπτωση, τόσο τα οικονομικά αποτελέσματα όσο και τα στοιχεία του ισολογισμού (αποθέματα, επενδύσεις, απαιτήσεις, υποχρεώσεις σε δολάρια ΗΠΑ) θα αποτιμώνται σε χαμηλότερα επίπεδα.
Κίνδυνος μεταβολής τιμών: Ο Όμιλος είναι εκτεθειμένος στον κίνδυνο μεταβολής των τιμών που επικρατούν στην αγορά. Η διαχείριση του κινδύνου μεταβολής τιμών εποπτεύεται από το Τμήμα Προμήθειας και Εμπορίας. Η διαχείριση του χρηματοοικονομικού κινδύνου πραγματοποιείται από τις Οικονομικές Υπηρεσίες του Ομίλου, βάσει της πολιτικής που έχει εγκριθεί από το Διοικητικό Συμβούλιο. Οι Οικονομικές Υπηρεσίες προσδιορίζουν και αξιολογούν τους χρηματοοικονομικούς κινδύνους σε στενή συνεργασία με τις λειτουργικές μονάδες του Ομίλου. Κατά τη χρήση που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2021, o Όμιλος συνήψε συμφωνίες παραγώγων για την αντιστάθμιση του κινδύνου των ταμειακών ροών που σχετίζονται με τις αγοραπωλησίες αργού πετρελαίου και προϊόντων πετρελαίου. Ο Όμιλος έχει επίσης συνάψει συμφωνίες παραγώγων για την αντιστάθμιση του κινδύνου των ταμειακών ροών που σχετίζονται με τη διακύμανση των τιμών των δικαιωμάτων ρύπων CO2 προκειμένου να εκπληρώσει την υποχρέωσή του ως μέρος του προγράμματος EUA (Σημ. 17 & 24).
Εξασφάλιση τροφοδοσίας με αργά πετρέλαια: Ο Όμιλος προμηθεύεται αργό πετρέλαιο από διάφορους προμηθευτές, συμπεριλαμβανομένων εθνικών πετρελαϊκών εταιρειών και διεθνών εμπόρων κυρίως από την Μέση Ανατολή, τη Βόρεια Αφρική και τη Μαύρη Θάλασσα, χωρίς όμως να περιορίζεται μόνο στις περιοχές αυτές. Η διαδικασία προμήθειας αργού πετρελαίου εποπτεύεται από το τμήμα Προμήθειας και Εμπορίας σύμφωνα με το πλάνο παραγωγής του Ομίλου. Η τοποθεσία των τριών παράκτιων διυλιστηρίων του Ομίλου παρέχουν ένα ευρύ φάσμα προμηθευτών γεγονός που επιτρέπει στον Όμιλο να βελτιστοποιήσει το μείγμα των πρώτων υλών καθώς και να ανταποκριθεί σε τυχόν ελλείψεις πρώτων υλών χωρίς να επηρεάζει σημαντικά τις δραστηριότητές του και την κερδοφορία του.
Χρηματοδότηση δραστηριοτήτων: Οι κύριες προτεραιότητες του Ομίλου είναι η διαχείριση της ληκτότητας των Περιουσιακών Στοιχείων και των Υποχρεώσεων, η χρηματοδότηση σύμφωνα με το στρατηγικό επενδυτικό πλάνο καθώς και η εξασφάλιση ρευστότητας για τις λειτουργικές του ανάγκες. Η συντριπτική πλειοψηφία των δανείων του Ομίλου είναι δεσμευμένες πιστωτικές διευκολύνσεις σε τραπεζικά ιδρύματα και σε κεφαλαιαγορές. Στις 31 Δεκεμβρίου 2021, περίπου 80% του συνολικού δανεισμού (περίπου 86% στις 31/12/2020), χρηματοδοτείται από δεσμευμένες πιστωτικές γραμμές ενώ το υπόλοιπο χρηματοδοτείται από βραχυπρόθεσμο κυλιόμενες (revolving) πιστωτικές διευκολύνσεις. Σύμφωνα με τις παραπάνω προτεραιότητες και το μεσοπρόθεσμο πλάνο χρηματοδότησης ο Όμιλος έχει διατηρήσει μια αναλογία δεσμευμένων μακροπρόθεσμων πιστωτικών διευκολύνσεων και μη δεσμευμένων βραχυπρόθεσμων πιστωτικών διευκολύνσεων, λαμβάνοντας
51
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
υπ’όψιν την πιστοδοτική δυνατότητα των τραπεζών και των αγορών κεφαλαίου, τη διαχείριση των χρηματοροών, καθώς και εμπορικές παραμέτρους.
Μακροπρόθεσμα δάνεια
Τον Οκτώβριο 2021, η ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ αποπλήρωσε πλήρως το ανεξόφλητο υπόλοιπο της διευκόλυνσης ομολογιακού δανείου €100 εκατ. στην λήξη του και προχώρησε σε σύναψη νέων κυλιόμενων (revolving) ομολογιακών δανείων ύψους €100 εκατ. και €150 εκατ. με διάρκεια 3 έτη και 2 έτη αντίστοιχα.
Το 2021, η ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ αποπλήρωσε πλήρως το ανεξόφλητο υπόλοιπο των δύο δανειακών συμβάσεων με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕ) ύψους €66 εκατ. (εκ των οποίων τα €44 εκατ. πληρώθηκαν στη λήξη τους και τα υπόλοιπα €22 προπληρώθηκαν).
Τον Οκτώβριο 2021, η HPF αποπλήρωσε πλήρως το ανεξόφλητο υπόλοιπο του Ευρωομολόγου ύψους €201 εκατ. στη λήξη του.
Το Δεκέμβριο 2021, ο Όμιλος απέκτησε την Αιολική Ενεργειακή Αχλαδότοπος Α.Ε. και την Αιολική Ενεργειακή Ευβοίας Α.Ε.. αναλαμβάνοντας όλα τα περιουσιακά στοιχεία και τις υποχρεώσεις της συμπεριλαμβανομένων και των προγραμμάτων χρηματοδότησης 1 & 2 με λήξη το Δεκέμβριο 2030 και Δεκέμβριο 2033 αντίστοιχα.
Το Δεκέμβριο 2021, η ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ αύξησε το ονομαστικό ποσό μιας διμερούς πιστωτικής γραμμής κατά €50 εκατ. σε €200 εκατ.. Το υπόλοιπο της στις 31 Δεκεμβρίου 2021 ήταν €150 εκατ..
Αναλυτικότερη αναφορά γίνεται στην παράγραφο (γ) Κίνδυνος ρευστότητας όπως επίσης και στη Σημείωση 18.
Διαχείριση κεφαλαίων: Σημαντική προτεραιότητα του Ομίλου αποτελεί επίσης η διαχείριση του Ενεργητικού, όπου ο Όμιλος απασχολεί κεφάλαια ύψους, περίπου €4,1 δισ., τα οποία καλύπτουν ανάγκες για κεφάλαιο κίνησης, επενδύσεις σε πάγια στοιχεία αλλά και την επένδυση σε συνδεδεμένες επιχειρήσεις και κοινοπραξίες. Το κυκλοφορούν ενεργητικό χρηματοδοτείται κυρίως από τις βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις (συμπεριλαμβανομένου και του βραχυπρόθεσμου τραπεζικού δανεισμού), και το καθαρό κεφάλαιο κίνησης του Ομίλου στις 31 Δεκεμβρίου 2021 ήταν θετικό. Το 48% των συνολικών απασχολούμενων κεφαλαίων χρηματοδοτείται από καθαρό δανεισμό, εξαιρουμένων των χρηματοδοτικών μισθώσεων, ενώ το υπόλοιπο 53% από ίδια κεφάλαια.
(α) Κίνδυνος αγοράς
(ι) Συναλλαγματικός κίνδυνος
Όπως εξηγείται στη σημείωση 2.5 ¨Συναλλαγματικές μετατροπές¨, το λειτουργικό νόμισμα της μητρικής εταιρείας και νόμισμα αναφοράς του Ομίλου είναι το Ευρώ. Ωστόσο, σύμφωνα με την κοινή διεθνή πρακτική, όλες οι διεθνείς συναλλαγές αργού πετρελαίου και εμπορίας πετρελαιοειδών βασίζονται στις διεθνείς τιμές αναφοράς σε δολάρια Αμερικής.
52
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Ο συναλλαγματικός νομισματικός κίνδυνος προκύπτει από τρεις τύπους έκθεσης σε κίνδυνο:
| ● | Κίνδυνος αποτίμησης στοιχείων της κατάστασης οικονομικής θέσης: Το μεγαλύτερο μέρος των αποθεμάτων που διατηρεί ο Όμιλος αποτιμάται σε Ευρώ ενώ η υποκείμενη του αξία προσδιορίζεται σε Δολάρια Αμερικής. Ως εκ τούτου, πιθανή υποτίμηση του Δολαρίου έναντι του Ευρώ οδηγεί σε μείωση της αξίας ρευστοποίησης των αποθεμάτων που συμπεριλαμβάνονται στη κατάσταση οικονομικής θέσης. Σαν μέτρο αντιστάθμισης μέρους του συγκεκριμένου κινδύνου, σημαντικό μέρος των υποχρεώσεων του Ομίλου προς προμηθευτές (αγορά αργού και έτοιμων πετρελαϊκών προϊόντων) πραγματοποιείται σε δολάρια περιορίζοντας τον κίνδυνο μεταβολής της συναλλαγματικής ισοτιμίας. Σημειώνεται όμως ότι ενώ στην περίπτωση υποτίμησης του δολαρίου η επίδραση στη κατάσταση οικονομικής θέσης αντισταθμίζεται, σε περιπτώσεις ανατίμησης του δολαρίου η αποτίμηση σε αγοραία αξία τέτοιων υποχρεώσεων οδηγεί σε συναλλαγματικές ζημιές χωρίς αντισταθμισμένα οφέλη, καθώς τα αποθέματα εξακολουθούν να παρουσιάζονται στη κατάσταση οικονομικής θέσης σε τιμή κτήσης. Στις 31 Δεκεμβρίου 2021 εάν το Ευρώ είχε εξασθενήσει έναντι του Δολαρίου κατά 5% διατηρώντας όλα τα άλλα μεταβλητά στοιχεία σταθερά τα προ φόρων αποτελέσματα θα μειωνόταν περίπου κατά €44 εκατ. κυρίως ως αποτέλεσμα των κερδών από συναλλαγματικές διαφορές στην μετατροπή των δολαριακών εμπορικών απαιτήσεων και υποχρεώσεων, χρηματικών διαθεσίμων και στην μετατροπή των δολαριακών δανείων. |
| ● | Κίνδυνος μετατροπής μεικτού περιθωρίου: Λόγω του ότι οι περισσότερες συναλλαγές σε αργό πετρέλαιο και προϊόντα πετρελαίου βασίζονται σε διεθνείς τιμές Platts σε δολάρια, το μεικτό κέρδος του Ομίλου σε Ευρώ διαφοροποιείται ανάλογα με την εκάστοτε ισοτιμία. Η πρόσφατη μεταβλητότητα της αγοράς έχει επιδράσει αρνητικά στην δυνατότητα και το κόστος κάλυψης του κινδύνου αυτού. Για το λόγο αυτό ο Όμιλος δεν προέβη σε μεγάλο ύψος πράξεων αντιστάθμισης κινδύνου μετατροπής του μεικτού περιθωρίου σε Ευρώ. Η συγκεκριμένη έκθεση σε κίνδυνο σχετίζεται γραμμικά με το μεικτό περιθώριο του Ομίλου καθώς οποιαδήποτε ανατίμηση/ υποτίμηση του ευρώ έναντι του δολαρίου οδηγεί σε αντίστοιχη ζημιά/ κέρδος μετατροπής στα αποτελέσματα της περιόδου. |
| ● | Κίνδυνος ξένων θυγατρικών: Όπου ο Όμιλος λειτουργεί εκτός Ευρωζώνης, κυρίως στη Δημοκρατία της Σερβίας και τη Βόρεια Μακεδονία, υπάρχει επιπλέον έκθεση σε κίνδυνο που συνδέεται με τη σχετική ισοτιμία μεταξύ του δολαρίου (τρόπος καθορισμού βασικής τιμής), του Ευρώ (νόμισμα παρουσίασης) και του τοπικού νομίσματος (νόμισμα συναλλαγής). Όπου είναι δυνατό ο Όμιλος προσπαθεί να ελέγξει την έκθεση στον κίνδυνο αυτό, μεταφέροντας και συγκεντρώνοντας το σύνολο των συναλλαγμάτων στο ίδιο νόμισμα. Παρ’ ότι σημαντική για τις εκτός Ελλάδας θυγατρικές, η συνολική έκθεση στον κίνδυνο αυτό δεν θεωρείται σημαντική για τον Όμιλο. |
(ιι) Κίνδυνος διακύμανσης τιμής προϊόντων
Η διύλιση, ως βασική δραστηριότητα του Ομίλου, δημιουργεί έκθεση σε κίνδυνο αγοράς τιμής προϊόντων. Αλλαγές στις τρέχουσες τιμές αγοράς ή στις τιμές των συμβολαίων μελλοντικής
53
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
εκπλήρωσης σε σχέση με τις τιμές κόστους επηρεάζουν την αξία των αποθεμάτων, ενώ η έκθεση στα περιθώρια διύλισης (συνδυασμός τιμής αργού και προϊόντων) επηρεάζει τις μελλοντικές ταμειακές ροές της επιχείρησης.
Στην περίπτωση του κινδύνου διακύμανσης τιμής προϊόντων, το επίπεδο έκθεσης σε κίνδυνο καθορίζεται από το απόθεμα στο τέλος κάθε περιόδου. Σε περιόδους απότομης πτώσης τιμών, καθώς η πολιτική της μητρικής Εταιρείας είναι να παρουσιάζει τα αποθέματα στο χαμηλότερο της τιμής κόστους κτήσης και καθαρής ρευστοποιήσιμης αξίας, τα αποτελέσματα επηρεάζονται από την υποτίμηση αξίας των αποθεμάτων. Το μέγεθος της έκθεσης στον κίνδυνο αυτό σχετίζεται απευθείας με το ύψος των αποθεμάτων και τη μείωση των τιμών.
Η έκθεση στον κίνδυνο μεταβολών περιθωρίων διύλισης σχετίζεται με το απόλυτο μέγεθος των περιθωρίων διύλισης κάθε διυλιστηρίου. Αυτά καθορίζονται με βάση τις τιμές αναφοράς Platts και διαμορφώνονται σε καθημερινή βάση. Η μεταβολή περιθωρίων έχει ανάλογη επίπτωση στα κέρδη του Ομίλου. Mια αλλαγή στα περιθώρια διύλισης έχει ανάλογη επίδραση στην κερδοφορία του τομέα διύλισης και τελικά στην κερδοφορία του Ομίλου.
Ο Όμιλος, όπου αυτό είναι εφικτό, αποσκοπεί σε αντιστάθμιση μέρους του κινδύνου που αφορά τις τιμές του αργού πετρελαίου, των προϊόντων και των περιθωρίων διύλισης, ανάλογα με τις συνθήκες που επικρατούν στην αγορά.
(ιιι) Κίνδυνος ταμειακών ροών και κίνδυνος μεταβολών εύλογης αξίας λόγω μεταβολών των επιτοκίων
Τα λειτουργικά έσοδα και οι ταμειακές ροές του Ομίλου δεν επηρεάζονται ουσιωδώς από τις αλλαγές στα επιτόκια της αγοράς, δεδομένου του χαμηλού επιπέδου των επιτοκίων που επικρατούν στην αγορά. Τα δάνεια που εκδίδονται με κυμαινόμενα επιτόκια εκθέτουν τον Όμιλο σε κίνδυνο χρηματικών ροών από διακυμάνσεις στα επιτόκια, ενώ τα δάνεια με σταθερά επιτόκια εκθέτουν τον Όμιλο σε κίνδυνο επιτοκίου εύλογης αξίας.
Περίπου το 20% των δανείων του Ομίλου είναι με σταθερό επιτόκιο και αποτελούνται από €599 εκ. Ευρωομόλογο με σταθερό επιτόκιο 2%. Ανάλογα με τα επίπεδα του καθαρού χρέους σε κάθε δεδομένη χρονική περίοδο, οποιαδήποτε αλλαγή στα βασικά επιτόκια έχει ανάλογη επίδραση στα αποτελέσματα του Ομίλου. Στις 31 Δεκεμβρίου 2021, εάν τα επιτόκια των δανείων σε ευρώ ήταν 0,5% υψηλότερα με όλες τις άλλες μεταβλητές να παραμένουν σταθερές, τα κέρδη προ φόρων θα ήταν €12 εκατ. ευρώ χαμηλότερα. Η θυγατρική του Ομίλου, Αιολική Ενεργειακή Αχλαδότοπος Α.Ε., που αποκτήθηκε το Δεκέμβριο του 2021, έχει συνάψει συμφωνία παραγώγων για την αντιστάθμιση του κινδύνου ταμειακών ροών που προκύπτει από τις αλλαγές στα επιτόκια (Σημ. 24).
54
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
(β) | Πιστωτικός κίνδυνος |
i. | Διαχείριση ρίσκου |
Η διαχείριση του πιστωτικού κινδύνου πραγματοποιείται κεντρικά, σε επίπεδο Ομίλου. Ο πιστωτικός κίνδυνος προκύπτει τα ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα, τις καταθέσεις σε τράπεζες και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, τα παράγωγα χρηματοοικονομικά εργαλεία καθώς και από έκθεση σε πιστωτικό κίνδυνο από πελάτες χονδρικής, συμπεριλαμβανομένων ανεξόφλητων υπολοίπων πελατών και δεσμευμένων συναλλαγών. Εάν οι πελάτες χονδρικής αξιολογούνται από κάποια ανεξάρτητη αρχή, οι αξιολογήσεις αυτές χρησιμοποιούνται. Σε περίπτωση όπου δεν υπάρχει ανεξάρτητη αξιολόγηση, το τμήμα διαχείρισης πιστωτικού κινδύνου αξιολογεί την πιστοληπτική ικανότητα του πελάτη λαμβάνοντας υπ’ όψη την οικονομική του κατάσταση, προηγούμενες συναλλαγές καθώς και άλλες παραμέτρους. Τα πιστωτικά όρια πελατών καθορίζονται με βάση εσωτερικές ή εξωτερικές αξιολογήσεις πάντα εντός των καθορισμένων από τη Διοίκηση ορίων. Η χρήση πιστωτικών ορίων παρακολουθείται σε τακτά διαστήματα. Οι πωλήσεις σε πελάτες λιανικής εξοφλούνται με μετρητά ή με χρήση πιστωτικών καρτών.
ii. | Πιστωτική φερεγγυότητα |
Η πιστωτική φερεγγυότητα των ταμειακών διαθεσίμων και ισοδύναμων αξιολογείται με αναφορά σε εξωτερικές αξιολογήσεις πιστοληπτικής ικανότητας από τον οίκο αξιολόγησης S&P, όπως παρουσιάζεται στον παρακάτω πίνακα.
Αξιολόγηση τραπεζών (σε εκ. €) | 31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 |
A+ | 95 | 114 |
A | - | 28 |
BBB+ | 5 | 85 |
B+ | 901 | - |
B | - | 835 |
B- | 41 | 76 |
Χωρίς αξιολόγηση | 11 | 65 |
Σύνολο | 1.053 | 1.203 |
Λόγω των συνθηκών που επικρατούν στην αγορά, η έγκριση των πιστωτικών ορίων είναι αποτέλεσμα μιας πιο αυστηρής διαδικασίας που εμπλέκει όλα τα επίπεδα της ανώτερης Διοίκησης. Γι’ αυτό το λόγο έχει δημιουργηθεί η επιτροπή πιστώσεων του Ομίλου, η οποία παρακολουθεί τους σημαντικούς πιστωτικούς κινδύνους ολόκληρου του Ομίλου (Σημ. 12).
(γ) | Κίνδυνος ρευστότητας |
Η συνετή διαχείριση του κινδύνου ρευστότητας αντιμετωπίζεται με τη διατήρηση επαρκών ταμειακών αποθεμάτων και χρηματοοικονομικού περιθωρίου, μέσω δεσμευμένων πιστωτικών διευκολύνσεων Λόγω της δυναμικής φύσης των δραστηριοτήτων του, ο Όμιλος στοχεύει να διατηρεί ευελιξία χρηματοδότησης των δραστηριοτήτων του μέσω ταμειακών διαθεσίμων και πιστωτικών γραμμών.
55
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Όποτε θεωρείται συμφέρον για τον Όμιλο, αλλά και για την επίτευξη ευνοϊκότερων όρων συναλλαγών, (όπως καλύτερες τιμές, υψηλότερα πιστωτικά όρια, μεγαλύτερη περίοδο πίστωσης), ο Όμιλος προβλέπει για την έκδοση βραχυπρόθεσμων εγγυητικών επιστολών ή ενέγγυων πιστώσεων για την πληρωμή υποχρεώσεων προς προμηθευτές, χρησιμοποιώντας υπάρχουσες γραμμές πίστωσης με εγχώριες και διεθνείς τράπεζες, βάσει των εγκεκριμένων όρων και προϋποθέσεων κάθε τράπεζας σχετικά με το ποσό, το νόμισμα, τη μέγιστη διάρκεια διακράτησης, τις εγγυήσεις κ.α.
Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζονται τα ποσά των δανείων του Ομίλου που θα πρέπει να αποπληρωθούν ή να αναχρηματοδοτηθούν εντός των επόμενων 12 μηνών σε εκατομμύρια Ευρώ, καθώς και οι σχετικές περίοδοι λήξης:
2021 |
|
|
|
|
|
Συμβατικές υποχρεώσεις αποπληρωμής | 1ο εξάμηνο 2022 | 2ο εξάμηνο 2022 | 2022 | Δάνεια προς αποπληρωμή | Δάνεια προς αναχρηματοδότηση |
Ομολογιακό δάνειο €400 εκατ. | 0 | 385 | 385 | 0 | 385 |
Ομολογιακό δάνειο €400 εκατ. | 0 | 400 | 400 | 0 | 400 |
Ομολογιακό δάνειο €100 εκατ. | 0 | 100 | 100 | 0 | 100 |
Αιολική Ενεργειακή Αχλαδότοπος | 1 | 1 | 2 | 2 | 0 |
Αιολική Ενεργειακή Εύβοιας | 1 | 1 | 2 | 2 | 0 |
Σύνολο | 2 | 887 | 889 | 4 | 885 |
Τον Οκτώβριο 2021, ο Όμιλος αναχρηματοδότησε το ομολογιακό δάνειο ύψους 100 εκατ. ευρώ στη λήξη και αποπλήρωσε το Eυρωομόλογο ύψους €201 εκατ. ευρώ (Σημ. 18). Το ομολογιακό δάνειο ύψους €400 εκατ. με λήξη το Δεκέμβριο 2022 και το ομολογιακό δάνειο ύψους €400 εκατ. ευρώ με λήξη το Νοέμβριο του 2022, με λογιστική αξία στις 31 Δεκεμβρίου 2021 €385 εκατ. και €400 εκατ. ευρώ αντίστοιχα, τα οποία έχουν προγραμματιστεί για αναχρηματοδότηση το 2022 και περιλαμβάνουν τη δυνατότητα παράτασης ενός έτους κατά την κρίση του δανειστή και τέτοια δικαιώματα αναμένεται να ασκηθούν.
Οι διμερείς πιστωτικές γραμμές του Ομίλου (Σημ.18), είναι μη δεσμευμένες πιστωτικές διευκολύνσεις με διάφορες τράπεζες για τη χρηματοδότηση γενικών εταιρικών αναγκών, οι οποίες αναχρηματοδοτούνται με συνέπεια τα τελευταία 20 χρόνια σύμφωνα με τις χρηματοοικονομικές ανάγκες του Ομίλου. Ο Όμιλος αναμένει ότι θα είναι σε θέση να συνεχίσει να τις ανανεώνει στο μέλλον ή θα αναχρηματοδοτήσει μέρος αυτών με δεσμευμένες πιστωτικές διευκολύνσεις.
56
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Ο παρακάτω πίνακας αναλύει τις χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις, ομαδοποιημένες κατά ημερομηνία λήξης, όπως αυτές υπολογίζονται σύμφωνα με το χρονικό υπόλοιπο από την ημερομηνία Ισολογισμού μέχρι τη συμβατική ημερομηνία λήξης. Τα ποσά που εμφανίζονται στον πίνακα αποτελούν τις συμβατικές ταμειακές ροές.
Εντός 1 έτους | Μεταξύ 1 και 5 ετών | Πάνω από 5 έτη | |
31 Δεκεμβρίου 2021 | |||
Δανεισμός | 1.675.097 | 1.732.053 | 2.606 |
Υποχρεώσεις μισθώσεων (Σημ. 19) | 31.336 | 98.018 | 153.525 |
Παράγωγα χρηματοοικονομικά εργαλεία | 2.214 | - | 860 |
Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις | 2.044.184 | - | - |
31 Δεκεμβρίου 2020 | |||
Δανεισμός | 826.824 | 2.236.716 | - |
Υποχρεώσεις μισθώσεων (Σημ. 19) | 31.049 | 85.069 | 150.090 |
Παράγωγα χρηματοοικονομικά εργαλεία | 4.635 | - | - |
Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις | 1.501.689 | - | - |
Τα ποσά που περιλαμβάνονται στις γραμμές «Δανεισμός» και «Υποχρεώσεις μισθώσεων» του πίνακα δεν αντιστοιχούν στα ποσά της κατάστασης οικονομικής θέσης, καθώς αφορούν συμβατικές (μη προεξοφλημένες) μελλοντικές ταμειακές ροές, οι οποίες περιλαμβάνουν το κεφάλαιο και τους μελλοντικούς τόκους.
H γραμμή «Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις» δεν αντιστοιχούν στα ποσά της κατάστασης οικονομικής θέσης καθώς περιλαμβάνουν μόνο χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις.
3.2 | Διαχείριση κινδύνου κεφαλαίου |
Οι στόχοι του Ομίλου σε σχέση με την κεφαλαιακή δομή του, η οποία περιλαμβάνει ίδια κεφάλαια και δανειακή χρηματοδότηση, είναι να διασφαλίσει τη λειτουργία της εταιρείας στο μέλλον και διατηρήσει την ιδανική κεφαλαιακή δομή από πλευράς κόστους.
Ο Όμιλος για να διατηρήσει ή να προσαρμόσει την κεφαλαιακή του διάρθρωση μπορεί να μεταβάλει το μέρισμα προς τους μετόχους, να επιστρέψει κεφάλαιο στους μετόχους, να εκδώσει νέες μετοχές ή να εκποιήσει περιουσιακά στοιχεία για να μειώσει το χρέος του.
Σύμφωνα και με την πρακτική που ακολουθεί ο κλάδος, ο Όμιλος παρακολουθεί την κεφαλαιακή δομή και το δανεισμό του με βάση το συντελεστή μόχλευσης. Ο εν λόγω συντελεστής υπολογίζεται διαιρώντας τον καθαρό δανεισμό με τα συνολικά απασχολούμενα κεφάλαια. Ο καθαρός δανεισμός υπολογίζεται ως ο συνολικός δανεισμός, μακροπρόθεσμος και βραχυπρόθεσμος όπως εμφανίζεται στον ισολογισμό, μείον τα ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα και τις επενδύσεις σε συμμετοχικούς τίτλους. Τα συνολικά απασχολούμενα κεφάλαια υπολογίζονται ως τα συνολικά ίδια κεφάλαια, όπως εμφανίζονται στον ισολογισμό, πλέον του καθαρού δανεισμού.
Μακροπρόθεσμα ο Όμιλος αποσκοπεί στη διατήρηση του συντελεστή μόχλευσης ανάμεσα σε 35% με 45%, καθώς οι μεταβολές στις τιμές αργού πετρελαίου ενδέχεται να επηρεάζουν το συνολικό δανεισμό. Με βάση τη νέα στρατηγική του Ομίλου και τη μετάβαση σε δραστηριότητες με μικρότερη
57
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
μεταβλητότητα λόγω εξωγενών παραγόντων, καθώς και τη σημαντική μείωση του κόστους χρηματοδότησης, θα εκτιμηθεί η κεφαλαιακή διάρθρωση ανά τομέα, επομένως θα επηρεαστούν οι σχετικοί στόχοι. Σημειώνεται ότι ο Όμιλος έχει επιτύχει μείωση του κόστους χρηματοδότησης κατά 50% περίπου τα τελευταία 5 χρόνια.
Οι συντελεστές μόχλευσης στις 31 Δεκεμβρίου 2021 και 2020 αντίστοιχα είχαν ως εξής:
31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |
Σύνολο δανεισμού (Σημ. 18) | 2.991.024 | 2.875.932 |
Μείον: Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα (Σημ. 13) | (1.052.618) | (1.202.900) |
Μείον: Επενδύσεις σε συμμετοχικούς κύκλους (Σημ. 3.3) | (504) | (959) |
Καθαρός δανεισμός (μη συμπεριλαμβανομένων υποχρεώσεων μισθώσεων) | 1.937.902 | 1.672.073 |
Σύνολο ιδίων κεφαλαίων | 2.129.055 | 1.848.837 |
Συνολικά αποσχολούμενα κεφάλαια (μη συμπεριλαμβανομένων υποχρεώσεων μισθώσεων) | 4.066.957 | 3.520.910 |
Συντελευστής μόχλευσης (μη συμπεριλαμβανομένων υποχρεώσεων μισθώσεων) | 48% | 47% |
Υποχρεώσεις μισθώσεων (Σημ. 18) | 201.795 | 201.136 |
Καθαρός δανεισμός (συμπεριλαμβανομένων υποχρεώσεων μισθώσεων) | 2.139.697 | 1.873.209 |
Συνολικά αποσχολούμενα κεφάλαια (συμπεριλαμβανομένων υποχρεώσεων μισθώσεων) | 4.268.752 | 3.722.046 |
Συντελεστής μόχλευσης (συμπεριλαμβανομένων υποχρεώσεων μισθώσεων) | 50% | 50% |
3.3 | Προσδιορισμός των εύλογων αξιών |
Ο παρακάτω πίνακας παρουσιάζει τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού και υποχρεώσεων που επιμετρούνται στην εύλογη αξία, κατηγοριοποιημένα σε διάφορα επίπεδα της ιεραρχίας εύλογων αξιών. Τα επίπεδα είναι τα ακόλουθα:
| ● | Δημοσιευόμενες τιμές αγοράς (χωρίς τροποποίηση ή αναπροσαρμογή) για χρηματοοικονομικά στοιχεία που διαπραγματεύονται σε ενεργές χρηματαγορές (επίπεδο 1). |
| ● | Τεχνικές αποτίμησης βασιζόμενες απευθείας σε δημοσιευόμενες τιμές αγοράς (εξαιρώντας τα χρηματοοικονομικά στοιχεία εκείνα που περιλαμβάνονται στο επίπεδο (1) ή υπολογιζόμενες εμμέσως από δημοσιευόμενες τιμές αγοράς για παρόμοια εργαλεία (επίπεδο 2). |
| ● | Τεχνικές αποτίμησης που δεν βασίζονται σε διαθέσιμες πληροφορίες από τρέχουσες συναλλαγές σε ενεργές χρηματαγορές (επίπεδο 3). |
58
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού και παθητικού που επιμετρούνται στην εύλογη αξία κατά την 31 Δεκεμβρίου 2021 έχουν ως εξής:
Επίπεδο 1 | Επίπεδο 2 | Επίπεδο 3 | Σύνολο | |
Στοιχεία ενεργητικού | ||||
Παράγωγα σε εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων | - | 92.143 | - | 92.143 |
Επενδύσεις σε συμμετοχικούς τίτλους | 504 | - | - | 504 |
Περιουσιακά στοιχεία διαθέσιμα προς πώληση | 191.577 | - | - | 191.577 |
192.081 | 92.143 | - | 284.224 | |
Στοιχεία υποχρεώσεων | ||||
Παράγωγα σε εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων | - | 1.428 | - | 1.428 |
Παράγωγα πράξεων αντιστάθμισης κινδύνου | - | 1.646 | - | 1.646 |
- | 3.074 | - | 3.074 |
Τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού και παθητικού που επιμετρούνται στην εύλογη αξία κατά την 31 Δεκεμβρίου 2020 έχουν ως εξής:
Επίπεδο 1 | Επίπεδο 2 | Επίπεδο 3 | Σύνολο | |
Στοιχεία ενεργητικού | ||||
Παράγωγα σε εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων | 0 | 2433 | 0 | 2433 |
Παράγωγα πράξεων αντιστάθμισης κινδύνου | - | 7.512 | - | 7.512 |
Επενδύσεις σε συμμετοχικούς τίτλους | 959 | - | - | 959 |
Περιουσιακά στοιχεία διαθέσιμα προς πώληση | 2.466 | - | - | 2.466 |
3.425 | 9.945 | - | 13.370 | |
Στοιχεία υποχρεώσεων | ||||
Παράγωγα πράξεων αντιστάθμισης κινδύνου | - | 4.635 | - | 4.635 |
- | 4.635 | - | 4.635 | |
Η εύλογη αξία των χρηματοοικονομικών στοιχείων που διαπραγματεύονται σε ενεργές χρηματαγορές, προσδιορίζεται με βάση τις δημοσιευμένες τιμές που ισχύουν κατά την ημερομηνία του Ισολογισμού. «Ενεργή» χρηματαγορά θεωρείται όταν υπάρχουν άμεσα διαθέσιμες και αναθεωρημένες σε τακτά διαστήματα τιμές, που δημοσιεύονται από χρηματιστήριο, χρηματιστή, κλάδο, οργανισμό αξιολόγησης ή οργανισμό εποπτείας. Αυτά τα χρηματοοικονομικά εργαλεία περιλαμβάνονται στο επίπεδο 1.
Η εύλογη αξία των χρηματοοικονομικών στοιχείων που δεν διαπραγματεύονται σε ενεργές χρηματαγορές (π.χ. συμβόλαια παραγώγων εκτός της αγοράς παραγώγων) προσδιορίζεται με την χρήση τεχνικών αποτίμησης, οι οποίες βασίζονται ως επί το πλείστον σε διαθέσιμες πληροφορίες για συναλλαγές που διενεργούνται σε ενεργές αγορές ενώ χρησιμοποιούν κατά το δυνατό λιγότερες εκτιμήσεις της οικονομικής οντότητας. Αυτά τα χρηματοοικονομικά εργαλεία περιλαμβάνονται στο επίπεδο 2.
Εάν οι τεχνικές αποτίμησης δεν βασίζονται σε διαθέσιμες πληροφορίες της αγοράς τότε τα χρηματοοικονομικά εργαλεία περιλαμβάνονται στο επίπεδο 3.
Οι τεχνικές που χρησιμοποιεί ο Όμιλος για να επιμετρήσει τα χρηματοοικονομικά στοιχεία περιλαμβάνουν:
| ● | Τιμές αγοράς ή τιμές διαπραγματευτών για παρόμοια στοιχεία. |
59
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
| ● | Την εύλογη αξία των πράξεων αντιστάθμισης κινδύνου εμπορευμάτων, η οποία προσδιορίζεται ως η παρούσα αξία των μελλοντικών χρηματοροών. |
Δεν υπήρξαν αλλαγές στις τεχνικές αποτίμησης που χρησιμοποιεί ο Όμιλος στη διάρκεια του έτος. Για τα έτη 2021 και 2020, δεν υπήρξαν μεταφορές ποσών μεταξύ επιπέδων.
Η εύλογη αξία των Ευρώ-ομολόγων σε ευρώ, την 31 Δεκεμβρίου 2020 ήταν €611 εκατ. (31 Δεκεμβρίου 2020: €802 εκατ.) ενώ η λογιστική τους αξία ήταν €597 εκατ. (31 Δεκεμβρίου 2020: €792 εκατ.). Η εύλογη αξία του υπόλοιπου δανεισμού, προσεγγίζει τη λογιστική του αξία. Η εύλογη αξία του δανεισμού ταξινομείται στο επίπεδο 2 της ιεραρχίας εύλογων αξιών.
Οι λογιστικές αξίες των παρακάτω χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων προσεγγίζουν την εύλογη τους αξία, λόγω της βραχυπρόθεσμης διάρκειάς τους:
| 1) | Εμπορικές απαιτήσεις |
| 2) | Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα |
| 3) | Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις |
4 | Σημαντικές λογιστικές εκτιμήσεις και κρίσεις |
Οι εκτιμήσεις και παραδοχές συνεχώς επανεκτιμώνται και βασίζονται στην εμπειρία του παρελθόντος όπως αυτή προσαρμόζεται σύμφωνα με τις τρέχουσες συνθήκες αγοράς και άλλους παράγοντες περιλαμβανομένων προσδοκιών για μελλοντικά γεγονότα τα οποία θεωρούνται λογικά υπό τις παρούσες συνθήκες.
Ο Όμιλος προβαίνει σε εκτιμήσεις και παραδοχές που σχετίζονται με το μέλλον. Συνεπώς οι εκτιμήσεις αυτές εξ’ ορισμού σπάνια ταυτίζονται με τα πραγματικά γεγονότα. Οι εκτιμήσεις και υποθέσεις που συνεπάγονται σημαντικό κίνδυνο επανεκτίμησης στη λογιστική αξία των στοιχείων του ενεργητικού και παθητικού στην επόμενη περίοδο αναφέρονται κατωτέρω.
1) | Σημαντικές λογιστικές εκτιμήσεις και παραδοχές |
(α) | Φόρος εισοδήματος |
Ο Όμιλος υπόκειται σε περιοδικούς ελέγχους από τις τοπικές φορολογικές αρχές των διαφόρων χωρών όπου δραστηριοποιείται. Η διαδικασία προσδιορισμού του φόρου εισοδήματος και της αναβαλλόμενης φορολογίας είναι πολύπλοκη και απαιτεί σε μεγάλο βαθμό να γίνουν εκτιμήσεις και να ασκηθεί κρίση. Υπάρχουν πολλές συναλλαγές και υπολογισμοί για τους οποίους ο τελικός προσδιορισμός του φόρου είναι αβέβαιος. Σε περίπτωση που φορολογικά θέματα δεν έχουν διευθετηθεί με τις τοπικές αρχές, η Διοίκηση του Ομίλου λαμβάνει υπόψιν την εμπειρία του παρελθόντος και τη συμβουλή ειδικών σε φορολογικά και νομικά θέματα προκειμένου να αναλύσει τα συγκεκριμένα γεγονότα και συνθήκες, να ερμηνεύσει τη σχετική φορολογική νομοθεσία, να εκτιμήσει τη θέση των φορολογικών αρχών σε αντίστοιχες υποθέσεις και να αποφασίσει εάν η φορολογική
60
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
αντιμετώπιση θα γίνει αποδεκτή από τις φορολογικές αρχές ή αν χρειάζεται να αναγνωρίσει σχετικές προβλέψεις.
Όταν ο Όμιλος πρέπει να προβεί σε πληρωμές ποσών προκειμένου να προσφύγει κατά των φορολογικών αρχών και εκτιμά πως είναι πιο πιθανό να κερδίσει στην προσφυγή αυτή από το ενδεχόμενο να χάσει, οι σχετικές πληρωμές καταγράφονται ως απαιτήσεις, αφού αυτές οι προκαταβολές θα χρησιμοποιηθούν για την εξόφληση της υπόθεσης σε περίπτωση αρνητικής έκβασης ή θα επιστραφούν στον Όμιλο σε περίπτωση θετικής έκβασης. Σε περίπτωση που ο Όμιλος εκτιμά ότι απαιτείται πρόβλεψη σχετικά με την έκβαση μιας αβέβαιης φορολογικής υπόθεσης, τα ποσά που έχουν ήδη καταβληθεί αφαιρούνται από την εν λόγω πρόβλεψη.
Εάν το τελικό αποτέλεσμα του ελέγχου είναι διαφορετικό από το αρχικώς αναγνωρισθέν, η διαφορά θα επηρεάσει τον φόρο εισοδήματος και την αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση/ υποχρέωση κατά την περίοδο οριστικοποίησης του αποτελέσματος.
(β) | Ανάκτηση αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων |
Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις περιλαμβάνουν ποσά που αφορούν σε φορολογικές ζημιές προηγουμένων ετών. Στις περισσότερες περιπτώσεις, αναλόγως της αιτίας λόγω της οποίας προκύπτουν, τέτοιες φορολογικές ζημιές είναι διαθέσιμες για συμψηφισμό για περιορισμένο χρονικό διάστημα από τη χρονική στιγμή κατά την οποία πραγματοποιούνται.
Ο Όμιλος κάνει παραδοχές σχετικά με το εάν αυτές οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις δύνανται να ανακτηθούν, χρησιμοποιώντας το εκτιμώμενο μελλοντικό φορολογητέο εισόδημα σύμφωνα με το εγκεκριμένο επιχειρηματικό σχέδιο και τον προϋπολογισμό της εκάστοτε εταιρείας του.
(γ) | Πρόβλεψη για περιβαλλοντολογική αποκατάσταση |
Ο Όμιλος δραστηριοποιείται στην βιομηχανία πετρελαίου και οι βασικές του δραστηριότητες περιλαμβάνουν την έρευνα και παραγωγή υδρογονανθράκων, τη διύλιση αργού πετρελαίου, τη διάθεση προϊόντων πετρελαίου, και την παραγωγή και διάθεση πετροχημικών προϊόντων. Οι περιβαλλοντολογικές επιπτώσεις που πιθανό να προκληθούν από τις προαναφερθείσες ουσίες και προϊόντα πιθανόν να αναγκάσουν τον Όμιλο να προβεί σε έξοδα αποκατάστασης έτσι ώστε να είναι σύννομος με σχετικούς κανονισμούς και νόμους στις διάφορες περιοχές όπου δραστηριοποιείται και να εκπληρώσει τις νομικές και συμβατικές του υποχρεώσεις. Ο Όμιλος διενεργεί σχετικές αναλύσεις και εκτιμήσεις με τους τεχνικούς και νομικούς του συμβούλους ώστε να προσδιορίσει την πιθανότητα να προκύψουν δαπάνες περιβαλλοντολογικής αποκατάστασης, καθώς και να εκτιμήσει τα σχετικά ποσά και τη χρονική περίοδο κατά την οποία οι δαπάνες αυτές είναι πιθανό να προκύψουν. Ο Όμιλος αναγνωρίζει μακροπρόθεσμη πρόβλεψη κι ένα μέρος από το αντίστοιχο κόστος του παγίου στις οικονομικές του καταστάσεις για τις εκτιμώμενες δαπάνες περιβαλλοντολογικής αποκατάστασης όταν αυτές θεωρούνται πιθανές. Η επίδραση της απόσβεσης της προεξοφλημένης υποχρεώσεις αναγωρίζεται στα χρηματοοικονομικά έξοδα και το οι αποσβέσεις του παγίου στην ενοποιημένη κατάσταση συνολικών εισοδημάτων. Σε περίπτωση που υπάρχουν αλλαγές σε εκτιμήσεις ή ο
61
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
οριστικός προσδιορισμός της σχετικής υποχρέωσης διαφέρει από το ποσό της σχετικής πρόβλεψης, η διαφορά επιβαρύνει την κατάσταση αποτελεσμάτων του Ομίλου.
(δ) | Εκτιμήσεις κατά τον υπολογισμό αξίας χρήσης |
Ο Όμιλος αξιολογεί σε κάθε ημερομηνία αναφοράς εάν υπάρχει ένδειξη ότι ένα πάγιο περιουσιακό στοιχείο του μπορεί να απομειωθεί. Εάν υπάρχει κάποια ένδειξη ή όταν απαιτείται έλεγχος απομείωσης για ένα περιουσιακό στοιχείο, ο Όμιλος εκτιμά την ανακτήσιμη αξία του περιουσιακού στοιχείου. Μεταξύ άλλων, ο αντίκτυπος του Covid-19 έχει αξιολογηθεί και, όπου ενδείκνυται, έχει θεωρηθεί ως δείκτης απομείωσης. Επιπλέον, Ο Όμιλος παρακολουθεί συνεχώς τις τελευταίες νομικές διατάξεις της κυβέρνησης σχετικά με τα κλιματικά θέματα. Μέχρι σήμερα δεν έχει ψηφιστεί καμία νομοθεσία που να επηρεάζει τον Όμιλο. Ο Όμιλος θα προσαρμόσει τις βασικές παραδοχές που χρησιμοποιούνται στους υπολογισμούς της αξίας χρήσης και στην ανάλυσης ευαισθησίας εάν απαιτηθεί αλλαγή. Το ανακτήσιμο ποσό ενός περιουσιακού στοιχείου είναι το υψηλότερο της εύλογης αξίας ενός περιουσιακού στοιχείου ή Μονάδας Δημιουργίας Ταμειακών Ροών (ΜΔΤΡ) μείον το κόστος διάθεσης και της ανακτήσιμης αξίας του. Τα ανακτήσιμα ποσά των ΜΔΤΡ έχουν καθοριστεί για σκοπούς ελέγχου απομείωσης, µε βάση τον υπολογισμό της αξίας χρήσης τους, ο οποίος απαιτεί εκτιμήσεις. Για τον υπολογισμό της αξίας χρήσης, οι εκτιμώμενες ταμειακές ροές προεξοφλούνται στην παρούσα αξία τους με τη χρήση ενός συντελεστή προεξόφλησης υπολογισμένου προ φόρων ο οποίος αντικατοπτρίζει τις τρέχουσες εκτιμήσεις της αγοράς για τη διαχρονική αξία του χρήματος καθώς και τους κινδύνους που συνδέονται με το συγκεκριμένο πάγιο. Στον υπολογισμό χρησιμοποιούνται ταμειακές προβλέψεις βασισμένες σε εγκεκριμένους από τη Διοίκηση προϋπολογισμούς λαμβάνοντας υπόψη δεδομένα τρίτων, τα οποία περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, τις προβλεπόμενες διεθνείς τιμές βασικών εμπορευμάτων που χρησιμοποιούνται για τον υπολογισμό των περιθωρίων διύλισης, των δεικτών αναφοράς, της εξέλιξης της ζήτησης και του λειτουργικού κόστους. Αυτοί οι προϋπολογισμοί και οι προβλέψεις ταμειακών ροών συνήθως καλύπτουν περίοδο πέντε ετών. Ταμειακές ροές πέραν της περιόδου κατά την οποία οι προβλέψεις είναι διαθέσιμες, προεκτείνονται βάσει των εκτιμώμενων ρυθμών ανάπτυξης. Αυτοί οι ρυθμοί ανάπτυξης είναι συνεπείς με προβλέψεις που περιλαμβάνονται σε εκθέσεις για τη χώρα ή τον κλάδο στον οποία δραστηριοποιείται η εκάστοτε ΜΠΤΡ και όπου χρειάζεται βαθμονομούνται περαιτέρω στους μακροπρόθεσμους στόχους του Ομίλου σχετικά με τα κλιματικά θέματα. Οι βασικές παραδοχές που χρησιμοποιούνται για τον προσδιορισμό της ανακτήσιμης αξίας των διαφορετικών ΜΠΤΡ ή παγίων και οι εκάστοτε αναλύσεις ευαισθησίας που έχουν πραγματοποιηθεί, αναφέρονται στις σημειώσεις 6. για τα ενσώματα πάγια περιουσιακά στοιχεία, 7. για τα δικαιώματα χρήσης παγίων και 8. για την υπεραξία.
(ε) | Εκτίµηση εύλογης αξίας χρηματοοικονομικών στοιχείων |
Η εύλογη αξία των χρηματοοικονομικών στοιχείων που δεν διαπραγματεύονται σε ενεργές χρηματαγορές (π.χ. συμβόλαια παραγώγων εκτός της αγοράς παραγώγων, καθώς και ορισμένες επενδύσεις σε συμμετοχικούς τίτλους) προσδιορίζεται με την χρήση τεχνικών αποτίμησης. Ο Όμιλος επιλέγει την κατά την κρίση του κατάλληλη μέθοδο αποτίμησης για κάθε περίπτωση κάνοντας υποθέσεις οι οποίες βασίζονται ως επί το πλείστον σε διαθέσιμες πληροφορίες στο τέλος της χρήσης για συναλλαγές που διενεργούνται σε ενεργές αγορές.
62
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
(στ) | Προβλέψεις αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών εμπορικών απαιτήσεων |
Ο Όμιλος χρησιμοποιεί πίνακα με τον οποίο υπολογίζει τις αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής των απαιτήσεων του. Ο πίνακας αυτός βασίζεται στην εμπειρία του παρελθόντος αλλά προσαρμόζεται με τρόπο τέτοιο ώστε να αντανακλά προβλέψεις για τη μελλοντική οικονομική κατάσταση των πελατών αλλά και του οικονομικού περιβάλλοντος. Σε κάθε ημερομηνία ισολογισμού, επικαιροποιούνται τα ιστορικά ποσοστά που χρησιμοποιούνται και αναλύονται οι εκτιμήσεις της μελλοντικής οικονομικής κατάστασης.
Η συσχέτιση μεταξύ των ιστορικών στοιχείων, της μελλοντικής οικονομικής κατάστασης και των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών περιλαμβάνει σημαντικές εκτιμήσεις. Το ύψος των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις αλλαγές των συνθηκών και των προβλέψεων της μελλοντικής οικονομικής κατάστασης. Επιπλέον η εμπειρία του παρελθόντος αλλά και οι προβλέψεις που γίνονται για το μέλλον ενδέχεται να μην οδηγήσουν σε συμπεράσματα ενδεικτικά του πραγματικού ύψους αθέτησης υποχρεώσεων πελατών στο μέλλον.
Ειδικά στην περίπτωση του τμήματος εμπορίας, η ατομική αξιολόγηση πελατών λαμβάνει επίσης υπόψη την ικανότητα των πελατών να πληρώνουν, τον αναμενόμενο χρόνο είσπραξης και την αποτίμηση των εξασφαλίσεων που διατηρούνται.
Για τα έτη που έληξαν στις 31 Δεκεμβρίου 2021 και 2020, η Διοίκηση αξιολόγησε τις εκτιμήσεις για μελλοντικές εξελίξεις σε θέματα που αφορούν τους εμπορικούς πελάτες και το οικονομικό περιβάλλον, λαμβάνοντας υπόψη τις επιπτώσεις του Covid – 19 και κατέγραψε πρόσθετες ζημίες σύμφωνα με την πολιτική της, όπου χρειαζόταν (Σημ. 12).
(ζ) | Υποχρεώσεις παροχών προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία |
Η παρούσα αξία των συνταξιοδοτικών παροχών των προγραμμάτων καθορισμένων παροχών προσωπικού του Ομίλου, βασίζεται σε έναν αριθμό παραγόντων που προσδιορίζονται με τη χρήση αναλογιστικών μεθόδων και παραδοχών. Μία τέτοια αναλογιστική παραδοχή είναι και το επιτόκιο προεξόφλησης που χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό του κόστους της παροχής και το ποσοστό αύξησης της μισθοδοσίας. Οι τυχόν αλλαγές στις παραδοχές αυτές θα επηρεάσουν το υπόλοιπο των συνταξιοδοτικών υποχρεώσεων. Ο Όμιλος καθορίζει το κατάλληλο επιτόκιο προεξόφλησης στο τέλος κάθε χρήσης. Αυτό ορίζεται ως το επιτόκιο το οποίο θα έπρεπε να χρησιμοποιηθεί ώστε να προσδιοριστεί η παρούσα αξία των μελλοντικών ταμειακών ροών, οι οποίες αναμένεται να απαιτηθούν για την κάλυψη των υποχρεώσεων των συνταξιοδοτικών προγραμμάτων. Για τον καθορισμό του κατάλληλου επιτοκίου προεξόφλησης, ο Όμιλος χρησιμοποιεί το επιτόκιο των χαμηλού ρίσκου εταιρικών ομολογιών, τα οποία μετατρέπονται στο νόμισμα στο οποίο η υποχρέωση θα πληρωθεί, και των οποίων η ημερομηνία λήξης πλησιάζει εκείνη της σχετικής συνταξιοδοτικής υποχρέωσης.
Άλλες σημαντικές παραδοχές των υποχρεώσεων συνταξιοδοτικών παροχών βασίζονται μερικώς στις τρέχουσες συνθήκες αγοράς. Περαιτέρω πληροφόρηση παρατίθεται στη Σημείωση 21.
63
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
(η) | Αποσβέσεις ενσώματων παγίων |
Ο Όμιλος περιοδικά ελέγχει την ωφέλιμη ζωή των ενσώματων παγίων στοιχείων του προκειμένου να εκτιμήσει την καταλληλόλητα των αρχικών εκτιμήσεων. Για τον προσδιορισμό της ωφέλιμης ζωής, η οποία μπορεί να διαφοροποιείται λόγω διαφόρων παραγόντων όπως οι τεχνολογικές εξελίξεις και τα προγράμματα συντήρησης παγίων, ο Όμιλος, μπορεί να λαμβάνει τεχνικές μελέτες και να χρησιμοποιεί εξωτερικές πηγές.
Επίσης, ο Όμιλος παρακολουθεί συνεχώς τις τελευταίες νομικές διατάξεις της κυβέρνησης σχετικά με τα κλιματικά θέματα. Μέχρι σήμερα δεν έχει ψηφιστεί καμία νομοθεσία που να επηρεάζει τον Όμιλο. Ο Όμιλος θα προσαρμόσει τις βασικές παραδοχές την ωφέλιμη οικονομική ζωή των περιουσιακών του στοιχείων, εάν απαιτηθεί αλλαγή.
2) | Σημαντικές κρίσεις κατά την εφαρμογή των λογιστικών πολιτικών του Ομίλου |
(α) Απομείωση μη χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων και επενδύσεων σε συγγενείς επιχειρήσεις και κοινοπραξίες
Ο Όμιλος ελέγχει σε κάθε ημερομηνία ισολογισμού εάν υπάρχουν ενδείξεις απομείωσης για τα μη χρηματοοικονομικά περιουσιακά του στοιχεία (Σημ. 2.12) και τις επενδύσεις του σε συγγενείς επιχειρήσεις και κοινοπραξίες. Η αξιολόγηση περιλαμβάνει τόσο εξωτερικούς όσο και εσωτερικούς παράγοντες οι οποίοι περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, σημαντικές αλλαγές με αρνητικές επιπτώσεις στο ρυθμιστικό ή τεχνολογικό περιβάλλον ή αποδεικτικά στοιχεία που είναι διαθέσιμα από εσωτερικές αναφορές που δείχνουν ότι η οικονομική απόδοση του περιουσιακού στοιχείου είναι ή θα είναι χειρότερη από την αναμενόμενη. Εάν υπάρξουν ενδείξεις, ο Όμιλος εκτιμά την ανακτήσιμη αξία των παγίων του ή των μονάδων δημιουργίας ταμειακών ροών. Για να προσδιοριστεί αν υπάρχουν σχετικές ενδείξεις αλλά και για να καθοριστούν οι μονάδες δημιουργίας ταμειακών ροών απαιτείται η άσκηση κρίσης. Ως μονάδα δημιουργίας ταμειακών ροών ορίζεται η μικρότερη αναγνωρίσιμη ομάδα περιουσιακών στοιχείων που δημιουργεί ταμειακές εισροές, οι οποίες είναι σε μεγάλο βαθμό ανεξάρτητες από τις ταμιακές εισροές που δημιουργούνται από άλλα περιουσιακά στοιχεία ή ομάδες περιουσιακών στοιχείων.
(β) Προβλέψεις για επίδικες υποθέσεις
Ο Όμιλος έχει εκκρεμείς δικαστικές υποθέσεις. Η Διοίκηση αξιολογεί την έκβαση των υποθέσεων, λαμβάνοντας υπόψιν τη διαθέσιμη πληροφόρηση της νομικής υπηρεσίας του Ομίλου και, εάν υπάρχει πιθανότητα αρνητικής έκβασης τότε ο Όμιλος προβαίνει στο σχηματισμό των απαραίτητων προβλέψεων. Οι προβλέψεις, όπου απαιτούνται, υπολογίζονται με βάση την παρούσα αξία των εκτιμήσεων της Διοίκησης για τη δαπάνη που θα χρειαστεί για την διευθέτηση των αναμενόμενων υποχρεώσεων κατά την ημερομηνία του Ισολογισμού. Η παρούσα αξία βασίζεται σε έναν αριθμό παραγόντων που απαιτεί την άσκηση κρίσης (Σημ. 33).
64
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
(γ) Προσδιορισμός διάρκειας μίσθωσης
Κατά τον καθορισμό της διάρκειας μίσθωσης, η Διοίκηση εξετάζει όλα τα γεγονότα και τις περιστάσεις που δημιουργούν ένα οικονομικό κίνητρο για να ασκήσει μια επιλογή επέκτασης ή να μην ασκήσει μια επιλογή τερματισμού. Οι επιλογές επέκτασης (ή οι περίοδοι με τις επιλογές τερματισμού) περιλαμβάνονται μόνο στη μίσθωση, εάν η μίσθωση είναι εύλογα βέβαιη ότι θα παραταθεί (ή δεν τερματιστεί). Οι ακόλουθοι παράγοντες είναι κατά κανόνα οι πιο σημαντικοί: Εάν υπάρχουν σημαντικές κυρώσεις για να τερματιστεί μια μίσθωση (ή να μην επεκταθεί), ο Όμιλος είναι συνήθως εύλογα βέβαιο να επεκτείνει (ή να μην τερματίσει) τη μίσθωση. Εάν οι βελτιώσεις μίσθωσης ακινήτων αναμένεται να έχουν σημαντική υπολειπόμενη αξία, ο Όμιλος είναι αρκετά εύλογο να επεκτείνει (ή να μην τερματίσει) τη μίσθωση. Διαφορετικά, ο Όμιλος εξετάζει άλλους παράγοντες, συμπεριλαμβανομένων των ιστορικών χρόνων μίσθωσης και του κόστους και της διακοπής που απαιτούνται για την αντικατάσταση του μισθωμένου περιουσιακού στοιχείου. Οι περισσότερες δυνατότητες επέκτασης σε μισθώσεις γραφείων και οχημάτων δεν έχουν συμπεριληφθεί στην υποχρέωση μίσθωσης, επειδή ο Όμιλος θα μπορούσε να αντικαταστήσει τα περιουσιακά στοιχεία χωρίς σημαντικό κόστος ή διακοπή λειτουργίας. Η περίοδος μίσθωσης επανεκτιμάται όταν μια επιλογή ασκείται (ή δεν ασκείται) ή ο Όμιλος καθίσταται υποχρεωμένος να την ασκήσει (ή να μην την ασκήσει). Η εκτίμηση της εύλογης βεβαιότητας αναθεωρείται μόνο εάν συμβεί ένα σημαντικό συμβάν ή μια σημαντική μεταβολή των συνθηκών, η οποία επηρεάζει την εκτίμηση αυτή και βρίσκεται υπό τον έλεγχο του μισθωτή.
5 | Πληροφόρηση κατά τομέα |
Όλες οι κύριες επιχειρηματικές αποφάσεις λαμβάνονται από το Διοικητικό συμβούλιο του Ομίλου. Η εκτελεστική επιτροπή του Ομίλου ελέγχει τις εσωτερικές αναφορές χρηματοοικονομικής πληροφόρησης ανά τομέα για να αξιολογήσει την επίδοση του Ομίλου και να λάβει αποφάσεις σχετικά με την κατανομή των πόρων. Η Διοίκηση του Ομίλου έχει καθορίσει τους τομείς δραστηριότητας βασισμένη σε αυτές τις αναφορές. Η Εκτελεστική Επιτροπή χρησιμοποιεί διάφορα κριτήρια για να αξιολογήσει τις δραστηριότητες του Ομίλου, τα οποία ποικίλουν ανάλογα με τη φύση και το βαθμό ωριμότητας του κάθε τομέα και λαμβάνοντας υπόψη τους εκάστοτε κινδύνους, τις υπάρχουσες ταμειακές ανάγκες, καθώς και πληροφορίες σχετικές με τα προϊόντα και τις αγορές. Το πλαίσιο κατάρτισης των εσωτερικών αναφορών χρηματοοικονομικής πληροφόρησης είναι αντίστοιχο με αυτό των οικονομικών καταστάσεων.
Οι βασικοί τομείς του Ομίλου είναι:
α) Τομέας Διύλισης, Εφοδιασμού και Χονδρικής Εμπορίας (Διύλιση):
- | Δραστηριότητα στην Ελλάδα: εστιάζεται γύρω από τη λειτουργία των τριών διυλιστηρίων του Ομίλου που βρίσκονται στον Ασπρόπυργο, στην Ελευσίνα και στη Θεσσαλονίκη, τα οποία καλύπτουν περίπου 65% της συνολικής διυλιστικής ικανότητας της χώρας, ενώ διαθέτουν συνολικά δεξαμενές αποθήκευσης αργού πετρελαίου και προϊόντων πετρελαίου χωρητικότητας 6,65 εκατ. m³. |
65
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
- | Δραστηριότητα στο εξωτερικό: αφορά στις εγκαταστάσεις OKTA στα Σκόπια, που συνδέονται μέσω αγωγού με το διυλιστήριο Θεσσαλονίκης για μεταφορά προϊόντων υψηλής προστιθέμενης αξίας (πετρέλαιο κίνησης). Ο αγωγός δεν βρίσκεται σε λειτουργία από το 2013 και αναμένεται να ξεκινήσει να λειτουργεί τον Ιανουάριο 2022. |
β) Τομέας Λιανικής Εμπορίας:
- | Δραστηριότητα στην Ελλάδα: Στην Ελλάδα, ο Όμιλος δραστηριοποιείται με τη θυγατρική εμπορική εταιρεία ΕΚΟ ΑΒΕΕ και διαθέτει ένα εκτεταμένο δίκτυο εφοδιασμού καυσίμων με τα εμπορικά σήματα ΕΚΟ και ΒΡ το οποίο περιλαμβάνει συνολικά 1.703 πρατήρια, εκ των οποίων 232 είναι ιδιολειτουργούμενα. |
- | Δραστηριότητα στο εξωτερικό: Ο Όμιλος δραστηριοποιείται στο εξωτερικό μέσω των θυγατρικών του εταιρειών στην Κύπρο, τη Βουλγαρία, τη Σερβία και το Μαυροβούνιο. Συνολικά το δίκτυο πρατηρίων απαριθμεί 287 πρατήρια. |
γ) Τομέας Πετροχημικών:
Οι δραστηριότητες των πετροχημικών επικεντρώνονται κυρίως στην παραγωγή και εμπορία πολυπροπυλενίου, BOPP φιλμ και διαλυτών. Επίσης, ο τομέας περιλαμβάνει εμπορία εισαγόμενων πλαστικών και χημικών προϊόντων. Το εργοστάσιο παραγωγής πολυπροπυλενίου που βρίσκεται στη Θεσσαλονίκη τροφοδοτείται κυρίως από προπυλένιο που παράγεται στο διυλιστήριο του ομίλου στον Ασπρόπυργο. Μέρος της παραγωγής του παραγόμενου πολυπροπυλενίου αποτελεί την πρώτη ύλη για τη μονάδα παραγωγής ΒΟPP φιλμ στην Κομοτηνή.
δ) Τομέας Φυσικού Αερίου και Ηλεκτρικής Ενέργειας
- | Ηλεκτρική Ενέργεια: Ο Όμιλος δραστηριοποιείται στους κλάδους παραγωγής, εμπορίας και προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα, μέσω των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων της στον κλάδο των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και μέσω της συμμετοχής του στην κοινοπραξία Elpedison B.V, με ποσοστό 50%. Το υπόλοιπο 50% κατέχεται από την εταιρεία EDISON S.p.A.. Η Elpedison B.V. συμμετέχει στο μετοχικό κεφάλαιο της Elpedison Α.Ε. κατά 100%. |
- | Φυσικό Αέριο: Ο Όμιλος συμμετέχει στον τομέα του Φυσικού Αερίου μέσω των συγγενών εταιρειών ΔΕΠΑ ΕΜΠΟΡΙΑΣ Α.Ε., ΔΕΠΑ ΥΠΟΔΟΜΩΝ Α.Ε. (μέχρι 30 Νοεμβρίου 2021 – Σημ. 14) και ΔΕΠΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΕΡΓΩΝ Α.Ε. (35% ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ, 65% ΤΑΙΠΕΔ και για τις τρεις εταιρείες). Ο Όμιλος ΔΕΠΑ δραστηριοποιείται στην χονδρική και λιανική εμπορία, καθώς και στη διανομή Φυσικού Αερίου στην Ελλάδα. Ο Όμιλος ΔΕΠΑ συμμετέχει επίσης σε διασυνοριακά έργα μεταφοράς φυσικού αερίου (Σημ. 9). |
ε) Τομέας Έρευνας και Εκμετάλλευσης Υδρογονανθράκων:
Ο Όμιλος δραστηριοποιείται επίσης σε έργα που σχετίζονται με την έρευνα και την παραγωγή υδρογονανθράκων (είτε μέσω εταιριών στις οποίες κατέχει τον πλήρη έλεγχο είτε μέσω συνεργασιών με άλλες εταιρείες πετρελαίου και φυσικού αερίου) σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας, όπως στη
66
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
θαλάσσια ερευνητική περιοχή της Θράκης στο Βόρειο Αιγαίο, στις θαλάσσιες περιοχές Δυτικά και Νοτιοδυτικά της Κρήτης, στη Δυτική Ελλάδα στην περιοχή του Ιονίου πελάγους, στο Οικόπεδο 10 του Κυπαρισσιακού κόλπου και στην θαλάσσια περιοχή 2 (Οικόπεδο 2) Δυτικά της Κέρκυρας. Προσφορά έχει επίσης υποβληθεί για τη θαλάσσια περιοχή Βόρεια της Κέρκυρας (Οικόπεδο 1).
στ) Λοιπά
H κατηγορία «Λοιπά» περιλαμβάνει εταιρείες του Ομίλου οι οποίες ασχολούνται με χρηματοοικονομικές και συμβουλευτικές υπηρεσίες καθώς και με τεχνικές μελέτες. Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τις δραστηριότητες των βασικών λειτουργικών τομέων του Ομίλου, όπως περιγράφεται παραπάνω, μπορείτε να βρείτε στην Ετήσια Έκθεση του Ομίλου.
Πληροφορίες σχετικά με τα έσοδα από συμβάσεις με πελάτες, τα κέρδη, καθώς και άλλα οικονομικά μεγέθη ανά τομέα δραστηριότητας για τις χρήσεις που έληξαν 31 Δεκεμβρίου 2021 και 31 Δεκεμβρίου 2020, παρατίθενται στον παρακάτω πίνακα:
67
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Για το έτος που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021 | |||||||
Διύλιση | Λιανική Εμπορία | Έρευνα & Παραγωγή | Χημικά | Αέριο & Ενέργεια | Λοιπά | Σύνολο | |
Μικτές Πωλήσεις | 8.079.181 | 2.917.795 | 85 | 378.757 | 5.240 | 14.302 | 11.395.275 |
Πωλήσεις μεταξύ επιχειρησιακών τομέων | (2.157.666) | (3.194) | (82) | - | (47) | (12.133) | (2.173.040) |
Έσοδα από συμβάσεις με πελάτες | 5.921.515 | 2.914.600 | 3 | 378.757 | 5.193 | 2.169 | 9.222.235 |
EBITDA | 433.869 | 107.513 | (8.855) | 130.230 | 145 | (5.681) | 657.221 |
Αποσβέσεις (Ενσώματα και Ασώματα πάγια) | (165.672) | (42.970) | (150) | (5.457) | (1.681) | (529) | (216.459) |
Αποσβέσεις Δικαιωμάτων χρήσης παγίων | (6.301) | (31.541) | (44) | (3.158) | (288) | 860 | (40.472) |
Λειτουργικό κέρδος / (ζημιά) | 261.896 | 33.002 | (9.049) | 121.615 | (1.823) | (5.350) | 400.290 |
Κέρδη / (ζημιές) από συναλλαγματικές διαφορές | 15.799 | 450 | - | - | - | (3) | 16.246 |
Κέρδη / (ζημιές) από επενδύσεις σε συνδεδεμένες επιχειρήσεις και κοινοπραξίες | 2.603 | 179 | - | - | 89.316 | 4.562 | 96.660 |
Καθαρά αποτελέσματα χρηματοοικονομικής λειτουργίας | (54.657) | (9.623) | (620) | 17 | (1.469) | (29.679) | (96.031) |
Κόστος χρηματοδοτικών μισθώσεων | (1.079) | (8.944) | (3) | (45) | (180) | 159 | (10.092) |
Κέρδη / (ζημιές) προ φόρων | 224.562 | 15.064 | (9.673) | 121.587 | 85.844 | (30.311) | 407.073 |
Φόρος εισοδήματος | (65.916) | ||||||
Καθαρά κέρδη / (ζημιές) περιόδου | 341.157 | ||||||
Κέρδη / (ζημιές) αποδοτέα σε μετόχους μειοψηφίας | (3.713) | ||||||
Καθαρά κέρδη / (ζημιές) έτους αποδοτέα στους ιδιοκτήτες της μητρικής | 337.444 | ||||||
Για το έτος που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2020 | |||||||
Διύλιση | Λιανική Εμπορία | Έρευνα & Παραγωγή | Χημικά | Αέριο & Ενέργεια | Λοιπά | Σύνολο | |
Μικτές Πωλήσεις | 4.893.272 | 1.985.720 | - | 248.195 | 4.145 | 11.896 | 7.143.227 |
Πωλήσεις μεταξύ επιχειρησιακών τομέων | (1.346.015) | (4.478) | - | - | (21) | (10.922) | (1.361.436) |
Έσοδα από συμβάσεις με πελάτες | 3.547.256 | 1.981.242 | - | 248.195 | 4.124 | 974 | 5.781.791 |
EBITDA | (383.833) | 74.713 | (10.604) | 58.782 | 1.440 | 6.077 | (253.425) |
Αποσβέσεις (Ενσώματα και Ασώματα πάγια) | (157.839) | (40.309) | (970) | (4.553) | (1.106) | (460) | (205.237) |
Αποσβέσεις Δικαιωμάτων χρήσης παγίων | (6.682) | (33.031) | (53) | (3.794) | (30) | 850 | (42.741) |
Λειτουργικό κέρδος / (ζημιά) | (548.354) | 1.373 | (11.628) | 50.434 | 304 | 6.467 | (501.404) |
Κέρδη / (ζημιές) από συναλλαγματικές διαφορές | 5.240 | (266) | - | (24) | - | - | 4.950 |
Κέρδη / (ζημιές) από επενδύσεις σε συνδεδεμένες επιχειρήσεις και κοινοπραξίες | 1.307 | 1.473 | - | - | 30.890 | (3.844) | 29.826 |
Καθαρά αποτελέσματα χρηματοοικονομικής λειτουργίας | (56.700) | (11.440) | - | 22 | (488) | (35.568) | (104.174) |
Κόστος χρηματοδοτικών μισθώσεων | (1.347) | (9.659) | (5) | (60) | (6) | 162 | (10.914) |
Κέρδη / (ζημιές) προ φόρων | (599.854) | (18.519) | (11.633) | 50.372 | 30.699 | (32.783) | (581.716) |
Φόρος εισοδήματος | 185.101 | ||||||
Καθαρά κέρδη / (ζημιές) περιόδου | (396.615) | ||||||
Κέρδη / (ζημιές) αποδοτέα σε μετόχους μειοψηφίας | 788 | ||||||
Καθαρά κέρδη / (ζημιές) έτους αποδοτέα στους ιδιοκτήτες της μητρικής | (395.827) | ||||||
Οι πωλήσεις μεταξύ επιχειρησιακών τομέων αφορούν κυρίως πωλήσεις από τον τομέα Διύλισης προς τους άλλους τομείς.
Δεν υπάρχουν διαφοροποιήσεις στον ορισμό ή στη βάση μέτρησης του κέρδους ή ζημίας των τομέων σε σχέση με τις ετήσιες ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2020.
68
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Στον παρακάτω πίνακα αναλύονται τα έσοδα του Ομίλου από συμβάσεις με πελάτες ανά τύπο αγοράς (εσωτερική αγορά, εξαγωγές, αεροπορία και ναυτιλία και διεθνείς δραστηριότητες) και ανά επιχειρησιακό τομέα:
Για το έτος που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021 | |||||||
Έσοδα από συμβάσεις με πελάτες | Διύλιση | Λιανική Εμπορία | Χημικά | Αέριο & Ενέργεια | Λοιπά | Σύνολο | |
Εσωτερική αγορά | 1.249.035 | 1.823.074 | 135.387 | 5.193 | 2.025 | 3.214.715 | |
Αεροπορία & Ναυτιλία | 455.824 | 584.167 | - | - | - | 1.039.991 | |
Εξαγωγές | 3.795.810 | 15.731 | 243.370 | - | 144 | 4.055.055 | |
Διεθνείς δραστηριότητες | 420.846 | 491.627 | - | - | - | 912.473 | |
Σύνολο | 5.921.515 | 2.914.600 | 378.758 | 5.193 | 2.169 | 9.222.235 | |
Για το έτος που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2020 | |||||||
Έσοδα από συμβάσεις με πελάτες | Διύλιση | Λιανική Εμπορία | Χημικά | Αέριο & Ενέργεια | Λοιπά | Σύνολο | |
Εσωτερική αγορά | 702.230 | 1.301.405 | 92.965 | 4.124 | 808 | 2.101.532 | |
Αεροπορία & Ναυτιλία | 279.666 | 261.034 | - | - | - | 540.699 | |
Εξαγωγές | 2.319.034 | 7.066 | 155.229 | - | 166 | 2.481.495 | |
Διεθνείς δραστηριότητες | 246.328 | 411.737 | - | - | - | 658.065 | |
Σύνολο | 3.547.257 | 1.981.242 | 248.195 | 4.124 | 974 | 5.781.791 | |
Τα περιουσιακά στοιχεία και οι υποχρεώσεις κατά τομέα κατά την 31 Δεκεμβρίου 2021 και 2020 έχουν ως εξής:
Σύνολο ενεργητικού | 31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |
Διύλιση | 5.182.639 | 4.576.426 | |
Λιανική Εμπορία | 1.268.662 | 1.250.810 | |
Έρευνα & Παραγωγή | 21.108 | 26.161 | |
Χημικά | 561.610 | 449.874 | |
Αέριο & Ενέργεια | 638.905 | 465.516 | |
Λοιπoί Τομείς | 1.878.488 | 2.022.658 | |
Ενδο-εταιρικά | (1.963.504) | (2.019.163) | |
Περιουσιακά στοιχεία διαθέσιμα προς πώληση (*) (Σημ. 14) | 191.577 | 2.466 | |
Σύνολο | 7.779.484 | 6.774.748 | |
Σύνολο παθητικού | |||
Διύλιση | 3.544.675 | 3.023.517 | |
Λιανική Εμπορία | 679.589 | 663.530 | |
Έρευνα & Παραγωγή | 20.873 | 19.943 | |
Χημικά | 23.753 | 40 | |
Αέριο & Ενέργεια | 321.859 | 36.720 | |
Λοιπoί Τομείς | 1.677.204 | 1.911.322 | |
Ενδο-εταιρικά | (617.524) | (729.162) | |
Σύνολο | 5.650.429 | 4.925.911 |
Επαναταξινόμηση: Το ποσό των περιουσιακών στοιχείων διαθεσίμων προς πώληση στις 31 Δεκεμβρίου 2020 σχετίζεται με καταλύτες που την προηγούμενη χρήση είχαν ταξινομηθεί στον τομέα Διύλισης και τώρα περιλαμβάνονται ξεχωριστά σε αυτήν την κατηγορία για βελτιωμένη παρουσίαση. Το ποσό της κλειόμενης χρήσης αφορά της αναταξινόμηση της ΔΕΠΑ Υποδομών, από τον κλάδο Φυσικού Αερίου και Ηλεκτρισμού στα περιουσιακά στοιχεία διαθέσιμα προς πώληση.
H κατηγορία «Λοιποί τομείς» περιλαμβάνει εταιρείες του Ομίλου οι οποίες ασχολούνται με χρηματοοικονομικές και συμβουλευτικές υπηρεσίες καθώς και με τεχνικές μελέτες.
69
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Δεν έχουν σημειωθεί σημαντικές αλλαγές στον ορισμό των τομέων ή στην ανάλυση ανά τομέα των συνόλων ενεργητικού και παθητικού σε σχέση με τις ετήσιες ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις για τη χρήση που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2020.
6 Ενσώματα πάγια περιουσιακά στοιχεία
Οικόπεδα | Κτίρια | Μηχ/κός εξοπλισμός | Μεταφορικά μέσα | Έπιπλα και εξαρτήματα | Ακινητοποιήσεις υπό εκτέλεση | Σύνολο | |
Κόστος | |||||||
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2020 | 311.775 | 927.951 | 4.949.478 | 87.514 | 202.879 | 149.884 | 6.629.481 |
Προσθήκες | 8 | 3.160 | 14.012 | 585 | 7.445 | 256.551 | 281.761 |
Απόκτηση θυγατρικής εταιρείας | - | - | - | - | - | 7.208 | 7.208 |
Κεφαλαιοποιημένα έργα | - | 19.828 | 207.098 | 1 | 20.626 | (247.553) | - |
Πωλήσεις | (888) | (11.452) | (31.416) | (11.483) | (5.763) | (213) | (61.215) |
Συναλλαγματικές διαφορές | (13) | (173) | (327) | (4) | (19) | (2) | (538) |
Μεταφορές και λοιπές κινήσεις | - | 333 | 1.131 | - | - | (4.261) | (2.797) |
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2020 | 310.882 | 939.647 | 5.139.976 | 76.613 | 225.168 | 161.614 | 6.853.900 |
Συσσωρευμένες αποσβέσεις και απομειώσεις | |||||||
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2020 | 2.949 | 512.622 | 2.590.503 | 59.465 | 164.966 | 1.308 | 3.331.813 |
Αποσβέσεις έτους | - | 26.164 | 156.539 | 3.032 | 10.785 | - | 196.520 |
Πωλήσεις | - | (11.624) | (30.791) | (11.478) | (5.314) | - | (59.207) |
Απομείωση αξίας / Διαγραφές | 165 | 151 | 3.213 | 1.650 | - | 243 | 5.422 |
Συναλλαγματικές διαφορές | - | (165) | (275) | (5) | (16) | - | (461) |
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2020 | 3.114 | 527.148 | 2.719.189 | 52.664 | 170.421 | 1.551 | 3.474.087 |
Αναπόσβεστη αξία στις 31 Δεκεμβρίου 2020 | 307.768 | 412.499 | 2.420.787 | 23.949 | 54.747 | 160.063 | 3.379.813 |
Κόστος | |||||||
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2021 | 310.882 | 939.647 | 5.139.976 | 76.613 | 225.168 | 161.614 | 6.853.900 |
Προσθήκες | 5.367 | 7.584 | 22.938 | 400 | 10.126 | 229.686 | 276.101 |
Απόκτηση θυγατρικής εταιρείας | 21 | 16.886 | 34.810 | - | 50 | - | 51.767 |
Κεφαλαιοποιημένα έργα | - | 11.051 | 56.399 | 173 | 278 | (67.901) | - |
Πωλήσεις | (1.135) | (1.622) | (10.830) | (13.253) | 2.545 | (4.213) | (28.509) |
Συναλλαγματικές διαφορές | 4 | 58 | 105 | - | 6 | 4 | 178 |
Μεταφορές και λοιπές κινήσεις | (221) | 1.285 | 4.288 | - | 3 | (8.581) | (3.226) |
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2021 | 314.918 | 974.890 | 5.247.686 | 63.932 | 238.176 | 310.609 | 7.150.211 |
Συσσωρευμένες αποσβέσεις και απομειώσεις | |||||||
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2021 | 3.114 | 527.148 | 2.719.189 | 52.664 | 170.421 | 1.551 | 3.474.087 |
Αποσβέσεις έτους | 1.033 | 26.526 | 165.725 | 2.341 | 12.718 | - | 208.343 |
Πωλήσεις | - | (1.339) | (10.586) | (12.029) | (1.281) | - | (25.236) |
Απομείωση αξίας / Διαγραφές | - | 311 | 8 | - | 146 | - | 465 |
Συναλλαγματικές διαφορές | - | 52 | 90 | - | 5 | - | 147 |
Μεταφορές και λοιπές κινήσεις | - | 2.503 | 5.547 | (465) | 15 | - | 7.600 |
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2021 | 4.147 | 555.200 | 2.879.973 | 42.511 | 182.023 | 1.551 | 3.665.405 |
Αναπόσβεστη αξία στις 31 Δεκεμβρίου 2021 | 310.771 | 419.690 | 2.367.713 | 21.421 | 56.152 | 309.058 | 3.484.805 |
| (1) | Οι προσθήκες περιλαμβάνουν κυρίως: |
| 1) | Κεφαλαιουχικές δαπάνες ύψους €166 εκατ. στον τομέα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ) οι οποίες περιλαμβάνουν: |
| – | Κατασκευαστικά έξοδα ύψους €103 εκατ. που πραγματοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια του έτους και αφορούν το φωτοβολταϊκό πάρκο στην ευρύτερη περιοχή της Κοζάνης και περιλαμβάνονται στις ακινητοποιήσεις υπό εκτέλεση. Το έργο αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία το πρώτο τρίμηνο του 2022. |
| – | Κόστη που σχετίζονται με την απόκτηση των δύο εταιρειών αιολικών πάρκων το Δεκέμβριο 2021. Ο Όμιλος ολοκλήρωσε την απόκτηση της Αιολική Ενεργειακή |
70
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
| Ευβοίας Α.Ε. και της Αιολική Ενεργειακή Αχλαδότοπος Α.Ε. με συνολικό κόστος €85 εκατ. (Σημ. 37). H συναλλαγή αντιμετωπίστηκε λογιστικά ως απόκτηση περιουσιακού στοιχείου. To συνολικό τίμημα των €85 εκατ. κατανεμήθηκε σε περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις με βάση την εύλογη αξία τους. |
Το τίμημα αγοράς και η εύλογη αξία των περιουσιακών στοιχείων και των υποχρεώσεων που αποκτήθηκαν παρουσιάζονται παρακάτω:
| 2) | Κεφαλαιουχικές δαπάνες ύψους €109 εκατ. του τομέα Διύλισης που αφορούν έργα μακροχρόνιας συντήρησης και αναβάθμισης των μονάδων διύλισης. Τα ποσά αυτά περιλαμβάνονται κυρίως στις ακινητοποιήσεις υπό εκτέλεση και αναταξινομούνται στην αντίστοιχη κατηγορία παγίων όταν το σχετικό έργο ολοκληρωθεί. |
| (2) | Κατά τη χρήση του 2021 έχει κεφαλαιοποιηθεί ποσό €3,7 εκατ. (31 Δεκεμβρίου 2020: €3,1 εκατ.) που αφορά τόκους κατασκευαστικής περιόδου για ακινητοποιήσεις υπό εκτέλεση του τομέα της διύλισης, με μέσο επιτόκιο δανεισμού 3,23% (31 Δεκεμβρίου 2020: 3,53%). |
| (3) | Τα κέρδη και οι ζημιές από πωλήσεις συμπεριλαμβάνονται στα λοιπά έσοδα / (έξοδα) και λοιπά κέρδη / (ζημιές) (Σημ. 26). |
| (4) | Οι «Μεταφορές και λοιπές κινήσεις» για το έτος που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021 περιλαμβάνουν τη μεταφορά κόστους ανάπτυξης λογισμικών προγραμμάτων στα άυλα περιουσιακά στοιχεία (Σημ. 8), καθώς και την μεταφορά ανταλλακτικών των μονάδων των διυλιστηρίων μεταξύ αποθεμάτων και παγίων (Σημ. 11). |
| (5) | Ο Όμιλος παρακολουθεί συνεχώς τις εξελίξεις του κλάδου σχετικά με την ενεργειακή μετάβαση καθώς και τελευταίες νομικές διατάξεις της κυβέρνησης σχετικά με τα κλιματικά θέματα. Οι σημαντικές λογιστικές εκτιμήσεις της Διοίκησης εμπεριέχουν τις μελλοντικές επιπτώσεις των στρατηγικών αποφάσεων και δεσμεύσεων του Ομίλου για την τήρηση των στόχων ενεργειακής μετάβασης, τις βραχυπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες περιβαλλοντικές επιπτώσεις αλλά και τη μετάβαση σε πηγές ενέργειας χαμηλών εκπομπών άνθρακα λαμβάνοντας υπόψη την παγκόσμια προσφορά και ζήτηση, συμπεριλαμβανομένων των προβλεπόμενων τιμών των εμπορευμάτων. Μέχρι σήμερα δεν έχει ψηφιστεί καμία νομοθεσία που να επηρεάζει τον Όμιλο. Ο Όμιλος θα προσαρμόσει τις βασικές παραδοχές που χρησιμοποιούνται στους υπολογισμούς της αξίας χρήσης και στην ανάλυσης ευαισθησίας εάν |
71
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
| απαιτηθεί αλλαγή με βάση τις εξελίξεις και τα νέα δεδομένα. Η Διοίκηση εξετάζει την ύπαρξη ενδείξεων απομείωσης και διενεργεί αξιολόγηση για σημαντικές ΜΔΤΧ (Σημ. 2.1 & 4). |
| 1) | H αστάθεια στα περιθώρια διύλισης που προκλήθηκε από την πανδημία Covid-19, η επιρροή της ζήτησης για τα προϊόντα πετρελαίου καθώς και η επίδραση στο κόστος κυρίως του διοξειδίου του άνθρακα (CO2) αλλά και της ηλεκτρικής ενέργειας, θεωρήθηκαν ως ενδείξεις πιθανής απομείωσης. Η Διοίκηση προχώρησε σε έλεγχο απομείωσης για τα πάγια περιουσιακά στοιχεία των κύριων τομέων του Ομίλου δηλαδή, των τομέων Εγχώριας Διύλισης και Πετροχημικών, οι οποίοι θεωρήθηκαν ως μία Μονάδα Δημιουργίας Ταμειακών Ροών (ΜΔΤΡ) για τους σκοπούς του ΔΛΠ 36, λόγω της μεταξύ τους αλληλεξάρτησης για τους σκοπούς του ΔΛΠ 36. Ως ανακτήσιμη αξία θεωρήθηκε η «αξία χρήσης», η οποία προσδιορίζεται ως οι μελλοντικές ταμειακές εισροές και εκροές από τη συνεχιζόμενη χρήση του περιουσιακού στοιχείου, οι οποίες στη συνέχεια προεξοφλούνται αντικατοπτρίζοντας τη διαχρονική αξία του χρήματος καθώς και τους κινδύνους που εμπεριέχουν. Η λογιστική αξία της ΜΔΤΡ στις 31 Δεκεμβρίου 2021 είναι €2,7 δις. και αντιπροσωπεύει το 74% της συνολικής λογιστικής αξίας των πάγιων περιουσιακών στοιχείων και των άυλων περιουσιακών στοιχείων του Ομίλου. Ως αφετηρία και για τα επόμενα 5 χρόνια του ελέγχου απομείωσης χρησιμοποιήθηκε το εγκεκριμένο επιχειρηματικό σχέδιο του Ομίλου με ανάλογες εκτιμήσεις για την υπόλοιπη ωφέλιμη ζωή των περιουσιακών στοιχείων (extrapolation). Ο έλεγχος απομείωσης διενεργήθηκε χρησιμοποιώντας τις ακόλουθες κύριες παραδοχές στις 31 Δεκεμβρίου 2021: |
Συντελεστής προεξόφλησης: Τα προεξοφλητικά επιτόκια βασίζονται στο κατάλληλο σταθμισμένο μέσο κόστος κεφαλαίου μετά φόρου («WACC»), που υπολογίζεται χρησιμοποιώντας το Μοντέλο Τιμολόγησης Κεφαλαίου («CAPM»). Ο υπολογισμός WACC λαμβάνει υπόψη όχι μόνο το WACC του Ομίλου, αλλά και το κόστος των ιδίων κεφαλαίων και το κόστος του χρέους οντοτήτων με χαρτοφυλάκιο παρόμοιων περιουσιακών στοιχείων, παρόμοιας διάρκειας και συγκρίσιμους δείκτες χρέους προς ίδια κεφάλαια, με κατάλληλες προσαρμογές για τον προσδιορισμό του προ-φόρου επιτοκίου προεξόφλησης. Κίνδυνοι ειδικά για τα περιουσιακά στοιχεία ή τις υπό εξέταση ΜΔΤΡ αντικατοπτρίζονται στο WACC μόνο όταν δεν αντικατοπτρίζονται στις ταμειακές ροές. Ο κίνδυνος που σχετίζεται με τον κλάδο ενσωματώνεται με την εφαρμογή μεμονωμένων παραγόντων beta. Οι παράγοντες beta αξιολογούνται ετησίως με βάση τα διαθέσιμα στο κοινό δεδομένα αγοράς. Το WACC που χρησιμοποιήθηκε υπολογίζεται στο 4,91% (31 Δεκεμβρίου 2020: 4,44%).
Τα περιθώρια αναφοράς που χρησιμοποιούνται είναι σύμφωνα με το επιχειρηματικό σχέδιο του Ομίλου και κυμαίνονται από $/bbl 3,9 έως $/bbl 4,3 εντός της περιόδου των 5 ετών (31 Δεκεμβρίου 2020: $/bbl 1,7 έως $/bbl 3,9). Τα περιθώρια αναφοράς που έχουν προβλεφθεί βασίζονται στις εκτιμήσεις της Διοίκησης και στα διαθέσιμα δεδομένα της αγοράς, καθώς εξετάζουν την καμπύλη πρόβλεψης τιμών κατά την περίοδο για την οποία υπάρχει ρευστότητα στην αγορά (2-3 έτη). Στη συνέχεια επανέρχονται σε επίπεδα που παρατηρήθηκαν σε περίοδο πέντε ετών πριν από την πανδημία του Covid-19 έχοντας
72
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
λάβει υπόψη την αναμενόμενη ζήτηση πετρελαϊκών προϊόντων έως το τέλος της δεκαετίας.
Τα μακροχρόνια κεφαλαιουχικά έξοδα συντήρησης είναι σύμφωνα με τις αντίστοιχες ιστορικές δαπάνες των τελευταίων 5 ετών, που απαιτούνται για την ομαλή λειτουργία των παγίων στοιχείων και υπολογίστηκαν σε €107 εκατ. ετησίως για την ωφέλιμη ζωή του ΜΔΤΡ.
Ο Όμιλος υπολόγισε την επίδραση στην ανακτήσιμη αξία εάν ορισμένες βασικές παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν κατά την εφαρμογή της μεθόδου αποτίμησης των προεξοφλημένων ταμειακών ροών διέφεραν, με όλες τις άλλες μεταβλητές να διατηρούνται σταθερές ως εξής:
Με βάση τον έλεγχο απομείωσης, ο Όμιλος κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η λογιστική αξία της ΜΔΤΡ είναι ανακτήσιμη και συνεπώς δεν καταγράφηκε καμία απομείωση.
| 2) | Τα ενσώματα πάγια περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, τη λογιστική αξία (€59 εκατ.) του αγωγού που συνδέει την Θεσσαλονίκη με τα Σκόπια και αποτελεί περιουσιακό στοιχείο της θυγατρικής του Ομίλου, Vardax S.A.. Ο αγωγός από το 2013 δεν είναι σε λειτουργία καθώς βρίσκεται σε κατάσταση αναστολής μέχρι σήμερα ενώ συντηρείται συνεχώς καθ' όλη τη διάρκεια της μη λειτουργίας του. Στο τέταρτο τρίμηνο του 2021, το κράτος της Βόρειας Μακεδονίας ενέκρινε τις τεχνικές προδιαγραφές και την σχετική αίτηση για το σύστημα μέτρησης που υπέβαλε η Εταιρεία. Ωστόσο, πρέπει να ολοκληρωθούν περαιτέρω διοικητικές διαδικασίες, το χρονοδιάγραμμα των οποίων είναι αβέβαιο. Με βάση όμως τις πρόσφατες θετικές εξελίξεις της προαναφερθείσας εγκεκριμένης αίτησης, η Διοίκηση θεωρεί ότι το πάγιο θα μπορούσε να τεθεί σε λειτουργία έως το 4ο τρίμηνο του 2022. Όλα τα παραπάνω θεωρήθηκαν ως ένδειξη πιθανής απομείωσης. |
Για το λόγο αυτό ο Όμιλος πραγματοποίησε έλεγχο απομείωσης, σύμφωνα με τις απαιτήσεις του ΔΛΠ 36. Η ανάλυση πραγματοποιήθηκε προσδιορίζοντας την ανακτήσιμη αξία («αξία χρήσης») του παγίου μέσω της μεθόδου αποτίμησης Προεξοφλημένων Ταμειακών Ροών. O έλεγχος απομείωσης πραγματοποιήθηκε χρησιμοποιώντας τις ακόλουθες παραδοχές στις 31 Δεκεμβρίου 2021: προεξοφλητικό επιτόκιο 4,78%, ρυθμός ανάπτυξης 2% και έτος αναμενόμενης έναρξης λειτουργίας τον Οκτώβριο του 2022 (31 Δεκεμβρίου 2020: προεξοφλητικό επιτόκιο: 6,01%, ρυθμός ανάπτυξης 2%, έτος αναμενόμενης έναρξης λειτουργίας Α’ Τρίμηνο 2022).
Με βάση τον έλεγχο απομείωσης, ο Όμιλος κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η λογιστική αξία της ΜΔΤΡ είναι ανακτήσιμη και συνεπώς δεν καταγράφηκε περεταίρω απομείωση (χρήση
73
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2020: απομείωση ύψους €3,2 εκατ.). Η συσσωρευμένη απομείωση στις 31 Δεκεμβρίου 2021 ανέρχεται στα €11,5 εκατ.
Η επιμέτρηση της αξίας χρήσης είναι πιο ευαίσθητη στο χρόνο λειτουργίας του αγωγού, στους όγκους πωλήσεων που περνούν από τον αγωγό και στην τιμή πωλήσεως.
Ο Όμιλος εκτίμησε την επίδραση στην ανακτήσιμη αξία εάν ορισμένες βασικές παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν για την αποτίμηση των προεξοφλημένων ταμειακών ροών αλλάξουν, με όλες τις άλλες μεταβλητές σταθερές ως εξής:
Μεμονωμένες αλλαγές στις κύριες παραδοχές που παρατίθενται στον παραπάνω πίνακα δεν οδηγούν σε απομείωση του περιουσιακού στοιχείου. Ωστόσο, εάν αυτές οι αλλαγές υπερβούν τις παραπάνω τιμές ή συμβούν συνδυαστικά , τότε θα πρέπει να αναγνωριστεί απομείωση θα πρέπει να αναγνωριστεί.
| 3) | Στις 31 Δεκεμβρίου 2021, η Διοίκηση της HFL S.A. διενήργησε μελέτη απομείωσης της αξίας των περιουσιακών στοιχείων της εταιρείας, σύμφωνα με τα όσα ορίζονται στο ΔΛΠ 36, με βάση τις μετά φόρων ταμειακές ροές που δύναται να παράξει η εταιρεία. Ο αντίκτυπος της πανδημίας του COVID-19 και οι επικείμενες μελλοντικές εξελίξεις στην αγορά που δραστηριοποιείται η εταιρεία, θεωρήθηκαν ως ενδείξεις πιθανής απομείωσης της αξίας της εταιρείας, καθώς θα μπορούσαν ενδεχομένως να επηρεάσουν τις μελλοντικές ταμειακές ροές των περιουσιακών της στοιχείων. Κατά τη μελέτη απομείωσης, η εταιρεία HFL S.A. (δραστηριότητες λιανικής εμπορίας του Ομίλου στην Ελλάδα, και μέρος του τομέα της λιανικής εμπορίας) θεωρήθηκε ως μία Μονάδα Δημιουργίας Ταμειακών Ροών (ΜΔΤΡ). Η ανάλυση πραγματοποιήθηκε προσδιορίζοντας την ανακτήσιμη αξία («εύλογη αξία») της ΜΔΤΡ μέσω της μεθόδου αποτίμησης Προεξοφλημένων Ταμειακών Ροών, ξεκινώντας από το εγκεκριμένο πενταετές επιχειρηματικό πλάνο. Το προεξοφλητικό επιτόκιο που χρησιμοποιήθηκε κατά την ανάλυση εκτιμήθηκε σε 4,12% (31 Δεκεμβρίου 2020: 5,0%), ως το μετά φόρων μέσο σταθμικό κόστος κεφαλαίου (WACC) της εταιρείας. Με βάση τον έλεγχο αυτό, ο Όμιλος κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η λογιστική αξία των καθαρών περιουσιακών στοιχείων των δραστηριοτήτων λιανικής εμπορίας στην Ελλάδα είναι ανακτήσιμη και, συνεπώς, δεν αναγνωρίστηκε απομείωση. |
Θα πρέπει να σημειωθεί ότι οι παραδοχές και τα σενάρια που χρησιμοποιήθηκαν κατά τη μελέτη απομείωσης ενδέχεται να μεταβληθούν μελλοντικά, ιδιαιτέρως σε ένα περιβάλλον που χαρακτηρίζεται από υψηλή μεταβλητότητα. Πιθανές μεταβολές σε ορισμένες μεταβλητές, όπως είναι τα Κέρδη προ φόρων, τόκων και αποσβέσεων (EBITDA) καθώς τα προεξοφλητικά επιτόκια, ενδεχομένως να έχουν σημαντική επίπτωση στην «εύλογη αξία»
74
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
των περιουσιακών στοιχείων της εταιρείας. Εκτιμάται ότι, εάν το μέγεθος του EBITDA ήταν χαμηλότερο κατά 10% κατά τη διάρκεια της περιόδου των αναλυτικών προβλέψεων (2021 – 2026), η ανακτήσιμη αξία θα ήταν χαμηλότερη κατά 9%. Επιπρόσθετα, εάν το WACC που χρησιμοποιήθηκε στη μελέτη απομείωσης ήταν υψηλότερο κατά 15% με όλες τις άλλες μεταβλητές να διατηρούνται σταθερές, η ανακτήσιμη αξία θα ήταν χαμηλότερη κατά 6%. Σε αμφότερα τα σενάρια ανάλυσης ευαισθησίας, λαμβάνονται υπόψη εύλογα πιθανές αλλαγές στις υποθέσεις, η λογιστική αξία την ΜΔΤΡ είναι ανακτήσιμη.
| (6) | Οι αποσβέσεις ενσώματων παγίων ύψους €208,3 εκατ. (31 Δεκεμβρίου 2020: €196,5 εκατ.), οι αποσβέσεις δικαιωμάτων χρήσης παγίων €40,4 εκατ. (31 Δεκεμβρίου 2020: €42,7 εκατ.) και ασώματων παγίων ύψους €8,1 εκατ. (31 Δεκεμβρίου 2020: €8,7 εκατ.), κατανέμονται στις παρακάτω γραμμές της Ενοποιημένης Κατάστασης Συνολικών Εισοδημάτων: |
| ● | Κόστος πωληθέντων €161,3 εκατ. (31 Δεκεμβρίου 2020: €156,1 εκατ.), |
| ● | Έξοδα πωλήσεων και λειτουργίας διάθεσης €81,6 εκατ. (31 Δεκεμβρίου 2020: €77,8 εκατ.), |
| ● | Έξοδα διοικητικής λειτουργίας €13,9 εκατ. (31 Δεκεμβρίου 2020: €13,9 εκατ.). |
Η απόσβεση του τρέχοντος έτους στη στήλη «Οικόπεδα» αφορά την απόσβεση ενός κόστους αποκατάστασης που περιλαμβάνεται στη γραμμή «Προσθήκες» για ένα οικόπεδο στη Λάρνακα της Κύπρου.
75
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
7 | Δικαιώματα χρήσης παγίων |
Πρατήρια καυσίμων | Εμπορικά ακίνητα | Μηχ/κός εξοπλισμός | Μεταφορικά μέσα | Λοιπά | Σύνολο | |||
Κόστος | ||||||||
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2020 | 219.969 | 31.321 | 8.909 | 25.714 | - | 285.913 | ||
Προσθήκες | 10.325 | 121 | 6.744 | 5.056 | 1.033 | 23.279 | ||
Αποσύρσεις | - | (117) | (20) | (18) | - | (155) | ||
Μετατροπές | 13.086 | 874 | (23) | 816 | - | 14.753 | ||
Συναλλαγματικές διαφορές | - | - | - | (9) | - | (9) | ||
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2020 | 243.396 | 32.199 | 15.610 | 31.546 | 1.033 | 323.784 | ||
Συσσωρευμένες αποσβέσεις | ||||||||
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2020 | 31.576 | 5.887 | 1.150 | 4.366 | - | 42.979 | ||
Αποσβέσεις | 27.262 | 4.561 | 2.539 | 8.356 | 23 | 42.741 | ||
Αποσύρσεις | - | (25) | (15) | (17) | - | (57) | ||
Απομείωση αξίας | 1.563 | - | 1.026 | - | - | 2.589 | ||
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2020 | 60.401 | 10.428 | 4.700 | 12.691 | 23 | 88.243 | ||
Αναπόσβεστη αξία στις 31 Δεκεμβρίου 2019 | 182.995 | 21.771 | 10.910 | 18.855 | 1.010 | 235.541 | ||
Κόστος | ||||||||
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2021 | 243.396 | 32.199 | 15.610 | 31.546 | 1.033 | 323.784 | ||
Προσθήκες | 6.310 | 8.727 | - | 4.786 | 392 | 20.215 | ||
Αποσύρσεις | (2.361) | (26) | - | (103) | - | (2.490) | ||
Μετατροπές | 12.356 | 848 | 1 | 1.385 | - | 14.590 | ||
Συναλλαγματικές διαφορές | 1 | - | - | 7 | - | 8 | ||
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2021 | 259.703 | 41.747 | 15.611 | 37.621 | 1.425 | 356.107 | ||
Συσσωρευμένες αποσβέσεις | - | |||||||
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2021 | 60.401 | 10.428 | 4.700 | 12.691 | 23 | 88.243 | ||
Αποσβέσεις | 25.817 | 4.597 | 2.008 | 7.985 | 65 | 40.472 | ||
Αποσύρσεις | (851) | (6) | - | (100) | - | (958) | ||
Μετατροπές | - | (46) | - | (6) | - | (52) | ||
Συναλλαγματικές διαφορές | - | - | - | 4 | - | 4 | ||
Λοιπές κινήσεις | 22 | - | - | - | - | 22 | ||
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2021 | 85.389 | 14.972 | 6.708 | 20.574 | 88 | 127.732 | ||
Αναπόσβεστη αξία στις 31 Δεκεμβρίου 2021 | 174.313 | 26.775 | 8.903 | 17.048 | 1.337 | 228.375 |
Επαναταξινόμηση: Για την περίοδο που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2020, η λογιστική αξία της γραμμής «Απομείωση αξίας / διαγραφές» περιλαμβάνεται στην γραμμή «Απομείωση αξίας» στην ενότητα συσσωρευμένων αποσβέσεων για σκοπούς βελτιωμένης παρουσίασης.
Ο Όμιλος μισθώνει διάφορα είδη περιουσιακών στοχεύων κατά τη διάρκεια των δραστηριοτήτων του. Μέσω του τoμέα λιανικής εμπορίας ο Όμιλος συνάπτει συμβάσεις μίσθωσης με τις οποίες μισθώνει γη και μπορεί να κατασκευάσει πρατήρια καυσίμων και άλλες σχετικές εγκαταστάσεις ή ένα μεγαλύτερο συγκρότημα το οποίο μπορεί να περιλαμβάνει και άλλες εμπορικές ιδιότητες όπως σταθμούς εξυπηρέτησης αυτοκινητιστών (ΣΕΑ).
Η γραμμή «Απομείωση αξίας/ διαγραφές» για τα πρατήρια καυσίμων σχετίζεται με την απομείωση δικαιωμάτων χρήσης μισθωμένων πρατηρίων της HFL S.A..
Μέρος των δραστηριοτήτων του Ομίλου απαιτεί τη χρήση παράκτιων ζωνών (Αιγιαλός). Ο Όμιλος έχει συνάψει συμφωνία με τις αρμόδιες υπηρεσίες για τη χρήση των παράκτιων ζωνών σε συγκεκριμένες περιοχές. Υπάρχουν όμως και περιοχές όπου ο Όμιλος χρησιμοποιεί παράκτιες ζώνες και για τις οποίες
76
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
δεν υπάρχει συμφωνία. Οι κρατικές υπηρεσίες μπορεί να εκδώσουν περιοδικά προκήρυξη αποζημίωσης για τη χρήση των παράκτιων ζωνών για τις συγκεκριμένες περιοχές. Με την εφαρμογή του ΔΠΧΑ 16, ο Όμιλος κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η χρήση παράκτιων ζωνών θα μπορούσε να πληροί τα κριτήρια ενός μισθωμένου περιουσιακού στοιχείου σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 16, όπου υφίσταται συμφωνία. Όταν οι όροι χρήσης από το Ελληνικό Δημόσιο είναι προσδιορίσιμοι από τη συμφωνία, ο Όμιλος αναγνωρίζει ένα δικαίωμα χρήσης περιουσιακού στοιχείου στα εμπορικά ακίνητα και μια υποχρέωση μίσθωσης που αντιπροσωπεύει την υποχρέωσή του να πραγματοποιεί πληρωμές. Για περιπτώσεις στις οποίες ο Όμιλος κάνει χρήση του αιγιαλού χωρίς συμφωνία, τότε θεωρεί ότι η συμφωνία δεν αποτελεί μίσθωση και προβλέπει αποζημίωση για τη χρήση του αιγιαλού με βάση την πιο πρόσφατη ενημέρωση των αρχών. Για το έτος που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2021, η αποζημίωση υπολογίζεται σε €670 χιλ. (31 Δεκεμβρίου 2020: €670 χιλ.) και περιλαμβάνεται στις τρέχουσες υποχρεώσεις.
Επιπλέον, ο Όμιλος εκμεταλλεύεται αρκετούς υπόγειους αγωγούς εντός των ορίων των διαφόρων δήμων, σύμφωνα με την σχετική νομοθεσία. Όπως περιγράφεται στη σημείωση 33 αυτών των οικονομικών καταστάσεων, ορισμένοι δήμοι προχώρησαν στην επιβολή δασμών και προστίμων σχετικά με τα δικαιώματα διέλευσης. Ο Όμιλος άσκησε έφεση κατά των ποσών που επιβλήθηκαν όπως περιγράφεται στη σχετική σημείωση και συνεπώς θεωρεί ότι η περίπτωση αυτή δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του ΔΠΧΑ 16.
Στην κατηγορία Εμπορικά Ακίνητα περιλαμβάνονται προσθήκες ύψους €7 εκατ. που σχετίζονται με το μισθωμένο οικόπεδο που χρησιμοποιήθηκε για την κατασκευή φωτοβολταϊκού πάρκου.
77
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
8 | Άυλα περιουσιακά στοιχεία |
Υπεραξία | Δικαιώματα μισθώσεων χώρων | Λογισμικό | Δικαιώματα και άδειες | Λοιπά | Σύνολο | |
Κόστος | ||||||
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2020 | 138.588 | 6.993 | 123.411 | 40.249 | 75.035 | 384.276 |
Προσθήκες | - | 548 | 4.779 | 844 | 121 | 6.292 |
Πωλήσεις / Διαγραφές | - | - | (78) | - | - | (78) |
Συναλλαγματικές διαφορές | - | - | (2) | (2) | 1 | (3) |
Λοιπές κινήσεις | - | - | 3.834 | - | 6 | 3.840 |
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2020 | 138.588 | 7.541 | 131.944 | 41.091 | 75.163 | 394.327 |
Συσσωρευμένες αποσβέσεις | ||||||
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2020 | 71.829 | - | 112.356 | 30.601 | 65.064 | 279.850 |
Αποσβέσεις έτους | - | - | 7.224 | 1.022 | 471 | 8.717 |
Πωλήσεις / Διαγραφές | - | - | (78) | - | - | (78) |
Συναλλαγματικές διαφορές | - | - | (1) | (2) | - | (3) |
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2020 | 71.829 | - | 119.501 | 31.621 | 65.535 | 288.486 |
Αναπόσβεστη αξία στις 31 Δεκεμβρίου 2020 | 66.759 | 7.541 | 12.443 | 9.470 | 9.628 | 105.841 |
Κόστος | ||||||
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2021 | 138.588 | 7.541 | 131.944 | 41.091 | 75.163 | 394.327 |
Προσθήκες | - | - | 2.319 | 250 | 11 | 2.580 |
Απόκτηση θυγατρικής εταιρείας | - | - | - | 69.993 | - | 69.993 |
Πωλήσεις / Διαγραφές | - | - | (58) | - | (135) | (194) |
Συναλλαγματικές διαφορές | - | - | - | 1 | - | 1 |
Λοιπές κινήσεις | - | - | 6.987 | 4 | 30 | 7.021 |
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2021 | 138.588 | 7.541 | 141.192 | 111.339 | 75.068 | 473.728 |
- | ||||||
Συσσωρευμένες αποσβέσεις | ||||||
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2021 | 71.829 | - | 119.501 | 31.621 | 65.535 | 288.486 |
Αποσβέσεις έτους | - | - | 7.042 | 592 | 482 | 8.116 |
Πωλήσεις / Διαγραφές | - | - | (29) | - | (122) | (151) |
Απομείωση αξίας | - | - | - | 1.369 | - | 1.369 |
Συναλλαγματικές διαφορές | - | - | - | 1 | - | 1 |
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2021 | 71.829 | - | 126.514 | 33.584 | 65.895 | 297.821 |
Αναπόσβεστη αξία στις 31 Δεκεμβρίου 2021 | 66.759 | 7.541 | 14.678 | 77.756 | 9.173 | 175.907 |
| (1) | Η εναπομείνασα υπεραξία την 31 Δεκεμβρίου 2021 αφορά κυρίως την ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ Κύπρου ΛΤΔ που εξαγοράστηκε το 2003 και περιλαμβάνεται στις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με την πολιτική που αναφέρεται στη σημ. 2.10. Στις 31 Δεκεμβρίου 2021 η σχετική υπεραξία εξετάστηκε για απομείωση με τη μέθοδο της αξίας χρήσεως (value-in-use). Για τον υπολογισμό αυτό χρησιμοποιήθηκαν προβλέψεις ταμειακών ροών βασιζόμενες στο εγκεκριμένο από την Διοίκηση πενταετές επιχειρηματικό πλάνο της ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ Κύπρου ΛΤΔ. Οι ταμειακές ροές μετά τα πρώτα πέντε έτη προέκυψαν με την χρήση ενός εκτιμώμενου ρυθμού ανάπτυξης 1% που αντικατοπτρίζει τις προβλέψεις της Διοίκησης, βάσει των επίσημων προβλέψεων αύξησης του ΑΕΠ. Η Διοίκηση καθορίζει τον ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης του όγκου πωλήσεων και τα μεικτά περιθώρια κέρδους με βάση αποδόσεις του παρελθόντος και προσδοκίες για την ανάπτυξη της αγοράς. Το προεξοφλητικό επιτόκιο που χρησιμοποιήθηκε ήταν 6,06% και αντικατοπτρίζει τους συγκεκριμένους κινδύνους της εταιρίας. Τα αποτελέσματα της μεθόδου αυτής καταδεικνύουν ότι η εκτίμηση υπερκαλύπτει σε σημαντικό βαθμό την υπεραξία αυτή, η οποία ανέρχεται σε €67 εκατ. στις 31 Δεκεμβρίου 2021. |
78
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Πραγματοποιήθηκε ανάλυση ευαισθησίας για τις βασικές υποθέσεις του μοντέλου (προεξοφλητικά επιτόκια και ρυθμό ανάπτυξης στο διηνεκές) ώστε να εξεταστεί η επάρκεια του περιθωρίου αξίας και εκτιμήθηκε ότι στις 31 Δεκεμβρίου 2021 εάν ο ρυθμός αύξησης ανάπτυξης των μελλοντικών ελεύθερων ταμειακών ροών της ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ Κύπρου ΛΤΔ που χρησιμοποιήθηκε στη μελέτη απομείωσης, ήταν χαμηλότερος κατά 0,5%, με όλες τις άλλες μεταβλητές να διατηρούνται σταθερές, η Καθαρή Αξία της εταιρίας θα ήταν χαμηλότερη κατά 7%. Επιπλέον, εάν το μελλοντικό WACC ήταν υψηλότερο κατά 0,5%, με όλες τις άλλες μεταβλητές να διατηρούνται σταθερές, η Καθαρή Θέση της εταιρίας θα ήταν χαμηλότερη κατά 9%. Το αποτέλεσμα της ανάλυσης ευαισθησίας ήταν ότι το ανακτήσιμο ποσό υπερβαίνει κατά πολύ την λογιστική αξία.
| (2) | Tο Δεκέμβριο 2021, Ο Όμιλος ολοκλήρωσε την απόκτηση δύο εταιρειών αιολικών πάρκων, την Αιολική Ενεργειακή Ευβοίας Α.Ε. και την Αιολική Ενεργειακή Αχλαδότοπος Α.Ε. και αναγνώρισε άυλα περιουσιακά στοιχεία ύψους €70 εκατ. που συμπεριλήφθηκαν στην γραμμή «Προσθήκες» και σχετίζονται με την εύλογη αξία της σύμβασης αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας (Σημ. 6, 37). |
| (3) | Οι λοιπές ασώματες ακινητοποιήσεις περιλαμβάνουν τα δικαιώματα απεριόριστης διάρκειας χρήσης γης στη Σερβία και το Μαυροβούνιο, στις περιπτώσεις όπου το τοπικό νομικό πλαίσιο δεν επιτρέπει την πλήρη κυριότητα της γης. Το υπόλοιπο αντιπροσωπεύει προπληρωμές κατ 'αποκοπή στην περίπτωση της Σερβίας και, στην περίπτωση του Μαυροβουνίου, τον επιμερισμό του τιμήματος για τη γη κατά την εξαγορά της θυγατρικής του Ομίλου στο Μαυροβούνιο. Ο νόμιμος τίτλος της γης, στη συνέχεια, αμφισβητήθηκε από τις τοπικές αρχές και στις δύο χώρες, χωρίς ωστόσο να αναιρείται το δικαίωμα των εταιρειών να κάνουν χρήση της γης και των κτιρίων που βρίσκονται σε αυτήν. |
| (4) | Τα «Δικαιώματα και Άδειες» περιλαμβάνουν (εκτός από τη σύμβαση αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας που αναφέρεται παραπάνω στο (2)) το καθαρό κόστος των αδειών εξερεύνησης ύψους €2 εκατ. που σχετίζονται με την έρευνα και παραγωγή υδρογονανθράκων στην Ελλάδα. Όπως αναφέρεται στη Σημείωση 35, ο Όμιλος προτίθεται να επιστρέψει ορισμένες άδειες στο Ελληνικό Κράτος. Ως εκ τούτου, έχει καταγραφεί απομείωση €1,4 εκατ.. Η λογιστική αξία των αδειών που σχετίζονται με την παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές ανέρχεται σε €71 εκατ.. και η ωφέλιμη ζωή τους κυμαίνεται από 15 έως 25 έτη(βλέπε (2) παραπάνω). |
| (5) | Οι «Λοιπές κινήσεις», στη στήλη «Λογισμικό», περιλαμβάνουν ολοκληρωμένα έργα λογισμικών προγραμμάτων που κεφαλαιοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια του 2021 και μεταφέρθηκαν από «Ακινητοποιήσεις υπό εκτέλεση» στα άυλα περιουσιακά στοιχεία (Σημ. 6). Αυτά τα έργα παρακολουθούνται στις «Ακινητοποιήσεις υπό εκτέλεση» καθώς η υλοποίηση του σχετικού λογισμικού πραγματοποιείται σε μια χρονική περίοδο. Τα λογισμικά προγράμματα μεταφέρονται στα ασώματα περιουσιακά στοιχεία όταν η υλοποίηση τους έχει οριστικοποιηθεί και έχουν ελεγχθεί ως κατάλληλα προς χρήση. |
79
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
9 | Επενδύσεις σε συγγενείς επιχειρήσεις και κοινοπραξίες |
31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |
Αρχή έτους | 416.542 | 384.747 |
Έσοδα από μερίσματα | (6.525) | (9.465) |
Κέρδη / (Ζημιές) από επενδύσεις σε συγγενείς επιχειρήσεις και κοινοπραξίες | 96.660 | 29.826 |
Λοιπά συνολικά έσοδα / έξοδα από επενδύσεις σε συγγενείς επιχειρήσεις | (3.930) | 1.440 |
Συμμετοχή σε κοινοπραξίες | 2.400 | - |
Aύξηση / (μείωση) μετοχικού κεφαλαίου | 150 | - |
Μείωση απομειωμένης αξίας επενδύσεων σε κοινοπραξίες | - | 10.000 |
Μεταφορά από επενδύσεις σε Περιουσιακά στοιχεία διαθέσιμα προς πώληση (Σημ. 14) | (191.577) | - |
Λοιπές κινήσεις | 3 | (6) |
Τέλος έτους | 313.723 | 416.542 |
α) Κοινοπραξίες
Ο Όμιλος δραστηριοποιείται στους κλάδους παραγωγής, εμπορίας και προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα, μέσω της συμμετοχής του στην κοινοπραξία Elpedison B.V, με ποσοστό 50%. Το υπόλοιπο 50% κατέχεται από την εταιρεία EDISON S.p.A.. O Όμιλος ενοποιεί την Elpedison B.V. χρησιμοποιώντας τη μέθοδο της καθαρής θέσης και για αυτό το λόγο το μερίδιο (50%) του Ομίλου στα ενοποιημένα αποτελέσματα του Ομίλου Elpedison B.V. εμφανίζονται στη γραμμή “Κέρδη από επενδύσεις σε συγγενείς επιχειρήσεις και κοινοπραξίες”, ενώ το μερίδιο (50%) του Ομίλου στην καθαρή θέση του Ομίλου Elpedison B.V. εμφανίζεται στη γραμμή “Επενδύσεις σε συγγενείς επιχειρήσεις και κοινοπραξίες”.
80
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Δεδομένης της σημαντικότητας αυτής της δραστηριότητας για τον Όμιλο, ο παρακάτω πίνακας συνοψίζει τα βασικά οικονομικά στοιχεία του Ομίλου Elpedison B.V., ο οποίος ενοποιεί το 100% της συμμετοχής του στην Elpedison Α.Ε..
Όμιλος Elpedison B.V. | 31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 |
Κατάσταση Οικονομικής Θέσης | ||
Πάγιο Ενεργητικό | 221.675 | 231.875 |
Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα | 10.864 | 15.321 |
Λοιπά κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία | 428.557 | 192.418 |
Σύνολο ενεργητικού | 661.096 | 439.614 |
Σύνολο ιδίων κεφαλαίων | 127.812 | 74.654 |
Μακροπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις | - | - |
Λοιπές μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις | 34.938 | 26.915 |
Βραχυπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις | 212.473 | 204.413 |
Λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις | 285.873 | 133.632 |
Σύνολο υποχρεώσεων | 533.284 | 364.960 |
Σύνολο ιδίων κεφαλαίων και υποχρεώσεων | 661.096 | 439.614 |
Επένδυση του Ομίλου ΕΛ.ΠΕ. στην Elpedison BV | 82.659 | 56.282 |
31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |
Κατάσταση συνολικών εσόδων | ||
Κύκλος εργασιών (πωλήσεις) | 1.495.553 | 684.897 |
Κέρδη προ τόκων, φόρων και αποσβέσεων (EBITDA) | 93.562 | 44.209 |
Αποσβέσεις | (22.314) | (28.388) |
Λειτουργικό αποτέλεσμα | 71.248 | 15.821 |
Χρηματοοικονομικά έσοδα | 494 | 1 |
Χρηματοοικονομικά έξοδα | (10.110) | (8.203) |
Κέρδη / (Zημιές) προ φόρων | 61.632 | 7.619 |
Φόρος εισοδήματος | (9.066) | 7.146 |
Καθαρά κέρδη / (ζημιές) έτους | 52.566 | 14.765 |
Καθαρά κέρδη / (ζημιές) που αναλογούν στον Όμιλο ΕΛ.ΠΕ. | 26.227 | 7.374 |
Τον Σεπτέμβριο του 2018, η Elpedison Α.Ε. συμφώνησε με τους δανειστές της την τριετή επέκταση των δανείων της ύψους €213,9 εκατ. έως τον Σεπτέμβριο του 2021 όπου και αναχρηματοδοτήθηκε για ένα ακόμη έτος. Τα δάνεια είναι πλήρως εγγυημένα από τους τελικούς μετόχους της Elpedison Α.Ε. ανάλογα με το ποσοστό του καθενός στην εταιρεία. Το υπόλοιπο του δανείου στις 31 Δεκεμβρίου 2021 ανέρχεται σε €212.4 εκατ. (31 Δεκεμβρίου 2020: €204,4 εκατ.).
Ο Όμιλος έχει διαθέσει εγγυητικές επιστολές και εγγυήσεις σε τράπεζες για τα δάνεια που έχουν χορηγηθεί στην Elpedison Α.Ε. Στις 31 Δεκεμβρίου 2021, το μερίδιο των εγγυήσεων που αναλογεί στον Όμιλο ανήλθε σε €106 εκατ. (31 Δεκεμβρίου 2020: €111 εκατ.).
Στις 31 Δεκεμβρίου 2021, η Διοίκηση της Elpedison B.V. διενήργησε μελέτη απομείωσης της αξίας των περιουσιακών στοιχείων της εταιρείας, σύμφωνα με τα όσα ορίζονται στο ΔΛΠ 36, με βάση τις μετά φόρων ταμειακές ροές που δύνανται να παράξει η εταιρεία. Οι αλλαγές στο ρυθμιστικό περιβάλλον θεωρήθηκαν ως ένδειξη πιθανής απομείωσης, καθώς θα μπορούσε να επηρεάσει τις μελλοντικές ταμειακές ροές των περιουσιακών στοιχείων της. Με βάση τον έλεγχο απομείωσης, ο Όμιλος
81
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η λογιστική αξία της επένδυσης στην Elpedison είναι ανακτήσιμη και συνεπώς δεν καταγράφηκε καμία απομείωση.
β) Συγγενείς Επιχειρήσεις
Ο Όμιλος συμμετέχει σε άλλες εταιρείες με σημαντικό αλλά όχι καθοριστικό ποσοστό ελέγχου. Αυτές συμπεριλαμβάνονται στις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις με τη μέθοδο της καθαρής θέσης.
Όμιλος ΔΕΠΑ Εμπορίας και ΔΕΠΑ Υποδομών
Τον Ιανουάριο 2020, έπειτα από πρόσκληση του ΤΑΙΠΕΔ Α.Ε., ενδιαφερόμενοι εκδήλωσαν ενδιαφέρον για τη συμμετοχή τους στη διεθνή διαγωνιστική διαδικασία για την απόκτηση του 65% του μετοχικού κεφαλαίου της εταιρείας «ΔΕΠΑ ΕΜΠΟΡΙΑΣ Α.Ε.». Η ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ, σε κοινοπραξία με την EDISON S.p.A., είναι μεταξύ των ενδιαφερόμενων μελών. Τον Ιούνιο του 2020, ολοκληρώθηκε η Φάση Α της διαδικασίας υποβολής προσφορών, με επτά ενδιαφερόμενα μέρη να πληρούν τα κριτήρια συμμετοχής στη Φάση Β (φάση δεσμευτικών προσφορών). Παράλληλα, Η ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ προέβη στη σύναψη Μνημονίου Επιχειρηματικής Συνεργασίας με το ΤΑΙΠΕΔ Α.Ε., σε περίπτωση που η ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ δεν ανακηρυχθεί ως ο προτιμητέος επενδυτής, τη χορήγηση από την ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ δικαιώματος προαιρέσεως αγοράς στον προτιμητέο επενδυτή και τη λήψη δικαιώματος προαιρέσεως πωλήσεως από τον προτιμητέο επενδυτή αντίστοιχα, για το ποσοστό που θα κατέχει η ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ στη «ΔΕΠΑ ΕΜΠΟΡΙΑΣ Α.Ε.», διασφαλίζοντας έτσι την έξοδό της από μία μειοψηφική συμμετοχή. Η διαδικασία ιδιωτικοποίησης έχει ανασταλεί από το δεύτερο τρίμηνο του 2021.
Ο Όμιλος ΔΕΠΑ Εμπορίας δραστηριοποιείται στον κλάδο μεταφοράς, διανομής και εμπορίας φυσικού αερίου.
Ο Όμιλος ΔΕΠΑ Εμπορίας ενοποιεί τις 100% θυγατρικές της εταιρείες:
| ● | ΕΠΑ Αττικής Α.Ε. (Εταιρεία Παροχής Αερίου για την περιοχή της Αττικής) με την μέθοδο της πλήρους ενοποίησης και |
| ● | Στις 11 Μαΐου 2020, η ΔΕΠΑ Εμπορίας Α.Ε. ίδρυσε την 100% θυγατρική ΔΕΠΑ Διεθνών Έργων Α.Ε. προκειμένου να μεταβιβάσει και στη συνέχεια να αποσχίσει τον διεθνή επιχειρηματικό τομέα μέσω της συμμετοχής της στην εταιρεία IGI Poseidon S.A. (50% Κοινοπραξία μεταξύ της ΔΕΠΑ Εμπορίας Α.Ε. και της Edison SpA), η οποία ασχολείται με την ανάπτυξη έργων υποδομής φυσικού αερίου στη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Στις 12 Νοεμβρίου 2020, η ΔΕΠΑ Εμπορίας Α.Ε. ολοκλήρωσε τη μερική κατάργηση του διεθνούς τομέα της. Η επίσημη νομική διαδικασία μεταφοράς 35% των μετοχών της ΔΕΠΑ Διεθνών Έργων Α.Ε. στην Εταιρεία ολοκληρώθηκε στις 29 Ιανουαρίου 2021 οπότε και ο Όμιλος ξεκίνησε την ενοποίηση του ομίλου ΔΕΠΑ Διεθνών Έργων. |
82
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Ο παρακάτω πίνακας δείχνει τη λογιστική αξία του Ομίλου στην επένδυσή του στη ΔΕΠΑ Εμπορίας Α.Ε. στις 31 Ιανουαρίου 2021 και την επακόλουθη κατανομή μεταξύ των δύο νέων ομίλων, με βάση τις λογιστικές αξίες των περιουσιακών στοιχείων που κατανεμήθηκαν:
Ο παρακάτω πίνακας συνοψίζει τα κύρια οικονομικά στοιχεία του ομίλου ΔΕΠΑ Εμπορίας :
Όμιλος ΔΕΠΑ Εμπορίας | 31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | ||
Κατάσταση Οικονομικής Θέσης | ||||
Πάγιο Ενεργητικό | 149.923 | 113.990 | ||
Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα | 265.892 | 240.377 | ||
Λοιπά κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία | 784.239 | 470.246 | ||
Σύνολο ενεργητικού | 1.200.054 | 824.613 | ||
Σύνολο ιδίων κεφαλαίων | 557.175 | 466.429 | ||
Μακροπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις | - | - | ||
Λοιπές μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις | 35.136 | 34.278 | ||
Βραχυπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις | 4.000 | - | ||
Λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις | 603.744 | 323.905 | ||
Σύνολο υποχρεώσεων | 642.880 | 358.184 | ||
Σύνολο ιδίων κεφαλαίων και υποχρεώσεων | 1.200.054 | 824.613 | ||
Επένδυση του Ομίλου ΕΛ.ΠΕ. στον Όμιλο ΔΕΠΑ Εμπορίας | 194.913 | 163.311 | ||
31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |||
Κατάσταση συνολικών εσόδων | ||||
Συνεχιζόμενες δραστηριότητες | ||||
Κύκλος εργασιών (πωλήσεις) | 1.696.904 | 549.805 | ||
Λειτουργικό Αποτέλεσμα | 227.291 | 37.713 | ||
Χρηματοοικονομικά έσοδα | 928 | 7.611 | ||
Χρηματοοικονομικά έξοδα | (2.052) | (2.072) | ||
Κέρδη / (ζημιές) προ φόρων | 234.795 | 43.150 | ||
Φόρος εισοδήματος | (54.368) | (3.524) | ||
Καθαρά κέρδη / (ζημιές) έτους από συνεχιζόμενες δραστηριότητες | 180.426 | 39.625 | ||
Διακοπείσες δραστηριότητες | ||||
Καθαρές ζημιές έτους από διακοπεισες δραστηριότητες | (11.306) | (58.182) | ||
- | - | |||
Σύνολο καθαρών κερδών/ (ζημιών) μετά από φόρους | 169.120 | (18.557) | ||
Λοιπές Συνολικές Ζημιές | (11.229) | 1.126 | ||
Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα / (ζημιές) έτους μετά από φόρους | 157.891 | (17.431) | ||
Καθαρά κέρδη / (ζημιές) που αναλογούν στον Όμιλο ΕΛΠΕ | 63.089 | 23.516 | ||
Λοιπά συνολικά κέρδη / (ζημιές) που αναλογούν στον Όμιλο ΕΛΠΕ | (3.930) | 394 |
O Όμιλος ενοποιεί τον Όμιλο της ΔΕΠΑ Εμπορίας με τη μέθοδο της καθαρής θέσης και η αξία της συμμετοχής στις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις του έτους που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2021, η οποία αντικατοπτρίζει το 35%, ανέρχεται στα €195 εκατ. (31 Δεκεμβρίου 2020: €163 εκατ.). Το
83
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
κόστος επένδυσης στις οικονομικές καταστάσεις της ΕΛΠΕ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε. ανέρχεται σε €85,7 εκατ. ευρώ.
Το 2021, ο Όμιλος έλαβε μερίσματα ύψους €4,2 εκατ. από τη ΔΕΠΑ Υποδομών και €2,3 εκατ. από τη ΔΕΠΑ Εμπορίας (31 Δεκεμβρίου 2020: €8 εκατ. από ΔΕΠΑ Εμπορίας).
Μετά την υπογραφή της σύμβασης αγοραπωλησίας των μετοχών της ΔΕΠΑ Υποδομών, η επένδυση ταξινομήθηκε στα περιουσιακά στοιχεία διαθέσιμο προς πώληση (Σημ. 14).
Άλλες Συγγενείς Επιχειρήσεις
Η θυγατρική εταιρεία του Ομίλου, Hellenic Petroleum International A.G. συμμετέχει με μερίδιο 48% στην εταιρείας DMEP HoldCo Ltd με έδρα στο Ηνωμένο Βασίλειο, η οποία με τη σειρά της κατέχει το 100% των μετοχών της «OTSM», Ανώνυμη Εταιρεία Διατήρησης Αποθεμάτων Ασφαλείας και Εμπορίας Αργού Πετρελαίου και Πετρελαιοειδών. Η OTSM ιδρύθηκε βάσει του Ελληνικού δικαίου με πλήρη άδεια για την παροχή υπηρεσιών διαχείρισης και τήρησης αποθεμάτων αργού πετρελαίου και πετρελαιοειδών προϊόντων. Ο Όμιλος μεταβίβασε μέρος της υποχρέωσής του για την τήρηση αποθεμάτων ασφαλείας 90 ημερών στην OTSM, μειώνοντας έτσι το ύψος του τελικού της αποθέματος κατά περίπου 31 χιλιάδες ΜΤ (31 Δεκεμβρίου 2020: 66 χιλιάδες ΜΤ), με αντίτιμο καθοριζόμενο στο πλαίσιο του υφιστάμενου νομικού πλαισίου.
Τα βασικά μεγέθη και αποτελέσματα των κυριότερων συγγενών επιχειρήσεων του Ομίλου έχουν ως εξής:
% συμμετοχής | 31 Δεκεμβρίου 2021 | |||||
Αξία επένδυσης | Ενεργητικό | Υποχρεώσεις | Έσοδα | Καθαρά κέρδη μετά φόρων | ||
ΣΑΦΚΟ | 33% | 310 | 5.449 | 4.663 | 5.704 | 1.748 |
ΕΛΠΕ ΘΡΑΚΗ (Εκκαθαρίστηκε τον Απρίλιο 2020) | 25% | - | - | - | - | - |
Εταιρεία Αγωγού Καυσίμων Αεροδρομίου Αθηνών Α.Ε. | 50% | 3.475 | 9.774 | 2.824 | 2.317 | 109 |
DMEP Holdco | 48% | 5.467 | 154.783 | 143.392 | 32.494 | 8.415 |
% συμμετοχής | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |||||
Αξία επένδυσης | Ενεργητικό | Υποχρεώσεις | Έσοδα | Καθαρά κέρδη μετά φόρων | ||
ΣΑΦΚΟ | 33% | 131 | 3.647 | 2.861 | 3.752 | 143 |
ΕΛΠΕ ΘΡΑΚΗ | 25% | - | - | - | - | (2) |
Εταιρεία Αγωγού Καυσίμων Αεροδρομίου Αθηνών Α.Ε. | 50% | 3.829 | 9.578 | 2.903 | 1.171 | (932) |
DMEP Holdco | 48% | 2.510 | 358.821 | 354.974 | 34.516 | 3.215 |
Δεν υπάρχουν ενδεχόμενες υποχρεώσεις ή δεσμεύσεις ως προς τις παραπάνω συμμετοχές του Ομίλου εκτός απ’ αυτές που αναφέρονται στη Σημείωση 35.
84
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
γ) Κοινές επιχειρήσεις
Ο Όμιλος συμμετέχει στις ακόλουθες κοινές επιχειρήσεις με τρίτους σχετικές με την έρευνα και παραγωγή υδρογονανθράκων στην Ελλάδα και στο εξωτερικό:
Οι κοινές επιχειρήσεις βρίσκονται ακόμη σε στάδιο έρευνας και δεν συνεισφέρουν στα έσοδα του Ομίλου.
Σχετικά με το ποσό για συμβατικές υποχρεώσεις του Ομίλου για έρευνα υδρογονανθράκων βλέπε Σημ. 35.
10 | Δάνεια, προκαταβολές και λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις |
31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |
Δάνεια και προκαταβολές | 67.144 | 65.268 |
Άλλες μακροπρόθεσμες απαιτήσεις | 6.766 | 6.408 |
Σύνολο | 73.910 | 71.676 |
Τα δάνεια και οι προκαταβολές αφορούν κυρίως μακροπρόθεσμες εμπορικές απαιτήσεις που είναι αποτέλεσμα διακανονισμών και πίστωση εμπορευμάτων σε τρίτους σαν κομμάτι των δραστηριοτήτων του κλάδου εμπορίας.
Οι μακροπρόθεσμες εμπορικές απαιτήσεις που είναι αποτέλεσμα διακανονισμών έχουν προεξοφληθεί με μεσοσταθμικό επιτόκιο 4,47% (31 Δεκεμβρίου 2020: 4,39%) για τη διάρκεια της ωφέλιμης ζωής τους.
11 | Αποθέματα |
31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |
Αργό πετρέλαιο | 546.968 | 84.772 |
Διυλισμένα και ημιτελή προϊόντα | 714.991 | 519.428 |
Πετροχημικά | 35.221 | 17.412 |
Αναλώσιμα, ανταλλακτικά και λοιπές α' ύλες | 115.211 | 105.103 |
- Μείον: Πρόβλεψη για ανταλλακτικά και λοιπές α' ύλες | (33.256) | (32.305) |
Σύνολο | 1.379.135 | 694.410 |
85
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Η Ελλάδα, βάσει της νομοθεσίας της ΕΕ και του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, υποχρεούται στην τήρηση στρατηγικών αποθεμάτων ασφαλείας για 90 ημέρες (Υποχρέωση Τήρησης Αποθεμάτων Ασφαλείας), όπως νομοθετήθηκε με τον Ν. 3054/2002. Η υποχρέωση αυτή μετακυλίεται σε όλες τις εταιρείες που εισάγουν και πωλούν στην εγχώρια αγορά, συμπεριλαμβανομένης και της ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ, οι οποίες με τη σειρά τους πρέπει να τηρούν και να χρηματοδοτούν τα ανάλογα αποθέματα. Τα αποθέματα αυτά αποτελούν μέρος των λειτουργικών αποθεμάτων και αποτιμώνται με τον ίδιο τρόπο. (Σημ. 9)
Το κόστος των αποθεμάτων που αναγνωρίζεται ως έξοδο και συμπεριλαμβάνεται στο «Κόστος Πωληθέντων» για το 2021 ανέρχεται σε €7,7 δις. (31 Δεκεμβρίου 2020: €5,2 δις.). Ο Όμιλος αναγνώρισε ζημιά €0,5 εκατ. λόγω απομείωσης της αξίας των αποθεμάτων του στην καθαρή ρευστοποιήσιμη τους αξία στις 31 Δεκεμβρίου 2021 (31 Δεκεμβρίου 2020: €6 εκατ. ζημιά). Το ποσό αυτό αναγνωρίστηκε ως έξοδο για τη χρήση του έτους 2021 και συμπεριλήφθηκε στο «Κόστος πωληθέντων» στην Ενοποιημένη Κατάσταση Συνολικών Εισοδημάτων. Σημειώνεται ότι η εκτίμηση της Διοίκησης για τη συνολική επίδραση στα αποθέματα λόγω των διαφόρων μεταβολών των τιμών του αργού πετρελαίου και των πετρελαιοειδών κατά τη διάρκεια του έτους, ήταν θετική και ανήλθε περίπου στα €308 εκατ. (31 Δεκεμβρίου 2020: Αρνητική επίδραση €525 εκατ.).
Επιπρόσθετα, στις 31 Δεκεμβρίου 2021, έχει μεταφερθεί ποσό €3,8 εκατ. που σχετίζεται με ανταλλακτικά των μονάδων διυλιστηρίων που μεταφέρθηκαν από τα πάγια στα αποθέματα (31 Δεκεμβρίου 2020: €1,2 εκατ. -Σημ. 6)
12 | Πελάτες και λοιπές απαιτήσεις |
31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |
Πελάτες | 654.369 | 549.072 |
-Μείον: Προβλέψεις απομείωσης | (262.947) | (261.580) |
Καθαρό υπόλοιπο πελατών | 391.422 | 287.492 |
Λοιπές απαιτήσεις | 312.457 | 277.929 |
-Μείον: Προβλέψεις απομείωσης | (37.735) | (45.416) |
Καθαρό υπόλοιπο λοιπών απαιτήσεων | 274.722 | 232.513 |
Προπληρωθέντα έξοδα και προκαταβολές | 28.462 | 24.790 |
Σύνολο | 694.606 | 544.795 |
Στα πλαίσια διαχείρισης του κεφαλαίου κίνησης ο Όμιλος χρησιμοποιεί υπηρεσίες εκχώρησης απαιτήσεων (factoring) για την πιο έγκαιρη είσπραξη απαιτήσεων από τους πελάτες του στην Ελλάδα. Προεισπραχθείσες απαιτήσεις χωρίς δικαίωμα αναγωγής δεν συμπεριλαμβάνονται στα πιο πάνω ποσά, καθώς ο κίνδυνος και η ανταμοιβή από τα συγκεκριμένα συμβόλαια έχουν μεταφερθεί στις υπηρεσίες πρακτόρευσης απαιτήσεων. Περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με την εκχώρηση απαιτήσεων με αναγωγή περιλαμβάνονται στη Σημείωση 18.
Οι λοιπές απαιτήσεις περιλαμβάνουν ως επί το πλείστον ποσά προκαταβολών σε προμηθευτές και σε εργαζομένους, απαιτήσεων από Φ.Π.Α., παρακρατούμενων φόρων, καθώς και ποσά φόρων, εξαιρουμένων ποσών φόρων που έχουν καταλογιστεί ως αποτέλεσμα ελέγχων από τις φορολογικές αρχές κατά τα προηγούμενα έτη τα οποία o Όμιλος αμφισβητεί και για τα οποία έχει ασκήσει ένδικα
86
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
μέσα (Σημ. 30). Ο χρόνος ολοκλήρωσης των ως άνω ένδικων μέσων δεν δύναται να προβλεφθεί και ο Όμιλος έχει κατατάξει τα σχετικά ποσά στο κυκλοφορούν ενεργητικό.
Επίσης, για την περίοδο που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2021, συμπεριλαμβάνονται και €54 εκατ. βεβαιωμένων επιστροφών Φ.Π.Α. (31 Δεκεμβρίου 2020: €54 εκατ.) που έχουν παρακρατηθεί από το Τελωνείο αναφορικά με φερόμενα «ελλείμματα» αποθεμάτων πετρελαιοειδών. Σε απάντηση αυτής της ενέργειας, ο Όμιλος έχει εναντιωθεί νομικά και απαιτεί και αναμένει να ανακτήσει ολόκληρο το ποσό αυτό με την περάτωση της νομικής διαδικασίας (Σημ. 34). Οι λοιπές απαιτήσεις επίσης περιλαμβάνουν δεσμευμένα ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα ύψους €9,3 εκατ. (31 Δεκεμβρίου 2020: €18,7 εκατ.).
Στον παρακάτω πίνακα αναλύεται το σύνολο των απαιτήσεων από πελάτες:
31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |
Μη ληξιπρόθεμα υπόλοιπα | 286.719 | 207.537 |
Ληξιπρόθεσμα υπόλοιπα | 367.650 | 341.535 |
Σύνολο απαιτήσεων από πελάτες | 654.369 | 549.072 |
Η ανάλυση παλαιότητας των ανοιχτών εμπορικών απαιτήσεων, που ήταν ληξιπρόθεσμες, είναι ως ακολούθως:
31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |
Εως 30 ημέρες | 74.327 | 38.148 |
30 - 90 ημέρες | 8.387 | 30.637 |
Πάνω από 90 ημέρες | 284.936 | 272.750 |
Σύνολο | 367.650 | 341.535 |
Σε κάθε ημερομηνία ισολογισμού, ο Όμιλος διενεργεί έλεγχο απομείωσης των απαιτήσεων χρησιμοποιώντας πίνακα με βάσει τον οποίο υπολογίζονται οι αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές. Η μέγιστη έκθεση σε πιστωτικό κίνδυνο την ημέρα του Ισολογισμού είναι η λογιστική αξία κάθε κατηγορίας εισπρακτέων ως αναφέρεται παραπάνω. Οι εξασφαλίσεις που κατέχει ο Όμιλος περιλαμβάνουν κυρίως προσημειώσεις σε ιδιοκτησίες οφειλετών, προσωπικές εγγυήσεις και τραπεζικές εγγυητικές.
Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζεται η πληροφόρηση σχετικά με την έκθεση του Ομίλου σε πιστωτικό κίνδυνο:
< 30 ημέρες | 31 - 90 ημέρες | > 91 ημέρες | Σύνολο | ||
Αναμενόμενο ποσοστό πιστωτικής ζημιάς | 0,03% | 0,24% | 92,24% | 40,18% | |
Συνολικό ποσό απαιτήσεων | 361.046 | 8.387 | 284.936 | 654.369 | |
Αναμενόμενη πιστωτική ζημιά | 100 | 20 | 262.827 | 262.947 |
87
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Η κίνηση της πρόβλεψης απομείωσης της αξίας των απαιτήσεων από πελάτες έχει ως εξής:
31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου | 261.580 | 255.023 |
Χρεώσεις / (Πιστώσεις) στην κατάσταση συνολικών εισοδημάτων | ||
- Συναλλαγματικές διαφορές | 24 | (86) |
- Προσθήκες | 11.312 | 16.597 |
- Ποσά που έχουν αντιλογισθεί | (9.584) | (6.207) |
Απαιτήσεις που διαγράφηκαν ως μη εισπράξιμες | (385) | (2.940) |
Λοιπές κινήσεις | - | (807) |
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου | 262.947 | 261.580 |
Η κίνηση στην πρόβλεψη για ενδεχόμενες επισφάλειες έχει καταχωρηθεί στα αποτελέσματα στα έξοδα διοίκησης και διάθεσης.
Η κίνηση της πρόβλεψης απομείωσης της αξίας των λοιπών απαιτήσεων έχει ως εξής:
31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου | 45.416 | 44.120 |
Χρεώσεις / (Πιστώσεις) στην κατάσταση συνολικών εισοδημάτων | ||
- Προσθήκες | 766 | 1.440 |
- Ποσά που έχουν αντιλογισθεί | (1.211) | (650) |
- Απαιτήσεις που διαγράφηκαν ως μη εισπράξιμες | (7.263) | (244) |
Λοιπές κινήσεις | 27 | 750 |
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου | 37.735 | 45.416 |
13 | Ταμειακά διαθέσιμα και ταμειακά ισοδύναμα |
31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |
Διαθέσιμα στη τράπεζα και ταμείο σε Δολάρια (αντιστοιχία σε Ευρώ) | 317.493 | 576.618 |
Διαθέσιμα στη τράπεζα και ταμείο σε Ευρώ | 735.125 | 626.282 |
Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα | 1.052.618 | 1.202.900 |
Για την περίοδο που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021,, το τραπεζικό υπόλοιπο σε δολάρια Αμερικής που περιλαμβάνεται στην κατηγορία «Διαθέσιμα στο ταμείο και σε τράπεζες», ανερχόταν σε $360 εκατ. (ισοδύναμο σε Ευρώ €317 εκατ.). Το αντίστοιχο ποσό για την περίοδο 31 Δεκεμβρίου 2020, ανερχόταν σε $708 εκατ. (ισοδύναμο σε Ευρώ €577 εκατ.).
Το σταθμισμένο κατά μέσο όρο τρέχον επιτόκιο την ημερομηνία Ισολογισμού ήταν:
31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |
Euro | 0,01% | 0,06% |
USD | 0,01% | 0,01% |
14 Περιουσιακά στοιχεία διαθέσιμα προς πώληση
Στις 10 Δεκεμβρίου 2021, η ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ και το Ταμείο Αξιοποίησης Ιδιωτικής Περιουσίας Ελληνικού Δημοσίου Α.Ε. (ΤΑΙΠΕΔ) υπέγραψαν τη σύμβαση πώλησης και αγοράς των μετοχών της ΔΕΠΑ Υποδομών, συγγενούς εταιρείας του Ομίλου, στην Italgas SpA, συνολικού τιμήματος €733 εκατ. με το μερίδιο 35% της συμμετοχής της ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ να αντιστοιχεί σε €256 εκατ. ευρώ. Η
88
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
συναλλαγή αναμένεται να ολοκληρωθεί εντός ενός έτους από την ημερομηνία χρηματοοικονομικής αναφοράς, μετά την έγκριση των εποπτικών αρχών.
Συνεπώς, στις 31 Δεκεμβρίου 2021, η επένδυση στη ΔΕΠΑ Υποδομών Α.Ε. είναι ταξινομημένη ως περιουσιακό στοιχείο διαθέσιμο προς πώληση στη εύλογη άξια του αξία (€192 εκατ.), η οποία είναι χαμηλότερη από την εύλογη αξία που αναφέρθηκε παραπάνω ως το τίμημα του αγοραστή, μείον το κόστος πώλησης. Τα αποτελέσματα της δραστηριότητας της ΔΕΠΑ Υποδομών Α.Ε. εμπεριέχονταν στον τομέα αερίου και ενέργειας του Ομίλου στη γραμμή «Κέρδη / (ζημιές) από επενδύσεις σε συνδεδεμένες επιχειρήσεις και κοινοπραξίες» έως τις 30 Νοεμβρίου 2021. Από την ημερομηνία αυτή και μετά, με την κατάταξή της ως περιουσιακό στοιχείο διαθέσιμο προς πώληση στη χαμηλότερη τιμή μεταξύ κόστους και εύλογης αξίας μείον το κόστος πώλησης., η ΔΕΠΑ Υποδομών Α.Ε. δεν εμφανίζεται πλέον στη σημείωση «Πληροφόρηση κατά τομέα». Το μερίδιο των αποτελεσμάτων της ΔΕΠΑ Υποδομών Α.Ε. για τη χρήση, έως 30 Νοεμβρίου 2021, παρουσιάζεται στην ενοποιημένη κατάσταση συνολικών εισοδημάτων / (ζημιών) στα κέρδη / (ζημιές) από επενδύσεις σε συγγενείς επιχειρήσεις και κοινοπραξίες.
Το συγκριτικό ποσό σχετίζεται με καταλύτες που κατείχε προς πώληση η OKTA A.D. Κατά τη διάρκεια του 2021 οι καταλύτες αυτοί πωλήθηκαν.
15 | Μετοχικό κεφάλαιο |
Αριθμός μετοχών | Κοινές μετοχές | Υπέρ το άρτιο | Σύνολο | |
1 Ιανουαρίου και 31 Δεκεμβρίου 2020 | 305.635.185 | 666.285 | 353.796 | 1.020.081 |
31 Δεκεμβρίου 2021 | 305.635.185 | 666.285 | 353.796 | 1.020.081 |
Το εγκεκριμένο μετοχικό κεφάλαιο είναι ίδιο με τις μετοχές που έχουν εκδοθεί και διατεθεί σε μετόχους και είναι πλήρως καταβεβλημένο. Η ονομαστική αξία κάθε μιας μετοχής της Εταιρείας είναι €2,18 (31 Δεκεμβρίου 2020: €2,18).
89
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
16 | Αποθεματικά |
Τακτικό αποθεματικο | Ειδικά αποθεματικά | Αποθεματικό αντιστάθμισης κινδύνου | Αφορολόγητα αποθεματικά & αποθεματικά Αναπτυξιακών Νόμων | Λοιπά αποθεματικά | Σύνολο | ||
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2020 | 160.656 | 86.495 | 2.640 | 71.335 | (44.155) | 276.972 | |
Μεταβολές αποτίμησης συμμετοχικών τίτλων στην εύλογη αξία | - | - | - | - | (318) | (318) | |
Αναταξινόμηση πράξεων αντιστ. κινδύνου μέσω της κατάστασης συνολικών εισοδημάτων | 24 | - | - | 25.077 | - | - | 25.077 |
Κέρδη / (ζημιές) από συνταξιοδοτικά προγράμματα καθορισμένων παροχών | - | - | - | - | (7.394) | (7.394) | |
Κέρδη / (ζημιές) από αποτίμηση πράξεων αντιστάθμισης κινδύνου | 24 | - | - | (22.008) | - | - | (22.008) |
Συναλλαγματικές διαφορές και λοιπές κινήσεις | 13 | - | - | - | - | 190 | 190 |
Μεταφορά ληφθείσας επιχορήγησης σε αφορολόγητο αποθεματικό | - | - | - | - | 1.440 | 1.440 | |
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2020 | 160.656 | 86.495 | 5.709 | 71.335 | (50.237) | 273.959 | |
Μεταβολές αποτίμησης συμμετοχικών τίτλων στην εύλογη αξία | - | - | - | - | 321 | 321 | |
Αναταξινόμηση πράξεων αντιστ. κινδύνου μέσω της κατάστασης συνολικών εισοδημάτων | 24 | - | - | (31.794) | - | - | (31.794) |
Κέρδη / (ζημιές) από συνταξιοδοτικά προγράμματα καθορισμένων παροχών | - | - | - | - | (15.265) | (15.265) | |
Κέρδη / (ζημιές) από αποτίμηση πράξεων αντιστάθμισης κινδύνου | 24 | - | - | 24.973 | - | - | 24.973 |
Συναλλαγματικές διαφορές και λοιπές κινήσεις | 13 | - | - | - | - | 89 | 89 |
Μεταφορά ληφθείσας επιχορήγησης σε αφορολόγητο αποθεματικό | - | - | - | - | (3.930) | (3.930) | |
Μεταφορά ληφθείσας επιχορήγησης σε αφορολόγητο αποθεματικό | - | - | - | - | 751 | 751 | |
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2021 | 160.656 | 86.495 | (1.112) | 71.335 | (68.271) | 249.104 |
Τακτικό αποθεματικό
Σύμφωνα με τον Ελληνικό νόμο, οι εταιρείες υποχρεούνται να μεταφέρουν κατά ελάχιστο το 5% των ετήσιων καθαρών κερδών τους σύμφωνα με τα λογιστικά τους βιβλία σε τακτικό αποθεματικό έως ότου το αποθεματικό αυτό ισούται με το ένα τρίτο του μετοχικού τους κεφαλαίου. Το αποθεματικό αυτό δεν μπορεί να διανεμηθεί, αλλά μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την διαγραφή ζημιών.
Ειδικά αποθεματικά
Τα ειδικά αποθεματικά αφορούν κυρίως αποθεματικά που προκύπτουν λόγω φορολογικών αναπροσαρμογών σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις προηγούμενων χρήσεων.
Αφορολόγητα Αποθεματικά και Αποθεματικά Αναπτυξιακών Νόμων
Αυτά τα αποθεματικά αφορούν κέρδη που δεν έχουν φορολογηθεί με βάση τον ισχύοντα φορολογικό συντελεστή σύμφωνα με το εκάστοτε ισχύον φορολογικό πλαίσιο στην Ελλάδα και περιλαμβάνουν αποθεματικά τα οποία προέρχονται από φορολογημένα κέρδη και αφορούν ίδια συμμετοχή σε αναπτυξιακούς νόμους. Τα αποθεματικά αυτά θα είναι φορολογητέα με βάση το φορολογικό συντελεστή που θα ισχύει κατά το χρόνο της διανομής τους στους μετόχους ή μετατροπής τους σε μετοχικό κεφάλαιο, κάτω από συγκεκριμένες συνθήκες.
90
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Αποθεματικό αντιστάθμισης κινδύνου
Το αποθεματικό αντιστάθμισης κινδύνου χρησιμοποιείται για τη καταχώρηση κερδών ή ζημιών από παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα, τα οποία μπορούν να χαρακτηριστούν ως παράγωγα αντιστάθμισης μελλοντικών ταμειακών ροών (cash flow hedges) και αναγνωρίζονται στα λοιπά συνολικά έσοδα. Όταν η συναλλαγή με την οποία συσχετίζεται η πράξη αντιστάθμισης επηρεάζει την κατάσταση συνολικών εισοδημάτων, τότε τα αντίστοιχα ποσά μεταφέρονται επίσης από τα λοιπά συνολικά έσοδα στην κατάσταση συνολικών εισοδημάτων.
Λοιπά αποθεματικά
Τα λοιπά αποθεματικά αποτελούνται κατά κύριο λόγο από αναλογιστικές ζημιές συνταξιοδοτικών προγραμμάτων. Η κατηγορία λοιπά αποθεματικά περιλαμβάνει:
| (1) | Αναλογιστικά κέρδη / (ζημιές) από συνταξιοδοτικά προγράμματα καθορισμένων παροχών, που προέρχονται α) από εμπειρικές προσαρμογές (το αποτέλεσμα των διαφορών μεταξύ των προηγούμενων αναλογιστικών παραδοχών και αυτών που τελικά έλαβαν χώρα) και β) από αλλαγές στις αναλογιστικές παραδοχές. |
| (2) | Μεταβολές στην εύλογη αξία των επενδύσεων που έχουν κατηγοριοποιηθεί ως επενδύσεις σε συμμετοχικούς τίτλους. |
| (3) | Συναλλαγματικές διαφορές που προκύπτουν από τη μετατροπή νομίσματος κατά την ενοποίηση των εταιρειών εξωτερικού, αναγνωρίζονται στα λοιπά συνολικά έσοδα και συσσωρεύονται στα άλλα αποθεματικά. Το σωρευτικό ποσό μεταφέρεται στην κατάσταση αποτελεσμάτων του έτους όταν οι συμμετοχές μεταβιβαστούν. |
17 | Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις |
31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |
Προμηθευτές | 1.667.358 | 1.280.228 |
Δεδουλευμένα έξοδα | 312.751 | 174.998 |
Λοιπές υποχρεώσεις | 113.698 | 104.272 |
Σύνολο | 2.093.807 | 1.559.498 |
Επαναταξινόμηση: Με σκοπό την ακριβέστερη ταξινόμηση, στις 31 Δεκεμβρίου 2020, ποσό ύψους €12,6 εκατ. που σχετίζεται με την πρόβλεψη της ΟΚΤΑ για τελωνειακά θέματα (Σημ.34) αναταξινομήθηκε από τις μακροπρόθεσμες προβλέψεις στις βραχυπρόθεσμες προβλέψεις της γραμμής «Λοιπές υποχρεώσεις».
Η γραμμή “Προμηθευτές” αποτελείται από ποσά πληρωτέα ή δεδουλευμένα τα οποία αφορούν αργό πετρέλαιο, πετρελαιοειδή προϊόντα και υπηρεσίες.
Το υπόλοιπο των “Προμηθευτών”, στις 31 Δεκεμβρίου 2021 και στις 31 Δεκεμβρίου 2020, περιλαμβάνει ποσά οφειλόμενα από αγορές αργού πετρελαίου από το Ιράν, οι οποίες πραγματοποιήθηκαν μεταξύ Δεκεμβρίου 2011 και Μαρτίου 2012, στα πλαίσια του μακροπρόθεσμου συμβολαίου με την NIOC. Παρά τις συνεχείς προσπάθειες του Ομίλου να αποπληρώσει τις
91
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
συγκεκριμένες υποχρεώσεις από τον Ιανουάριο μέχρι και τον Ιούνιο 2012 μέσω του διεθνούς τραπεζικού συστήματος, αυτό δεν κατέστη εφικτό, λόγω της μη αποδοχής πληρωμών από το διεθνές τραπεζικό σύστημα, προς Ιρανικές τράπεζες και κυβερνητικές εταιρείες, λόγω επιβολής ρητών ή σιωπηρών διεθνών κυρώσεων. Κατά την περίοδο από τις 16 Ιανουαρίου 2016 έως τις 8 Μαΐου 2018, οπότε και ανεστάλησαν οι κυρώσεις, ο Όμιλος πραγματοποίησε με επιτυχία αρκετές πληρωμές έναντι σημαντικού μέρους αυτών των οφειλών. Μετά την εκ νέου εφαρμογή των σχετικών κυρώσεων από τις Ηνωμένες Πολιτείες, από τις 8 Μαΐου 2018 κι έπειτα, δεν πραγματοποιήθηκαν παραδόσεις αργού πετρελαίου από το Ιράν, ούτε πληρωμές.
Τα δεδουλευμένα έξοδα στις 31 Δεκεμβρίου 2021 περιλαμβάνουν ποσό €227 εκατ. (31 Δεκεμβρίου 2020: €104 εκατ.), που αφορά την εκτίμηση για το κόστος δικαιωμάτων εκπομπής ρύπων διοξειδίου του άνθρακα κατόπιν της πώλησης αυτών από τον Όμιλο, τον Ιούλιο 2021.
Τα δεδουλευμένα έξοδα περιλαμβάνουν περιλαμβάνουν επίσης τόκους, δεδουλευμένα έξοδα μισθοδοσίας και προβλέψεις μη τιμολογημένων εξόδων.
Οι λοιπές υποχρεώσεις αφορούν μισθοδοσία, λοιπές δαπάνες προσωπικού και διάφορους φόρους και τέλη.
18 | Δανεισμός |
31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |
Μακροπρόθεσμος δανεισμός | ||
Τραπεζικός δανεισμός | 28.208 | 43.711 |
Ομόλογα | 894.598 | 1.496.086 |
Ευρώ-ομόλογα | 593.725 | 591.574 |
Σύνολο μακροπρόθεσμων δανείων | 1.516.531 | 2.131.371 |
Βραχυπρόθεσμος δανεισμός | ||
Βραχυπρόθεσμα δάνεια | 589.298 | 399.565 |
Ευρώ-ομόλογα | - | 200.718 |
Τρέχον υπόλοιπο μακροπροθέσμων δανείων | 2.939 | 44.444 |
Τρέχον υπόλοιπο χρηματοδοτικών μισθώσεων | - | - |
Σύνολο βραχυπρόθεσμων δανείων | 1.474.493 | 744.562 |
Σύνολο δανείων | 2.991.024 | 2.875.932 |
Η λήξη του μακροπρόθεσμου δανεισμού έχει ως ακολούθως:
31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |
Μεταξύ 1 και 2 ετών | 797.533 | 867.335 |
Μεταξύ 2 και 5 ετών | 703.251 | 1.264.036 |
Πάνω από 5 έτη | 15.747 | 0 |
1.516.531 | 2.131.371 |
Τα αντίστοιχα ποσά των συμβατικών (μη προεξοφλημένων) ταμειακών ροών που περιλαμβάνουν κεφάλαιο και τόκους, γνωστοποιούνται στη Σημείωση 3.1.
92
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Τα πραγματικά σταθμισμένα μέσα επιτόκια την ημερομηνία του Ισολογισμού είναι τα παρακάτω:
Υπόλοιπο στις | |||
Δανεισμός | Νόμισμα | 31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 |
Βραχυπρόθεσμος τραπεζικός δανεισμός | |||
- Μεταβλητό Euribor + περιθώριο | Ευρώ | 2,47% | 2,60% |
- Μεταβλητό Libor + Περιθώριο | Δολλάριο Αμερικής | 2,40% | 2,40% |
- Μεταβλητό Belibor + περιθώριο | Δηνάριο Σερβίας | 1,45% | 1,45% |
- Μεταβλητό Επιτόκιο αναφοράς + περιθώριο | Λεβ Βουλγαρίας | 1,21% | 1,10% |
- Σταθερό επιτόκιο | Ευρώ | - | 4,88% |
Μακροπρόθεσμος τραπεζικός δανεισμός | |||
- Μεταβλητό Euribor + Περιθώριο | Ευρώ | 2,64% | 2,58% |
- Μεταβλητό Libor + Περιθώριο | Δολλάριο Αμερικής | - | - |
- Μεταβλητό Επιτόκιο αναφοράς + περιθώριο | Λεβ Βουλγαρίας | - | 0,25% |
- Σταθερό επιτόκιο | Ευρώ | 2,00% | 2,00% |
Η ανάλυση ανά νόμισμα των δανείων είναι η ακόλουθη:
31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |
Ευρώ | 2.956.532 | 2.823.179 |
Δολλάριο Αμερικής | 9.792 | 11.933 |
Δηνάριο Σερβίας | 4.763 | 10.288 |
Λεβ Βουλγαρίας | 19.937 | 30.532 |
Σύνολο δανεισμού | 2.991.024 | 2.875.932 |
Ο Όμιλος διενεργεί κεντρικά τις χρηματοδοτικές του δραστηριότητες, συντονίζοντας και ελέγχοντας τη χρηματοδότηση και ταμειακή διαχείριση όλων των εταιρειών του. Στο πλαίσιο αυτό, η Hellenic Petroleum Finance Plc (HPF) ιδρύθηκε τον Νοέμβριο του 2005 στο Ηνωμένο Βασίλειο και είναι 100% θυγατρική της ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ., για να ενεργεί ως ο κεντρικός χρηματοοικονομικός φορέας του Ομίλου.
Τα δάνεια του Ομίλου, στις 31 Δεκεμβρίου 2021 και 31 Δεκεμβρίου 2020, αναλύονται ανά είδος και ημερομηνία λήξης, στον πίνακα που ακολουθεί (σε € εκατ.):
Υπόλοιπο στις | ||||
Εταιρεία | Λήξη | 31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |
Κοινοπρακτικό ομολογιακό δάνειο €350 εκ. | ΕΛΠΕ | Ιούν. 2023 | 397 | 395 |
Ομολογιακό δάνειο €400 εκ. | ΕΛΠΕ | Δεκ. 2022 | 384 | 384 |
Ομολογιακό δάνειο €400 εκ. | ΕΛΠΕ | Δεκ. 2023 | 398 | 277 |
Ομολογιακό δάνειο €400 εκ. | ΕΛΠΕ | Νοε. 2022 | 399 | 340 |
Ομολογιακό δάνειο €400 εκ. | ΕΛΠΕ | Οκτ. 2021 | - | 100 |
Ομολογιακό δάνειο €100 εκ. | ΕΛΠΕ | Σεπ. 2022 | 100 | 99 |
Ομολογιακό δάνειο €100 εκ. | ΕΛΠΕ | Οκτ. 2024 | 100 | - |
Ευρώ-ομόλογο €201 εκ. | ΕΛΠΕ | Ιούν. 2022 | - | 67 |
Ευρώ-ομόλογο €599 εκ. | HPF Plc | Οκτ. 2021 | - | 201 |
Ευρώ-ομόλογο €325 εκ. | HPF Plc | Οκτ. 2024 | 594 | 592 |
Project Finance 1 | Αιολική Ενεργειακή Εύβοιας Α.Ε. | Δεκ. 2033 | 12 | - |
Project Finance 1 | Αιολική Ενεργειακή Αχλαδότοπος Α.Ε. | Δεκ. 2030 | 19 | - |
Πιστωτική γραμμή €40 εκ. | ΕΚΟ Βουλγαρία | Δεκ. 2022 | 11 | 21 |
Συμβάσεις διμερών πιστωτικών γραμμών | Διάφορες | Διάφορες | 578 | 400 |
Σύνολο | 2.991 | 2.876 | ||
Περαιτέρω πληροφορίες σχετικές για τα ποσά των δανείων του Ομίλου που θα πρέπει να αποπληρωθούν ή να αναχρηματοδοτηθούν εντός του 2022 περιλαμβάνονται στη Σημείωση 3.1.γ «Κίνδυνος Ρευστότητας».
93
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Για τις χρήσεις που έληξαν 31 Δεκεμβρίου 2021 και 31 Δεκεμβρίου 2020, οι όροι των δανείων εξυπηρετούνται πλήρως.
Οι σημαντικότερες κινήσεις των δανείων για τη χρήση που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2021, περιγράφονται παρακάτω:
Oμολογιακό δάνειο €400 εκατ. λήξης Δεκέμβριο 2023
Τον Ιανουάριο 2015 η ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ σύναψε δάνειο ύψους €200 εκατ., διάρκειας 3 ετών. Το δάνειο αναχρηματοδοτήθηκε τον Φεβρουάριο του 2018, με δάνειο ύψους €300 εκατ. και διάρκεια 3 έτη. Tο δάνειο αναχρηματοδοτήθηκε ξανά πριν την ημερομηνίας λήξης 31 Δεκεμβρίου 2020 με νέο ομολογιακό δάνειο ύψους 400 εκατ. Ευρώ και διάρκειας 3 ετών, σύμφωνα με τη στρατηγική διαχείριση κινδύνου ρευστότητας του Ομίλου με σκοπό την μετατροπή μέρους των βραχυπρόθεσμων μη δεσμευτικών δανειακών γραμμών μεσοπρόθεσμες δεσμευτικές γραμμές. Το υπόλοιπο του δανείου στις 31 Δεκεμβρίου 2021 ήταν €400 εκατ..
Oμολογιακό δάνειο €400 εκατ. λήξης Νοέμβριος 2022
Τον Νοέμβριο 2020, η ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ σύναψε ένα κυλιόμενο (revolving) ομολογιακό δάνειο ύψους €400 εκατ. διάρκειας 2 ετών με δυνατότητα επέκτασης για έναν επιπλέον χρόνο. Ο σκοπός του δανείου ήταν η πρόωρη αποπληρωμή του δανείου ύψους 250 εκατ. δολαρίων που λήγει τον Ιούνιο 2021 και για την αναχρηματοδότηση μέρους των βραχυπρόθεσμων μη δεσμευτικών δανειακών γραμμών, σύμφωνα με τη στρατηγική διαχείριση κινδύνου ρευστότητας του Ομίλου. Το υπόλοιπο του δανείου στις 31 Δεκεμβρίου 2021 ήταν €400 εκατ..
Ομολογιακό δάνειο €100 εκατ. λήξης Οκτώβριος 2021
Τον Απρίλιο 2020, σύμφωνα με τη στρατηγική διαχείρισης κινδύνου του Ομίλου για τη δημιουργία ταμειακών διαθεσίμων για την αντιμετώπιση της κρίσης λόγω του Covid-19, η ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ προχώρησε στη σύναψη ομολογιακού δανείου ύψους €100 εκατ., διάρκειας 18 μηνών. Τον Οκτώβριο 2021, η ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ αποπλήρωσε πλήρως το ανεξόφλητο ποσό των €100 εκατ. στην λήξη του.
Ομολογιακό δάνειο €100 εκατ. λήξης Οκτώβριος 2024
Τον Οκτώβριο 2021, η ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ, προχώρησε σε σύναψη κυλιόμενου (revolving) ομολογιακού δανείου ύψους €100 εκατ. με διάρκεια 3 έτη. Το υπόλοιπο του δανείου στις 31 Δεκεμβρίου 2021 ήταν €100 εκατ..
Ομολογιακό δάνειο €150 εκατ. λήξης Οκτώβριος 2023
Τον Οκτώβριο 2021, η ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ, προχώρησε σε σύναψη κυλιόμενου (revolving) ομολογιακού δανείου ύψους €150 εκατ. με διάρκεια 2 έτη. Ο Όμιλος δεν προχώρησε στην άντληση κεφαλαίου έως και τις 31 Δεκεμβρίου 2021.
94
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Δάνεια Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων λήξης Ιούνιος 2022
Στις Μάιο 2010, η ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ σύναψε δύο δανειακές συμβάσεις συνολικού ύψους €400 εκατ. (Διευκόλυνση Α και Β, €200 εκατ. έκαστη) με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕ). Ο σκοπός των δανείων ήταν να χρηματοδοτήσουν μέρος του έργου αναβάθμισης του διυλιστηρίου της Ελευσίνας. Και τα δυο δάνεια έχουν περίοδο αποπληρωμής 12 ετών και περίοδο χάριτος 3 ετών ενώ διέπονται από παρόμοιους όρους και προϋποθέσεις. Η Διευκόλυνση Β βελτιωνόταν πιστοληπτικά από την εγγύηση μίας εμπορικής τράπεζας, μία πρακτική που είναι συνήθης για δανειακές συμβάσεις της ΕΤΕ ειδικότερα κατά τη φάση κατασκευής μεγάλων έργων. Οι συνολικές αποπληρωμές και για τα δύο δάνεια έως τις 31 Δεκεμβρίου 2020 ανήλθαν σε €333 εκατ. (€44 εκατ. που καταβλήθηκαν το 2020). Το Δεκέμβριο του 2021, η ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ αποπλήρωσε πλήρως των υπόλοιπο ποσό των €44 εκατ.(εκ των οποίων τα €22 εκατ. πληρώθηκαν στη λήξη τους και τα υπόλοιπα €22 προπληρώθηκαν).
Ευρώ-ομόλογο €201εκατ. λήξης Οκτώβριος 2021
Τον Οκτώβριο 2016, η HPF εξέδωσε πενταετές ευρωομόλογο ύψους €375 εκατ., με την εγγύηση της ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ , με ετήσιο τοκομερίδιο 4,875%, τιμή έκδοσης 99,453% επί της ονομαστικής αξίας. Τα χρήματα από την έκδοση του ομολόγου χρησιμοποιήθηκαν για την αποπληρωμή υφιστάμενου χρηματοοικονομικού χρέους, συμπεριλαμβανομένης και της μερικής αποπληρωμής του ευρωομολόγου ύψους €500 εκατ. το οποίο έληγε τον Μάιο του 2017, μέσω διαδικασίας δημόσιας προσφοράς με ομολογίες ονομαστικής αξίας €225 εκατ. όπως αυτές έγιναν αποδεκτές κατά τη διάρκεια της διαδικασίας. Τον Ιούλιο 2017, η ΗPF εξέδωσε νέες ομολογίες ύψους €74,53 εκατ. οι οποίες ενοποιήθηκαν και αποτελούν μια ενιαία σειρά με τις ήδη υπάρχουσες ομολογίες της Hellenic Petroleum Finance Plc ύψους € 375 με ετήσιο τοκομερίδιο 4,875% όπως παραπάνω και λήγουν τον Οκτώβριο του 2021. Οι ομολογίες αποπληρώθηκαν μερικώς τον Οκτώβριο 2019 με τις εισπράξεις από την έκδοση ενός Ευρω-ομολόγου €500 εκατ.. Τον Οκτώβριο 2021, η HPF αποπλήρωσε πλήρως το υπόλοιπο των 201 εκατ. στη λήξη του.
Πρόγραμμα Χρηματοδότησης Έργου 1 - Αιολική Ενεργειακή Ευβοίας Α.Ε.
Το Δεκέμβριο 2021, ο Όμιλος απέκτησε την Αιολική Ενεργειακή Ευβοίας Α.Ε., αναλαμβάνοντας όλα τα περιουσιακά στοιχεία και τις υποχρεώσεις της συμπεριλαμβανομένου και τον δανεισμό του Προγράμματος χρηματοδότησης έργου με λήξη το Δεκέμβριο 2033. Το υπόλοιπο του δανείου στις 31 Δεκεμβρίου 2021 ήταν €12 εκατ..
Πρόγραμμα Χρηματοδότησης Έργου 2 - Αιολική Ενεργειακή Αχλαδότοπος Α.Ε.
Το Δεκέμβριο 2021, ο Όμιλος απέκτησε την Αιολική Ενεργειακή Αχλαδότοπος Α.Ε. αναλαμβάνοντας όλα τα περιουσιακά στοιχεία και τις υποχρεώσεις της συμπεριλαμβανομένου και τον δανεισμό του Προγράμματος χρηματοδότησης έργου με λήξη το Δεκέμβριο 2030. Το υπόλοιπο του δανείου στις 31 Δεκεμβρίου 2021 ήταν €19 εκατ..
95
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Συμβάσεις διμερών πιστωτικών γραμμών
Το Δεκέμβριο 2021, η ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ αύξησε το όριο μιας διμερούς πιστωτικής γραμμής κατά €50 εκατ. σε €200 εκατ.. Το υπόλοιπο της στις 31 Δεκεμβρίου 2021 ήταν €150 εκατ..
Οι εταιρείες του Ομίλου διατηρούν επίσης δεσμευμένες και μη δεσμευμένες δανειακές γραμμές με άλλες τράπεζες για την κάλυψη γενικών χρηματοδοτικών αναγκών και ανανεώνονται σύμφωνα με τις χρηματοοικονομικές ανάγκες του Ομίλου. Η πλειοψηφία των δανειακών γραμμών αφορά σε βραχυπρόθεσμα δάνεια που έχει συνάψει η μητρική εταιρεία. Ο Όμιλος πέτυχε σημαντική μείωση χρηματοδοτικού κόστους κατά το 2021.
Οι διμερείς πιστωτικές γραμμές περιλαμβάνουν επίσης υπηρεσίες πρακτόρευσης με αναγωγή ύψους €65 εκατ. ( 31 Δεκεμβρίου 2020: €56 εκατ.)
Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζονται οι αλλαγές των υποχρεώσεων που προκύπτουν από τις χρηματοδοτικές δραστηριότητες:
1 Ιανουαρίου 2021 | Ταμειακές εισροές - δάνεια | Ταμειακές εισροές - ανάληψη δανείων μέσω εξαγοράς θυγατρικής | Ταμειακές εκροές - δάνεια | Ταμειακές ροές - χρηματοοικονομικά έξοδα | Συναλλαγματικές διαφορές | Μη ταμειακές κινήσεις | 31 Δεκεμβρίου 2021 | |
€000 | €000 | €000 | €000 | €000 | €000 | €000 | €000 | |
Βραχυπρόθεσμα δάνεια | 744.561 | 334.059 | 0 | (474.051) | (4.625) | - | 874.549 | 1.474.493 |
Μακροπρόθεσμα δάνεια | 2.131.371 | 220.000 | 32.561 | 0 | (750) | - | (866.651) | 1.516.531 |
Σύνολο | 2.875.932 | 554.059 | 32.561 | (474.051) | (5.375) | - | 7.898 | 2.991.024 |
1 Ιανουαρίου 2020 | Ταμειακές εισροές - δάνεια | Ταμειακές εισροές - ανάληψη δανείων μέσω εξαγοράς θυγατρικής | Ταμειακές εκροές - δάνεια | Ταμειακές ροές - χρηματοοικονομικά έξοδα | Συναλλαγματικές διαφορές | Μη ταμειακές κινήσεις | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |
€000 | €000 | €000 | €000 | €000 | €000 | €000 | €000 | |
Βραχυπρόθεσμα δάνεια | 1.022.270 | 214.347 | 0 | (445.088) | (827) | - | (46.141) | 744.561 |
Μακροπρόθεσμα δάνεια | 1.610.094 | 1.204.900 | 0 | (717.613) | (4.081) | (15.291) | 53.362 | 2.131.371 |
Σύνολο | 2.632.364 | 1.419.247 | - | (1.162.701) | (4.908) | (15.291) | 7.221 | 2.875.932 |
Στις 31 Δεκεμβρίου 2021, ορισμένες δανειακές διευκολύνσεις που συνδέονται με τις δύο θυγατρικές που αποκτήθηκαν από τον Όμιλο το Δεκέμβριο του 2021 ύψους €31 εκατ. (Αιολική Ενεργειακή Ευβοίας Α.Ε. και Αιολική Ενεργειακή Αχλαδότοπος Α.Ε.), περιλαμβάνουν χρηματοοικονομικούς όρους, για τη διατήρηση ορισμένων δεικτών που ισχύουν μόνο προς τις αντίστοιχες οντότητες και ορισμένα ενέχυρα (συμπεριλαμβανομένων των παγίων στοιχείων ενεργητικού των εταιρειών και ορισμένων λογαριασμών μετρητών). Η Διοίκηση του Ομίλου παρακολουθεί την απόδοση των παραπάνω Θυγατρικών για να διασφαλίσει τη συμμόρφωση με τους ανωτέρω χρηματοοικονομικούς όρους.
96
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
19 | Υποχρεώσεις μισθώσεων |
Τα υπόλοιπα των υποχρεώσεων μισθώσεων και οι κινήσεις της περιόδου έχουν ως εξής:
31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | ||
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου | Σημ. | 201.136 | 199.894 |
Προσθήκες | 19.935 | 22.244 | |
Αποσύρσεις | (3.248) | (440) | |
Μετατροπές | 16.338 | 14.753 | |
Χρηματοοικονομικό κόστος | 28 | 10.090 | 10.914 |
Αποπληρωμές (κεφαλαιου και τόκων) | (42.166) | (44.477) | |
Συναλλαγματικές διαφορές | 1 | (4) | |
Λοιπές κινήσεις | (291) | (1.748) | |
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου | 201.795 | 201.136 | |
Τρέχων υπόλοιπο | 29.499 | 30.240 | |
Μακροπρόθεσμο υπόλοιπο | 172.296 | 170.896 |
Τα παρακάτω ποσά αναγνωρίστηκαν στην ενοποιημένη κατάσταση συνολικών εισοδημάτων:
Note | 2021 | 2020 | |
Αποσβέσεις δικαιωμάτων χρήσης παγίων | 7 | 40.472 | 42.741 |
Χρηματοοικονομικό κόστος δικαιωμάτων μισθώσεων | 28 | 10.090 | 10.914 |
Έξοδα βραχυπρόθεσμων μισθώσεων | 1.094 | 1.304 | |
Έξοδα μισθώσεων χαμηλής αξίας | 33 | 42 | |
Μεταβλητές μισθώσεις | 508 | 234 | |
Συνολικό ποσό που αναγνωρίστηκε στην κατάσταση συνολικών εισοδημάτων | 52.197 | 55.235 |
Η ανάλυση παλαιότητας των μισθώσεων παρουσιάζεται στον παρακάτω πίνακα.
< 1 έτους | Μεταξύ 1 και 5 ετών | Πάνω των 5 ετών | Σύνολο | |
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου | ||||
Υποχρεώσεις μισθώσεων | 31.336 | 98.018 | 153.525 | 282.879 |
20 | Αναβαλλόμενη φορολογία |
Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις συμψηφίζονται όταν υπάρχει εφαρμόσιμο νομικό δικαίωμα να συμψηφισθούν οι τρέχουσες φορολογικές απαιτήσεις έναντι των τρεχουσών φορολογικών υποχρεώσεων και όταν οι αναβαλλόμενοι φόροι εισοδήματος αφορούν στην ίδια φορολογική αρχή.
Τα ποσά όπως αναγνωρίστηκαν στην ενοποιημένη κατάσταση οικονομικής θέσης είναι τα παρακάτω:
31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |
Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις | 75.702 | 72.161 |
Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις | (89.478) | (32.572) |
(13.776) | 39.589 |
Η μεταβολή της αναβαλλόμενης φορολογικής απαίτησης / υποχρέωσης είναι ως ακολούθως:
31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου | 39.589 | (154.137) |
Αποτελέσματα χρήσης | (60.141) | 192.367 |
Κινήσεις στην καθαρή θέση | 4.548 | 1.388 |
Αναπροσαρμογή καθαρής θέσης (IAS 19 - Σημ 21) | 903 | - |
Λοιπές κινήσεις | 1.325 | (29) |
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου | (13.776) | 39.589 |
97
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Ο αναβαλλόμενος φόρος αναφέρεται στις παρακάτω κατηγορίες:
31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |
Ενσώματων παγίων και άυλων περιουσιακών στοιχείων | (231.702) | (239.699) |
Αποτίμηση αποθεμάτων | 11.031 | 11.696 |
Μη πραγματοποιηθείσες συναλλαγματικές διαφορές | (5.120) | 713 |
Προβλέψεις παροχών προσωπικού | 43.417 | 45.278 |
Προβλέψεις επισφαλών υπολοίπων πελατών | 33.002 | 39.772 |
Παράγωγα χρηματοοικονομικά εργαλεία σε εύλογη αξία | (20.099) | (1.274) |
Δαπάνη τόκων εκπεστέα στις επόμενες χρήσεις (υποκεφαλαιοδότηση) | 39.103 | 24.769 |
Μεταφερόμενες φορολογικές ζημιές προς συμψηφισμό | 48.726 | 137.583 |
Προβλέψεις για περιβαντολλοντικές δαπάνες | 46.846 | 3.603 |
Απαξίωση συμμετοχών | 15.762 | 12.101 |
Μη πραγματοποιημένα διεταιρικά κέρδη στα αποθέματα του Ομίλου | 496 | 1.690 |
Λοιπές μεταβολές σε σχέση με προβλέψεις και δεδουλευμένα έξοδα | 3.978 | 3.352 |
Μισθώσεις (ΔΠΧΑ 16) | 783 | 4 |
Υπόλοιπο τέλους έτους | (13.776) | 39.589 |
Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις που προκύπτουν από αχρησιμοποίητες φορολογικές ζημίες προς συμψηφισμό σε μελλοντικές χρήσεις αναγνωρίζονται μόνο εφόσον είναι πιθανό ότι θα συμψηφιστούν με μελλοντικά φορολογικά κέρδη. Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις που αναγνωρίστηκαν από τον Όμιλο για αχρησιμοποίητες φορολογικές ζημίες ανήλθαν σε €49 εκατ. την 31 Δεκεμβρίου του 2021 (31 Δεκεμβρίου 2020: €138 εκατ.), καθώς με βάση το εγκεκριμένο επιχειρηματικό πλάνο, ο Όμιλος κρίνει ότι υπάρχει η δυνατότητα συμψηφισμού των φορολογικών ζημιών με μελλοντικά φορολογικά κέρδη. Οι φορολογικές ζημίες μπορούν να μεταφερθούν σε επόμενες χρήσεις ανάλογα τη φορολογική νομοθεσία που ισχύει σε κάθε φορολογική δικαιοδοσία. Στην Ελλάδα οι φορολογικές ζημίες μπορούν να μεταφερθούν για μέγιστο διάστημα πέντε ετών.
Το 2014, εφαρμόστηκαν για πρώτη φορά οι διατάξεις του αρ. 49 του Ν. 4172/2013 περί υποκεφαλαιοδότησης σύμφωνα με τις οποίες, το όριο έκπτωσης των πλεοναζουσών δαπανών τόκων, ορίζεται ως προς συγκεκριμένο ποσοστό επί του φορολογικού EBITDA της εκάστοτε εταιρείας (60% το 2014, 50% το 2015, 40% το 2016 και 30% τα επόμενα έτη). Η επίδραση στο ποσό της αναβαλλόμενης φορολογίας του Ομίλου, ήταν €39 εκατ. (απαίτηση) στις 31 Δεκεμβρίου 2021 (31 Δεκεμβρίου 2020: €25 εκατ.). Το ποσό αυτό μπορεί να συμψηφιστεί με μελλοντικά φορολογικά κέρδη, χωρίς χρονικό περιορισμό.
98
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
21 | Υποχρεώσεις παροχών προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία |
Ο παρακάτω πίνακας αναλύει πως τα ποσά που σχετίζονται με τις συνταξιοδοτικές παροχές του Ομίλου, έχουν καταχωρηθεί στις οικονομικές καταστάσεις.
31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |
Υποχρεώσεις κατάστασης οικονομικής θέσης για: | ||
Συνταξιοδοτικές παροχές | 210.736 | 194.887 |
Σύνολο | 210.736 | 194.887 |
Έτος που έληξε | ||
31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |
Χρεώσεις στα αποτελέσματα: | ||
Συνταξιοδοτικές παροχές | 21.212 | 12.053 |
Σύνολο | 21.212 | 12.053 |
Χρεώσεις στα λοιπά συνολικά έσοδα | ||
Συνταξιοδοτικές παροχές | 17.876 | 9.643 |
Φόρος | (2.622) | (2.262) |
Σύνολο | 15.254 | 7.381 |
Τα ποσά που έχουν αναγνωριστεί στην κατάσταση οικονομικής θέσης έχουν προσδιορισθεί ως εξής:
31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |
Παρούσα αξία χρηματοδοτούμενων υποχρεώσεων | 33.014 | 30.108 |
Εύλογη αξία στοιχείων ενεργητικού | (11.975) | (11.979) |
Έλλειμμα χρηματοδοτούμενων προγραμμάτων | 21.039 | 18.129 |
Παρούσα αξία μη χρηματοδοτούμενων υποχρεώσεων | 189.698 | 176.759 |
Υποχρέωση στη κατάσταση οικονομικής θέσης | 210.736 | 194.887 |
Ο Όμιλος λειτουργεί προγράμματα καθορισμένων παροχών προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία για τους εργαζομένους στην Ελλάδα, την Βουλγαρία, τη Σερβία, τη Βόρεια Μακεδονία, το Μαυροβούνιο και τη Κύπρο. Όλα τα προγράμματα αφορούν συνταξιοδοτικές παροχές προς τους εργαζομένους. Το ποσό των παροχών εξαρτάται από το χρόνο προϋπηρεσίας και τις αποδοχές του κάθε εργαζομένου. Η πλειοψηφία των προγραμμάτων δεν έχει περιουσιακά στοιχεία, ενώ κάποια προγράμματα στην Ελλάδα και την Κύπρο έχουν.
Επίδραση αλλαγής λογιστικής πολιτικής - ΔΛΠ 19
Η Επιτροπή Διερμηνειών των ΔΠΧΑ εξέδωσε τον Μάιο του 2021 την οριστική απόφαση ημερήσιας διάταξης υπό τον τίτλο «Κατανομή παροχών σε περιόδους υπηρεσίας σύμφωνα με το Διεθνές Λογιστικό Πρότυπο (ΔΛΠ) 19», στην οποία περιλαμβάνεται επεξηγηματικό υλικό αναφορικά με τον τρόπο κατανομής των παροχών σε περιόδους υπηρεσίας επί συγκεκριμένου προγράμματος καθορισμένων παροχών.
Με βάση την ως άνω Απόφαση διαφοροποιείται ο τρόπος με τον οποίο εφαρμόζονταν στην Ελλάδα κατά το παρελθόν οι βασικές αρχές του ΔΛΠ 19 ως προς το θέμα αυτό, και κατά συνέπεια, σύμφωνα με τα όσα ορίζονται στο “IASB Due Process Handbook’’(παρ. 8.6), οι οικονομικές οντότητες που
99
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
συντάσσουν τις χρηματοοικονομικές τους καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ απαιτείται να τροποποιήσουν ανάλογα την λογιστική τους πολιτική ως προς αυτή την απόφαση.
O Όμιλος μέχρι την έκδοση της Aπόφασης της επιτροπής διερμηνειών των ΔΠΧΑ, εφάρμοζε το ΔΛΠ 19 κατανέμοντας τις παροχές όπως ορίζονται από το άρθρο 8 του Ν.3198/1955, τον Ν.2112/1920 και της τροποποίησής του από τον Ν.4093/2012, κατά κύριο λόγο, στην περίοδο από την πρόσληψη μέχρι την ημερομηνία συνταξιοδότησης των εργαζομένων.
Η εφαρμογή της εν λόγω οριστικής Απόφασης στις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις, έχει ως αποτέλεσμα η κατανομή των παροχών να γίνεται πλέον στα τελευταία 16 έτη μέχρι την ημερομηνία συνταξιοδότησης των εργαζομένων σύμφωνα με το ισχύον νομικό πλαίσιο και τις πρόσθετες συμβατικές υποχρεώσεις σύμφωνα με τις αντίστοιχες συλλογικές συμβάσεις των Θυγατρικών του Ομίλου.
Βάσει των ανωτέρω, η εφαρμογή της ως άνω οριστικής Απόφασης έχει αντιμετωπισθεί ως μεταβολή λογιστικής πολιτικής. Η Διοίκηση λαμβάνοντας υπόψη τις οδηγίες “IFRS Practice Statement 2 Making Materiality Judgements” του ΟΔΛΠ, εκτιμά ότι η επίδραση της εφαρμογής της ως άνω Απόφασης δεν έχει σημαντική επίδραση σε κάποιο κονδύλι της ενοποιημένης κατάστασης οικονομικής θέσης όπως π.χ. (Υποχρεώσεις παροχών προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία, Κέρδη εις νεον ή αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις) κι ως εκ τούτου εφαρμόστηκε από την αρχή της τρέχουσας λογιστικής περιόδου κι όχι αναδρομικά. Η επίδραση της εφαρμογής της Απόφασης της επιτροπής διερμηνειών παρουσιάζεται στον παρακάτω πίνακα:
Απόσπασμα από την κατάσταση οικονομικής θέσης
31 Δεκεμβρίου 2020 όπως δημοσιεύτηκε | Επίδραση αλλαγής του ΔΛΠ 19 | 1 Ιανουαρίου 2021 μετά την επίδραση της αλλαγής του ΔΛΠ 19 | |
Μη κυκλοφορούν Ενεργητικό | |||
Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις | 72.161 | (423) | 71.738 |
Ίδια κεφάλαια | |||
Αποτελέσματα εις νεον | 492.457 | (2.976) | 489.481 |
Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις | |||
Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις | 32.572 | (1.318) | 31.254 |
Υποχρεώσεις παροχών προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία | 194.887 | 3.871 | 198.758 |
100
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
O παρακάτω πίνακας παρουσιάζει απόσπασμα από την κατάσταση οικονομικής θέσης υποθέτοντας πως η εφαρμογή της αλλαγής στο ΔΛΠ 19 θα είχε γίνει από την 1 Ιανουαρίου 2020:
31 Δεκεμβρίου 2019 όπως δημοσιεύτηκε | Επίδραση αλλαγής του ΔΛΠ 19 | 1 Ιανουαρίου 2020 μετά την επίδραση της αλλαγής του ΔΛΠ 19 | |
Μη κυκλοφορούν Ενεργητικό | |||
Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις | 59.358 | (341) | 59.017 |
Ίδια κεφάλαια | |||
Αποτελέσματα εις νεον | 964.972 | (3.013) | 961.959 |
Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις | |||
Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις | 213.495 | (1.247) | 212.248 |
Υποχρεώσεις παροχών προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία | 180.398 | 3.919 | 184.316 |
101
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Εάν η αλλαγή του ΔΛΠ 19 είχε εφαρμοστεί από την 1 Ιανουαρίου 2020, αυτό θα είχε ως αποτέλεσμα ένα επιπλέον έξοδο στις ζημιές προ φόρων του 2020 ύψους €0,1 εκατ. αλλά και επιπλέον αναλογιστικά κέρδη ύψους €0,2 εκατ. στα λοιπά συνολικά εισοδήματα.
Η μεταβολή στις υποχρεώσεις για συνταξιοδοτικές παροχές είναι η ακόλουθη:
Παρούσα Αξία Υποχρεώσεων | Εύλογη αξία στοιχείων ενεργητικού | Σύνολο | |
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2020 | 191.878 | (11.479) | 180.398 |
Κόστος τρέχουσας απασχόλησης | 9.069 | - | 9.069 |
Χρηματοοικονομικά έξοδα/ (έσοδα) | 1.866 | (97) | 1.769 |
Κόστος παλαιότερης απασχόλησης και ζημιές από τακτοποιήσεις | 1.215 | - | 1.215 |
Σύνολο χρεώσεων στην κατάσταση συνολικών εισοδημάτων | 12.150 | (97) | 12.053 |
Επαναμετρήσεις στις αναλογιστικές παραδοχές: | |||
Απόδοση των στοιχείων ενεργητικού, εξαιρουμένου του ποσού που συμπεριλαμβάνεται στα χρηματοοικονομικά (έσοδα)/ έξοδα | - | (241) | (241) |
- (Κέρδη)/ ζημιές από μεταβολή δημογραφικών παραδοχών | (9) | - | (9) |
- Ζημιές/ (κέρδη) από μεταβολή χρηματοοικονομικών παραδοχών | 6.828 | - | 6.828 |
- (Κέρδη)/ ζημιές από εμπειρικές προσαρμογές | 3.071 | (6) | 3.065 |
Σύνολο χρεώσεων στην κατάσταση συνολικών εισοδημάτων (λοιπά έσοδα) | 9.890 | (247) | 9.643 |
Διάφορε κινήσεις/ Ανακατανομές | (5.388) | (1.319) | (6.707) |
Καταβολές παροχών άμεσα από τον όμιλο/ εισφορές του ομίλου στα στοιχεία ενεργητικού | (1.663) | 1.175 | (488) |
Καταβολές παροχών από τα στοιχεία ενεργητικού | 12 | (12) | - |
Πληρωμές για τακτοποιήσεις από τα στοιχεία ενεργητικού | (12) | - | (12) |
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2020 | 206.867 | (11.979) | 194.887 |
Επίδραση αλλαγής λογιστικής πολιτικής (ΔΛΠ 19) | 3.871 | - | 3.871 |
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2021 | 210.738 | (11.979) | 198.758 |
Κόστος τρέχουσας απασχόλησης | 10.189 | - | 10.189 |
Χρηματοοικονομικά έξοδα/ (έσοδα) | 1.561 | (55) | 1.506 |
Ζημιές από τακτοποιήσεις | 8.850 | - | 8.850 |
Κόστος παλαιότερης απασχόλησης | 667 | - | 667 |
Σύνολο χρεώσεων στην κατάσταση συνολικών εισοδημάτων | 21.267 | (55) | 21.212 |
Επαναμετρήσεις στις αναλογιστικές παραδοχές: | |||
Απόδοση των στοιχείων ενεργητικού, εξαιρουμένου του ποσού που συμπεριλαμβάνεται στα χρηματοοικονομικά έσοδα | - | (506) | (506) |
- Ζημιές από μεταβολή δημογραφικών παραδοχών | 344 | - | 344 |
- Ζημιές/ (κέρδη) από μεταβολή χρηματοοικονομικών παραδοχών | 13.248 | - | 13.248 |
- Ζημιές από εμπειρικές προσαρμογές | 4.806 | (16) | 4.790 |
Σύνολο χρεώσεων στην κατάσταση συνολικών εισοδημάτων (λοιπά έσοδα) | 18.398 | (522) | 17.876 |
Καταβολές παροχών άμεσα από τον όμιλο/ εισφορές του ομίλου στα στοιχεία ενεργητικού | (26.107) | (1.000) | (27.107) |
Καταβολές παροχών από τα στοιχεία ενεργητικού | (1.592) | 1.592 | - |
Πληρωμές για τακτοποιήσεις από τους εργαζομένους | 11 | (11) | - |
Πληρωμές για τακτοποιήσεις από τα στοιχεία ενεργητικού | (3) | - | (3) |
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2021 | 222.712 | (11.975) | 210.736 |
102
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Οι μη προεξοφλημένες παροχές συνταξιοδότησης λήγουν ως ακολούθως:
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2020 | Μέχρι ενός έτους | Μεταξύ ενός και δύο ετών | Μεταξύ δύο και πέντε ετών | Πάνω από πέντε έτη | Σύνολο |
Συνταξιοδοτικές παροχές | 16.483 | 23.821 | 39.907 | 160.945 | 241.156 |
Τα περιουσιακά στοιχεία των προγραμμάτων επενδύθηκαν ως ακολούθως:
2021 | 2020 | |||||||
Εισηγμένα | Μη εισηγμένα | Σύνολο | % | Εισηγμένα | Μη εισηγμένα | Σύνολο | % | |
Τίτλοι συμμετοχών | 3.420 | - | 3.420 | 29% | 2.138 | - | 2.138 | 18% |
Ομόλογα | ||||||||
- Κρατικά ομόλογα | 1.214 | - | 1.214 | 10% | 1.293 | - | 1.293 | 11% |
- Εταιρικά ομόλογα | 3.999 | - | 3.999 | 33% | 4.067 | - | 4.067 | 34% |
Επενδυτικά κεφάλαια | 1.437 | - | 1.437 | 12% | 1.996 | - | 1.996 | 17% |
Επενδύσεις σε ακίνητα | 1.351 | - | 1.351 | 11% | 1.386 | - | 1.386 | 12% |
Ταμειακά διαθέσιμα και ταμειακά ισοδύναμα | 54 | 500 | 554 | 5% | 90 | 1.009 | 1.099 | 9% |
Σύνολο | 11.475 | 500 | 11.975 | 100% | 10.970 | 1.009 | 11.979 | 100% |
Οι κύριες αναλογιστικές παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν έχουν ως εξής:
31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |
Προεξοφλητικό επιτόκιο | 0,84% | 0,80% |
Μελλοντικές αυξήσεις μισθών | 2,05% - 2,50% | 1,20% - 2,50% |
Πληθωρισμός | 2,05% | 1,20% |
Μέσος όρος εναπομείνουσας μελλοντικής εργοδοσίας (έτη) | 9,92 | 10,84 |
Η ανάλυση ευαισθησίας της υποχρέωσης καθορισμένων παροχών στο προσωπικό λόγω εξόδου από την υπηρεσία σε αλλαγές στις κύριες σταθμισμένες παραδοχές είναι η ακόλουθη:
Επίδραση στην υποχρέωση | |||
Μεταβολή της παραδοχής | Αύξηση στην υποχρέωση | Μείωση στην υποχρώση | |
Προεξοφλητικό επιτόκιο | 0,5% | -4,48% | 4,85% |
Μελλοντικές αυξήσεις μισθών | 0,5% | 4,58% | Δεν εφαρμόζεται |
Η παραπάνω ανάλυση ευαισθησίας βασίζεται σε μία μεταβολή της παραδοχής διατηρώντας όλες τις άλλες παραδοχές σταθερές. Στην πράξη, υπάρχει μικρή πιθανότητα αυτό να συμβεί καθώς οι μεταβολές στις παραδοχές μπορεί να συνδέονται μεταξύ τους. Κατά τον υπολογισμό της ευαισθησίας της υποχρέωσης καθορισμένων παροχών στο προσωπικό λόγω εξόδου από την υπηρεσία στις κύριες αναλογιστικές παραδοχές, χρησιμοποιήθηκε η ίδια μέθοδος που χρησιμοποιείται κατά τον υπολογισμό της υποχρέωσης που αναγνωρίζεται στην Κατάσταση Οικονομικής Θέσης (παρούσα αξία της υποχρέωσης καθορισμένων παροχών στο προσωπικό με τη χρήση της αναλογιστικής μεθόδου της προβεβλημένης πιστωτικής μονάδας (projected unit credit method).
Οι αναμενόμενες εργοδοτικές εισφορές για την επόμενη χρήση, προς τα προγράμματα καθορισμένων παροχών προσωπικού είναι €1,4 εκατ. Η μέση σταθμισμένη διάρκεια των προγραμμάτων είναι 10 χρόνια.
103
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
22 | Προβλέψεις |
H κίνηση των προβλέψεων για το 2021 και το 2020 έχει ως εξής:
1 Ιανουαρίου 2020 | 25.625 |
Χρεώσεις / (πιστώσεις) στην κατάσταση συνολικών εισοδημάτων | |
- Προσθήκες | 845 |
- Ποσά που έχουν αντιστραφεί | - |
- Ποσά που ανακτήθηκαν κατά τη χρήση | (1.060) |
Διάφορες κινήσεις / ανακατανομές | 958 |
31 Δεκεμβρίου 2020 | 26.368 |
Χρεώσεις / (πιστώσεις) στην κατάσταση συνολικών εισοδημάτων | |
- Προσθήκες | 1.696 |
- Ποσά που έχουν αντιστραφεί | (116) |
- Ποσά που ανακτήθηκαν κατά τη χρήση | (23) |
Διάφορες κινήσεις / ανακατανομές | (966) |
31 Δεκεμβρίου 2021 | 26.959 |
Επαναταξινόμηση: Με σκοπό την ακριβέστερη ταξινόμηση, στις 31 Δεκεμβρίου 2020, ποσό ύψους €12,6 εκατ. που σχετίζεται με την πρόβλεψη της ΟΚΤΑ για τελωνειακά θέματα (Σημ.34) αναταξινομήθηκε από τις μακροπρόθεσμες προβλέψεις στις βραχυπρόθεσμες προβλέψεις της γραμμής «Λοιπές υποχρεώσεις» (Σημ. 17).
Οι μακροπρόθεσμες προβλέψεις στις 31 Δεκεμβρίου 2021 περιλαμβάνουν κυρίως προβλέψεις για κόστος περιβαλλοντικής αποκατάστασης ύψους €16 εκατ. (31 Δεκεμβρίου 2020: €15 εκατ.) και προβλέψεις για νομικές υποθέσεις ύψους €11 εκατ. (31 Δεκεμβρίου 2020: €11 εκατ.).
23 | Λοιπές μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις |
31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |
Επιχορηγήσεις | 8.831 | 9.556 |
Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις | 18.970 | 18.401 |
Υπόλοιπο τέλους χρήσεως | 27.801 | 27.957 |
Επιχορηγήσεις
Οι προκαταβολές από το Ελληνικό Κράτος στον Όμιλο αφορούν επιχορηγήσεις για την αγορά ενσώματων πάγιων περιουσιακών στοιχείων. Η απόσβεση για το 2021 ανέρχεται σε €662 χιλιάδες (31 Δεκεμβρίου 2020: €1,1 εκατ.).
Προμηθευτές και λοιπές μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις
Περιλαμβάνονται ποσά από εμπόρους/διαχειριστές πρατηρίων, που λειτουργούν ως χρηματικές εγγυήσεις για την πιστή τήρηση των όρων της συμφωνίας.
104
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
24 | Παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα |
Παράγωγα επιμετρημένα στην Εύλογη Αξία μέσω των αποτελεσμάτων | |||||||||
31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | ||||||||
Τύπος παραγώγου αγαθών | Ονομαστική ποσότητα | Στοιχεία Ενεργητικού | Υποχρεώσεις | Ονομαστική ποσότητα | Στοιχεία Ενεργητικού | Υποχρεώσεις | |||
MT'000 | Βαρέλια | € | € | MT'000 | Βαρέλια | € | € | ||
Συμβάσεις ανταλλαγής τιμής αγαθών - EUAs | 2.400 | - | 92.143 | - | 3.140 | - | 2.433 | - | |
Συμβάσεις ανταλλαγής τιμής αγαθών - Αργό πετρέλαιο και άλλα πετρελαιοειδή | 34 | 1.680 | - | 1.428 | 120 | 2.000 | - | 4.635 | |
Σύνολο | 2.434 | 1.680 | 92.143 | 1.428 | 3.260 | 2.000 | 2.433 | 4.635 | |
Παράγωγα αντιστάθμισης κινδύνου ταμειακών ροών | |||||||||
31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | ||||||||
Τύπος παραγώγου αγαθών | Ονομαστική ποσότητα | Στοιχεία Ενεργητικού | Υποχρεώσεις | Ονομαστική ποσότητα | Στοιχεία Ενεργητικού | Υποχρεώσεις | |||
MT'000 | Βαρέλια | € | € | MT'000 | Βαρέλια | € | € | ||
Συμβάσεις ανταλλαγής τιμής αγαθών - Αργό πετρέλαιο και άλλα πετρελαιοειδή | - | 230 | - | 786 | - | 7.514 | 7.512 | - | |
Σύνολο | - | 230 | - | 1.646 | - | 7.514 | 7.512 | - | |
Σύνολο εύλογης αξίας παραγώγων | 2.434 | 1.910 | 92.143 | 3.074 | 3.260 | 9.514 | 9.945 | 4.635 | |
31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | ||||||||
Στοιχεία Ενεργητικού | Υποχρεώσεις | Στοιχεία Ενεργητικού | Υποχρεώσεις | ||||||
Μη κυκλοφορούν ενεργητικό | |||||||||
Συμβάσεις ανταλλαγής τιμής αγαθών (commodity swaps) | - | 860 | - | - | |||||
- | 860 | - | - | ||||||
Κυκλοφορούν ενεργητικό | |||||||||
Συμβάσεις ανταλλαγής τιμής αγαθών (commodity swaps) | 92.143 | 2.214 | 9.945 | 4.635 | |||||
92.143 | 2.214 | 9.945 | 4.635 | ||||||
- | - | - | - | ||||||
Σύνολο εύλογης αξίας παραγώγων | 92.143 | 3.074 | 9.945 | 4.635 | |||||
Στις 31 Δεκεμβρίου 2021, τα παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα περιλαμβάνουν υποχρέωση ύψους €0,9 εκατ. που σχετίζεται με δάνειο που οφείλει η θυγατρική του Ομίλου Αιολική Ενεργειακή Αχλαδότοπος Α.Ε., που αποκτήθηκε τον Δεκέμβριο 2021, η οποία έχει συνάψει συμφωνία παραγώγων για την αντιστάθμιση του κινδύνου ταμειακών ροών που προκύπτει από αλλαγές στα επιτόκια.
Παράγωγα χρηματοοικονομικά στοιχεία χρησιμοποιούνται μόνο για σκοπούς αντιστάθμισης κινδύνου και όχι ως κερδοσκοπικές επενδύσεις. Όμως, όταν τα παράγωγα αυτά στοιχεία δεν πληρούν τις προϋποθέσεις της λογιστικής αντιστάθμισης κινδύνων, τότε ταξινομούνται ως «παράγωγα προς πώληση».
Τα παράγωγα προς πώληση περιλαμβάνουν συμβάσεις ανταλλαγής τιμής αγαθών για δικαιώματα εκπομπής της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUA). (Σημ. 3 & 17)
Παράγωγα για αντιστάθμιση ταμειακών ροών
Κατά το έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2021 μεταφέρθηκε στην κατάσταση αποτελεσμάτων κέρδος σχετικό με συμβόλαια τα οποία ρυθμίστηκαν εντός του έτους, ύψους €31,8 εκατ. μετά φόρων (31 Δεκεμβρίου 2020: ζημιά €25,1 εκατ. μετά φόρων).
105
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Οι υπόλοιπες πράξεις αντιστάθμισης ταμειακών ροών εκτιμάται ότι θα είναι αποτελεσματικές, ενώ η συνολική μεταβολή στην εύλογη αξία τους ανέρχεται σε κέρδος μετά φόρων €25 εκατ. (31 Δεκεμβρίου 2020: €22 εκατ. ζημιά μετά φόρων) και συμπεριλαμβάνεται στα «Αποθεματικά αντιστάθμισης κινδύνου» (Σημ. 16).
Η συνολική εύλογη αξία ενός παραγώγου αντιστάθμισης κινδύνου κατηγοριοποιείται ως μη κυκλοφορούν στοιχείο ενεργητικού ή παθητικού όταν η ημερομηνία λήξης του είναι μεταγενέστερα των 12 μηνών, ενώ στην αντίθετη περίπτωση κατηγοριοποιείται ως κυκλοφορούν στοιχείο.
Η μέγιστη έκθεση σε πιστωτικό κίνδυνο κατά την ημερομηνία του Ισολογισμού, ανέρχεται στην εύλογη αξία των στοιχείων ενεργητικού των παραγώγων αυτών, όπως απεικονίζεται στην Ενοποιημένη Κατάσταση Οικονομικής Θέσης.
25 | Ανάλυση εξόδων ανά είδος (φύση) |
Έτος που έληξε | ||
31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |
Πρώτες ύλες και αναλώσιμα που χρησιμοποιήθηκαν | 7.741.829 | 5.230.161 |
Παροχές σε εργαζομένους | 298.664 | 286.016 |
Αποσβέσεις ενσώματων παγίων περιουσιακών στοιχείων | 248.833 | 239.261 |
Αποσβέσεις ασώματων παγίων περιουσιακών στοιχείων | 8.116 | 8.717 |
Κόστος μεταφοράς και αποθήκευσης | 117.214 | 98.204 |
Γενικά έξοδα παραγωγής | 226.476 | 90.493 |
SWAPS κέρδη / (ζημιές) | (37.312) | 40.559 |
Υποτιμήσεις αποθεμάτων | 574 | 6.144 |
Λοιπά έξοδα | 220.309 | 292.035 |
8.824.703 | 6.291.590 | |
Έξοδα κεφαλαιοποιηθέντα στα έργα υπό κατασκευή | 0 | (21.000) |
Σύνολο κόστους πωληθέντων, εξόδων διοίκησης, πωλήσεων και διάθεσης | 8.824.703 | 6.270.590 |
Τα λοιπά έξοδα αποτελούνται κυρίως από κόστη που αφορούν δαπάνες συντήρησης εγκαταστάσεων, ασφαλιστικές δαπάνες, πρόβλεψη για επισφαλή υπόλοιπα πελατών, κόστος εταιρικής κοινωνικής ευθύνης, δαπάνες από υπηρεσίες τρίτων (συμβουλευτικές και νομικές), κόστος ΙΤ και έξοδα διαφήμισης και προώθησης.
Η γραμμή «SWAPS κέρδη / (ζημιές)» περιλαμβάνει τα συνολικά ποσά που περιλαμβάνονται στη κατάσταση συνολικών εισοδημάτων για τα παράγωγα που επιμετρούνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων που πραγματοποιούνται ή δεν έχουν πραγματοποιηθεί και την επίδραση της αναταξινόμησης των πράξεων αντιστάθμισης κινδύνου (Σημείωση 3 και 24).
Οι αμοιβές της EY για τις επιτρεπόμενες μη ελεγκτικές υπηρεσίες, οι οποίες προεγκρίθηκαν από την Επιτροπή Ελέγχου του Ομίλου κατά την διάρκεια της χρήσης 2021, ανέρχονται σε €217,5χιλ.
Έξοδα μισθοδοσίας
Έτος που έληξε | ||
31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |
Μισθοδοσία | 202.996 | 201.532 |
Έξοδα κοινωνικής ασφάλισης | 45.008 | 47.744 |
Συνταξιοδοτικό κόστος προγραμμάτων | 12.959 | 11.073 |
Λοιπές παροχές σε εργαζομένους | 37.701 | 25.667 |
Σύνολο | 298.664 | 286.016 |
106
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Οι λοιπές παροχές περιλαμβάνουν παροχές ιατροφαρμακευτικής και ασφαλιστικής μορφής, έξοδα μεταφοράς και διατροφής.
26 | Έξοδα ερευνών και ανάπτυξης |
Οι δαπάνες για τις δραστηριότητες έρευνας και ανάπτυξης του Ομίλου εξοδοποιούνται κατά την πραγματοποίηση τους (31 Δεκεμβρίου 2021: €3,6 εκατ. και το 31 Δεκεμβρίου 2020: €5,5 εκατ.) και αφορούν κυρίως σε εργασίες έρευνας, συμπεριλαμβανομένων των περιβαλλοντικών και γεωλογικών μελετών, στη θαλάσσια περιοχή του Πατραϊκού Κόλπου, στη χερσαία περιοχή Άρτας-Πρέβεζας, στη χερσαία περιοχή της Β.Δ. Πελοποννήσου, στο οικόπεδο 2, στο Ιόνιο, στο οικόπεδο 10 και στις περιοχές Δυτικά και Νοτιοδυτικά της Κρήτης.
Δαπάνες αναφορικά με παραχώρηση αδειών έρευνας για τον Κόλπο του Πατραϊκού, τη χερσαία περιοχή Άρτας-Πρέβεζας, τη χερσαία περιοχή Βορειοδυτικά της Πελοποννήσου, το οικόπεδο 2, την περιοχή Νοτιοδυτικά της Κρήτης, την περιοχή Δυτικά της Κρήτης, το Ιόνιο και το οικόπεδο 10, κεφαλαιοποιήθηκαν στις ασώματες ακινητοποιήσεις και αποσβένονται κατά τη διάρκεια της περιόδου που διαρκούν οι εργασίες έρευνας.
27 | Λοιπά έσοδα / (έξοδα) και λοιπά κέρδη / (ζημιές) |
Σημ. | Έτος που έληξε | ||
31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | ||
Λοιπά λειτουργικά έσοδα και άλλα κέρδη | |||
Έσοδα από αποσβέσεις επιχορηγήσεων | 27 | 830 | 1.110 |
Έσοδα από υπηρεσίες προς τρίτους | 3.297 | 2.851 | |
Έσοδα από ενοίκια | 7.117 | 8.206 | |
Έσοδα ασφαλιστικών αποζημιώσεων | 158 | 171 | |
Kέρδη από πώληση ενσώματων παγίων στοιχείων | 3.150 | 2.635 | |
Έσοδα από απόσβεση προεξόφλησης μακροπρόθεσμων υποχρεώσεων | 3.627 | 1.724 | |
Λοιπά | 18.186 | 36.690 | |
Σύνολο | 36.365 | 53.387 | |
Λοιπά λειτουργικά έξοδα και άλλες ζημιές | |||
Έξοδα σχετικά με τον Covid-19 | 14.274 | 26.294 | |
Ζημιές από πώληση ενσώματων παγίων στοιχείων | 797 | 1.045 | |
Απομείωση παγίων | 6 | 1.834 | 5.422 |
Απόσβεση προεξόφλησης μακροπρόθεσμων απαιτήσεων | 1.307 | 7.964 | |
Λοιπά | 11.759 | 19.741 | |
Σύνολο | 29.971 | 60.466 | |
Τα λοιπά έσοδα/(έξοδα) και λοιπά κέρδη / (ζημιές) αφορούν σε έσοδα ή έξοδα που δε συνδέονται με την εμπορική δραστηριότητα του Ομίλου.
Η κατηγορία «Λοιπά» στα λοιπά λειτουργικά έσοδα και κέρδη περιλαμβάνει ποσά μη εμπορικής φύσης, τα σημαντικότερα από τα οποία αφορούν, την πληρωμή ρήτρας από την Repsol ύψους €2,6 εκατ. (Σημ. 35), την αναστροφή αχρησιμοποίητων προβλέψεων ύψους €5,3 εκατ. (31 Δεκεμβρίου 2020: €7 εκατ.) και έσοδο ύψους €3,1 εκατ. από παροχή υπηρεσιών σχετικά με την τήρηση αποθεμάτων ασφαλείας για το δημόσιο της Βόρειας Μακεδονίας. (31 Δεκεμβρίου 2020: €2,9 εκατ.)
107
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Η κατηγορία «Λοιπά» στα λοιπά λειτουργικά έξοδα και άλλες ζημιές περιλαμβάνει πρόβλεψη για νομικές υποθέσεις της OKTA ύψους €3,2 εκατ. (31 Δεκεμβρίου 2020: €12,7 εκατ. – Σημ. 34) καθώς και αμοιβές ύψους €2,4 εκατ. για νομικές και συμβουλευτικές υπηρεσίες για το έργο της Κοζάνης.
Τα έξοδα που αφορούν Covid-19 ύψους €14,2 εκατ. (31 Δεκεμβρίου 2020: €26,3 εκατ.) περιλαμβάνουν €6,1 εκατ. έξοδα μισθοδοσίας που σχετίζονται κυρίως με τις απαιτούμενες εργασιακές τροποποιήσεις στα διυλιστήρια. (31 Δεκεμβρίου 2020: €6,8 εκατ.), €6,7 εκατ. για μέτρα προστασίας σε όλες τις εγκαταστάσεις του Ομίλου (31 Δεκεμβρίου 2020: €5,1 εκατ.), και €1,5 εκατ. από λοιπά σχετικά έξοδα με τον Covid-19 (31 Δεκεμβρίου 2021: €6 εκατ.). Επιπλέον, ποσό ύψους €8,4 εκατ. σχετίζεται με δωρεές στο σύστημα υγείας κατά την περίοδο που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2021.
Τα έσοδα από ενοίκια αφορούν πρατήρια που έχουν ενοικιαστεί σε εμπόρους.
28 | Χρηματοοικονομικά (έξοδα)/έσοδα – καθαρά |
Έτος που έληξε | ||
31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |
Έσοδα από τόκους | 5.466 | 5.646 |
Έξοδα τόκων | (75.961) | (89.457) |
Λοιπά χρηματοοικονομικά έξοδα | (25.538) | (20.363) |
Χρηματοοικονομικά έξοδα μισθώσεων | (10.090) | (10.914) |
Χρηματοοικονομικά έσοδα / (έξοδα) - καθαρά | (106.123) | (115.088) |
Tόκοι ύψους €3,7 εκατ. (31 Δεκεμβρίου 2020: €3,1 εκατ.) έχουν κεφαλαιοποιηθεί (Σημ. 6).
29 | Ζημιές / κέρδη από συναλλαγματικές διαφορές |
Τα κέρδη από συναλλαγματικές διαφορές ύψους €16 εκατ. για το έτος που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021, προέρχονται κυρίως από την αποτίμηση τραπεζικών λογαριασμών που εκφράζονται σε ξένο νόμισμα (ως επί το πλείστον σε Δολάρια ΗΠΑ) καθώς και από την αποτίμηση των δανειακών υπολοίπων που εκφράζονται σε ξένο νόμισμα. Το αντίστοιχο ποσό για την περίοδο που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2020 ήταν ζημιά ύψους €5 εκατ.
30 | Φόρος Εισοδήματος |
Ο φόρος που αναλογεί στα αποτελέσματα της χρήσης είναι:
Έτος που έληξε | ||
31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |
Φόρος τρέχουσας χρήσης | (8.193) | (5.539) |
Φόρος προηγούμενων χρήσεων | 2.418 | (1.727) |
Αναβαλλόμενος φόρος (Σημ. 19) | (60.141) | 192.367 |
Φόροι | (65.916) | 185.101 |
108
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Ο φόρος που αναλογεί στα λοιπά συνολικά έσοδα είναι:
Έτος που έληξε | ||||||||
31 Δεκεμβρίου 2021 |
| 31 Δεκεμβρίου 2020 | ||||||
Προ Φόρων | Φόρος | Μετά Φόρων | Προ Φόρων | Φόρος | Μετά Φόρων | |||
Λοιπά συνολικά έσοδα από επενδύσεις σε συνδεδεμένες επιχειρήσεις | (3.930) | - | (3.930) | 1.440 | - | 1.440 | ||
Επενδύσεις σε συμμετοχικούς τίτλους | (193) | (156) | (349) | (397) | 88 | (309) | ||
Παράγωγα για αντιστάθμιση ταμειακών ροών | (8.903) | 2.082 | (6.821) | 4.038 | (969) | 3.069 | ||
Συναλλαγματικές διαφορές | 97 | - | 97 | 145 | - | 145 | ||
Αναλογιστικά κέρδη / (ζημιές) από συνταξιοδοτικά προγράμματα καθορισμένων παροχών | (17.876) | 2.622 | (15.254) | (9.651) | 2.270 | (7.381) | ||
Λοιπά συνολικά έσοδα | (30.805) | 4.548 | (26.257) | (4.425) | 1.389 | (3.036) | ||
Ο φορολογικός συντελεστής για τις ανώνυμες εταιρείες στην Ελλάδα για την περίοδο που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021, είναι 22% (31 Δεκεμβρίου 2020: 24%). Αυτό εφαρμόσθηκε σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν.4799/2021, που εκδόθηκε το Μάιο 2021, ο οποίος τροποποίησε τον φορολογικό συντελεστή σε 22% με ισχύ από το φορολογικό έτος 2021 και εφεξής.
Το έξοδο από αναβαλλόμενο φόρο ύψους €60,1 εκατ. που συμπεριλαμβάνεται στη γραμμή του φόρου εισοδήματος, σχετίζεται κυρίως με συμψηφισμό φορολογικών ζημιών που προέκυψαν κατά τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2020 και συμψηφίστηκαν στην τρέχουσα περίοδο. Η αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση του Ομίλου από ζημιές που μεταφέρονται στις επόμενες χρήσεις στις 31 Δεκεμβρίου 2021 ήταν €48,7 εκατ. (31 Δεκεμβρίου 2020: €137,6 εκατ.) Η πλειοψηφία των ζημιών που μεταφέρονται στις επόμενες χρήσεις μπορούν να χρησιμοποιηθούν μέχρι και το 2025. Το έσοδο από αναβαλλόμενο φόρο που συμπεριλαμβάνεται στη γραμμή του φόρου εισοδήματος για το προηγούμενο έτος, σχετίζεται κυρίως με φορολογικές ζημιές ύψους € 137,1 εκατ. που προέκυψαν κατά την περίοδο που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2020 και μεταφέρονται για τις 5 επόμενες χρήσεις.
Βάσει των διατάξεων περί υποκεφαλαιοδότησης, το όριο έκπτωσης των πλεοναζουσών δαπανών τόκων, ορίζεται ως προς συγκεκριμένο ποσοστό επί του φορολογικού EBITDA της εκάστοτε εταιρείας. Η επίδραση στο ποσό της αναβαλλόμενης φορολογίας του Ομίλου, ήταν €39,1 εκατ. (απαίτηση) στις 31 Δεκεμβρίου 2021 (31 Δεκεμβρίου 2020: €24,8 εκατ.). Το ποσό αυτό μπορεί να συμψηφιστεί με μελλοντικά φορολογικά κέρδη, χωρίς χρονικό περιορισμό, σύμφωνα με σχετικές προϋποθέσεις.
Σύμφωνα με τις φορολογικές διατάξεις, οι έλεγχοι στις εταιρείες διενεργούνται ως εξής:
α. Έλεγχοι από τους Ορκωτούς Ελεγκτές – Έκθεση Φορολογικής Συμμόρφωσης
Για τις χρήσεις 2011 και εξής οι ελληνικές εταιρείες που πληρούν συγκεκριμένα κριτήρια, δύνανται να λάβουν «Ετήσιο Φορολογικό Πιστοποιητικό», όπως προβλέπεται από τον Νόμο 2238/1994, Άρθρο 82, παρ. 5 και τον Νόμο 4174/2013, Άρθρο 65A, από το 2014, από τους τακτικούς τους ορκωτούς ελεγκτές-λογιστές, ως προς τη συμμόρφωσή τους με τις διατάξεις της κείμενης φορολογικής νομοθεσίας. Η έκδοση Έκθεσης Φορολογικής Συμμόρφωσης υποκαθιστά, εφόσον πληρούνται οι σχετικές προϋποθέσεις, τον έλεγχο από τη Δημόσια Αρχή, η οποία όμως διατηρεί το δικαίωμα μεταγενέστερου ελέγχου χωρίς να περαιώνει τις φορολογικές της υποχρεώσεις για την οικεία διαχειριστική χρήση, υπό τους περιορισμούς που προβλέπονται στις σχετικές διατάξεις περί παραγραφών.
109
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Όλες οι θυγατρικές εταιρείες του Ομίλου με έδρα την Ελλάδα έχουν λάβει Εκθέσεις Φορολογικής Συμμόρφωσης, με γνώμη χωρίς επιφύλαξη, έως και τη χρήση 2020. H Διοίκηση εκτιμά πως το ίδιο θα ισχύσει και για τη χρήση 2021.
β. Έλεγχοι από τις φορολογικές αρχές
Οι χρήσεις που έχουν ελεγχθεί από τις φορολογικές αρχές για τη μητρική εταιρεία και τις σημαντικότερες θυγατρικές έχουν ολοκληρωθεί ως ακολούθως:
Ονομασία εταιρίας | Οικονομικές χρήσεις που έληξαν έως και | ||
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ | 2011 και η οικονομική χρήση 2014 | ||
ΕΚΟ ΑΒΕΕ | 2010 | ||
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΑΥΣΙΜΑ ΟΡΥΚΤΕΛΑΙΑ (πρωην ΕΚ) | 2011 |
Σύμφωνα με τις σχετικές γενικές διατάξεις, οι χρήσεις έως και το 2015 έχουν παραγραφεί.
Επιπλέον σημειώνεται ότι, οι εταιρείες ΕΚΟ ΑΒΕΕ και ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΑΥΣΙΜΑ ΟΡΥΚΤΕΛΑΙΑ (πρώην ΕΚ), συγχωνεύθηκαν δι’ απορροφήσεως της πρώτης από τη δεύτερη, με ισολογισμό μετασχηματισμού 31/12/2015, που ολοκληρώθηκε στις 31/8/2016.
Ανεξάρτητα από την πιθανότητα διενέργειας μελλοντικών φορολογικών ελέγχων, η Διοίκηση του Ομίλου εκτιμά ότι δεν θα προκύψουν σημαντικές επιπρόσθετες φορολογικές επιβαρύνσεις από τον έλεγχο των μη ελεγμένων φορολογικών χρήσεων από τις φορολογικές αρχές, πέρα από αυτές που αναφέρονται και συμπεριλαμβάνονται ήδη στις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις για την περίοδο που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2021 (Σημείωση 33).
Στις 31 Δεκεμβρίου 2021, το ποσό των εισπρακτέων φόρων εισοδήματος περιλαμβάνει ποσό ύψους €14,0 εκατ. που προπληρώθηκαν από τον Όμιλο σε σχέση με τις επίδικες φορολογικές υποθέσεις για φόρους εισοδήματος, όπως αναφέρεται στις Σημ. 2.21, 4 και 34 (31 Δεκεμβρίου 2020: €32,1 εκατ.). Ο χρόνος ολοκλήρωσης των ως άνω ένδικων μέσων δεν δύναται να προβλεφθεί και ο Όμιλος έχει κατατάξει τα σχετικά ποσά στο κυκλοφορούν ενεργητικό.
110
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Συμφωνία φόρου που υπολογίζεται επί του λογιστικού φορολογητέου κέρδους του Ομίλου και του πραγματικού φόρου εισοδήματος που εμφανίζεται στα αποτελέσματα:
Έτος που έληξε | ||
31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |
Κέρδη/(ζημιές) προ φόρων | 407.073 | (581.716) |
Φόρος βάσει ισχύοντος ελληνικού φορολογικού συντελεστή 22% (2020: 24%) | (89.556) | 139.612 |
Μεταβολή λόγω διαφορετικών φορολογικών συντελεστών στις θυγατρικές εξωτερικού | 3.868 | 1.746 |
Κέρδη/(ζημιές) Ναυτικών Εταιρειών που δεν υπόκεινται σε φόρο | 175 | 484 |
Αναβαλλόμενος φόρος αναφορικά με τη διανομή των μετοχών του ΔΕΣΦΑ από την ΔΕΠΑ | - | - |
Εξοδα που δεν εκπίπτουν για φορολογικούς σκοπούς | (9.367) | 39.832 |
Μεταβολές στην αναβαλλόμενη φορολογία λόγω αλλαγής στο φορολογικό συντελεστή (εκτός ΔΕΣΦΑ) | (2.371) | - |
Αναγνώριση φορολογικών ζημιών προηγούμενων ετών | 161 | 2.337 |
Φορολογικές ζημιές για τις οποίες δεν αναγνωρίζεται αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση | (4.676) | (6.303) |
Μεταβολές στον αναβαλλόμενο φόρο προηγούμενων ετών | 2.589 | 1.159 |
Προσαρμογή λόγω φόρολογίας σε διανεμηθέντα μερίσματα | - | - |
Μεταβολή λόγω εισοδήματος από συνδεδεμένες επιχειρήσεις που δεν υπόκειται σε φορολογία | 21.265 | 7.158 |
Αποαναγνώριση προβλέψεων για τις οποίες δεν είχε αναγνωριστεί αναβαλλόμενος φόρος | - | - |
Διαγραφή αναβαλλόμενης φορολογίας ενεργητικού λόγω παραγραφής φορολογικών ζημιών | - | - |
Προσαρμογή φόρου εισοδήματος προηγούμενων χρήσεων | 3.879 | (1.566) |
Προσαρμογή πρόβλεψης αναβαλλόμενης φορολογίας προηγούμενων χρήσεων | - | - |
Λοιπά | 8.117 | 641 |
Φόροι | (65.916) | 185.101 |
Πραγματικός φορολογικός συντελεστής | 16,2% | (31,8)% |
31 | Κέρδη / ζημιές ανά μετοχή |
Τα βασικά κέρδη ανά μετοχή υπολογίζονται διαιρώντας το καθαρό κέρδος που αναλογεί στους μετόχους της μητρικής εταιρείας με το μέσο σταθμισμένο αριθμό μετοχών κατά τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς, αφαιρουμένου του σταθμισμένου μέσου όρου των ιδίων μετοχών (Σημ. 14). Κατά την 31 Δεκεμβρίου 2021 και 31 Δεκεμβρίου 2020, τα δικαιώματα προαίρεσης επί μετοχών είχαν εξασκηθεί ή λήξει και δεν υπήρχαν ίδιες μετοχές. Τα απομειωμένα κέρδη ανά μετοχή ισούνται με τα βασικά κέρδη ανά μετοχή.
Έτος που έληξε | ||
31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |
Κέρδη / (Ζημιές) ανά μετοχή (σε Ευρώ ανά μετοχή) | 1,10 | (1,30) |
Καθαρά κέρδη / (Zημιές) που αναλογούν σε κοινές μετοχές | 337.444 | (395.827) |
Μέσος αριθμός κοινών μετοχών | 305.635.185 | 305.635.185 |
32 | Μερίσματα |
Στις 27 Φεβρουαρίου 2020, το Διοικητικό Συμβούλιο πρότεινε στη Γενική Συνέλευση των μετόχων τη διανομή τελικού μερίσματος €0,25 ανά μετοχή η οποία εγκρίθηκε προς διανομή στις 24 Ιουνίου 2020. Το ποσό του τελικού μερίσματος για το 2019 ανέρχεται σε €76,4 εκατ. και εξοφλήθηκε τον Ιούλιο 2020.
Το Διοικητικό Συμβούλιο στη συνεδρίαση του στις 25 Φεβρουαρίου 2021, πρότεινε στη Γενική Συνέλευση των μετόχων τη διανομή μερίσματος χρήσης 2020, ποσού €0,10 ανά μετοχή, η οποία εγκρίθηκε προς διανομή στις 30 Ιουνίου 2021. Το συνολικό μέρισμα ανέρχεται σε €30,6 εκ. και εξοφλήθηκε τον Ιούλιο 2021.
111
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Το Διοικητικό Συμβούλιο στη συνεδρίαση του στις 24 Φεβρουαρίου 2022, αποφάσισε να προτείνει προς διανομή κέρδη παρελθουσών χρήσεων ποσού €0,30 ανά μετοχή καθώς και να προτείνει στην Ετήσια Γενική Συνέλευση τελικό μέρισμα ύψους €0,10 ανά μετοχή για τη χρήση 2021. Το συνολικό μέρισμα ανέρχεται σε €122,3 εκατ.. Το τελικό μέρισμα υπόκειται σε έγκριση από την Ε.Γ.Σ. στις 9 Ιουνίου 2022.
Το Διοικητικό Συμβούλιο δεν ενέκρινε κάποια αλλαγή στην πολιτική μερισμάτων του Ομίλου στο σύνολό της και θα επαναξιολογήσει την πληρωμή επιπρόσθετου μερίσματος ή επιπρόσθετου ειδικού μερίσματος εντός του 2022.
33 | Ταμειακές ροές από λειτουργικές δραστηριότητες |
Έτος που έληξε | |||
Σημ. | 31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |
Κέρδη/ (Zημιές) προ φόρων | 407.073 | (581.716) | |
Προσαρμογές για: | |||
Αποσβέσεις και απομειώσεις ενσώματων παγίων και δικαιωμάτων χρήσης παγίων | 6,7 | 249.280 | 247.272 |
Αποσβέσεις και απομειώσεις άυλων περιουσιακών στοιχείων | 8 | 9.485 | 8.717 |
Αποσβέσεις επιχορηγήσεων πάγιου ενεργητικού | 27 | (830) | (1.110) |
Χρηματοοικονομικά έξοδα-καθαρά | 28 | 106.233 | 115.088 |
Κέρδη από συγγενείς επιχειρήσεις | 9 | (96.660) | (29.827) |
Προβλέψεις και διαφορές αποτιμήσεων | 17 | 216.409 | 140.003 |
Συναλλαγματικά κέρδη | 29 | (16.245) | (4.950) |
Αποσβέσεις εξόδων μακροπρόθεσμων συμβολαίων | 27 | (2.320) | 6.240 |
Κέρδη / (ζημιές) περουσιακών στοιχείων διαθεσίμων προς πώληση | (205) | 54 | |
Kέρδη / (ζημιές) από εκποίηση παγίων | 27 | (2.353) | (1.590) |
869.867 | (101.819) | ||
Μεταβολές Κεφαλαίου κίνησης | |||
(Αύξηση) / μείωση αποθεμάτων | (690.373) | 315.524 | |
(Αύξηση) / μείωση απαιτήσεων | (144.076) | 192.071 | |
Αύξηση / (μείωση) υποχρεώσεων | 226.924 | 21.354 | |
(607.526) | 528.949 | ||
Καθαρές ταμειακές ροές από λειτουργικές δραστηριότητες | 262.342 | 427.130 | |
34 | Ενδεχόμενες υποχρεώσεις και νομικές υποθέσεις |
Ο Όμιλος έχει ενδεχόμενες υποχρεώσεις σε σχέση με τραπεζικές και λοιπές εγγυήσεις που έχει δώσει, και σε σχέση με λοιπά θέματα που προκύπτουν στα πλαίσια των εμπορικών του συναλλαγών. Τα πιο σημαντικά ζητήματα παρουσιάζονται στη συνέχεια:
1. Επιχειρηματικά θέματα
α) Εκκρεμείς υποθέσεις
Ο Όμιλος εμπλέκεται σε διάφορες νομικές υποθέσεις και έχει διάφορες υποχρεώσεις σε εκκρεμότητα σχετικές με τις συνήθεις δραστηριότητές του. Με βάση τις διαθέσιμες μέχρι σήμερα πληροφορίες, η Διοίκηση πιστεύει ότι η έκβαση των υποθέσεων αυτών δεν θα έχει σημαντική επίδραση στα αποτελέσματα του Ομίλου ή στην χρηματοοικονομική του θέση και ότι δεν χρειάζονται επιπλέον προβλέψεις, πέραν αυτών που περιλαμβάνονται στις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις.
112
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Δήμοι
Επιπρόσθετα, κατά τη διάρκεια της τρέχουσας και των προηγούμενων χρήσεων καταλογίστηκαν στις εταιρείες του Ομίλου τέλη και πρόστιμα χρήσης υπεδάφους για τη διέλευση αγωγών από τους εκάστοτε Δήμους. Το συνολικό ποσό που έχει καταλογιστεί ανέρχεται σε €53,3 εκατ. στις 31 Δεκεμβρίου 2021 (31 Δεκεμβρίου 2020: €39,4 εκατ.), εξ’ αυτών ποσό ύψους €19,4 εκατ. έχει καταβληθεί και έχει καταχωρηθεί ως απαίτηση στην κατάσταση οικονομικής θέσης στο κονδύλι «Λοιπές Απαιτήσεις» όπως απαιτείται προκειμένου ο Όμιλος να προσφύγει κατά των ανωτέρω καταλογισμών. Αναφορικά με τις υποθέσεις αυτές ο Όμιλος έχει ασκήσει όλα τα ένδικα μέσα και εκτιμά ότι είναι περισσότερο πιθανό να υπάρξει θετική έκβαση για το σύνολο των υποθέσεων αυτών και για τον λόγο αυτό δεν έχει σχηματίσει πρόβλεψη στις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις.
Kατά τη διάρκεια της τρέχουσας και των προηγούμενων χρήσεων, ο Δήμος Ασπροπύργου καταλόγισε τέλη και πρόστιμα υπεδάφους για τη διέλευση αγωγών που διαχειρίζεται η ΕΑΚΑΑ στην οποία η ΕΛΠΕ Α.Ε. κατέχει το 50% του μετοχικού κεφαλαίου. Η εταιρία ΕΑΚΑΑ ενοποιείται με τη μέθοδο της καθαρής θέσης. Στις 31 Δεκεμβρίου 2021, τα συνολικά ποσά που έχουν καταλογιστεί ανέρχονται σε € 6,7 εκατ. (31 Δεκεμβρίου 2020: €6,7 εκατ.). Η ΕΚΑΑ έχει ασκήσει όλα τα ένδικα μέσα και εκτιμά ότι είναι περισσότερο πιθανό να υπάρξει θετική έκβαση στην υπόθεση αυτή.
Επιτροπή ανταγωνισμού
Το 2008 η Επιτροπή Ανταγωνισμού επέβαλε στη ΒΡ ΗΕLLAS A.E. πρόστιμο € 30 εκατ.. Κατά της παραπάνω Απόφασης, η εταιρεία άσκησε ενώπιον του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών την από 24 Δεκεμβρίου 2008 προσφυγή της. Ζήτησε επίσης και επέτυχε την αναστολή πληρωμής του προστίμου μέχρι την έκδοση της αποφάσεως επί της προσφυγής για ποσό € 28 εκατ.. Επί της προσφυγής εκδόθηκε η υπ’ αριθμ. 1494/2011 απόφαση του Διοικητικού Εφετείου, με την οποία έγινε δεκτή η προσφυγή και ακυρώθηκε η απόφαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού. Κατά της αποφάσεως του Διοικητικού Εφετείου, η Επιτροπή Ανταγωνισμού άσκησε την από 26 Οκτωβρίου 2011 αίτηση αναιρέσεως ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας.
Αυτή η αίτηση αναίρεσης ύστερα από πάρα πολλές οίκοθεν αναβολές, συζητήθηκε στις 25 Απριλίου 2018. Το ΣτΕ εξέδωσε την υπ’ αριθ. 1770/2019 απόφασή του, με την οποία δέχεται την αίτηση αναίρεσης και αναπέμπει την υπόθεση για νέα κρίση στο Διοικητικό Εφετείο Αθηνών. Η δίκη έλαβε χώρα μετ’ αναβολή στις 22 Οκτωβρίου 2020, στις δε 2 Νοεμβρίου 2021 εξεδόθη η σχετική απόφαση δια της οποίας έγινε δεκτή η προσφυγή της εταιρείας και ακυρώθηκε η απόφαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού ως προς το σύνολο του επιβληθέντος προστίμου.
Άλλες εκκρεμείς υποθέσεις
Κατά το 2020, ο Όμιλος έλαβε πιστωτικό τιμολόγιο από την εταιρία ΔΕΠΑ Α.Ε. συνολικού ποσού € 7,3 εκατ. σε συνέχεια θετικής έκβασης της προσφυγής της κατά της εταιρίας Botas Petroleum Pipeline Corporation (“Botas”), με την αίρεση ότι το παραπάνω ποσό ενδέχεται να επιστραφεί σε περίπτωση που ευδοκιμήσει η αγωγή ακύρωσης της διαιτητικής απόφασης την οποία έχει ασκήσει ήδη η εταιρία Botas. Ο Όμιλος δε θεωρεί πιθανό ένα τέτοιο ενδεχόμενο και ως εκ τούτου δεν έχει σχηματίσει σχετική πρόβλεψη.
113
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
β) Εγγυητικές επιστολές
Η Εταιρεία έχει εκδώσει εγγυητικές επιστολές προς τράπεζες για δάνεια που αυτές έχουν χορηγήσει σε θυγατρικές και συγγενείς εταιρείες, το ανεξόφλητο υπόλοιπο των οποίων την 31 Δεκεμβρίου 2021 ανερχόταν στο ισόποσο των €783 εκ. (31 Δεκεμβρίου 2020: €1,006 εκατ.). Εξ’ αυτών, ποσό €676 εκ. (31 Δεκεμβρίου 2020: €903 εκ.) έχει συμπεριληφθεί στις ενοποιημένες δανειακές υποχρεώσεις του Ομίλου και εμφανίζεται στα αντίστοιχα κονδύλια των ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων.
Στις 31 Δεκεμβρίου 2021, η μητρική εταιρία είχε δώσει τραπεζικές εγγυητικές επιστολές υπέρ των θυγατρικών και των συνδεδεμένων εταιριών του Ομίλου ύψους €19 εκατ. (31 Δεκεμβρίου 2020: €20,3 εκατ.) και €15,6 εκατ. (31 Δεκεμβρίου 2020: €8,5 εκατ.) αντίστοιχα και εταιρικές εγγυητικές επιστολές ύψους €7,9 εκατ. (31 Δεκεμβρίου 2020: €11,3 εκατ.). Επιπλέον στις 31 Δεκεμβρίου 2021 είχαν δοθεί στα τελωνεία για διακίνηση προϊόντων τελούντων σε αναστολή ενδοομιλικές εταιρικές εγγυητικές επιστολές ύψους €170,3 εκατ. (31 Δεκεμβρίου 2020: €175,8 εκατ.).
γ) Διεθνείς δραστηριότητες
Οι θυγατρικές εξωτερικού του Ομίλου, αντιμετωπίζουν μία σειρά από νομικές υποθέσεις σχετικές κυρίως με μεταβολές στις τοπικές αδειοδοτήσεις ή πρόστιμα από Ανεξάρτητες Διοικητικές Αρχές. Τέτοια περίπτωση είναι και η υπόθεση που αφορά στην αμφισβήτηση του ιδιοκτησιακού καθεστώτος των εγκαταστάσεων δεξαμενών της Jugopetrol A.D. στο Μαυροβούνιο. Η πιθανότητα να υπάρξει για την υπόθεση αυτή εκταμίευση πόρων αξιολογείται ως περιορισμένη. Η Διοίκηση εκτιμά ότι δεν θα προκύψουν επιπρόσθετες υποχρεώσεις ως αποτέλεσμα της εν λόγω υπόθεσης πέραν των προβλέψεων που ήδη συμπεριλαμβάνονται στις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις.
Ως προς την απόφαση της Επιτροπής Προστασίας Ανταγωνισμού της Κύπρου να ξεκινήσει εκ νέου έρευνα για τις πετρελαϊκές εταιρείες εμπορίας (χονδρικής) στην Κύπρο για την περίοδο 1 Οκτωβρίου 2004 ως 22 Δεκεμβρίου 2006. Στις 15 Νοεμβρίου 2017, η εν λόγω Επιτροπή επέβαλλε πρόστιμο ύψους €5 εκατ. στην Εταιρεία. Στις 29 Απριλίου 2021, το αρμόδιο Δικαστήριο έκανε δεκτή την προσφυγή της εταιρείας και ακύρωσε το πρόστιμο. Η Επιτροπή προσέβαλλε την εν λόγω απόφαση, η δε εκδίκαση του ενδίκου μέσου εκκρεμεί. Η άποψη των Δικηγόρων της Hellenic Petroleum Cyprus έχουν την άποψη ότι το εν λόγω ένδικο μέσο θα απορριφθεί.
2. Φορολογικά και τελωνειακά θέματα
Το φορολογικό πλαίσιο και οι φορολογικές πρακτικές στην Ελλάδα, οι οποίες καθορίζουν τη φορολογική βάση για τις συναλλαγές των σημαντικότερων εταιρειών του Ομίλου, ενδέχεται να οδηγήσουν σε εγγενείς αβεβαιότητες, λόγω της πολυπλοκότητάς τους, καθώς και του γεγονότος ότι υπόκεινται σε μεταβολές και εναλλακτικές ερμηνείες από τις αρμόδιες Αρχές σε διαφορετικές χρονικές στιγμές αλλά και μεταξύ διαφορετικών εταιρειών. Ως εκ τούτου, ενδέχεται να υπάρξουν κατηγορίες δαπανών ή χειρισμών διαφόρων ζητημάτων, για τις οποίες μία εταιρεία μπορεί να αξιολογηθεί σε διαφορετική βάση από εκείνη που εφαρμόστηκε κατά τη διάρκεια προετοιμασίας των φορολογικών δηλώσεων ή της σύνταξης των οικονομικών καταστάσεων. Με βάση την εμπειρία του παρελθόντος, οι φορολογικοί έλεγχοι διενεργούνταν από τις Φορολογικές Αρχές, κατά μέσο όρο 5-7 χρόνια μετά την
114
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
υποβολή της φορολογικής δήλωσης. Επιπλέον, στις περιπτώσεις όπου ένας φορολογικός έλεγχος οδηγεί σε διαφορετική εκτίμηση από αυτή της εταιρείας του Ομίλου και ο Όμιλος μετά από εξέταση δεν συμφωνεί με την εκτίμηση του ελέγχου, η διαδικασία επίλυσης του ζητήματος ακολουθεί συνήθως τη δικαστική οδό, διαδικασία η οποία περιλαμβάνει διάφορες φάσεις και ενδέχεται να διαρκέσει αρκετά χρόνια προκειμένου να καταλήξει σε οριστική και αμετάκλητη απόφαση. Μία εταιρεία του Ομίλου δύναται, σύμφωνα με το σχετικό πλαίσιο, να εμπλακεί σε αυτή τη δικαστική διαδικασία εάν και εφόσον καταβάλει προκαταβολικά το 50% του συνολικού φόρου και των προσαυξήσεων που έχουν καταλογιστεί από το φορολογικό έλεγχο.
Όλα τα ανωτέρω οδηγούν σε εγγενείς δυσκολίες αναφορικά με τον προσδιορισμό και τη λογιστική αντιμετώπιση των φορολογικών υποχρεώσεων. Ως αποτέλεσμα, η Διοίκηση έχει υιοθετήσει μια πολιτική αξιολόγησης και διενέργειας εκτιμήσεων που λαμβάνει υπόψη μεταξύ άλλων, ανάλυση ειδικής νομοθεσίας διαθέσιμης κατά τη στιγμή της λογιστικής αντιμετώπισης μιας συναλλαγής, μέσω λήψης εξειδικευμένων νομικών και φορολογικών συμβουλών σε μεμονωμένες περιπτώσεις, εφόσον αυτό κριθεί σκόπιμο, καθώς και αξιοποιώντας την εμπειρία από αποφάσεις προηγούμενων φορολογικών ελέγχων, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών δικαστικών αποφάσεων. Αυτή η διαδικασία εξασφαλίζει ότι οι οικονομικές καταστάσεις αντανακλούν την καλύτερη δυνατή εκτίμηση της Διοίκησης για όλες τις σημαντικές φορολογικές και τελωνειακές υποχρεώσεις, τη δεδομένη χρονική στιγμή.
α) Ανέλεγκτες χρήσεις - Επίδικες φορολογικές υποθέσεις
Όπως εξηγείται και στη Σημείωση 30, στις σημαντικότερες ελληνικές εταιρείες του Ομίλου, έχουν ολοκληρωθεί έλεγχοι από τις Φορολογικές Αρχές, ως εξής:
| ● | Οι χρήσεις έως και το 2015 έχουν παραγραφεί σύμφωνα με τις σχετικές γενικές διατάξεις. Οι Εκθέσεις Φορολογικού Ελέγχου για τις χρήσεις που έληξαν στις 31 Δεκεμβρίου 2010 και 31 Δεκεμβρίου 2011, ελήφθησαν τον Δεκέμβριο του 2017 και υπόκεινται σε νομική αμφισβήτηση από την εταιρεία. Συνοπτικά, οι εκθέσεις αξιώνουν πρόσθετους φόρους ύψους €22,5 εκατ. και πρόστιμα €23,5 εκατ. για κονδύλια που αφορούν σε τέλος χαρτοσήμου, διάφορες μη εκπιπτόμενες δαπάνες και άλλες προσαρμογές φόρου εισοδήματος. Η εταιρεία, αφού μελέτησε τις εκθέσεις των φορολογικών ελέγχων, αμφισβητεί τους επιβληθέντες επιπρόσθετους φόρους και προσαυξήσεις (τα οποία υπερβαίνουν τα ποσά που έχουν ήδη συμπεριληφθεί στις κανονικές φορολογικές δηλώσεις της εταιρείας) και έχει προχωρήσει σε όλες τις προβλεπόμενες από τις σχετικές διατάξεις ενέργειες και ένδικα μέσα προσφυγής κατά αυτών των ποσών. |
Παρά το γεγονός ότι η εταιρεία αμφισβητεί την επιβολή πρόσθετων φόρων, εντούτοις υποχρεούται να καταβάλει το 50% των καταλογισμένων ποσών (φόρων και προστίμων) από τους πιο πάνω φορολογικούς ελέγχους προκειμένου να έχει το δικαίωμα να ασκήσει ένδικα μέσα. Η καταβολή των απαιτούμενων ποσών πραγματοποιήθηκε εντός των προβλεπόμενων προθεσμιών, ενώ τα υπόλοιπα ποσά συμψηφίσθηκαν από τις Αρχές με επιστρεπτέα ποσά φόρων στο σύνολό τους, εντός του 2018. Το σύνολο των ποσών αυτών, εμφανίζεται σε λογαριασμούς της γραμμής «Φόρος εισοδήματος – απαίτηση» αν το ποσό αφορά φόρο εισοδήματος ή της γραμμής «Πελάτες
115
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
και λοιπές απαιτήσεις» αν το ποσό αφορά άλλους φόρους, καθώς η Εταιρία εκτιμά ότι θα επιτύχει στις προσφυγές της. Όσον αφορά τις προσαυξήσεις, οι Εκθέσεις αξιώνουν ποσό ίσο με το 120% του αρχικού φόρου, αντί του προβλεπόμενου 50%. Το ποσό αυτό αμφισβητείται επίσης δικαστικά από την εταιρεία.
Επί των παραπάνω προσφυγών, εκδόθηκαν το Μάρτιο 2021 οι Αποφάσεις του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών, σύμφωνα με τις οποίες συνοπτικά: διαγράφονται καταλογισθείσες λογιστικές διαφορές και πρόσθετοι φόροι και επιστρέφεται συνολικό ποσό ύψους € 18,2 εκατ., επιπλέον, όσον αφορά στο χαρτόσημο, γίνονται δεκτές εν μέρει οι προσφυγές και επιστρέφονται πρόσθετοι φόροι ύψους 3,8 εκατ..
Η εταιρεία έχει προβεί στην άσκηση αναιρέσεων, στο βαθμό που δεν έγιναν δεκτές οι προσφυγές της και πιστεύει ότι το αποτέλεσμα αυτών θα είναι υπέρ της.
Επί του παρόντος, έχει ληφθεί εντολή ελέγχου για τη χρήση που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2012, η οποία σύμφωνα με τις γενικές διατάξεις, έχει παραγραφεί.
Εντός του Μαρτίου 2020, ελήφθη νέα εντολή ελέγχου, για έλεγχο των χρήσεων 2014 έως και 2017, ο οποίος σχετίζεται με συγκεκριμένα φορολογικά θέματα. Η σχετική Έκθεση Ελέγχου επιδόθηκε τον Φεβρουάριο 2021 χωρίς ευρήματα. Επιπλέον, εντός του Ιουλίου του 2020, ελήφθη νέα εντολή τακτικού ελέγχου για τη χρήση 2014, για το σύνολο των φορολογικών θεμάτων. Ο έλεγχος αυτός ολοκληρώθηκε και εντός του Δεκεμβρίου 2020 κοινοποιήθηκαν τα οριστικά φύλλα και Εκθέσεις Ελέγχου. Συνοπτικά, οι εκθέσεις αξιώνουν πρόσθετα ποσά ύψους € 16,2 εκατ., προστίμου € 8,1 εκατ. και προσαυξήσεων €9,5 εκατ., για κονδύλια που αφορούν σε τέλος χαρτοσήμου, ενώ διάφορες μη εκπιπτόμενες δαπάνες και άλλες προσαρμογές φόρου εισοδήματος, δεν δημιουργούν πρόσθετη οφειλή, καθότι η χρήση 2014 είναι ζημιογόνος. Η εταιρεία, μελέτησε τις αντίστοιχες εκθέσεις και αμφισβητεί τα επιβληθέντα επιπρόσθετα ποσά και προσαυξήσεις. Εντός του Ιανουαρίου 2021 η εταιρεία προέβη στην κατάθεση ενδικοφανούς προσφυγής, καταβάλλοντας το προβλεπόμενο ποσό προβεβαίωσης 50% ύψους €16,9 εκατ., ασκώντας όλες τις προβλεπόμενες από τις σχετικές διατάξεις ενέργειες και ένδικα μέσα κατά των παραπάνω ποσών. Το υπόλοιπο 50% καταβλήθηκε μέσω συμψηφισμού, οπότε έχει πλέον καταβληθεί το σύνολο των καταλογισθέντων ποσών.
Η Εταιρεία θεωρεί ότι θα δικαιωθεί στην άσκηση των προσφυγών της και τα εν λόγω ποσά θα ανακτηθούν.
Ομοίως, οι δύο κύριες θυγατρικές λιανικής εμπορίας στην Ελλάδα, οι οποίες κατά τη διάρκεια του 2016 συγχωνεύθηκαν, έχουν ελεγχθεί ως εξής:
| ● | Η εταιρεία Ελληνικά Καύσιμα Α.Ε. έχει ελεγχθεί έως και τη χρήση που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2011, ενώ έχουν ληφθεί εντολές ελέγχου για τις επόμενες χρήσεις έως και εκείνη που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2013, οι οποίες σύμφωνα με τις γενικές διατάξεις έχουν παραγραφεί. Οι πιο πρόσφατες Εκθέσεις Φορολογικού Ελέγχου για το 2010 και το 2011 παραδόθηκαν τον Δεκέμβριο του 2017 και αξιώνουν πρόσθετους φόρους ύψους €1,6 εκατ. και προσαυξήσεις ύψους €1,9 εκατ. για παρόμοιους λόγους με την ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ , όπως αναφέρονται ανωτέρω. Η διαδικασία |
116
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
| που ακολουθήθηκε είναι ακριβώς η ίδια με εκείνη που περιγράφεται παραπάνω για την ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ και η θυγατρική έχει ήδη προχωρήσει στις σχετικές νομικές ενέργειες. |
Μετά την εκδίκαση των σχετικών υποθέσεων, εκδόθηκαν εντός του 3ου τριμήνου 2019, οι αντίστοιχες Αποφάσεις του Διοικητικού Εφετείου, με τις οποίες: για τις μεν υποθέσεις χαρτοσήμου, ύψους € 3,4 εκατ. δικαιώνεται η εταιρεία και διατάσσεται η επανεκκαθάριση και επιστροφή των αντίστοιχων καταβληθέντων ποσών, που έχει ήδη ολοκληρωθεί, ενώ για την υπόθεση ΦΑΠ 2010 ύψους € 0,1 εκατ., για την οποία δεν έγινε δεκτή η προσφυγή μας, η εταιρεία άσκησε αναίρεση.
| ● | Η εταιρεία ΕΚΟ ΑΒΕΕ έως και τη χρήση που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2010, ενώ έχει ληφθεί εντολή ελέγχου για τη χρήση που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2012, η οποία σύμφωνα με τις γενικές διατάξεις έχει παραγραφεί. Οι πιο πρόσφατες Εκθέσεις Φορολογικού Ελέγχου για το 2008, το 2009 και το 2010 παραδόθηκαν το Φεβρουάριο του 2018 και αξιώνουν πρόσθετα τέλη χαρτοσήμου ύψους €4,1 εκατ. και πρόστιμα ύψους €3,5 εκατ. Η διαδικασία που ακολουθήθηκε είναι ακριβώς η ίδια με εκείνη που περιγράφεται παραπάνω για την ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ και η θυγατρική έχει ήδη προχωρήσει στις σχετικές νομικές ενέργειες. |
Μετά την εκδίκαση των σχετικών υποθέσεων, κοινοποιήθηκαν εντός του 1ου τριμήνου 2020, οι αντίστοιχες Αποφάσεις του Διοικητικού Εφετείου, με τις οποίες δικαιώνεται η εταιρεία και διατάσσεται η επανεκκαθάριση και επιστροφή των αντίστοιχων καταβληθέντων ποσών, που έχει ήδη ολοκληρωθεί.
Παρά το γεγονός ότι οι εταιρείες αμφισβητούν την επιβολή πρόσθετων φόρων, εντούτοις υποχρεούνται να καταβάλουν το 50% των καταλογισμένων ποσών (φόρων και προστίμων) από τους πιο πάνω φορολογικούς ελέγχους προκειμένου να έχουν το δικαίωμα να ασκήσουν ένδικα μέσα. Η καταβολή των απαιτούμενων ποσών πραγματοποιήθηκε εντός των προβλεπόμενων προθεσμιών, ενώ τα υπόλοιπα ποσά έχουν συμψηφισθεί από τις Αρχές με επιστρεπτέα ποσά φόρων στο σύνολό τους εντός του 2018. Το σύνολο των ποσών που πληρώθηκαν ή συμψηφίσθηκαν, εμφανίζεται σε λογαριασμούς Απαιτήσεων των ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων, καθώς η Εταιρία εκτιμά ότι θα επιτύχει στις προσφυγές της.
Η Διοίκηση πιστεύει ότι δεν θα προκύψουν σημαντικές φορολογικές επιβαρύνσεις είτε από μελλοντικούς φορολογικούς ελέγχους είτε από την έκβαση των επίδικων υποθέσεων, πέραν αυτών που αναφέρονται και συμπεριλαμβάνονται ήδη στις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις για το έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2021. Ο Όμιλος έχει αναγνωρίσει οποιεσδήποτε προκαταβολές σχετικές με φόρους και πρόστιμα, που αφορούν σε παλαιότερες διαφορές με τις φορολογικές αρχές, στις λοιπές απαιτήσεις, στον βαθμό που εκτιμά ότι τα ποσά αυτά θα είναι τελικά ανακτήσιμα
Σημειώνεται ότι σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις, για τις χρήσεις 2011 έως και τη χρήση που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2020, οι Ελληνικές εταιρείες του Ομίλου έλαβαν από τους τακτικούς τους Ορκωτούς Ελεγκτές-Λογιστές «Ετήσιο Φορολογικό Πιστοποιητικό» με γνώμη χωρίς επιφύλαξη, όπως
117
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
προβλέπεται από τον Νόμο 2238/1994, Άρθρο 82, παρ. 5 και το Νόμο 4174/2013, άρθρο 65Α. H Διοίκηση εκτιμά πως το ίδιο θα ισχύσει και για τη χρήση 2021.
β) Καταλογιστικές πράξεις τελωνείων
Τελωνειακά «ελλείματα»
Εντός του 2008, παρελήφθησαν από το Τελωνείο καταλογιστικές πράξεις συνολικού ύψους περίπου €40 εκατ. για φερόμενα τελωνειακά «ελλείμματα» των φορολογικών αποθηκών της Εταιρείας για συγκεκριμένες περιόδους μεταξύ των ετών 2001 – 2005. Η Εταιρεία προσέφυγε κατά των σχετικών πράξεων ενώπιον του Διοικητικού Πρωτοδικείου, και η Διοίκηση θεωρεί ότι η υπόθεση θα έχει θετική κατάληξη μετά την ολοκλήρωση της δικαστικής διαδικασίας.
Ανεξάρτητα από την κατάθεση των παραπάνω προσφυγών, το Τελωνείο προχώρησε σε παρακράτηση ποσού €54 εκατ. (σύνολο καταλογισθέντων ποσών πλέον προσαυξήσεων) βεβαιωμένων επιστροφών Φ.Π.Α (Σημ.12). Η Εταιρεία κατέθεσε δύο προσφυγές κατά της φορολογούσας αρχής και κατά του Τελωνείου, ενώπιον των Διοικητικών Πρωτοδικείων Αθηνών και Πειραιώς αντίστοιχα. Το Πρωτοδικείο Αθηνών εξέδωσε απόφαση με την οποία δικαιώνει την Εταιρεία, απορρίπτοντας την εν λόγω παρακράτηση ως μη νόμιμη. Η προσφυγή κατά της καταλογιστικής πράξης 935/2008 ύψους € 3,5 εκατ. έχει εκδικασθεί σε πρώτο βαθμό χωρίς να γίνει δεκτή, η εταιρεία άσκησε αναίρεση η οποία είχε οριστεί στις 9 Ιουνίου 2021 αλλά αναβλήθηκε για τις 15 Δεκεμβρίου 2021. Το Νοέμβριο 2020 εκδικάσθηκε ενώπιον του Διοικητικού Εφετείου Πειραιά, η προσφυγή κατά της καταλογιστικής πράξης 989/2008 ύψους € 35,7 εκατ. και αναμένεται η έκδοση απόφασης. Η Εταιρεία εκτιμά ότι θα μπορέσει να ανακτήσει τα ανωτέρω ποσά.
Λοιπά τελωνειακά θέματα
Στο Συμβούλιο της Επικρατείας Ενώπιον των Διοικητικών Δικαστηρίων ουσίας ή του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) εκκρεμούν αναιρέσεις κατά αποφάσεων Διοικητικών Δικαστηρίων ουσίας για διάφορες υποθέσεις συμψηφιστικών ατελειών αναφορικά με περιπτώσεις εικονικών ανεφοδιασμών πετρελαϊκού προϊόντος από πρατηριούχους. Επίσης έχουν εκδοθεί και κάποιες αποφάσεις του ΣτΕ επί παρομοίων υποθέσεων οι οποίες είτε απορρίπτουν αναιρέσεις της εταιρείας ΕΚΟ, είτε κάνουν δεκτές τις αναιρέσεις του Δημοσίου και αναπέμπουν στο Διοικητικό Εφετείο για νέα κρίση επί της ουσίας και οι οποίες είτε βρίσκονται σε φάση αναίρεσης ή αναίρεσης μετ’ αναπομπής από την εταιρεία ΕΚΟ, είτε σε φάση αναίρεσης από το Ελληνικό Δημόσιο. Το συνολικό ποσό που έχει καταλογιστεί ανέρχεται σε €13,9 εκατ., ενώ ποσό ύψους €13,3 εκατ. έχει καταβληθεί και έχει καταχωρηθεί ως απαίτηση στις ενδιάμεσες συνοπτικές ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις (31 Δεκεμβρίου 2020: €13,3 εκατ.).
Αναφορικά με τις υποθέσεις της ΕΚΟ, ο Όμιλος έχει προχωρήσει σε προσφυγή ενώπιον του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου («ΕΔΔΑ»), καθώς η Εταιρεία φρονεί ότι οι εν λόγω εις βάρος της αποφάσεις του ΣτΕ αντίκεινται στις διατάξεις της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ). Το ΕΔΔΑ γνωστοποίησε στην ΕΚΟ ότι η προσφυγή της είναι παραδεκτή και θα εκδικαστεί επί της ουσίας.
118
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Στα πλαίσιο αυτό, η Διοίκηση του Ομίλου εκτιμά ότι οι πιθανότητες ευνοϊκής κρίσης για την ΕΚΟ από τα υπερεθνικά Δικαστήρια είναι σημαντικές, κάτι το οποίο θα έχει ως αποτέλεσμα την ευνοϊκή μεταβολή της διαμορφωθείσας νομολογίας του ΣτΕ και υπό αυτήν την έννοια, ότι είναι περισσότερο πιθανό να υπάρξει θετική έκβαση επί των ανωτέρω υποθέσεων και για το λόγο αυτό δεν έχει σχηματισθεί σχετική πρόβλεψη στις οικονομικές καταστάσεις του Ομίλου.
Εντός του 2019, οι τελωνειακές αρχές της Βόρειας Μακεδονίας, πραγματοποίησαν έλεγχο στην ΟΚΤΑ, αναφορικά με το φόρο κατανάλωσης στις εισαγωγές eurodiesel για τις χρήσεις 2014-2018. Θεώρησαν ότι, ο φόρος κατανάλωσης που αφορά τις εισαγωγές αυτές, δεν έχει υπολογισθεί ορθά και εξέδωσαν σχετικές αποφάσεις για τη χρήση 2014, καταλογίζοντας επιπλέον συνολικό ποσό € 380 χιλ., το οποίο καταβλήθηκε τον Ιανουάριο του 2020. Η εταιρεία άσκησε σχετικές προσφυγές εντός του 2019, ζητώντας την πλήρη ακύρωση των καταλογισμών, θεωρώντας ότι οι τελωνειακές αρχές προέβησαν σε ουσιώδεις παρατυπίες, μη τεκμηρίωση της υπόθεσης και μη ορθή εφαρμογή των διατάξεων. Από τον Ιούλιο 2020 μέχρι και τον Δεκέμβριο 2021, επιδόθηκαν νέες αποφάσεις για τις χρήσεις 2015, 2016 και 2017, καταλογίζοντας επιπλέον συνολικό ποσό € 13,5 εκατ.. Η OKTA άσκησε σχετικές προσφυγές εντός των προβλεπόμενων προθεσμιών, ζητώντας την πλήρη ακύρωση όλων των καταλογισμών, για τους ίδιους λόγους. Στις 31 Δεκεμβρίου 2021, περιλαμβάνεται στην ενοποιημένη κατάσταση οικονομικής θέσης πρόβλεψη ύψους 15,9 εκατ. ευρώ (31 Δεκεμβρίου 2020: 12,7 εκατ. ευρώ) που αντιπροσωπεύει την καλύτερη εκτίμηση του Ομίλου για τις πιθανές μελλοντικές ταμειακές εκροές έναντι της έκθεσής του σε αυτήν την αβέβαιη φορολογική θέση. To ανώτερο ποσό που μπορεί να επιβληθεί στον Όμιλο από τις τελωνειακές αρχές, ανέρχεται σε € 17,8 εκατ. και αποτελείται από φόρους κατανάλωσης, τόκους και Φ.Π.Α. Ο Όμιλος διατηρεί τη θέση του ότι ενήργησε σε πλήρη συμμόρφωση με όλους τους σχετικούς νόμους και διατάξεις, καθώς και σύμφωνα με τις ληφθείσες γνώμες των εμπειρογνωμόνων, προτίθεται δε να αμφισβητήσει την απόφαση αυτή, εξαντλώντας κάθε ένδικο μέσο σε τοπικό και ει δυνατόν σε διεθνές επίπεδο.
35 | Δεσμεύσεις και συμβατικές υποχρεώσεις |
(α) Δεσμεύσεις για κεφαλαιουχικές επενδύσεις
Οι σημαντικότερες συμβατικές υποχρεώσεις του Ομίλου αφορούν κυρίως δεσμεύσεις για το φωτοβολταϊκό έργο στην ευρύτερη περιοχή της Κοζάνης καθώς και την αναβάθμιση των διυλιστηρίων που ανέρχονται σε €61 εκατ. στις 31 Δεκεμβρίου 2021(31 Δεκεμβρίου 2020: €154 εκατ., όπου το μεγαλύτερο μέρος του ποσού σχετίζεται με το φωτοβολταϊκό έργο στην ευρύτερη περιοχή της Κοζάνης και με την αναβάθμιση των διυλιστηρίων).
(β) Δεσμεύσεις για έρευνα υδρογονανθράκων
Το ποσό των συμβατικών υποχρεώσεων του Ομίλου για έρευνα υδρογονανθράκων είναι €4,3 εκατ. (31 Δεκεμβρίου 2020: €24,5 εκατ.). Ο Όμιλος δε σκοπεύει να προχωρήσει σε περαιτέρω ερευνητικές δραστηριότητες σε ορισμένες χερσαίες περιοχές και θα επιστρέψει τα αντίστοιχα δικαιώματα στο Ελληνικό Κράτος. Ο Όμιλος έχει λάβει νομική έκθεση που επιβεβαιώνει ότι η επιστροφή των συγκεκριμένων αδειών είναι σύμφωνη με τους συμβατικούς όρους και δεν προκύπτει κάποια
119
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
πρόσθετη υποχρέωση. Επομένως, τα ποσά αυτά δεν περιλαμβάνονται στις δεσμεύσεις και στις συμβατικές υποχρεώσεις που γνωστοποιούνται στις 31 Δεκεμβρίου 2021.
(γ) Ενέγγυες πιστώσεις
Ο Όμιλος είναι πιθανόν να δεχθεί αίτημα από προμηθευτές ώστε να παράσχει τραπεζικές ενέγγυες πιστώσεις, με στόχο να επιτύχει ευνοϊκότερους όρους συναλλαγής και πίστωσης. Στις περιπτώσεις όπου έχει ήδη καταχωρηθεί η υποχρέωση στις οικονομικές καταστάσεις, δεν χρειάζεται περαιτέρω γνωστοποίηση της συγκεκριμένης δέσμευσης. Στις περιπτώσεις όπου η συναλλαγή πραγματοποιείται μετά την ημερομηνία Ισολογισμού, ο Όμιλος δεν είναι υπόχρεος να διακανονίσει την ενέγγυα πίστωση εντός της περιόδου, άρα δεν αναγνωρίζεται και η αντίστοιχη υποχρέωση.
(δ) Σύμβαση δικαιώματος πώλησης και αγοράς αποθέματος πετρελαίου
Η εταιρεία ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ έχει συνάψει συμβάσεις δικαιωμάτων αγοράς και πώλησης που της δίνουν το δικαίωμα να αγοράσει απόθεμα πετρελαίου, από τη συνδεδεμένη εταιρία OTSM. Τα δικαιώματα πώλησης και αγοράς μπορούν να ασκηθούν από τα συμβαλλόμενα μέρη σε οποιαδήποτε χρονική στιγμή πριν τη λήξη τους υπό ορισμένες προϋποθέσεις. Η τρέχουσα αξία αποτίμησης αυτών των δικαιωμάτων είναι ασήμαντη γιατί οι όροι της σύμβασης έχουν καθοριστεί έτσι ώστε οι σχετικές συναλλαγές να εκτελεσθούν με τρέχουσες τιμές με συνέπεια να έχουν μηδενική επίδραση σε οποιαδήποτε χρονική στιγμή άσκησης των δικαιωμάτων.
36 | Συναλλαγές με συνδεδεμένα μέρη |
Στη Ενοποιημένη Κατάσταση Συνολικών Εισοδημάτων συμπεριλαμβάνονται έσοδα, δαπάνες και έξοδα, τα οποία προκύπτουν από τις συναλλαγές μεταξύ του Ομίλου και συνδεδεμένων μερών. Τέτοιες συναλλαγές περιλαμβάνουν κυρίως πωλήσεις και αγορές των αγαθών και υπηρεσιών στο πλαίσιο της συνήθους λειτουργίας του Ομίλου.
Συναλλαγές έχουν πραγματοποιηθεί με τις ακόλουθες συγγενείς εταιρείες:
α) Συγγενείς Εταιρείες και κοινοπραξίες του Ομίλου που ενοποιούνται με τη μέθοδο της καθαρής θέσης:
| ● | Εταιρεία Αγωγού Καυσίμων Αεροδρομίου Αθηνών Α.Ε. (EAKAA) |
| ● | ΔΕΠΑ Εμπορίας Α.Ε. (πρώην Δημόσια Επιχείρηση Αερίου Α.Ε. – ΔΕΠΑ Α.Ε.) |
| ● | ΔΕΠΑ Υποδομών Α.Ε. |
| ● | ΔΕΠΑ Διεθνών Έργων Α.Ε. |
| ● | Elpedison B.V. |
| ● | Spata Aviation Fuel Company S.A. (SAFCO) |
| ● | ΕΛΠΕ Θράκη Α.Ε. (Εκκαθαρίστηκε τον Απρίλιο 2020) |
| ● | D.M.E.P HOLDCO |
| ● | VLPG Plant Ltd |
120
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Έτος που έληξε | ||
31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |
Χρεώσεις σε συνδεδεμένες επιχειρήσεις (πωλήσεις) | ||
Συνδεδεμένες εταιρείες | 124.683 | 985.957 |
Κοινοπραξίες | 63.187 | 1.151 |
Σύνολο | 187.870 | 987.108 |
Χρεώσεις από συνδεδεμένες επιχειρήσεις (κόστος πωληθέντων) | ||
Συνδεδεμένες εταιρείες | 559.802 | 751.131 |
Κοινοπραξίες | 129.888 | 49.843 |
Σύνολο | 689.690 | 800.974 |
31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |
Υπόλοιπο σε συνδεδεμένες επιχειρήσεις | ||
Συνδεδεμένες εταιρείες | 15.768 | 8.146 |
Κοινοπραξίες | 134 | 17.584 |
Σύνολο | 15.902 | 25.730 |
Υπόλοιπο από συνδεδεμένες επιχειρήσεις | ||
Συνδεδεμένες εταιρείες | 9.609 | 52.313 |
Κοινοπραξίες | 48.349 | 614 |
Σύνολο | 57.958 | 52.927 |
Η μητρική εταιρεία έχει εκδώσει επιστολές διαβεβαιώσεων και εγγυητικές επιστολές προς τρίτους και τράπεζες για δάνεια που αυτές έχουν χορηγήσει στην Elpedison S.A., που είναι 100% θυγατρική της Elpedison B.V., το ανεξόφλητο υπόλοιπο των οποίων την 31 Δεκεμβρίου 2021 ανερχόταν στο ισόποσο των €106 εκατ. (31 Δεκεμβρίου 2020: €111 εκατ.).
β) Συνδεδεμένα μέρη που τελούν υπό κοινό έλεγχο με τον Όμιλο λόγω της κοινής συμμετοχής του Ελληνικού Δημοσίου και παρουσιάζουν σημαντικές συναλλαγές με τον Όμιλο:
| ● | Δημόσια Επιχείρηση Ηλεκτρισμού A.Ε. (ΔΕΗ) |
| ● | Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις |
| ● | Οδικές Συγκοινωνίες Α.Ε. (ΟΣΥ) |
| ● | Λιγνιτική Μεγαλόπολης Α.Ε. |
| ● | Λιγνιτική Μελίτης Α.Ε. |
| ● | Διαχειριστής Ελληνικού Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας Α.Ε. (ΔΕΔΔΗΕ) |
| ● | Διαχειριστής Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου Α.Ε. (ΔΕΣΦΑ) |
Για τη χρήση που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2021, οι συναλλαγές και τα υπόλοιπα του Ομίλου με τα παραπάνω μέρη ήταν τα εξής:
| ● | Πωλήσεις του Ομίλου €231 εκατ. (31 Δεκεμβρίου 2020: €220 εκατ.) |
| ● | Αγορές του Ομίλου €35 εκατ. (31 Δεκεμβρίου 2020: €49 εκατ.) |
| ● | Απαιτήσεις €37 εκατ. (31 Δεκεμβρίου 2020: €38 εκατ.) |
| ● | Δεν υπήρχαν Υποχρεώσεις κατά τη περίοδο που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2021 (31 Δεκεμβρίου 2020: €16 εκατ.). |
121
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
γ) Ο Όμιλος διοικείται από τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου (Εκτελεστικά και Μη Εκτελεστικά Μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ) και από τους Γενικούς Διευθυντές. Οι αμοιβές που καταβλήθηκαν ή έχουν λογισθεί προς τους ανωτέρω αναλύονται ως εξής:
Έτος που έληξε | ||||
31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |||
Αμοιβές | 5.633 | 4.667 | ||
Παροχές λόγω εξόδου από την υπηρεσία | 185 | 149 | ||
Σύνολο | 5.818 | 4.816 | ||
δ) Ο Όμιλος συμμετέχει στις ακόλουθες από κοινού ελεγχόμενες δραστηριότητες με τρίτους σχετικές με την έρευνα και παραγωγή υδρογονανθράκων στην Ελλάδα:
Ο Όμιλος έχει 50% συμμετοχή ως Διαχειριστής, μέσω της θυγατρικής εταιρείας ΕΛΠΕ ΠΑΤΡΑΙΚΟΣ στο επιχειρηματικό σχήμα την Energean International E&P S.p.A. (50%) για τη θαλάσσια περιοχή του Πατραϊκού Κόλπου (δυτικά). Τον Νοέμβριο 2021, ο Ανάδοχος γνωστοποίησε στον Εκμισθωτή την παραίτηση του από τα δικαιώματα έρευνας λόγω ανυπαίτιας αδυναμίας του για την εκτέλεση του έργου.
Τον Δεκέμβριο 2021 υπεγράφη η Συμφωνία Αποχώρησης με την εταιρεία “Repsol Greece Ionian S.L.” σύμφωνα με την οποία η ισπανική εταιρεία μεταβιβάζει το 50% των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων της Σύμβασης Μίσθωσης της περιοχής του Ιονίου καθώς και τη διαχείριση στην εταιρεία ΕΛΠΕ ΙΟΝΙΟ. Έπειτα από την έγκριση του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας στις 31 Δεκεμβρίου 2021 για την μεταβίβαση του 50% των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων και την έγκριση από την Ελληνική Διαχειριστική Εταιρεία Υδρογονανθράκων (ΕΔΕΥ) για τη μεταβολή Εντολοδόχου στις 31 Δεκεμβρίου 2021, η ΕΛΠΕ ΙΟΝΙΟ, με ισχύ από 10 Ιανουαρίου 2022, έγινε ο Εκμισθωτής με 100% συμμετοχή στο Μπλοκ.
122
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
37 | Κύριες θυγατρικές, συγγενείς εταιρείες και κοινοπραξίες που ενοποιούνται στις οικονομικές καταστάσεις |
123
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
| ● | Το Νοέμβριο 2021, η εταιρεία ΕΛΠΕ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Α.Ε. προέβη στη σύσταση της εταιρίας ΕΛΠΕ Ανανεώσιμα Αιολικά Πάρκα Ευβοίας Μονοπρόσωπη Α.Ε. (100% θυγατρική). Το μετοχικό κεφάλαιο της νέας εταιρίας ανέρχεται σε €100 χιλιάδες. |
| ● | Το Νοέμβριο 2021, η εταιρεία ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ Α.Ε προέβη στη σύσταση της εταιρίας HELPE Digital S.A. (100% θυγατρική). Το μετοχικό κεφάλαιο της νέας εταιρίας ανέρχεται σε €21,3 εκατ. |
| ● | Στις 30 Νοεμβρίου 2021, η συγγενής εταιρεία ΔΕΠΑ Υποδομών μεταφέρθηκε ως «Περιουσιακά στοιχεία διαθέσιμα προς πώληση» (Σημ. 14). |
| ● | Το Δεκέμβριο 2021, η εταιρεία EKO Logistics LTD (πρώην Yugen LTD) αγόρασε το 32% των μετοχών της εταιρείας VLPG Plant Ltd στην Κύπρο. Το κόστος των μετοχών της κοινοπραξίας VLPG ανήλθε σε €2,4 εκατ. και λογιστικοποιήθηκε ως συγγενής εταιρεία. |
| ● | Το Δεκέμβριο 2021, η νεοσύστατη εταιρεία εταιρίας ΕΛΠΕ Ανανεώσιμα Αιολικά Πάρκα Ευβοίας Μονοπρόσωπη Α.Ε., ολοκλήρωσε την εξαγορά δύο εταιρειών αιολικών πάρκων στην περιοχή Εύβοιας από την EREN Ελλάς Α.Ε., την Αιολική Ενεργειακή Ευβοίας Α.Ε. και την Αιολική Ενεργειακή Αχλαδότοπος Α.Ε., με συνολική προγραμματισμένη εγκατεστημένη ισχύς 37,2 MW. Το συνολικό τίμημα καθαρό από χρηματικά διαθέσιμα που αποκτήθηκαν ήταν €79 εκατ.. |
| ● | Κατά τη διάρκεια της χρήσης 2021, λύθηκαν οι παρακάτω πέντε εταιρείες του Ομίλου: |
124
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
38 | Γεγονότα μετά την ημερομηνία Ισολογισμού |
Στο πλαίσιο του εταιρικού μετασχηματισμού του Ομίλου ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ και σε συνέχεια των αποφάσεων της της Έκτακτης Γενικής Συνέλευσης των Μετόχων της 10.12.2021, στις 3 Ιανουαρίου 2022, εγκρίθηκε -δυνάμει της υπ’ αριθ. 142903/03.01.2022 απόφασης του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων και καταχωρήθηκε στο Γενικό Εμπορικό Μητρώο (Γ.Ε.ΜΗ.) στις 03.01.2022 με Κωδικό Αριθμό Καταχώρησης 2767913- η διάσπαση της ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ Α.Ε., με απόσχιση του κλάδου διύλισης, εφοδιασμού και πωλήσεων πετρελαιοειδών και πετροχημικών με σύσταση νέας ανώνυμης εταιρείας, κατ’ εφαρμογή των διατάξεων των άρθρων 57 και 59-74 του ν. 4601/2019 και του Ν. 4548/2018.
Σαν αποτέλεσμα των παραπάνω, συστάθηκε νέα ανώνυμη εταιρεία, με την επωνυμία «ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΙΥΛΙΣΗΣ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΠΩΛΗΣΕΩΝ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΕΙΔΩΝ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΧΗΜΙΚΩΝ», με διακριτικό τίτλο «ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ Δ.Ε.Π.Π.Π. Α.Ε.» και εγκρίθηκε το καταστατικό της.
Η ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ Α.Ε. κατέστη μοναδική μέτοχος της Επωφελούμενης «ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ Δ.Ε.Π.Π.Π. Α.Ε.», λαμβάνοντας το σύνολο των μετοχών της, ήτοι 130.100.000 κοινές ονομαστικές μετοχές, ονομαστικής αξίας €10 εκάστη.
Τέλος, τροποποιήθηκαν τα άρθρα 1 (επωνυμία), 4 (σκοπός) και η παράγραφος 4 του άρθρου 19 (Διοικητικό Συμβούλιο) του καταστατικού της Διασπώμενης, σύμφωνα με την από 10.12.2021 απόφαση της Έκτακτης Γενικής Συνέλευσης των μετόχων της. Η νέα επωνυμία της ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ Α.Ε. είναι «ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ» και ο διακριτικός της τίτλος: «ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.», ενώ οι μετοχές της παραμένουν εισηγμένες στην Κύρια Αγορά του Χρηματιστηρίου Αθηνών.
Τα πρόσφατα γεωπολιτικά γεγονότα στην Ουκρανία, οι στρατιωτικές ενέργειες από τη Ρωσία και η ενδεχόμενη απάντηση των ευρωπαϊκών χωρών και των Ηνωμένων Πολιτειών με τη μορφή οικονομικών κυρώσεων θα μπορούσαν να επηρεάσουν τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας και τις οικονομικές εξελίξεις γενικότερα και ειδικά για τον Όμιλο. Aν και ο Όμιλος προμηθεύεται αργό πετρέλαιο από τη Ρωσία, η τροφοδοσία των διυλιστηρίων του Ομίλου μπορεί να αντικατασταθεί με άλλους τύπους αργού πετρελαίου, εάν απαιτηθεί, χωρίς να επηρεαστεί η λειτουργία των διυλιστηρίων. Επιπλέον, τους τελευταίους μήνες και μετά την αύξηση των τιμών του φυσικού αερίου, τα διυλιστήρια του Ομίλου έχουν ελαχιστοποιήσει το φυσικό αέριο ως πρώτη ύλη, αντικαθιστώντας το με προϊόντα πετρελαίου σε σημαντικό βαθμό. Ο Όμιλος παρακολουθεί τις εξελίξεις στην Ουκρανία και σχεδιάζει τις ανάλογες ενέργειες.
Ο Όμιλος θεωρεί αυτά τα γεγονότα ως μη διορθωτικά μετά την περίοδο αναφοράς και η πιθανή επίδραση τους δεν μπορεί να εκτιμηθεί αυτή τη στιγμή.
Εκτός από τα γεγονότα που ήδη αναγράφονται στην Σημείωση 32 και παραπάνω ,δεν έλαβαν χώρα σημαντικά γεγονότα κατά την περίοδο μετά το τέλος της οικονομικής χρήσης και έως την ημερομηνία έγκρισης των οικονομικών καταστάσεων.
125
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
(πρώην ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ Α.Ε)
Οικονομικές καταστάσεις
σύμφωνα με τα
Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής
Αναφοράς («ΔΠΧΑ»)
όπως έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση
για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Γ.Ε.ΜΗ.: 000296601000
AP.M.A.E.: 2443/06/B/86/23
ΕΔΡΑ: ΧΕΙΜΑΡΡΑΣ 8Α 15125 ΜΑΡΟΥΣΙ
127
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ
για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Περιεχόμενα Οικονομικών Καταστάσεων
Σελίδα | |||
130 | |||
131 | |||
132 | |||
133 | |||
134 | |||
135 | |||
1. | 135 | ||
2. | 135 | ||
2.1 | 135 | ||
2.2 | Επενδύσεις σε θυγατρικές, συνδεδεμένες επιχειρήσεις και κοινοπραξίες | 142 | |
2.3 | 142 | ||
2.4 | 142 | ||
2.5 | 143 | ||
2.6 | 144 | ||
2.7 | 145 | ||
2.8 | 147 | ||
2.9 | 147 | ||
2.10 | 148 | ||
2.11 | Απομείωση αξίας μη χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων | 149 | |
2.12 | 149 | ||
2.13 | Παράγωγα χρηματοοικονομικά στοιχεία και δραστηριότητες αντιστάθμισης κινδύνων | 152 | |
2.14 | 154 | ||
2.15 | 154 | ||
2.16 | 154 | ||
2.17 | 155 | ||
2.18 | 155 | ||
2.19 | 155 | ||
2.20 | 156 | ||
2.21 | 157 | ||
2.22 | 159 | ||
2.23 | 159 | ||
2.24 | 159 | ||
2.25 | 160 | ||
2.26 | 161 | ||
2.27 | 161 | ||
2.28 | 162 | ||
2.29 | 162 | ||
3. | 162 | ||
3.1 | 162 | ||
3.2 | 169 | ||
128
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ
για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
3.3 | 170 | ||
4. | 172 | ||
5. | 176 | ||
6. | 179 | ||
7. | 182 | ||
8. | 183 | ||
9. | Επενδύσεις σε θυγατρικές, συγγενείς επιχειρήσεις και κοινοπραξίες | 184 | |
10. | 188 | ||
11. | 188 | ||
12. | 189 | ||
13. | 191 | ||
14. | 191 | ||
15. | 191 | ||
16. | 192 | ||
17. | 193 | ||
18. | 194 | ||
19. | 197 | ||
20. | 198 | ||
21. | 200 | ||
22. | 204 | ||
23. | 204 | ||
24. | 205 | ||
25. | 206 | ||
26. | 206 | ||
27. | 207 | ||
28. | 207 | ||
29. | 208 | ||
30. | 208 | ||
31. | 210 | ||
32. | 210 | ||
211 | |||
34. | 211 | ||
35. | 214 | ||
36. | 215 | ||
37 | 215 | ||
129
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ
για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Στοιχεία Επιχείρησης
Διοικητικό Συμβούλιο | Ιωάννης Παπαθανασίου - Πρόεδρος Δ.Σ. |
Ανδρέας Σιάμισιης - Διευθύνων Σύμβουλος | |
Γεώργιος Αλεξόπουλος - Μέλος | |
Θεόδωρος-Αχιλλέας Βάρδας - Μέλος | |
Αλέξανδρος Μεταξάς - Μέλος | |
Ιορδάνης Αϊβάζης - Μέλος | |
Αλκιβιάδης-Κωνσταντίνος Ψάρρας - Μέλος | |
Αναστασία Μαρτσέκη - Μέλος (Από 17/05/2021) | |
Νικόλαος Βρεττός Μέλος (Από 30/6/2021) | |
Lorraine Σκαραμαγκά - Μέλος (Από 30/6/2021) | |
Παναγιώτης Τριδήμας - Μέλος (Από 30/6/2021) | |
Άλλα μέλη Διοικητικού Συμβουλίου κατά τη χρήση | Μιχαήλ Κεφαλογιάννης - Μέλος (Έως 17/05/2021) |
Λουκάς Παπάζογλου - Μέλος (Έως 17/05/2021) | |
Θεόδωρος Πανταλάκης - Μέλος (Έως 30/6/2021) | |
Σπυρίδων Παντελιάς - Μέλος (Έως 30/6/2021) | |
Γεώργιος Παπακωνσταντίνου - Μέλος (Έως 30/6/2021) | |
Κωνσταντίνος Παπαγιαννόπουλος - Μέλος (Έως 30/6/2021) | |
Αναστασία Μακαριγάκη - Μέλος (Από 17/05/2021 έως 30/6/2021) | |
Διεύθυνση Έδρας εταιρείας | Χειμάρρας 8A |
151 25 Μαρούσι, Ελλάδα | |
Γ.Ε.Μ.Η | 000296601000 |
Oι ετήσιες οικονομικές καταστάσεις αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της Ετήσιας Οικονομικής Έκθεσης η οποία είναι διαθέσιμη στην ηλεκτρονική διεύθυνση https://www.helpe.gr/investor-relations/quarterly-results/annual-interim-financial-reports/, και η οποία περιλαμβάνει την Έκθεση Ελέγχου των Ανεξάρτητων Ελεγκτών.
130
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ
για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Κατάσταση Οικονομικής Θέσης
Σημ. | 31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |
ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ | |||
Ενσώματα πάγια | 6 | 2.707.520 | 2.766.635 |
Δικαιώματα χρήσης παγίων | 7 | 26.547 | 32.157 |
Άυλα περιουσιακά στοιχεία | 8 | 1.111 | 8.094 |
Επενδύσεις σε θυγατρικές, συγγενείς επιχειρήσεις και κοινοπραξίες | 9 | 933.596 | 1.064.566 |
Επενδύσεις σε συμμετοχικούς τίτλους | 3 | 37 | 587 |
Δάνεια, προκαταβολές και μακροπρόθεσμες απαιτήσεις | 10 | 143.172 | 42.956 |
Πάγιο Ενεργητικό | 3.811.983 | 3.914.995 | |
Αποθέματα | 11 | 1.240.774 | 599.613 |
Πελάτες και λοιπές απαιτήσεις | 12 | 569.077 | 489.979 |
Φόρος εισοδήματος εισπρακτέος | 30 | 13.898 | 33.830 |
Παράγωγα χρηματοοικονομικά στοιχεία | 24 | 92.143 | 9.945 |
Ταμειακά διαθέσιμα και ταμειακά ισοδύναμα | 13 | 843.493 | 992.748 |
Κυκλοφορούν ενεργητικό | 2.759.385 | 2.126.115 | |
Περιουσιακά στοιχεία διαθέσιμα προς πώληση | 14 | 122.301 | - |
Σύνολο ενεργητικού | 6.693.669 | 6.041.110 | |
ΙΔΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ | |||
Μετοχικό κεφάλαιο | 15 | 1.020.081 | 1.020.081 |
Aποθεματικά | 16 | 260.642 | 279.576 |
Αποτελέσματα εις νέον | 714.744 | 520.475 | |
Σύνολο ιδίων κεφαλαίων | 1.995.467 | 1.820.132 | |
ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ | |||
Δάνεια | 18 | 1.149.696 | 2.064.808 |
Υποχρεώσεις μισθώσεων | 19 | 16.532 | 21.279 |
Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις | 20 | 60.807 | 2.773 |
Υποχρεώσεις παροχών προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία | 21 | 174.211 | 159.782 |
Προβλέψεις | 22 | 22.248 | 22.287 |
Λοιπές μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις | 20 | 11.956 | 12.685 |
Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις | 1.435.450 | 2.283.614 | |
Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις | 17 | 1.901.339 | 1.427.067 |
Παράγωγα χρηματοοικονομικά στοιχεία | 24 | 2.214 | 4.635 |
Φόρος εισοδήματος πληρωτέος | 30 | 416 | 450 |
Δάνεια | 18 | 1.349.300 | 494.675 |
Υποχρεώσεις μισθώσεων | 19 | 8.216 | 9.284 |
Μερίσματα πληρωτέα |
| 1.267 | 1.253 |
Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις | 3.262.752 | 1.937.364 | |
Σύνολο υποχρεώσεων | 4.698.202 | 4.220.978 | |
Σύνολο ιδίων κεφαλαίων και υποχρεώσεων | 6.693.669 | 6.041.110 |
Οι σημειώσεις στις σελίδες 135 έως 217 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος αυτών των οικονομικών καταστάσεων.
Οι Οικονομικές Καταστάσεις της ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε. για το έτος 2021 εγκρίθηκαν από το Διοικητικό Συμβούλιο στις 24 Φεβρουαρίου 2022.
Ανδρέας Σιάμισιης | Βασίλης Τσάιτας | Στέφανος Παπαδημητρίου |
Διευθύνων Σύμβουλος | Γενικός Διευθυντής Οικονομικών Ομίλου | Διευθυντής Λογιστικής |
131
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ
για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Κατάσταση Συνολικών Εισοδημάτων
Έτος που έληξε | |||
Σημ. | 31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |
Έσοδα από συμβάσεις με πελάτες | 5 | 8.425.535 | 5.114.813 |
Κόστος πωληθέντων | 25 | (7.863.097) | (5.417.177) |
Μεικτό κέρδος/(ζημιά) | 562.438 | (302.364) | |
Έξοδα πωλήσεων και λειτουργίας διάθεσης | 25 | (104.996) | (95.983) |
Έξοδα διοικητικής λειτουργίας | 25 | (92.548) | (78.536) |
Έξοδα ερευνών και ανάπτυξης | 26 | (124) | (1.123) |
Λοιπά λειτουργικά έσοδα και άλλα κέρδη | 27 | 25.723 | 38.444 |
Λοιπά λοιτουργικά έξοδα και άλλες ζημιές | 27 | (50.126) | (37.715) |
Λειτουργικό αποτέλεσμα | 340.367 | (477.277) | |
Χρηματοοικονομικά έσοδα | 28 | 7.719 | 9.727 |
Χρηματοοικονομικά έξοδα | 28 | (92.775) | (102.724) |
Χρηματοοικονομικά έξοδα μισθώσεων | 19,28 | (1.110) | (1.388) |
Έσοδα συμμετοχών | 9 | 22.809 | 51.533 |
Κέρδη/(Zημιές) από συναλλαγματικές διαφορές | 29 | 16.007 | 4.988 |
Κέρδη/(Ζημιές) προ φόρων | 293.017 | (515.141) | |
Φόρος εισοδήματος | 30 | (63.336) | 176.377 |
Καθαρά κέρδη/(ζημιές) χρήσης | 229.681 | (338.764) | |
Λοιπά Συνολικά Εισοδήματα / (Ζημιές): | |||
Στοιχεία που δεν θα ταξινομηθούν μελλοντικά στην κατάσταση αποτελεσμάτων: | |||
Αναλογιστικές ζημιές από συνταξιοδοτικά προγράμματα καθορισμένων παροχών | 16 | (12.940) | (6.311) |
Μεταβολές αποτίμησης συμμετοχικών τίτλων | 16 | (345) | (288) |
(13.285) | (6.599) | ||
Στοιχεία που ενδέχεται να ταξινομηθούν μελλοντικά στην κατάσταση αποτελεσμάτων: | |||
Κέρδη/(Ζημιές) από αποτίμηση πράξεων αντιστάθμισης κινδύνου | 16 | 25.472 | (22.008) |
Αναταξινόμηση πράξεων αντιστ. κινδύνου στην κατάσταση αποτελεσμάτων | 16 | (31.794) | 25.077 |
Λοιπά συνολικά εισοδήματα/(ζημιές), καθαρά από φορολογία | (19.607) | (3.530) | |
Συγκεντρωτικά συνολικά εισοδήματα/(ζημιές) μετά από φόρους | 210.074 | (342.294) | |
Κέρδη/(Ζημιές) ανά μετοχή (σε Ευρώ ανά μετοχή) | 31 | 0,75 | (1,11) |
Οι σημειώσεις στις σελίδες 135 έως 217 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος αυτών των οικονομικών καταστάσεων.
132
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ
για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Κατάσταση Μεταβολών Ιδίων Κεφαλαίων
Σημ. | Μετοχικό | Αποθεματικά | Αποτελέσμα | Σύνολο Ιδίων | |
Υπόλοιπο την 1 Ιανουαρίου 2020 | 1.020.081 | 283.106 | 935.648 | 2.238.835 | |
Αναλογιστικές ζημιές από συνταξιοδοτικά προγράμματα καθορισμένων παροχών | 16 | - | (6.311) | - | (6.311) |
Μεταβολές αποτίμησης συμμετοχικών τίτλων | 16 | - | (288) | - | (288) |
Απραγματοποίητα κέρδη/(ζημιές) στην αποτίμηση | 16 | - | (22.008) | - | (22.008) |
Αναταξινόμηση πράξεων αντιστ. κινδύνου στην κατάσταση αποτελεσμάτων | 16 | - | 25.077 | - | 25.077 |
Λοιπά συνολικά εισοδήματα/(ζημιές) | - | (3.530) | - | (3.530) | |
Καθαρά κέρδη/(ζημιές) έτους | - | - | (338.764) | (338.764) | |
Συνολικά εισοδήματα/(ζημιές) για το έτος | - | (3.530) | (338.764) | (342.294) | |
Μερίσματα | 32 | - | - | (76.409) | (76.409) |
Υπόλοιπο την 31 Δεκεμβρίου 2020 | 1.020.081 | 279.576 | 520.475 | 1.820.132 | |
Υπόλοιπο την 1 Ιανουαρίου 2021 | 1.020.081 | 279.576 | 520.475 | 1.820.132 | |
Επίδραση αλλαγής λογιστικής πολιτικής (ΔΛΠ 19) | 2 | - | - | (4.175) | (4.175) |
Υπόλοιπο την 1 Ιανουαρίου 2021 (αναπροσαρμοσμένο) | 1.020.081 | 279.576 | 516.300 | 1.815.957 | |
Αναλογιστικές ζημιές από συνταξιοδοτικά προγράμματα καθορισμένων παροχών | 16 | - | (12.940) | - | (12.940) |
Μεταβολές αποτίμησης συμμετοχικών τίτλων | 16 | - | 328 | (673) | (345) |
Απραγματοποίητα κέρδη/(ζημιές) στην αποτίμηση | 16 | - | 25.472 | - | 25.472 |
Αναταξινόμηση πράξεων αντιστ. κινδύνου στην κατάσταση αποτελεσμάτων | 16 | - | (31.794) | - | (31.794) |
Λοιπά συνολικά εισοδήματα/(ζημιές) | - | (18.934) | (673) | (19.607) | |
Καθαρά κέρδη/(ζημιές) έτους | - | - | 229.681 | 229.681 | |
Συνολικά εισοδήματα/(ζημιές) για τo έτος | - | (18.934) | 229.008 | 210.074 | |
Μερίσματα | 32 | - | - | (30.564) | (30.564) |
Υπόλοιπο την 31 Δεκεμβρίου 2021 | 1.020.081 | 260.642 | 714.744 | 1.995.467 |
Οι σημειώσεις στις σελίδες 135 έως 217 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος αυτών των οικονομικών καταστάσεων.
133
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ
για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Κατάσταση Ταμειακών Ροών
Έτος που έληξε | |||
Σημ. | 31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |
Ταμειακές ροές από λειτουργικές δραστηριότητες | |||
Ταμειακές ροές από λειτουργικές δραστηριότητες | 33 | 98.032 | 312.109 |
Εισπραχθείς / (Καταβληθείς) φόρος εισοδήματος |
| 13.145 | 33.170 |
Καθαρές ταμειακές ροές από λειτουργικές δραστηριότητες | 111.177 | 345.279 | |
Ταμειακές ροές από επενδυτικές δραστηριότητες | |||
Αγορές ενσώματων παγίων και άυλων περιουσιακών στοιχείων | 6,8 | (112.261) | (208.118) |
Είσπραξη από πώληση ενσώματων παγίων και άυλων περιουσιακών στοιχείων |
| 43 | 4.846 |
Δάνεια προς συνδεδεμένες επιχειρήσεις |
| (22.252) | - |
Μερίσματα εισπραχθέντα |
| 54.809 | 161.533 |
Τόκοι Έσοδα | 28 | 7.719 | 9.727 |
Καθαρή συμμετοχή σε αύξηση κεφαλαίου συνδεδ. επιχειρήσεων | 9 | (9.465) | (12.043) |
Καθαρές ταμειακές ροές από επενδυτικές δραστηριότητες | (81.408) | (44.055) | |
Ταμειακές ροές από χρηματοδοτικές δραστηριότητες | |||
Τόκοι καταβληθέντες |
| (87.728) | (98.323) |
Μερίσματα πληρωθέντα σε μετόχους της εταιρείας | 32 | (30.320) | (152.647) |
Εισπράξεις από εκδοθέντα / αναληφθέντα δάνεια |
| 470.647 | 1.412.971 |
Εξοφλήσεις δανείων |
| (537.249) | (1.342.771) |
Πληρωμή υποχρεώσεων μίσθωσης - κεφάλαιο | 19 | (9.271) | (10.393) |
Πληρωμή υποχρεώσεων μίσθωσης - τόκοι | 19 | (1.110) | (1.388) |
Καθαρές ταμειακές ροές από χρηματοδοτικές δραστηριότητες | (195.031) | (192.551) | |
Καθαρή αύξηση / (μείωση) στα ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα | (165.262) | 108.673 | |
Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα στην αρχή του έτους | 13 | 992.748 | 888.564 |
Συναλλαγματικές διαφορές στα ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα |
| 16.007 | (4.489) |
Καθαρή αύξηση / (μείωση) στα ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα |
| (165.262) | 108.673 |
Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα στο τέλος του έτους | 13 | 843.493 | 992.748 |
Οι σημειώσεις στις σελίδες 135 έως 217 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος αυτών των οικονομικών καταστάσεων.
134
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Σημειώσεις επί των οικονομικών καταστάσεων
1. | Γενικές πληροφορίες |
Η εταιρεία ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ Συμμετοχών Α.Ε. (η «Εταιρεία») δραστηριοποιείται στον τομέα της ενέργειας στην Ελλάδα. Στις 3 Ιανουαρίου 2022, ολοκληρώθηκε η νέα δομή του Ομίλου με την απόσχιση του κλάδου Εγχώριας Διύλισης και Πετροχημικών σε μία νέα εταιρεία (Σημ. 37). Στα πλαίσια της απόσχισης, η μητρική εταιρεία μετονομάστηκε από «ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ Α.Ε.» σε «ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ Συμμετοχών Α.Ε.». Οι δραστηριότητες της Εταιρείας περιλαμβάνουν τη διύλιση και εμπορία των προϊόντων πετρελαίου καθώς και την παραγωγή και εμπορία πετροχημικών προϊόντων.
Η εταιρεία εδρεύει στην Ελλάδα, Χειμάρρας 8Α, 15125 στο Μαρούσι και η διάρκεια της είναι αορίστου χρόνου. Οι μετοχές της εταιρείας είναι εισηγμένες στο Χρηματιστήριο Αθηνών και στο Χρηματιστήριο του Λονδίνου, μέσω GDRs.
Οι Οικονομικές Καταστάσεις της ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ Συμμετοχών Α.Ε. για το έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2021 εγκρίθηκαν από το Διοικητικό Συμβούλιο στις 24 Φεβρουαρίου 2022. Οι Μέτοχοι της Εταιρείας έχουν τη δυνατότητα να τροποποιήσουν τις οικονομικές καταστάσεις μετά τη δημοσίευσή τους.
2. | Σύνοψη Σημαντικών Λογιστικών Πολιτικών |
Οι σημαντικές λογιστικές πολιτικές που ακολουθήθηκαν κατά τη σύνταξη των οικονομικών καταστάσεων παρατίθενται ακολούθως. Οι λογιστικές πολιτικές έχουν εφαρμοστεί με συνέπεια σε όλα τα έτη εκτός εάν έχει δηλωθεί διαφορετικά.
2.1 | Πλαίσιο κατάρτισης των οικονομικών καταστάσεων |
Οι παρούσες οικονομικές καταστάσεις είναι ατομικές οικονομικές καταστάσεις. Οι ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις του Ομίλου ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ είναι διαθέσιμες στην ιστοσελίδα της Εταιρείας και περιλαμβάνουν κατάσταση με σημαντικές επενδύσεις σε θυγατρικές, συνδεδεμένες επιχειρήσεις και κοινοπραξίες.
Οι οικονομικές καταστάσεις της ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ για το έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2021 έχουν καταρτιστεί σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (ΔΠΧΑ) που έχουν εκδοθεί από το Συμβούλιο Διεθνών Λογιστικών Προτύπων (ΣΔΛΠ) και έχουν εγκριθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση («ΕΕ») και παρουσιάζουν την οικονομική θέση, τα αποτελέσματα και τις ταμειακές ροές με βάση την αρχή της συνεχιζόμενης δραστηριότητας.
Καθορίζοντας την κατάλληλη βάση για την κατάρτιση των οικονομικών καταστάσεων, η Διοίκηση οφείλει να εξετάσει εάν η Εταιρεία μπορεί να συνεχίσει τη δραστηριότητά της στο εγγύς μέλλον.
Οι επιχειρηματικές δραστηριότητες της Εταιρείας, μαζί με τους παράγοντες που η Διοίκηση θεωρεί ότι ενδέχεται να επηρεάσουν την ανάπτυξη, την χρηματοοικονομική απόδοση και την χρηματοοικονομική θέση της Εταιρείας παρατίθενται στην έκθεση διαχείρισης της Διοίκησης. Η αβεβαιότητα και οι κύριοι χρηματοοικονομικοί και λειτουργικοί κίνδυνοι που ενδέχεται να επηρεάσουν την απόδοση της Εταιρείας περιγράφονται στη Σημ. 3.
Στις 31 Δεκεμβρίου 2021, τα ταμειακά διαθέσιμα της Εταιρείας ανέρχονται σε €843 εκατ. και έχει θετικό κεφάλαιο κίνησης. Ο συνολικός δανεισμός ανέρχεται σε €2.499 εκατ. εκ των οποίων €1.999
135
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
εκατ. αποτελούνται από δεσμευμένες προθεσμιακές διευκολύνσεις και €500 εκατ. από μη δεσμευμένες βραχυπρόθεσμες κυλιόμενες διευκολύνσεις κατόπιν αιτήματος. Από το συνολικό δανεισμό ποσό ύψους €882 εκατ. των δεσμευμένων προθεσμιακών διευκολύνσεων και €467 εκατ. μη δεσμευμένων βραχυπρόθεσμων κυλιόμενων διευκολύνσεων είναι πληρωτέα εντός των επόμενων 12 μηνών. Πληροφορίες σχετικά με τα υπόλοιπα και τη ληκτότητα των παραπάνω παρουσιάζονται στη Σημείωση 18.
Η Διοίκηση εκτιμά ότι όλος ο ληξιπρόθεσμος δανεισμός που λήγει στους επόμενους 12 μήνες θα αναχρηματοδοτηθεί με παρόμοιους όρους και θα ξεκινήσει συζητήσεις με τους δανειστές για την επέκταση ή αναχρηματοδότηση των ληξιπρόθεσμων δανείων, και είναι αισιόδοξη ότι οι συζητήσεις θα ολοκληρωθούν με επιτυχία. Επιπλέον, σαν μέρος της μακροπρόθεσμης στρατηγικής χρηματοδότησης της Εταιρείας, η Διοίκηση έχει την δυνατότητα χρηματοδότησης από τις κεφαλαιαγορές με την έκδοση εισηγμένων ομολόγων. Σε περίπτωση που απαιτείται περεταίρω χρηματοδότηση, η Εταιρεία μπορεί να αντλήσει κεφάλαια από αχρησιμοποίητα όρια διευκολύνσεων ύψους €150 εκατ. χωρίς εγκρίσεις, καθώς και από μη δεσμευμένες διευκολύνσεις €264 εκατ. με την έγκριση από τα αντίστοιχα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Η εκτίμηση της Διοίκησης, έχοντας υπόψιν τα παραπάνω καθώς και τις οικονομικές προβλέψεις για τους επόμενους 18 μήνες, θεωρεί ότι η ρευστότητα του Εταιρείας μπορεί να καλύψει τις τρέχουσες υποχρεώσεις και τις ανάγκες του κεφαλαίου κίνησης
Η μελλοντική χρηματοοικονομική απόδοση της Εταιρείας εξαρτάται από το ευρύτερο οικονομικό περιβάλλον στο οποίο δραστηριοποιείται. Οι παράγοντες που επηρεάζουν ιδιαίτερα την απόδοση της Εταιρείας είναι η οικονομική ανάπτυξη και ο ρυθμός ανάκαμψης μετά την πανδημία, , η ενεργειακή μετάβαση και το κόστος συμμόρφωσης, τα οποία από κοινού θα επηρεάσουν τη ζήτηση των καυσίμων και τα περιθώρια διύλισης που αποτελούν καθοριστικό παράγοντα της κερδοφορίας, καθώς και των λειτουργικών εξόδων.
Η πανδημία του Covid-19 συνέχισε να αυξάνει την εγγενή αβεβαιότητα που εμπεριέχει η διαδικασία αξιολόγησης της Εταιρείας για αυτούς τους παράγοντες. Συγκεκριμένα, η αβεβαιότητα για την οικονομική ανάπτυξη παραμένει κυρίως λόγω των πιθανών επιπτώσεων των μεταλλάξεων του Covid-19 στις οικονομικές δραστηριότητες. Περεταίρω κίνδυνο στην οικονομική ανάκαμψη μπορεί να προκαλέσει η πιθανή αύξηση του πληθωρισμού, οι νομισματικές πολιτικές που εφαρμόζουν οι κεντρικές τράπεζες που επηρεάζουν τις εκτιμήσεις των επιτοκίων και των ισοτιμιών, η παράταση των προβλημάτων της παγκόσμιας προσφοράς και η Ευρωπαϊκή ενεργειακή κρίση. Τα προγράμματα μαζικού εμβολιασμού των κυβερνήσεων που ξεκίνησαν το 2021 μείωσαν την σοβαρότητα των μολύνσεων, και από την άποψη των νοσηλειών αλλά και συμπτωμάτων, και είχαν ως αποτέλεσμα την παγκόσμια ελάφρυνση των περιορισμών μετακίνησης, με μερικές κυβερνήσεις να καταργούν τα περιοριστικά μέτρα πλήρως στις αρχές του 2022. Η παγκόσμια οικονομική ανάκαμψη επιταχύνθηκε, ειδικά στο δεύτερο εξάμηνο του 2021, και εκτιμάται ότι θα συνεχιστεί και στο 2022. Η αύξηση στις οικονομικές δραστηριότητες είχε θετική επίπτωση στην ζήτηση για καύσιμα και στα περιθώρια αναφοράς. Αντιστρόφως, η αυξημένη ζήτηση της ενέργειας, ειδικά στην Ευρώπη, θεωρείται βασικός παράγοντας για την αύξηση της τιμής του φυσικού αερίου, του ηλεκτρισμού και των δικαιωμάτων εκπομπών CO2, που είναι βασικά στοιχεία κόστους στη διύλιση.
Οι χρηματοοικονομικές προβλέψεις της Εταιρείας διαμορφώθηκαν σε μια περίοδο 18 μηνών, έως και 30 Ιουνίου 2023, και αντικατοπτρίζουν τα αποτελέσματα που η Διοίκηση θεωρεί πιθανά, βάσει των διαθέσιμων πληροφοριών κατά την ημερομηνία έγκρισης των οικονομικών καταστάσεων. Οι προβλέψεις προσδοκούν την εξέλιξη της ζήτησης, των περιθωρίων αναφοράς και σχετικά κόστη της Εταιρείας. Οι χρηματοοικονομικές προβλέψεις της Εταιρείας καταρτίστηκαν λαμβάνοντας υπόψη
136
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
ανεξάρτητες προβλέψεις τρίτων, οι οποίες μεταξύ άλλων περιλαμβάνουν τις προβλεπόμενες διεθνείς τιμές των εμπορευμάτων που χρησιμοποιούνται για τον υπολογισμό των σημείων αναφοράς, για τη βελτίωση των περιθωρίων και την εξέλιξη της ζήτησης. Κατά την περίοδο των 18 μηνών, η Εταιρεία αναμένει να δημιουργήσει επαρκή ταμειακά διαθέσιμα από τις λειτουργικές δραστηριότητες για την εξυπηρέτηση όλων των υποχρεώσεων που λήγουν. Περισσότερες πληροφορίες για τις ενέργειες της Εταιρείας σχετικά με την χρηματοδότηση των δραστηριοτήτων του βρίσκονται στην Σημείωση 3.
Λαμβάνοντας υπόψη την παραπάνω αξιολόγηση της, η Διοίκηση θεωρεί ότι δεν υπάρχουν ουσιαστικές αβεβαιότητες που μπορεί να προκαλέσουν σημαντική αμφιβολία για την ικανότητα της Εταιρείας να συνεχίσει τη λειτουργική της δραστηριότατα. H Διοίκηση κρίνει ότι κατά την ημερομηνία έγκρισης των οικονομικών καταστάσεων, η Εταιρεία διαθέτει επαρκείς πόρους για να συνεχίσει τη λειτουργική της δραστηριότητα στο εγγύς μέλλον, δηλαδή τους επόμενους 12 μήνες από την ημερομηνία έγκρισης αυτών των οικονομικών καταστάσεων.
Οι οικονομικές καταστάσεις έχουν συνταχθεί με βάση την αρχή του ιστορικού κόστους, εκτός των κατωτέρω:
| ● | Χρηματοοικονομικά στοιχεία – μέρος των οποίων αποτιμάται στην εύλογη αξία (Σημ. 3.3 και 24) |
| ● | Στοιχεία ενεργητικού που σχετίζονται με υποχρεώσεις παροχών προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία – αποτίμηση στην εύλογη αξία (Σημ. 21) |
| ● | Περιουσιακά στοιχεία διαθέσιμα προς πώληση – αποτίμηση στη χαμηλότερη τιμή ανάμεσα στη λογιστική αξία και την εύλογη αξία μείον τυχόν έξοδα που απαιτούνται για την πώληση (Σημ. 14) |
Η προετοιμασία των οικονομικών καταστάσεων σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ, απαιτεί τη χρήση ορισμένων σημαντικών λογιστικών εκτιμήσεων και παραδοχών, καθώς και την κρίση της Διοίκησης σχετικά με τη διαδικασία εφαρμογής των λογιστικών πολιτικών. Σημαντικές παραδοχές από τη Διοίκηση για την εφαρμογή των λογιστικών μεθόδων της Εταιρείας αναφέρονται στη Σημ. 4. Οι εκτιμήσεις και οι κρίσεις στις οποίες προβαίνει η Διοίκηση αξιολογούνται συνεχώς και βασίζονται σε εμπειρικά δεδομένα και άλλους παράγοντες, συμπεριλαμβανομένων των προσδοκιών για μελλοντικά γεγονότα που θεωρούνται αναμενόμενα υπό εύλογες συνθήκες.
2.1.1 | Νέα πρότυπα, τροποποιήσεις προτύπων και διερμηνείες |
Νέα πρότυπα, τροποποιήσεις προτύπων και διερμηνείες που έχουν υιοθετηθεί από την Εταιρεία.
Οι λογιστικές αρχές και οι υπολογισμοί βάσει των οποίων συντάχθηκαν οι οικονομικές καταστάσεις, είναι συνεπείς με αυτές που χρησιμοποιήθηκαν για τη σύνταξη των ετήσιων οικονομικών καταστάσεων της χρήσης που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2020, και έχουν εφαρμοστεί με συνέπεια σε όλες τις περιόδους που παρουσιάζονται, πλην των κάτωθι αναφερόμενων τροποποιήσεων, οι οποίες υιοθετήθηκαν από την Εταιρεία κατά την 1 Ιανουαρίου 2021. Η Εταιρεία εφάρμοσε την απόφαση της Επιτροπής Διερμηνειών των ΔΠΧΑ που δημοσιεύτηκε τον Μάιο του 2021 περί του ΔΛΠ 19 «Κατανομής παροχών σε περιόδους υπηρεσίας» και παρουσιάζει παρακάτω (Σημ. 21) την φύση και την επίπτωση της αλλαγής. Οι υπόλοιπες τροποποιήσεις και ερμηνείες που εφαρμόστηκαν για πρώτη φορά κατά το 2021 δεν είχαν σημαντικές επιπτώσεις στις οικονομικές καταστάσεις για το έτος που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
137
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
| ● | Αναμόρφωση Επιτοκίου Αναφοράς – Φάση 2 ΔΠΧΑ 9, ΔΛΠ 39, ΔΠΧΑ 7, ΔΠΧΑ 4, ΔΠΧΑ 16 (Τροποποιήσεις): Τον Αύγουστο του 2020, το Συμβούλιο Διεθνών Λογιστικών Προτύπων (ΣΔΛΠ) εξέδωσε τροποποιήσεις στα πρότυπα ΔΠΧΑ 9, ΔΛΠ 39, ΔΠΧΑ 7, ΔΠΧΑ 4 και ΔΠΧΑ 16, με τις οποίες ολοκληρώνονται οι εργασίες του αναφορικά με τις επιπτώσεις της αναμόρφωσης των διατραπεζικών επιτοκίων δανεισμού στη χρηματοοικονομική πληροφόρηση. Οι τροποποιήσεις προβλέπουν προσωρινές διευκολύνσεις οι οποίες αντιμετωπίζουν τις επιπτώσεις στη χρηματοοικονομική πληροφόρηση όταν ένα διατραπεζικό επιτόκιο δανεισμού αντικαθίσταται με ένα εναλλακτικό επιτόκιο σχεδόν μηδενικού κινδύνου. Συγκεκριμένα, οι τροποποιήσεις προβλέπουν μια πρακτική διευκόλυνση για τη λογιστική αντιμετώπιση αλλαγών στη βάση προσδιορισμού των συμβατικών ταμειακών ροών χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων, απαιτώντας την προσαρμογή του πραγματικού επιτοκίου, όπως γίνεται στην περίπτωση αλλαγής στο επιτόκιο αγοράς. Επιπλέον, οι τροποποιήσεις εισάγουν διευκολύνσεις για τη μη διακοπή των σχέσεων αντιστάθμισης, συμπεριλαμβανομένης μιας προσωρινής διευκόλυνσης από την απαίτηση διακριτής αναγνωρισιμότητας ενός εναλλακτικού επιτοκίου σχεδόν μηδενικού κινδύνου, που προσδιορίζεται ως αντιστάθμιση ενός στοιχείου κινδύνου. Ακόμη, οι τροποποιήσεις εισάγουν στο ΔΠΧΑ 7 «Χρηματοοικονομικά Μέσα: Γνωστοποιήσεις» πρόσθετες γνωστοποιήσεις που επιτρέπουν στους χρήστες των χρηματοοικονομικών καταστάσεων να κατανοήσουν τις επιπτώσεις της αναμόρφωσης των διατραπεζικών επιτοκίων δανεισμού στα χρηματοοικονομικά μέσα και στη στρατηγική διαχείρισης κινδύνων της οικονομικής οντότητας. Οι τροποποιήσεις δεν απαιτούν από την οντότητα να αναμορφώσει τις προηγούμενες περιόδους αναφοράς. |
| ● | ΔΠΧΑ 16 Μισθώσεις-Εκπτώσεις ενοικίου που σχετίζονται με τον Covid-19 (Τροποποιήσεις): Η τροποποίηση εφαρμόζεται, αναδρομικά, για ετήσιες περιόδους αναφοράς που ξεκινούν την ή μετά την 1η Ιουνίου 2020. Επιτρέπεται η νωρίτερη εφαρμογή, συμπεριλαμβανομένων και των οικονομικών καταστάσεων που δεν έχουν ακόμη εγκριθεί για έκδοση κατά την 28η Μαΐου 2020. Το ΣΔΛΠ τροποποίησε το πρότυπο απαλλάσσοντας τους μισθωτές από την εφαρμογή των απαιτήσεων του ΔΠΧΑ 16 αναφορικά με τη λογιστική τροποποίησης μίσθωσης για εκπτώσεις ενοικίου που προκύπτουν ως άμεση συνέπεια της πανδημίας Covid-19. Η τροποποίηση παρέχει πρακτική διευκόλυνση στον μισθωτή να αντιμετωπίσει λογιστικά οποιαδήποτε αλλαγή ή έκπτωση επί μισθωμάτων ως συνέπεια του Covid-19, με τον ίδιο τρόπο βάσει των απαιτήσεων του ΔΠΧΑ 16, εάν η αλλαγή ή έκπτωση δεν θεωρείτο τροποποίηση της μίσθωσης, εφόσον πληρούνται όλες οι ακόλουθες προϋποθέσεις: |
| Ø | Η αλλαγή στις πληρωμές μισθωμάτων οδηγεί σε αναθεωρημένο αντάλλαγμα που είναι ουσιαστικά ίδιο με ή μικρότερο από το αντάλλαγμα για το μίσθωμα αμέσως πριν από την αλλαγή, |
| Ø | Οποιαδήποτε μείωση στις πληρωμές μισθωμάτων επηρεάζει πληρωμές που οφείλονται την ή πριν από την 30η Ιουνίου 2021, |
| Ø | Δεν υπάρχει ουσιαστική αλλαγή σε άλλους όρους και προϋποθέσεις της μίσθωσης |
138
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
| ● | Απόφαση της Επιτροπής Διερμηνειών των ΔΠΧΑ, περί της «Κατανομής παροχών σε περιόδους υπηρεσίας (ΔΛΠ19)»: Η Επιτροπή Διερμηνειών των Διεθνών Προτύπων Χρηματοοικονομικής Αναφοράς εξέδωσε τον Μάιο του 2021 την οριστική απόφαση ημερήσιας διάταξης υπό τον τίτλο «Κατανομή παροχών σε περιόδους υπηρεσίας (ΔΛΠ 19)» στην οποία περιλαμβάνεται επεξηγηματικό υλικό αναφορικά με τον τρόπο κατανομής των παροχών σε περιόδους υπηρεσίας επί συγκεκριμένου προγράμματος καθορισμένων παροχών ανάλογου εκείνου που ορίζεται στο άρθρο 8 του Ν.3198/1955 ως προς την παροχή αποζημίωσης λόγω συνταξιοδότησης (το «Πρόγραμμα Καθορισμένων Παροχών του Εργατικού Δικαίου»). Οι εν λόγω επεξηγηματικές πληροφορίες διαφοροποιούν τον τρόπο με τον οποίο εφαρμόζονταν, στην Ελλάδα, κατά το παρελθόν οι βασικές αρχές και οι κανόνες του ΔΛΠ 19 ως προς το θέμα αυτό, και κατά συνέπεια, σύμφωνα με τα όσα ορίζονται στο “IASB Due Process Handbook (παρ.8.6)”, οι οικονομικές οντότητες που συντάσσουν τις οικονομικές τους καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ απαιτείται να τροποποιήσουν ανάλογα την Λογιστική τους Πολιτική ως προς το θέμα αυτό. Με βάση τα παραπάνω, η προαναφερόμενη απόφαση εφαρμόστηκε ως μεταβολή λογιστικής πολιτικής. Η επίπτωση της αλλαγής παρουσιάζεται στην Σημείωση 21. |
Πρότυπα που έχουν εκδοθεί αλλά δεν έχουν εφαρμογή στην παρούσα λογιστική περίοδο και δεν έχουν υιοθετηθεί νωρίτερα
Η Εταιρεία δεν έχει υιοθετήσει κάποιο από τα παρακάτω πρότυπα, διερμηνείες ή τροποποιήσεις τα οποία έχουν εκδοθεί αλλά δεν έχουν εφαρμογή στην παρούσα λογιστική περίοδο. Επιπλέον η Εταιρεία βρίσκεται σε διαδικασίας αξιολόγησης όλων των προτύπων και των διερμηνειών ή τροποποιήσεων που έχουν εκδοθεί αλλά δεν είχαν εφαρμογή στην παρούσα περίοδο.
| ● | ΔΠΧΑ 10 Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις και ΔΛΠ 28 Επενδύσεις σε Συγγενείς επιχειρήσεις και Κοινοπραξίες - Τροποποίηση: Πώληση ή εισφορά περιουσιακών στοιχείων μεταξύ ενός επενδυτή και της συγγενούς του εταιρείας ή της κοινοπραξίας του: Οι τροποποιήσεις αντιμετωπίζουν μια αναγνωρισμένη ασυνέπεια μεταξύ των απαιτήσεων του ΔΠΧΑ 10 και εκείνες του ΔΛΠ 28, για την αντιμετώπιση της πώλησης ή της εισφοράς των περιουσιακών στοιχείων μεταξύ του επενδυτή και της συγγενούς του εταιρείας ή της κοινοπραξίας του. Η κύρια συνέπεια των τροποποιήσεων είναι ότι ένα πλήρες κέρδος ή η ζημία αναγνωρίζεται όταν η συναλλαγή περιλαμβάνει μια επιχείρηση (είτε στεγάζεται σε μια θυγατρική είτε όχι). Ένα μερικό κέρδος ή η ζημία αναγνωρίζεται όταν η συναλλαγή περιλαμβάνει στοιχεία ενεργητικού που δεν συνιστούν επιχείρηση, ακόμη και αν τα στοιχεία αυτά στεγάζονται σε θυγατρική. Το Δεκέμβριο του 2015 το ΣΔΛΠ ανέβαλε επ’ αόριστο την ημερομηνία εφαρμογής της τροποποίησης αυτής, αναμένοντας το αποτέλεσμα του έργου του για τη μέθοδο της καθαρής θέσης. Οι τροποποιήσεις δεν έχουν ακόμη υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. |
| ● | ΔΠΧΑ 3 Συνενώσεις Επιχειρήσεων, ΔΛΠ 16 Ενσώματες Ακινητοποιήσεις, IAS 37 Προβλέψεις, ενδεχόμενες υποχρεώσεις και ενδεχόμενα περιουσιακά στοιχεία και Ετήσιες Αναβαθμίσεις 2018-2020 ΔΠΧΑ (Τροποποιήσεις): Οι τροποποιήσεις εφαρμόζονται για ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2022, ενώ επιτρέπεται νωρίτερη εφαρμογή. Το ΣΔΛΠ εξέδωσε, περιορισμένου πεδίου, τροποποιήσεις σε πρότυπα, ως κατωτέρω: |
139
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
| Ø | ΔΠΧΑ 3 Συνενώσεις Επιχειρήσεων: οι τροποποιήσεις επικαιροποιούν μία παραπομπή του ΔΠΧΑ 3 στο Εννοιολογικό Πλαίσιο για Χρηματοοικονομικές Αναφορές χωρίς αλλαγή στις λογιστικές απαιτήσεις του προτύπου για συνενώσεις επιχειρήσεων. |
| Ø | ΔΛΠ 16 Ενσώματες Ακινητοποιήσεις: οι τροποποιήσεις απαγορεύουν τη μείωση του κόστος των ενσώματων ακινητοποιήσεων με ποσά που λαμβάνονται από την πώληση στοιχείων που παράγονται ενώ η εταιρεία προετοιμάζει το περιουσιακό στοιχείο για την προοριζόμενη χρήση του. Τα έσοδα από τις πωλήσεις και το σχετικό κόστος αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα. |
| Ø | ΔΛΠ 37 Προβλέψεις, ενδεχόμενες υποχρεώσεις και ενδεχόμενα περιουσιακά στοιχεία: οι τροποποιήσεις προσδιορίζουν τις δαπάνες εκπλήρωσης μιας σύμβασης, στο πλαίσιο της αξιολόγησης της σύμβασης εάν είναι επαχθής. |
| Ø | Μικρές τροποποιήσεις διενεργήθηκαν στις Ετήσιες Αναβαθμίσεις 2018-2020 στα πρότυπα ΔΠΧΑ 1- Πρώτη Εφαρμογή των Διεθνών Προτύπων Χρηματοοικονομικής Αναφοράς, στο ΔΠΧΑ 9-Χρηματοοικονομικά Μέσα, στο ΔΠΛ 41-Γεωργία και στα ενδεικτικά παραδείγματα που συνοδεύουν το ΔΠΧΑ 16-Μισθώσεις |
| ● | ΔΛΠ 1 Παρουσίαση των Οικονομικών Καταστάσεων και Δήλωση Πρακτικής ΔΠΧΑ 2: Γνωστοποίηση των Λογιστικών Πολιτικών (Τροποποιήσεις): Οι τροποποιήσεις ισχύουν για ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2023, ενώ επιτρέπεται νωρίτερη εφαρμογή. Οι τροποποιήσεις παρέχουν καθοδήγηση σχετικά με την εφαρμογή κρίσης επί της σημαντικότητας στις γνωστοποιήσεις λογιστικών πολιτικών. Συγκεκριμένα, οι τροποποιήσεις αντικαθιστούν την απαίτηση γνωστοποίησης «σημαντικών» λογιστικών πολιτικών με την απαίτηση γνωστοποίησης «ουσιωδών» λογιστικών πολιτικών. Επίσης, προστίθενται οδηγίες και επεξηγηματικά παραδείγματα στη Δήλωση Πρακτικής για να βοηθήσουν στην εφαρμογή της έννοιας του ουσιώδους κατά τη διενέργεια κρίσεων στις γνωστοποιήσεις λογιστικών πολιτικών. Οι τροποποιήσεις δεν έχουν ακόμη υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση |
| ● | ΔΛΠ 1 Παρουσίαση των Οικονομικών Καταστάσεων: Ταξινόμηση των Υποχρεώσεων ως Βραχυπρόθεσμες ή Μακροπρόθεσμες (Τροποποιήσεις): Οι τροποποιήσεις εφαρμόζονται για ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2022 ενώ επιτρέπεται νωρίτερη εφαρμογή. Ωστόσο, λόγω της πανδημίας Covid-19 το ΣΔΛΠ ανέβαλε την ημερομηνία εφαρμογής κατά ένα έτος, δηλαδή από την 1η Ιανουαρίου 2023, δίνοντας περισσότερο χρόνο στις εταιρείες να προσδιορίσουν τυχόν αλλαγές στην ταξινόμηση των υποχρεώσεων. Οι τροποποιήσεις έχουν στόχο την επίτευξη συνέπειας στην εφαρμογή των απαιτήσεων του προτύπου, βοηθώντας τις εταιρείες να καθορίσουν κατά πόσο ο δανεισμός και οι λοιπές υποχρεώσεις με αβέβαιη ημερομηνία διακανονισμού ταξινομούνται ως βραχυπρόθεσμες ή μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις, στην Κατάσταση Οικονομικής Θέσης. Οι τροποποιήσεις επηρεάζουν την παρουσίαση των υποχρεώσεων στην Κατάσταση Οικονομικής Θέσης, ενώ δεν τροποποιούν τις υφιστάμενες απαιτήσεις αναφορικά με την επιμέτρηση ή το χρόνο αναγνώρισης ενός περιουσιακού στοιχείου, υποχρέωσης, εσόδου ή εξόδου ή τις γνωστοποιήσεις επί των στοιχείων αυτών. Επίσης, οι τροποποιήσεις διευκρινίζουν τις απαιτήσεις ταξινόμησης για το δανεισμό, τον οποίο μπορεί να |
140
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
| διακανονίσει μία εταιρεία εκδίδοντας συμμετοχικούς τίτλους. Τον Νοέμβριο του 2021, το ΣΔΛΠ εξέδωσε ένα προσχέδιο έκθεσης το οποίο διευκρινίζει την ταξινόμηση των υποχρεώσεων που υπόκεινται σε όρους συμμόρφωσης σε ημερομηνία μεταγενέστερη της περιόδου αναφοράς. Ειδικότερα, το ΣΔΛΠ πρότεινε τροποποιήσεις περιορισμένου πεδίου στο ΔΛΠ 1, οι οποίες αντιστρέφουν τις τροποποιήσεις του 2020 που απαιτούν από τις οντότητες να ταξινομήσουν ως βραχυπρόθεσμες, τις υποχρεώσεις που υπόκεινται σε τήρηση όρων συμμόρφωσης, μόνο εντός των επόμενων δώδεκα μηνών μετά την περίοδο αναφοράς, εάν οι όροι συμμόρφωσης δεν πληρούνται στο τέλος της περιόδου αναφοράς. Οι προτάσεις αφορούν στο να παρουσιάζουν οι οντότητες ξεχωριστά τις μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις που υπόκεινται σε τήρηση όρων συμμόρφωσης εντός δώδεκα μηνών από την περίοδο αναφοράς. Επιπροσθέτως, θα απαιτούνται πρόσθετες γνωστοποιήσεις όταν οι οντότητες δεν τηρούν τους όρους συμμόρφωσης στο τέλος της περιόδου αναφοράς. Οι προτάσεις θα τεθούν σε ισχύ για ετήσιες περιόδους αναφοράς που ξεκινούν την ή μετά την 1η Ιανουαρίου 2024 και θα πρέπει να εφαρμοστούν αναδρομικά σύμφωνα με το ΔΛΠ 8, ενώ επιτρέπεται η νωρίτερη εφαρμογή. Το ΣΔΛΠ πρότεινε επίσης, την αναβολή της έναρξης ισχύος των τροποποιήσεων του 2020 αναφορικά με την ταξινόμηση των υποχρεώσεων ως βραχυπρόθεσμες ή μακροπρόθεσμες, μέχρι την εφαρμογή των προτάσεων του προσχέδιου έκθεσης. Οι τροποποιήσεις συμπεριλαμβανομένων των προτάσεων του προσχέδιου έκθεσης δεν έχουν ακόμη υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. |
| ● | ΔΛΠ 8 Λογιστικές πολιτικές, αλλαγές στις λογιστικές εκτιμήσεις και σφάλματα: Ορισμός των λογιστικών εκτιμήσεων (Τροποποιήσεις): Οι τροποποιήσεις τίθενται σε ισχύ για ετήσιες περιόδους αναφοράς που ξεκινούν την ή μετά την 1η Ιανουαρίου 2023, ενώ επιτρέπεται νωρίτερη εφαρμογή και ισχύουν για αλλαγές στις λογιστικές πολιτικές και αλλαγές σε λογιστικές εκτιμήσεις που πραγματοποιούνται κατά ή μετά την έναρξη αυτής της περιόδου. Οι τροποποιήσεις εισάγουν νέο ορισμό της λογιστικής εκτίμησης ως νομισματικά ποσά στις οικονομικές καταστάσεις που υπόκεινται σε αβεβαιότητα επιμέτρησης. Επίσης, οι τροποποιήσεις διευκρινίζουν ποιες είναι οι αλλαγές στις λογιστικές εκτιμήσεις και πώς διαφέρουν από τις αλλαγές στις λογιστικές πολιτικές και τις διορθώσεις λαθών. Οι τροποποιήσεις δεν έχουν ακόμη υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. |
| ● | ΔΛΠ 12 Αναβαλλομένη φορολογία σχετιζόμενη με περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις από μια μεμονωμένη συναλλαγή (Τροποποιήσεις): Οι τροποποιήσεις εφαρμόζονται για ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2023, ενώ επιτρέπεται νωρίτερη εφαρμογή. Τον Μάϊο του 2021, το ΣΔΛΠ εξέδωσε τροποποιήσεις οι οποίες περιορίζουν το πεδίο εφαρμογής της εξαίρεσης αρχικής αναγνώρισης του ΔΛΠ 12 και καθορίζουν τον τρόπο με τον οποίο οι εταιρείες πρέπει να αντιμετωπίσουν λογιστικά την αναβαλλόμενη φορολογία σε συναλλαγές όπως μισθώσεις και υποχρεώσεις παροπλισμού. Σύμφωνα με τις τροποποιήσεις, η αρχική εξαίρεση αναγνώρισης δεν ισχύει για συναλλαγές που, κατά την αρχική αναγνώριση, δημιουργούν ίσες φορολογητέες και εκπεστέες προσωρινές διαφορές. Ισχύει μόνο εάν η αναγνώριση ενός περιουσιακού στοιχείου μίσθωσης και υποχρέωσης μίσθωσης (ή υποχρέωσης παροπλισμού και περιουσιακού στοιχείου παροπλισμού) δημιουργεί προσωρινές διαφορές που δεν είναι ίσες. Οι τροποποιήσεις δεν έχουν ακόμη υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. |
141
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
| ● | ΔΠΧΑ 16 Μισθώσεις - Εκπτώσεις ενοικίου που σχετίζονται με τον COVID-19 μετά την 30η Ιουνίου 2021 (Τροποποιήσεις): Η Τροποποίηση εφαρμόζεται σε ετήσιες λογιστικές περιόδους αναφοράς που ξεκινούν την ή μετά την 1η Απριλίου 2021, ενώ επιτρέπεται νωρίτερη εφαρμογή, συμπεριλαμβανομένων των οικονομικών καταστάσεων που δεν έχουν ακόμη εγκριθεί για έκδοση κατά την 31η Μαρτίου 2021. Τον Μάρτιο του 2021, το ΣΔΛΠ τροποποίησε τους όρους της πρακτικής διευκόλυνσης που παρέχεται στον μισθωτή να αντιμετωπίσει λογιστικά οποιαδήποτε αλλαγή ή έκπτωση επί μισθωμάτων ως συνέπεια του Covid-19, με τον ίδιο τρόπο βάσει των απαιτήσεων του ΔΠΧΑ 16, εάν η αλλαγή ή έκπτωση δεν θεωρείτο τροποποίηση της μίσθωσης. Με βάση την τροποποίηση, η πρακτική διευκόλυνση εφαρμόζεται για μειώσεις σε πληρωμές μισθωμάτων και επηρεάζει πληρωμές που οφείλονται την ή πριν από την 30η Ιουνίου 2022, εφόσον πληρούνται οι υπόλοιπες προϋποθέσεις της πρακτικής διευκόλυνσης. |
2.2 | Επενδύσεις σε θυγατρικές, συνδεδεμένες επιχειρήσεις και κοινοπραξίες |
Οι επενδύσεις στις συνδεδεμένες επιχειρήσεις παρουσιάζονται στο κόστος κτήσης της αποκτηθείσας συμμετοχής στις θυγατρικές εταιρείες, στις συνδεδεμένες επιχειρήσεις και στις κοινοπραξίες μείον τυχόν προβλέψεις απομείωσης.
2.3 | Πληροφόρηση κατά τομέα |
Οι επιχειρηματικοί τομείς είναι συμβατοί με την πληροφόρηση που παρέχεται στην Εκτελεστική Επιτροπή, που είναι το κύριο όργανο λήψης αποφάσεων της Εταιρείας. Η Εκτελεστική Επιτροπή ελέγχει τις εσωτερικές αναφορές χρηματοοικονομικής πληροφόρησης για να αξιολογήσει την επίδοση των τομέων λειτουργικής δραστηριότητας της Εταιρείας και να λάβει αποφάσεις σχετικά με την κατανομή των πόρων και τις στρατηγικές κινήσεις της Εταιρείας. Η Εκτελεστική Επιτροπή αποτελείται από το Διευθύνοντα Σύμβουλο και τους Γενικούς Διευθυντές της Εταιρείας. Οι τομείς λειτουργικής δραστηριότητας της Εταιρείας παρουσιάζονται στη Σημ. 5.
2.4 | Συναλλαγματικές μετατροπές |
(α) Λειτουργικό νόμισμα και νόμισμα αναφοράς
Τα στοιχεία των οικονομικών καταστάσεων της Εταιρείας καταχωρούνται με βάση το κύριο νόμισμα του οικονομικού περιβάλλοντος, στο οποίο η εταιρεία λειτουργεί («λειτουργικό νόμισμα»). Οι οικονομικές καταστάσεις παρουσιάζονται σε Ευρώ, που είναι το λειτουργικό νόμισμα και το νόμισμα αναφοράς της Εταιρείας. Δεδομένου ότι η διύλιση και εμπορία πετρελαιοειδών αποτελούν την κύρια δραστηριότητα της Εταιρείας, οι τιμές αγοραπωλησίας αργού και πετρελαιοειδών βασίζονται κατά κύριο λόγο και σύμφωνα με την πρακτική του κλάδου στις διεθνείς τιμές αναφοράς αργού και πετρελαιοειδών σε Δολάρια Αμερικής. Η Εταιρεία μετατρέπει τις αξίες αυτές σε ευρώ με βάση την ισχύουσα ισοτιμία της ημερομηνίας συναλλαγής.
(β) Συναλλαγές και υπόλοιπα
Οι συναλλαγές σε ξένα νομίσματα μετατρέπονται στο λειτουργικό νόμισμα με βάση τις ισοτιμίες που ισχύουν κατά την ημερομηνία των συναλλαγών. Κέρδη και ζημιές από συναλλαγματικές διαφορές οι οποίες προκύπτουν από την εκκαθάριση τέτοιων συναλλαγών ή κατά τη μετατροπή των χρηματικών στοιχείων του ενεργητικού και παθητικού που εκφράζονται σε ξένο νόμισμα με τις ισχύουσες ισοτιμίες κατά την ημερομηνία ισολογισμού, αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα. Στην περίπτωση που
142
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
αναφέρονται σε πράξεις αντιστάθμισης κινδύνων χρηματοροών ή σε πράξεις αντιστάθμισης κινδύνων καθαρών επενδύσεων μεταφέρονται απ’ ευθείας στην καθαρή θέση.
Για συναλλαγές που περιλαμβάνουν την είσπραξη ή πληρωμή προκαταβολών σε ξένο νόμισμα, η ημερομηνία της συναλλαγής για σκοπούς καθορισμού της συναλλαγματικής ισοτιμίας που θα χρησιμοποιηθεί, είναι η ημερομηνία της αρχικής αναγνώρισης της μη χρηματικής προκαταβολής ή του αναβαλλόμενου εσόδου.
Τα κέρδη και ζημιές από συναλλαγματικές διαφορές συμπεριλαμβάνονται στην ίδια γραμμή των αποτελεσμάτων, στην οποία εμφανίζεται και η συναλλαγή από την οποία προήλθαν, εκτός των συναλλαγματικών διαφορών που προέρχονται από δάνεια, καταθέσεις και ταμειακά διαθέσιμα, τα οποία εμφανίζονται σε ξεχωριστή γραμμή («Κέρδη/(Ζημιές) από συναλλαγματικές διαφορές»).
Μη χρηματικά χρηματοοικονομικά στοιχεία τα οποία επιμετρούνται σε εύλογη αξία σε ξένο νόμισμα, μετατρέπονται στο λειτουργικό νόμισμα βάσει της ισοτιμίας που ίσχυε την ημερομηνία που καθορίστηκε η εύλογη αξία. Συναλλαγματικές διαφορές στοιχείων ενεργητικού και παθητικού τα οποία επιμετρούνται σε εύλογη αξία, συμπεριλαμβάνονται στα κέρδη ή ζημιές από μεταβολές στην εύλογη αξία.
2.5 | Ενσώματα πάγια |
Τα ενσώματα πάγια περιλαμβάνουν κυρίως οικόπεδα, κτίρια, μηχανολογικό εξοπλισμό, μεταφορικά μέσα, έπιπλα και εξαρτήματα. Τα ενσώματα πάγια αναγράφονται στο κόστος κτήσεως μείον τις συσσωρευμένες αποσβέσεις. Το κόστος κτήσεως περιλαμβάνει όλες τις άμεσες δαπάνες για την απόκτηση των περιουσιακών στοιχείων.
Μεταγενέστερες δαπάνες καταχωρούνται σε επαύξηση της λογιστικής αξίας των ενσωμάτων παγίων ή ως ξεχωριστό πάγιο μόνον εάν είναι πιθανό ότι μελλοντικά οικονομικά οφέλη σχετιζόμενα με το πάγιο θα εισρεύσουν στην Εταιρεία και το κόστος τους μπορεί να επιμετρηθεί αξιόπιστα. Το αναπόσβεστο υπόλοιπο των παγίων που έχουν αντικατασταθεί διαγράφεται στα αποτελέσματα. Το κόστος επισκευών και συντηρήσεων λογίζεται στα αποτελέσματα όταν πραγματοποιείται, εκτός από το κόστος της περιοδικής γενικής συντήρησης των διυλιστηρίων, το οποίο κεφαλαιοποιείται και αποσβένεται στα αποτελέσματα με τη σταθερή μέθοδο απόσβεσης, έως την επόμενη προγραμματισμένη γενική συντήρηση, στο βαθμό που οι δαπάνες αυτές βελτιώνουν είτε την ωφέλιμη ζωή του παγίου είτε την παραγωγική του δυναμικότητα.
Οι ακινητοποιήσεις υπό εκτέλεση είναι πάγια που βρίσκονται υπό κατασκευή (σχετίζονται κυρίως με τις μονάδες διύλισης) και καταχωρούνται στο κόστος. Το κόστος περιλαμβάνει το κόστος κατασκευής, αμοιβές τρίτων και άλλες άμεσες δαπάνες. Οι ακινητοποιήσεις υπό εκτέλεση δεν αποσβένονται, καθώς το πάγιο που αφορούν δεν είναι διαθέσιμο για χρήση.
143
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Τα οικόπεδα επίσης δεν υπόκεινται σε απόσβεση. Οι αποσβέσεις των άλλων ενσωμάτων παγίων υπολογίζονται με την σταθερή μέθοδο κατά τη διάρκεια της ωφέλιμης ζωής τους που έχει ως εξής:
– Κτίρια | 10 – 40 έτη |
– Μηχ/κός εξοπλισμός | |
● Εξειδικευμένες βιομηχανικές εγκαταστάσεις και μηχανήματα | 10 – 35 έτη |
● Αγωγοί | 30 – 40 έτη |
● Λοιπός εξοπλισμός | 4 – 25 έτη |
– Οχήματα και Μέσα μεταφοράς | 5 – 25 έτη |
– Έπιπλα και εξαρτήματα | |
● Υπολογιστές | 3 – 5 έτη |
● Λοιπά έπιπλα και εξαρτήματα | 4 – 10 έτη |
Οι εξειδικευμένες βιομηχανικές εγκαταστάσεις περιλαμβάνουν μονάδες διυλιστηρίων, εργοστάσια πετροχημικών και δεξαμενές καυσίμων.
Οι υπολειμματικές αξίες και η ωφέλιμη ζωή των ενσωμάτων παγίων επανεξετάζονται σε κάθε ημερομηνία ισολογισμού και αναπροσαρμόζονται, εάν κριθεί απαραίτητο. Όταν η λογιστική αξία των ενσωμάτων παγίων υπερβαίνει την ανακτήσιμη αξία, η διαφορά (απομείωση) καταχωρείται άμεσα ως έξοδο στα αποτελέσματα (Σημ. 2.11).
Το κόστος και οι συσσωρευμένες αποσβέσεις των παγίων που αποσύρονται ή πωλούνται αφαιρείται από τους σχετικούς λογαριασμούς κατά το χρόνο της πώλησης ή απόσυρσης τους και τυχόν κέρδη ή ζημίες, που καθορίζονται κατόπιν σύγκρισης των εσόδων από την πώληση με τη λογιστική αξία, περιλαμβάνονται στην κατάσταση συνολικών εισοδημάτων, σαν μέρος των λοιπών εσόδων/ (εξόδων).
2.6 | Περιουσιακά στοιχεία διαθέσιμα προς πώληση |
Η Εταιρεία ταξινομεί τα περιουσιακά του στοιχεία ως διαθέσιμα προς πώληση εάν η τρέχουσα αξία τους αναμένεται να ανακτηθεί μέσω της πώλησής τους και όχι μέσω της συνεχούς χρήσης τους. Τα πάγια τα οποία έχουν χαρακτηριστεί ως διαθέσιμα προς πώληση μετρώνται στη χαμηλότερη αξία ανάμεσα στην τρέχουσα αξία και στην εύλογη αξία μείον τυχόν εξόδων που θα πρέπει να γίνουν για την πώληση. Τα κόστη αυτά είναι επιπλέον έξοδα τα οποία σχετίζονται εξ ολοκλήρου με την πώληση του παγίου.
Τα κριτήρια για ταξινόμηση ενός παγίου σαν διαθέσιμο προς πώληση πληρούνται όταν η πώληση είναι πολύ πιθανή και το περιουσιακό στοιχείο είναι άμεσα διαθέσιμο να πουληθεί στην τρέχουσα κατάστασή του. Οι ενέργειες που απαιτούνται για την ολοκλήρωση της πώλησης θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι δεν υπάρχει σημαντική πιθανότητα για αλλαγές στο πλάνο της πώλησης ή ότι η απόφαση πώλησης θα ανακληθεί. Η διοίκηση θα πρέπει επιπλέον να έχει δεσμευτεί στο πλάνο πώλησης του παγίου και η ολοκλήρωση της πώλησης θα πρέπει να αναμένεται εντός του επόμενου έτους από τη μέρα που το πάγιο χαρακτηρίστηκε ως διαθέσιμο προς πώληση.
Ενσώματα και ασώματα πάγια που έχουν χαρακτηριστεί ως διαθέσιμα προς πώληση σταματούν να αποσβένονται. Τα πάγια που έχουν χαρακτηριστεί ως διαθέσιμα προς πώληση και οι αντίστοιχες υποχρεώσεις παρουσιάζονται ξεχωριστά στο μη κυκλοφορούν ενεργητικό στην κατάσταση οικονομικής θέσης.
144
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
2.7 | Μισθώσεις |
2.7.1 | Δικαιώματα χρήσης παγίων |
Η Εταιρεία αναγνωρίζει δικαιώματα χρήσης παγίων στην έναρξη της μίσθωσης (την ημερομηνία που το περιουσιακό στοιχείο είναι διαθέσιμο προς χρήση). Τα δικαιώματα χρήσης παγίων επιμετρούνται στο κόστος τους, μειωμένο κατά τη συσσωρευμένη απόσβεση και την απομείωση της αξίας τους και προσαρμοσμένο κατά την επαναμέτρηση των αντίστοιχων υποχρεώσεων μισθώσεων. Το κόστος των δικαιωμάτων χρήσης παγίων συμπεριλαμβάνει το ποσό των υποχρεώσεων μισθώσεων που έχουν αναγνωριστεί, τις αρχικές άμεσα συνδεδεμένες σχετικές δαπάνες και τις πληρωμές μισθώσεων που έγιναν την ή πριν την ημερομηνία έναρξης, μειωμένες κατά το ποσό των προσφερόμενων εκπτώσεων ή άλλων κινήτρων. Εκτός των περιπτώσεων όπου είναι σχετικά βέβαιο ότι το μισθωμένο πάγιο θα περιέλθει στην κατοχή της Εταιρείας στο τέλος της σύμβασης μίσθωσης, τα αναγνωρισμένα δικαιώματα χρήσης παγίων αποσβένονται με τη σταθερή μέθοδο κατά τη μικρότερη διάρκεια μεταξύ της ωφέλιμης ζωής του υποκείμενου παγίου και των όρων της σύμβασης μίσθωσης. Τα δικαιώματα χρήσης παγίων υπόκεινται σε έλεγχο απομείωσης της αξίας τους είτε κάθε ένα ξεχωριστά, είτε ως μονάδα δημιουργίας ταμειακών ροών.
2.7.2 | Υποχρεώσεις μισθώσεων |
Κατά την έναρξη της μίσθωσης, η Εταιρεία αναγνωρίζει υποχρεώσεις μισθώσεων ίσες με την παρούσα αξία των μισθωμάτων κατά τη συνολική διάρκεια της σύμβασης μίσθωσης. Οι πληρωμές συμπεριλαμβάνουν τα συμβατικά σταθερά μισθώματα, μειωμένα κατά το ποσό των προσφερόμενων επιδοτήσεων, μεταβλητά μισθώματα που εξαρτώνται από κάποιον δείκτη, καθώς και ποσά για πληρωμές υπολειμματικής αξίας που αναμένεται να πληρωθούν. Τα μισθώματα επίσης περιλαμβάνουν την τιμή εξάσκησης ενός δικαιώματος αγοράς, που είναι σχετικά βέβαιο να εξασκηθεί από την Εταιρεία και πληρωμές κυρώσεων λύσης της μίσθωσης, αν οι όροι σύμβασης δείχνουν με σχετική βεβαιότητα ότι η Εταιρεία θα εξασκήσει το δικαίωμα για λύση. Τα μεταβλητά μισθώματα που δεν εξαρτώνται από κάποιον δείκτη, αναγνωρίζονται ως έξοδο στην περίοδο που επέρχεται το γεγονός ή η συνθήκη και γίνεται η πληρωμή.
Για να υπολογίσει την παρούσα αξία των πληρωμών, η Εταιρεία χρησιμοποιεί το κόστος επιπρόσθετου δανεισμού κατά την ημερομηνία έναρξης της μίσθωσης, εάν το πραγματικό επιτόκιο δεν προσδιορίζεται ευθέως από τη σύμβαση μίσθωσης. Μεταγενέστερα της έναρξης μίσθωσης, το ποσό των υποχρεώσεων μισθώσεων προσαυξάνεται με έξοδα τόκων και μειώνεται με τις πληρωμές μισθωμάτων που πραγματοποιούνται. Επιπλέον, η λογιστική αξία των υποχρεώσεων μισθώσεων επαναμετράται εάν υπάρξει τροποποίηση σύμβασης, ή οποιαδήποτε αλλαγή στη διάρκεια της σύμβασης, στα σταθερά μισθώματα ή στην απόφαση εξαγοράς του περιουσιακού στοιχείου. Οι επαναμετρήσεις αυτές καταχωρούνται σε μια γραμμή στη σημείωση των δικαιωμάτων χρήσης παγίων ως μεταβολές.
(α) Βραχυχρόνιες μισθώσεις και μισθώσεις παγίων χαμηλής αξίας
Η Εταιρεία εφαρμόζει την εξαίρεση σχετικά με τις βραχυχρόνιες μισθώσεις (δηλαδή μισθώσεις διάρκειας μικρότερης ή ίσης των 12 μηνών, από την ημερομηνία έναρξης της σύμβασης μίσθωσης, όπου δεν υπάρχει το δικαίωμα αγοράς του περιουσιακού στοιχείου). Επίσης εφαρμόζει την εξαίρεση σχετικά με τα περιουσιακά στοιχεία χαμηλής αξίας (δηλαδή αξίας μικρότερης των πέντε χιλιάδων ευρώ). Πληρωμές μισθωμάτων για βραχυχρόνιες και χαμηλής αξίας μισθώσεις αναγνωρίζονται ως έξοδα με τη σταθερή μέθοδο κατά τη διάρκεια της μίσθωσης.
145
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
(β) Σημαντικές εκτιμήσεις στον προσδιορισμό της διάρκειας μισθώσεων με δικαίωμα ανανέωσης
Η Εταιρεία προσδιορίζει τη διάρκεια μίσθωσης ως τη συμβατική διάρκεια μίσθωσης, συμπεριλαμβανομένης της χρονικής περιόδου που καλύπτεται από α) δικαίωμα επέκτασης της μίσθωσης, εάν είναι σχετικά βέβαιο ότι το δικαίωμα θα εξασκηθεί ή από β) δικαίωμα λύσης της σύμβασης, εάν είναι σχετικά βέβαιο ότι το δικαίωμα δε θα εξασκηθεί.
Η Εταιρεία έχει το δικαίωμα για κάποιες μισθώσεις, να επεκτείνει τη διάρκεια της σύμβασης μίσθωσης. Η Εταιρεία αξιολογεί εάν υπάρχει σχετική βεβαιότητα ότι θα εξασκηθεί το δικαίωμα ανανέωσης, λαμβάνοντας υπόψη όλους τους σχετικούς παράγοντες που δημιουργούν οικονομικό κίνητρο, να εξασκήσει το δικαίωμα ανανέωσης. Μεταγενέστερα της ημερομηνίας έναρξης της μίσθωσης, η Εταιρεία επανεξετάζει τη διάρκεια της μίσθωσης, εάν υπάρξει ένα σημαντικό γεγονός ή αλλαγή στις συνθήκες που εμπίπτουν στον έλεγχό του και επηρεάζουν την επιλογή εξάσκησης (ή όχι) του δικαιώματος ανανέωσης (όπως για παράδειγμα μια αλλαγή στην επιχειρηματική στρατηγική της Εταιρείας).
Η Επιτροπή Διερμηνειών των ΔΠΧΑ (η «Επιτροπή») εξέδωσε μια περίληψη των αποφάσεων που λήφθηκαν στις δημόσιες συνεδριάσεις της για να αποσαφηνίσει τις διερμηνείες του ΔΠΧΑ 16 σχετικά με τα ακόλουθα θέματα:
(γ) Δικαιώματα που σχετίζονται με το υπέδαφος:
Η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα όσον αφορά τη συγκεκριμένη περίπτωση που παρουσιάζεται στην απόφασή της, ότι όταν ένας φορέας εκμετάλλευσης αγωγού έχει το δικαίωμα να τοποθετήσει έναν αγωγό σε υπόγειο χώρο, αυτό αποτελεί μίσθωση και ως εκ τούτου στη συγκεκριμένη περίπτωση, όπως παρουσιάζεται στην παρούσα απόφαση, πρέπει να εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του ΔΠΧΑ 16. Όπως παρουσιάζεται στη Σημ. 7, η Εταιρεία εκμεταλλεύεται υπόγειους αγωγούς εντός των ορίων διαφόρων δήμων, σύμφωνα με τους σχετικούς νόμους, χωρίς την απαίτηση καταβολής οποιασδήποτε αποζημίωσης για αυτούς. Όπως περιγράφεται στη Σημ. 34 αυτών των οικονομικών καταστάσεων, ορισμένοι δήμοι προχώρησαν στην επιβολή δασμών και προστίμων σχετικά με τα δικαιώματα διέλευσης. Η Εταιρεία άσκησε έφεση κατά των εν λόγω ποσών που επιβλήθηκαν όπως περιγράφεται στη σημείωση και πιστεύει ότι το αποτέλεσμα θα είναι ευνοϊκό. Η Εταιρεία θεωρεί ότι αυτά δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του ΔΠΧΑ 16 καθώς δεν υπάρχει υποχρέωση καταβολής αποζημίωσης.
(δ) Προσδιορισμός διάρκειας μισθώσεων
Η Επιτροπή εξέδωσε απόφαση, σύμφωνα με την οποία κατά την εκτίμηση της έννοιας της μη σημαντικής ποινής, κατά την κατάρτιση των όρων μίσθωσης, η ανάλυση δεν πρέπει να καλύπτει μόνο την χρηματική ποινή που προβλέπεται στη σύμβαση, αλλά να χρησιμοποιεί μια ευρύτερη οικονομική εκτίμηση της ποινής έτσι ώστε να περιλαμβάνει όλες τις πιθανές οικονομικές εκροές που συνδέονται με την καταγγελία της σύμβασης. Η Εταιρεία εφαρμόζει αυτή την απόφαση και χρησιμοποιεί κρίση για την εκτίμηση της μίσθωσης, ιδιαίτερα στις περιπτώσεις όπου οι συμφωνίες δεν προβλέπουν προκαθορισμένη διάρκεια, όπως τα δικαιώματα χρήσης των παράκτιων ζωνών όπως περιγράφονται στη Σημ. 7. Η Εταιρεία λαμβάνει υπόψη όλους τους σχετικούς παράγοντες που δημιουργούν οικονομικό κίνητρο για να ασκήσει είτε την ανανέωση είτε τον τερματισμό.
146
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
(ε) Λογιστική αντιμετώπιση εκμισθωτή
Η Εταιρεία συνάπτει ορισμένες συμφωνίες υπεκμισθώσεων με τρίτους και ως εκ τούτου ενεργεί ως ενδιάμεσος εκμισθωτής. Η Εταιρεία, ως ενδιάμεσος εκμισθωτής, κατατάσσει την υπεκμίσθωση ως χρηματοοικονομική μίσθωση ή λειτουργική μίσθωση ως εξής:
| ● | εάν η κύρια μίσθωση είναι βραχυπρόθεσμη μίσθωση που η Εταιρεία, ως μισθωτής, έχει εφαρμόσει την παραγράφου 6 του προτύπου, η υπεκμίσθωση κατατάσσεται ως λειτουργική μίσθωση. |
| ● | διαφορετικά, η υπεμίσθωση κατατάσσεται σε σχέση με το δικαίωμα χρήσης του περιουσιακού στοιχείου που προκύπτει από την κύρια μίσθωση και όχι με αναφορά στο υποκείμενο περιουσιακό στοιχείο. |
Η Εταιρεία έχει αξιολογήσει όλες τις υπεκμισθώσεις βάσει των παραπάνω κριτηρίων και τις χαρακτηρίζει ως λειτουργικές ή χρηματοοικονομικές. Στις 31 Δεκεμβρίου 2021, όλες οι μισθώσεις στις οποίες η Εταιρεία ενεργεί ως ενδιάμεσος εκμισθωτής αξιολογήθηκαν ως λειτουργικές.
2.8 | Κόστος δανεισμού |
Έξοδα δανεισμού που σχετίζονται άμεσα με την απόκτηση, κατασκευή ή παραγωγή στοιχείων παγίου ενεργητικού κεφαλαιοποιούνται για το χρονικό διάστημα που απαιτείται μέχρι την ολοκλήρωση της κατασκευής και μέχρι τα πάγια να καταστούν έτοιμα προς χρήση.
Έξοδα δανεισμού κεφαλαιοποιούνται αν τα κεφάλαια που αντλήθηκαν χρησιμοποιήθηκαν ειδικά για την απόκτηση παγίων περιουσιακών στοιχείων. Αν τα κεφάλαια αντλήθηκαν γενικά και χρησιμοποιήθηκαν για την απόκτηση παγίων περιουσιακών στοιχείων, το μέρος των εξόδων δανεισμού που κεφαλαιοποιείται καθορίζεται εφαρμόζοντας ένα συντελεστή κεφαλαιοποίησης επί του κόστους απόκτησης του παγίου. Τα υπόλοιπα έξοδα δανεισμού καταχωρούνται στα αποτελέσματα.
2.9 | Άυλα περιουσιακά στοιχεία |
(α) Δικαιώματα και άδειες
Τα δικαιώματα και άδειες έχουν συγκεκριμένη διάρκεια ζωής και παρουσιάζονται στο κόστος μείον συσσωρευμένες αποσβέσεις. Η απόσβεση υπολογίζεται σύμφωνα με τη σταθερή μέθοδο για να κατανείμει το κόστος των δικαιωμάτων στην εκτιμώμενη διάρκεια ζωής, η οποία συνήθως κυμαίνεται μεταξύ 3 και 25 ετών.
(β) Λογισμικό
Το κόστος λογισμικού περιλαμβάνει το κόστος αγοράς και εγκατάστασης. Το κόστος των αδειών για τη χρήση λογισμικού κεφαλαιοποιείται με βάση το κόστος απόκτησης και ανάπτυξης του συγκεκριμένου λογισμικού έως ότου να είναι έτοιμο προς χρήση. Τα κόστη αυτά αποσβένονται κατά τη διάρκεια της εκτιμώμενης ωφέλιμης ζωής τους (1 έως 5 χρόνια) με τη σταθερή μέθοδο απόσβεσης.
147
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
2.10 | Έρευνα και αξιολόγηση ορυκτών πόρων |
(α) Πάγια στοιχεία ενεργητικού έρευνας και αξιολόγησης
Κατά τη διάρκεια της περιόδου έρευνας και πριν προκύψει εμπορικά εκμεταλλεύσιμη ανακάλυψη, οι δαπάνες της έρευνας και αξιολόγησης κοιτασμάτων πετρελαίου και φυσικού αερίου εξοδοποιούνται. Γεωλογικά και γεωφυσικά κόστη όπως και κόστη άμεσα συνδεδεμένα με μια έρευνα εξοδοποιούνται άμεσα. Τα κόστη απόκτησης δικαιωμάτων έρευνας κεφαλαιοποιούνται στα ασώματα πάγια και αποσβένονται στη διάρκεια της σχετικής άδειας ή ανάλογα με την πρόοδο των εργασιών αν διαφοροποιούνται σημαντικά. Οι άδειες και δικαιώματα έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων συμπεριλαμβάνονται στην κατηγορία «δικαιώματα και άδειες» των άυλων περιουσιακών στοιχείων.
(β) Ανάπτυξη ενσώματων και ασώματων παγίων ενεργητικού
Δαπάνες για την κατασκευή, εγκατάσταση ή ολοκλήρωση έργων υποδομής όπως πλατφόρμες, αγωγοί και οι γεωτρήσεις εμπορικά εκμεταλλεύσιμων πηγών / κοιτασμάτων κεφαλαιοποιούνται ως ασώματα και ενσώματα πάγια ανάλογα με τη φύση τους. Όταν η περίοδος ανάπτυξης ολοκληρωθεί για ένα συγκεκριμένο κοίτασμα τότε το κόστος της μεταφέρεται στα πάγια. Καμία απόσβεση δεν χρεώνεται στη φάση της ανάπτυξης.
(γ) Πάγια στοιχεία ενεργητικού παραγωγής πετρελαίου και αερίου
Τα πάγια στοιχεία παραγωγής πετρελαίου και αερίου αποτελούνται από ενσώματα πάγια στοιχεία και δαπάνες ανάπτυξης, που σχετίζονται άμεσα με την παραγωγή εκμεταλλεύσιμων κοιτασμάτων. Η Εταιρεία δεν έχει αναγνωρίσει τέτοια περιουσιακά στοιχεία, καθώς βρίσκεται στα πρώτα στάδια διερεύνησης και αξιολόγησης.
(δ) Αποσβέσεις παγίων στοιχείων ενεργητικού
Τα ενσώματα και ασώματα πάγια στοιχεία πετρελαίου και αερίου αποσβένονται με τη μέθοδο των συντελεστών ανά μονάδα παραγωγής. Οι συντελεστές ανά μονάδα παραγωγής βασίζονται σε αποδεδειγμένα αποθέματα, τα οποία είναι πετρέλαιο, αέριο και άλλα ορυκτά αποθέματα, που εκτιμάται ότι θα ανακτηθούν από τις υπάρχουσες υποδομές με τη χρήση των τρεχουσών μεθόδων εκμετάλλευσης. Οι ποσότητες πετρελαίου και αερίου θεωρούνται παραχθείσες από τη στιγμή που μετρηθούν με όργανα μέτρησης στο συμβατικό σημείο μεταβίβασης στον αγοραστή ή στα σημεία διεξαγωγής της πώλησης και συγκεκριμένα στη βαλβίδα εξόδου της δεξαμενής αποθήκευσης της περιοχής του κοιτάσματος.
(ε) Απομείωση – Πάγια στοιχεία ενεργητικού έρευνας και αξιολόγησης
Έξοδα απόκτησης δικαιωμάτων έρευνας εξετάζονται για απομείωση όταν υπάρχουν ενδείξεις που υποδεικνύουν απομείωση. Για τους σκοπούς του ελέγχου της απομείωσης τα έξοδα απόκτησης δικαιωμάτων έρευνας τα οποία υποβάλλονται σε εξέταση για απομείωση, ομαδοποιούνται στις υπάρχουσες μονάδες δημιουργίας ταμειακών ροών (ΜΔΤΡ) των παραγωγικών κοιτασμάτων που ανήκουν στην ίδια γεωγραφική περιφέρεια σύμφωνα με το δικαίωμα έρευνας που αφορούν.
148
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
(στ) Απομείωση – Αποδεδειγμένα ενσώματα πάγια στοιχεία ενεργητικού πετρελαίου και αερίου και ασώματα πάγια
Αποδεδειγμένα ενσώματα πάγια στοιχεία πετρελαίου και αερίου και ασώματα πάγια, εξετάζονται για απομείωση όταν γεγονότα ή αλλαγές των περιστάσεων υποδεικνύουν ότι το τρέχον υπόλοιπο του παγίου δεν πρόκειται να ανακτηθεί. Η ζημία απομείωσης αναγνωρίζεται όταν το τρέχον υπόλοιπο του παγίου υπερβαίνει το ανακτήσιμο ποσό. Το ανακτήσιμο ποσό είναι το μεγαλύτερο μεταξύ της εύλογής του αξίας μείον τα έξοδα διάθεσης και της αξίας χρήσης του. Για τους σκοπούς της αξιολόγησης της απομείωσης, τα πάγια στοιχεία ομαδοποιούνται στο κατώτατο επίπεδο για το οποίο υπάρχουν ξεχωριστά αναγνωρίσιμες ταμειακές ροές.
2.11 | Απομείωση αξίας μη χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων |
Σε κάθε ημερομηνία ισολογισμού, η Εταιρεία εκτιμά κατά πόσον υφίστανται ενδείξεις απομείωσης. Εάν υπάρχουν ενδείξεις για απομείωση ή εάν απαιτείται ετήσιος έλεγχος απομείωσης του παγίου, τότε υπολογίζεται η ανακτήσιμη αξία του. Τα περιουσιακά στοιχεία που έχουν απροσδιόριστη ωφέλιμη ζωή, δεν αποσβένονται και υπόκεινται σε έλεγχο απομείωσης ετησίως ή και συχνότερα εάν υπάρχουν συγκεκριμένα γεγονότα και ενδείξεις τα οποία να υποδεικνύουν πιθανή απομείωση των στοιχείων. Τα περιουσιακά στοιχεία που αποσβένονται υπόκεινται σε έλεγχο απομείωσης της αξίας τους όταν υπάρχουν ενδείξεις ότι η λογιστική αξία τους δεν θα ανακτηθεί. Ζημία απομείωσης αναγνωρίζεται για το ποσό για το οποίο η λογιστική αξία του παγίου υπερβαίνει την ανακτήσιμη αξία του. Η ανακτήσιμη αξία είναι η μεγαλύτερη αξία μεταξύ εύλογης αξίας μειωμένη με το απαιτούμενο για την πώληση κόστος και αξίας χρήσεως (παρούσα αξία χρηματοροών που αναμένεται να δημιουργηθούν με βάση την εκτίμηση της διοίκησης για τις μελλοντικές οικονομικές και λειτουργικές συνθήκες). Για την εκτίμηση των ζημιών απομείωσης τα περιουσιακά στοιχεία εντάσσονται στις μικρότερες δυνατές μονάδες δημιουργίας ταμειακών εισροών. Σε κάθε ημερομηνία ισολογισμού εκτιμάται εάν υπάρχουν ενδείξεις ότι οι ζημιές απομείωσης που έχουν αναγνωριστεί κατά το παρελθόν είτε έχουν μειωθεί είτε δεν υφίστανται πλέον. Εάν υπάρξουν τέτοιες ενδείξεις, η Εταιρεία υπολογίζει την ανακτήσιμη αξία του παγίου ή της ΜΔΤΡ.
Ζημιές απομείωσης που είχαν αναγνωριστεί κατά το παρελθόν αντιστρέφονται μόνο εφόσον έχουν αλλάξει οι εκτιμήσεις που χρησιμοποιήθηκαν κατά το χρόνο αναγνώρισης της ζημιάς. Η αντιστροφή της απομείωσης επιτρέπεται μέχρι το σημείο στο οποίο η λογιστική αξία του παγίου δεν υπερβαίνει την ανακτήσιμη αξία του, ούτε την λογιστική αξία του παγίου μείον τις αποσβέσεις εάν αυτό δεν είχε απομειωθεί τα προηγούμενα χρόνια.
2.12 | Χρηματοοικονομικά μέσα |
2.12.1 | Αρχική αναγνώριση και επιμέτρηση |
Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία ταξινομούνται, κατά την αρχική αναγνώριση, και μεταγενέστερα αποτιμώνται στο αποσβεσμένο κόστος, στην εύλογη αξία μέσω άλλων συνολικών εισοδημάτων (OCI) και στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων.
Η ταξινόμηση των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων κατά την αρχική αναγνώριση εξαρτάται από τα συμβατικά χαρακτηριστικά των ταμειακών ροών του χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου και το επιχειρηματικό μοντέλο της Εταιρείας για τη διαχείριση τους. Με εξαίρεση τις εμπορικές απαιτήσεις που δεν περιέχουν σημαντική χρηματοοικονομική συνιστώσα ή για τις οποίες έχει εφαρμόσει την πρακτική σκοπιμότητας, η Εταιρεία αρχικά αποτιμά τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία στην εύλογη αξία τους πλέον, στην περίπτωση ενός
149
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου που δεν αποτιμάται μέσω αποτελεσμάτων, του κόστους συναλλαγής. Οι εμπορικές απαιτήσεις που δεν περιέχουν σημαντική χρηματοοικονομική συνιστώσα ή για τις οποίες η Εταιρεία έχει εφαρμόσει την πρακτική σκοπιμότητας, αποτιμώνται στην τιμή συναλλαγής που προσδιορίζεται σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 15. Στη Σημ. 2.25 αναλύεται η λογιστική πολιτική για έσοδα από συμβάσεις με πελάτες.
Προκειμένου ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο να ταξινομηθεί και να αποτιμηθεί στο αποσβεσμένο κόστος ή στην εύλογη αξία μέσω των συνολικών εισοδημάτων, πρέπει από αυτά να προκύπτουν ταμειακές ροές οι οποίες να είναι «αποκλειστικά πληρωμές κεφαλαίου και τόκων (SPPI)» επί του αρχικού κεφαλαίου. Η αξιολόγηση αυτή αναφέρεται ως SPPI test και εξετάζεται σε επίπεδο χρηματοοικονομικού στοιχείου.
Το επιχειρηματικό μοντέλο της Εταιρείας για τη διαχείριση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων αναφέρεται στον τρόπο με τον οποίο διαχειρίζεται τις οικονομικές της δυνατότητες προκειμένου να δημιουργήσει ταμειακές ροές. Το επιχειρηματικό μοντέλο καθορίζει εάν οι ταμιακές ροές θα προκύψουν από τη συλλογή συμβατικών ταμειακών ροών, πώληση των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων ή και από τα δύο.
Η αγορά ή πώληση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων που απαιτούν την παράδοση περιουσιακών στοιχείων εντός χρονικού πλαισίου που καθορίζεται με κανονισμό ή σύμβαση στην αγορά αναγνωρίζονται κατά την ημερομηνία συναλλαγής δηλαδή κατά την ημερομηνία κατά την οποία η Εταιρεία δεσμεύεται να αγοράσει ή να πωλήσει το περιουσιακό στοιχείο.
Μεταγενέστερη επιμέτρηση
Για σκοπούς μεταγενέστερης επιμέτρησης, τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία ταξινομούνται στις κάτωθι κατηγορίες:
| ● | Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων |
| ● | Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε αποσβεσμένο κόστος (χρεόγραφα) |
| ● | Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των συνολικών εισοδημάτων χωρίς ανακύκλωση σωρευτικών κερδών και ζημιών κατά την αποαναγνώριση (συμμετοχικά μέσα) |
(α) Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού που αποτιμώνται στην σε εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων
Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων περιλαμβάνουν τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που κατέχονται προς εμπορία, τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που προσδιορίζονται κατά την αρχική αναγνώριση στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων ή τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που υποχρεωτικά θα πρέπει να επιμετρηθούν στην εύλογη αξία.
Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού ταξινομούνται ως διακρατούμενα προς εμπορία εάν αποκτώνται με σκοπό την πώληση ή την επαναγορά τους στο εγγύς μέλλον. Παράγωγα περιλαμβανομένων των ενσωματωμένων παραγώγων επίσης ταξινομούνται ως κατεχόμενα προς εμπορία, εκτός εάν ορίζονται ως αποτελεσματικά μέσα αντιστάθμισης. Τα χρηματοοικονομικά αυτά
150
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
στοιχεία ταξινομούνται ως κυκλοφορόντα περιουσιακά στοιχεία όταν διακρατούνται προς διαπραγμάτευση ή αναμένεται να ρευστοποιηθούν εντός 12 μηνών από την περίοδο αναφοράς.
Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία με ταμειακές ροές που δεν είναι μόνο πληρωμές κεφαλαίου και τόκων ταξινομούνται και αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων, ανεξάρτητα από το επιχειρηματικό μοντέλο.
(β) Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε αποσβεσμένο κόστος
Η Εταιρεία αποτιμά τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε αποσβεσμένο κόστος εάν πληρούνται και οι δύο ακόλουθοι όροι: α) Το χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο διατηρείται σε επιχειρηματικό μοντέλο με στόχο τη διακράτηση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων για τη συλλογή συμβατικών ταμειακών ροών και β) οι συμβατικοί όροι του χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου δημιουργούν σε συγκεκριμένες ημερομηνίες ταμειακές ροές που αποτελούν μόνο πληρωμές κεφαλαίου και τόκων επί του υπολοίπου του αρχικού κεφαλαίου.
Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία στο αποσβεσμένο κόστος επιμετρώνται στη συνέχεια χρησιμοποιώντας την μέθοδο (EIR) και υπόκεινται σε απομείωση. Τα κέρδη και οι ζημίες αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα όταν το περιουσιακό στοιχείο αποαναγνωριστεί, τροποποιηθεί ή απομειωθεί.
(γ) Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που ταξινομούνται στην εύλογη αξία μέσω των συνολικών εισοδημάτων (συμμετοχικοί τίτλοι)
Κατά την αρχική αναγνώριση, η Εταιρεία μπορεί να επιλέξει να ταξινομήσει αμετάκλητα τις συμμετοχικές επενδύσεις ως συμμετοχικούς τίτλους που προσδιορίζονται στην εύλογη αξία μέσω συνολικών εισοδημάτων όταν πληρούν τον ορισμό της καθαρής θέσης σύμφωνα με το ΔΛΠ 32 Χρηματοοικονομικά μέσα: Παρουσίαση, και δεν κατέχονται προς εμπορία. Η ταξινόμηση καθορίζεται ανά χρηματοοικονομικό μέσο.
Τα κέρδη και οι ζημίες από αυτά τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία δεν ανακυκλώνονται ποτέ στα κέρδη ή τις ζημίες. Τα μερίσματα αναγνωρίζονται ως άλλα έσοδα στην κατάσταση αποτελεσμάτων όταν έχει αποδειχθεί το δικαίωμα πληρωμής, εκτός εάν η Εταιρεία επωφελείται από τα έσοδα αυτά ως ανάκτηση μέρους του κόστους του χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου, οπότε τα κέρδη αυτά αναγνωρίζονται στην κατάσταση συνολικών εισοδημάτων. Οι συμμετοχικοί τίτλοι που προσδιορίζονται στην εύλογη αξία μέσω των συνολικών εισοδημάτων δεν υπόκεινται σε εξέταση απομείωσης.
Η Εταιρεία επέλεξε να ταξινομήσει τους εισηγμένους συμμετοχικούς τίτλους της στην κατηγορία αυτή.
2.12.2 | Αποαναγνώριση και απομείωση |
Αποαναγνώριση
Ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο αποαναγνωρίζεται κυρίως όταν:
| ● | Τα δικαιώματα λήψης ταμειακών ροών από το περιουσιακό στοιχείο έχουν λήξει, ή |
| ● | Η Εταιρεία έχει μεταβιβάσει τα δικαιώματά της να λαμβάνει ταμειακές ροές από το περιουσιακό στοιχείο ή έχει αναλάβει την υποχρέωση να πληρώσει εξ ολοκλήρου τις λαμβανόμενες ταμειακές ροές χωρίς σημαντική καθυστέρηση σε τρίτο μέρος βάσει |
151
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
| συμφωνίας "pass-through" και είτε (α) η Εταιρεία έχει μεταβιβάσει ουσιαστικά όλους τους κινδύνους και τα οφέλη του περιουσιακού στοιχείου είτε (β) η Εταιρεία δεν έχει μεταβιβάσει ούτε κρατήσει ουσιαστικά όλους τους κινδύνους και τις εκτιμήσεις του περιουσιακού στοιχείου, αλλά έχει μεταβιβάσει τον έλεγχο του περιουσιακού στοιχείου. |
Όταν η Εταιρεία έχει μεταβιβάσει τα δικαιώματα να εισπράξει ταμειακές ροές από ένα περιουσιακό στοιχείο ή έχει συνάψει συμφωνία μεταβίβασης, αξιολογεί εάν και σε ποιο βαθμό κατέχει τους κινδύνους και τα οφέλη από την κυριότητα. Όταν η Εταιρεία δεν έχει μεταβιβάσει ούτε κατέχει ουσιαστικά όλους τους κινδύνους και τα οφέλη του περιουσιακού στοιχείου και ούτε έχει μεταβιβάσει τον έλεγχο του περιουσιακού στοιχείου, συνεχίζει να αναγνωρίζει το μεταβιβασθέν περιουσιακό στοιχείο στο βαθμό της συνεχιζόμενης εμπλοκής της. Στην περίπτωση αυτή, η Εταιρεία αναγνωρίζει επίσης κάθε σχετική υποχρέωση. Το μεταβιβασθέν περιουσιακό στοιχείο και η σχετική υποχρέωση αποτιμώνται σε βάση τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που η Εταιρεία κατέχει.
Απομείωση
Περαιτέρω γνωστοποιήσεις σχετικά με απομείωση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων παρέχονται επίσης στις ακόλουθες σημειώσεις:
| ● | Γνωστοποιήσεις για σημαντικές εκτιμήσεις και παραδοχές (Σημ. 4) |
| ● | Απαιτήσεις από πελάτες (Σημ. 12) |
Για τις εμπορικές απαιτήσεις, η Εταιρεία εφαρμόζει την απλοποιημένη προσέγγιση για τον υπολογισμό των πιστωτικών ζημίων ECL. Ως εκ τούτου δεν παρακολουθεί τις μεταβολές στον πιστωτικό κίνδυνο, αλλά αναγνωρίζει ένα ποσοστό ζημιών που βασίζεται στην ECL σε όλη τη διάρκεια της ζωής σε κάθε περιόδο αναφοράς. Η Εταιρεία έχει καταρτίσει πίνακα προβλέψεων που βασίζεται στην ιστορική εμπειρία των πιστωτικών ζημιών, προσαρμοσμένη με μελλοντικούς παράγοντες κατάλληλους για τους οφειλέτες και το οικονομικό περιβάλλον.
2.12.3 | Συμψηφισμός χρηματοοικονομικών μέσων |
Τα χρηματοοικονομικά πάγια και οι υποχρεώσεις συμψηφίζονται και παρουσιάζονται καθαρά στην κατάσταση οικονομικής θέσης εάν υπάρχει νόμιμο δικαίωμα να συμψηφιστούν τα ποσά που έχουν αναγνωριστεί και επιπλέον υπάρχει πρόθεση να γίνει εκκαθάριση του καθαρού ποσού, δηλαδή πάγια και υποχρεώσεις να τακτοποιηθούν παράλληλα.
2.13 | Παράγωγα χρηματοοικονομικά στοιχεία και δραστηριότητες αντιστάθμισης κινδύνων |
Στα πλαίσια της διαχείρισης κινδύνου, η Εταιρεία χρησιμοποιεί παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα επί συναλλάγματος και εμπορευμάτων για να αντισταθμίσει τους κινδύνους που συνδέονται με τη μελλοντική διακύμανση των συναλλαγματικών ισοτιμιών και των τιμών των εμπορευμάτων. Αυτά τα παράγωγα χρηματοοικονομικά εργαλεία αναγνωρίζονται αρχικά στην εύλογη τους αξία κατά την ημερομηνία συμβάσεως και μεταγενέστερα επιμετρούνται στην εύλογή τους αξία. Τα παράγωγα χρηματοοικονομικά στοιχεία περιλαμβάνονται στις χρηματοιοικονομικά περιουσιακά στοιχεία του ενεργητικού όταν η εύλογη αξία τους είναι θετική και στις χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις όταν είναι αρνητική. Οι μεταβολές στην εύλογη αξία των παράγωγων χρηματοοικονομικών εργαλείων αναγνωρίζονται σε κάθε ημερομηνία ισολογισμού είτε στην κατάσταση συνολικών εισοδημάτων είτε στα λοιπά εισοδήματα / (ζημίες), ανάλογα με το κατά πόσο το παράγωγο χρηματοοικονομικό μέσο
152
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
πληροί τις προϋποθέσεις της λογιστικής αντιστάθμισης κινδύνων και, εφόσον αυτό ισχύει, ανάλογα με τη φύση του αντικειμένου αντιστάθμισης. Η Εταιρεία κατηγοριοποιεί τα παράγωγα:
(α) | Σε αντιστάθμιση της εύλογης αξίας που έχει αναγνωριστεί σαν ενεργητικό ή παθητικό στοιχείο ή μια δεσμευτική υποχρέωση (fair value hedge) και |
(β) | Σε αντιστάθμιση συγκεκριμένου κινδύνου συνδεδεμένου με αναγνωρισμένο χρηματοοικονομικό στοιχείο ενεργητικού ή παθητικού ή μια συναλλαγή που είναι πολύ πιθανό να πραγματοποιηθεί (αντιστάθμιση μελλοντικών ταμειακών ροών- cash flow hedge). |
Η Εταιρεία καταγράφει κατά την ημερομηνία συναλλαγής τη σχέση μεταξύ του αντισταθμιστικού εργαλείου και του αντικειμένου αντιστάθμισης καθώς και το σκοπό διαχείρισης κινδύνου και της στρατηγικής υλοποίησης συναλλαγών αντιστάθμισης κινδύνου.
Επιπλέον η Εταιρεία καταγράφει, τόσο κατά τη δημιουργία της συναλλαγής αντιστάθμισης όσο και στη συνέχεια, πώς αξιολογείται η αποτελεσματικότητα των αλλαγών στην εύλογη αξία των εργαλείων που χρησιμοποιούνται σε αυτές τις συναλλαγές στην αντιστάθμιση των διακυμάνσεων στις εύλογες αξίες ή στις ταμειακές ροές των αντικειμένων αντιστάθμισης. Αυτές οι συναλλαγές αντιστάθμισης αναμένεται να είναι αποτελεσματικές στην αντιστάθμιση των διακυμάνσεων στις εύλογες αξίες ή στις ταμειακές ροές των αντικειμένων αντιστάθμισης και εξετάζονται σε τακτική βάση, προκειμένου να διαπιστωθεί πως πράγματι είναι κατά τη διάρκεια των περιόδων στις οποίες έχουν χρησιμοποιηθεί.
Τα χρηματοοικονομικά παράγωγα τα οποία χρησιμοποιούνται για τη διαχείριση κινδύνου συμπεριλαμβάνουν χρηματιστηριακά συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης (ICE futures), εξωχρηματιστηριακά συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης και δικαιώματα προαίρεσης (options).
Αντιστάθμιση μελλοντικών ταμειακών ροών
Το μέρος των μεταβολών στην εύλογη αξία που αναλογεί στην αποτελεσματική αντιστάθμιση του κινδύνου, αναγνωρίζεται στα λοιπά συνολικά εισοδήματα. Οποιοδήποτε κέρδος ή ζημιά απορρέει από μεταβολές στην εύλογη αξία που αναλογεί στη μη αποτελεσματική αντιστάθμιση κινδύνων, αναγνωρίζεται άμεσα στη κατάσταση αποτελεσμάτων, στα «Λοιπά έσοδα/ (έξοδα) και λοιπά κέρδη / (ζημιές)». Τα συσσωρευμένα ποσά στα ίδια κεφάλαια ανακυκλώνονται μέσω της κατάστασης συνολικών εισοδημάτων στο κόστος πωληθέντων στις περιόδους όπου το αντικείμενο αντιστάθμισης επηρεάζει το αποτέλεσμα (όταν δηλαδή λαμβάνει χώρα η προβλεπόμενη προς αντιστάθμιση συναλλαγή).
Όταν ένα χρηματοοικονομικό εργαλείο αντιστάθμισης ταμειακών ροών λήξει, πουληθεί, ή πλέον δεν πληρεί τα κριτήρια αντιστάθμισης ταμειακών ροών, συσσωρευμένα κέρδη ή ζημιές που υπάρχουν στα ίδια κεφάλαια παραμένουν εκεί έως ότου η προβλεπόμενη συναλλαγή αναγνωριστεί τελικά στην κατάσταση αποτελεσμάτων. Στην περίπτωση που δεν αναμένεται να πραγματοποιηθεί η προβλεπόμενη συναλλαγή, η λογιστική αντιστάθμισης κινδύνων διακόπτεται και τα συσσωρευμένα κέρδη / ζημιές που βρίσκονται στα ίδια κεφάλαια μεταφέρονται άμεσα στην κατάσταση αποτελεσμάτων στα «Λοιπά έσοδα / (έξοδα) και λοιπά κέρδη / (ζημιές)».
Παράγωγα σε εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων
Τα παράγωγα χρηματοοικονομικά εργαλεία που δεν πληρούν τις προϋποθέσεις λογιστικής αντιστάθμισης κινδύνου ταξινομούνται ως παράγωγα σε εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων.
153
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Διακυμάνσεις στην εύλογη αξία αυτών των παραγώγων που δεν πληρούν τις προϋποθέσεις λογιστικής αντιστάθμισης κινδύνου αναγνωρίζονται άμεσα στην κατάσταση αποτελεσμάτων.
2.14 | Κρατικές επιχορηγήσεις |
Οι κρατικές επιχορηγήσεις αναγνωρίζονται στην εύλογη αξία τους όταν υπάρχει επαρκής βεβαιότητα ότι η επιχορήγηση θα εισπραχθεί και ότι η Εταιρεία θα συμμορφωθεί με τις σχετικές απαιτήσεις. Επιχορηγήσεις που σχετίζονται με πάγια περιουσιακά στοιχεία αρχικά αναγνωρίζονται σαν κρατικές επιχορηγήσεις επομένων περιόδων και συμπεριλαμβάνονται στις «Λοιπές μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις». Μεταγενέστερα πιστώνονται στα αποτελέσματα κατά τη διάρκεια της ωφέλιμης ζωής των παγίων που αναφέρονται σε άμεση σχέση με τις αποσβέσεις του συγκεκριμένου παγίου.
2.15 | Αποθέματα |
Τα αποθέματα περιλαμβάνουν αργό πετρέλαιο και λοιπές πρώτες ύλες, διυλισμένα και ημιτελή προϊόντα, πετροχημικά, αναλώσιμα, ανταλλακτικά και λοιπά υλικά.
Τα αποθέματα αποτιμώνται στην χαμηλότερη αξία μεταξύ κόστους κτήσεως και καθαρής ρευστοποιήσιμης αξίας. Το κόστος προσδιορίζεται με την μέθοδο του μηνιαίου μέσου σταθμικού κόστους. Το κόστος των τελικών και ημιτελών προϊόντων περιλαμβάνει την αξία των πρώτων υλών, άμεσες δαπάνες προσωπικού λοιπά άμεσα κόστη και γενικά βιομηχανικά έξοδα. Δεν περιλαμβάνει τα κόστη δανεισμού. Η καθαρή ρευστοποιήσιμη αξία εκτιμάται με βάση τις τρέχουσες τιμές πώλησης των αποθεμάτων στα πλαίσια της συνήθους δραστηριότητας, αφαιρουμένων των εκτιμώμενων δαπανών ολοκλήρωσης του αποθέματος και των εκτιμώμενων εξόδων που χρειάζονται για την ολοκλήρωση της πώλησης, σε περίπτωση που τέτοια έξοδα απαιτούνται. Τα ανταλλακτικά που καταναλώνονται μέσα στο χρόνο παρακολουθούνται λογιστικά ως αποθέματα και αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα όταν καταναλώνονται.
2.16 | Εμπορικές απαιτήσεις |
Οι απαιτήσεις από πελάτες με πίστωση, συνήθως από 20 έως 90 μέρες, αρχικά καταχωρούνται στην εύλογη αξία τους και μεταγενέστερα επιμετρώνται στο αναπόσβεστο κόστος με την χρήση του πραγματικού επιτοκίου, αφαιρουμένων των προβλέψεων απομείωσης.
Οι εμπορικές απαιτήσεις περιλαμβάνουν συναλλαγματικές και γραμμάτια εισπρακτέα από τους πελάτες.
Σχετικά με τις μη επισφαλείς εμπορικές απαιτήσεις, η Εταιρεία εφαρμόζει την απλοποιημένη προσέγγιση του ΔΠΧΑ 9 και υπολογίζει τις αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες καθ' όλη τη διάρκεια ζωής των απαιτήσεων. Για το σκοπό αυτό χρησιμοποεί πίνακα με τον οποίο υπολογίζονται οι σχετικές προβλέψεις με τρόπο που αντανακλά την εμπειρία από παρελθόντα γεγονότα καθώς και προβλέψεις της μελλοντικής οικονομικής κατάστασης των πελατών και του οικονομικού περιβάλλοντος. Οι επισφαλείς απαιτήσεις αξιολογούνται μία προς μία για τον υπολογισμό της σχετικής πρόβλεψης. Το ποσό της πρόβλεψης αναγνωρίζεται στην κατάσταση συνολικών εισοδημάτων, στα «έξοδα πωλήσεων και λειτουργίας διάθεσης».
154
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
2.17 | Ταμειακά διαθέσιμα και ταμειακά ισοδύναμα |
Τα ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα περιλαμβάνουν τα μετρητά, τις καταθέσεις όψεως και προθεσμίας, καθώς και άλλες βραχυπρόθεσμες επενδύσεις οι οποίες είναι ρευστοποιήσιμες εντός περιόδου που δεν υπερβαίνει τους τρεις μήνες.
Χρηματικά διαθέσιμα δεσμευμένα ως εγγύηση περιλαμβάνονται στους «Πελάτες και λοιπές απαιτήσεις»
2.18 | Μετοχικό κεφάλαιο |
Το μετοχικό κεφάλαιο περιλαμβάνει κοινές μετοχές της Εταιρείας. Άμεσα έξοδα για την έκδοση μετοχών, εμφανίζονται, μετά την αφαίρεση του σχετικού φόρου εισοδήματος, αφαιρετικά του κόστους έκδοσης.
Επαναγορές μετοχών της εταιρείας (ίδιες μετοχές) αναγνωρίζονται στο κόστος και παρουσιάζονται αφαιρετικά των ιδίων κεφαλαίων. Κατά την αγορά, πώληση, έκδοση ή ακύρωση ίδιων μετοχών δεν αναγνωρίζεται κέρδος ή ζημία στην κατάσταση αποτελεσμάτων. Τυχόν διαφορές που προκύπτουν ανάμεσα στη λογιστική αξία και το τίμημα σε περίπτωση επανέκδοσης αναγνωρίζονται στα ίδια κεφάλαια.
2.19 | Δανεισμός |
Τα δάνεια καταχωρούνται αρχικά στην εύλογη αξία τους, μειωμένα με τα τυχόν άμεσα έξοδα που προκύπτουν από την πραγματοποίηση της συναλλαγής. Μεταγενέστερα αποτιμώνται στο αναπόσβεστο κόστος. Τυχόν διαφορά μεταξύ του εισπραχθέντος ποσού (αφαιρουμένων των σχετικών εξόδων) και της αξίας εξόφλησης αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα κατά την διάρκεια του δανεισμού βάσει της μεθόδου του πραγματικού επιτοκίου.
Έξοδα δανείων που καταβάλλονται κατά την υπογραφή των νέων πιστώσεων αναγνωρίζονται ως έξοδα του δανείου εφόσον γίνει ανάληψη μέρους ή και του συνόλου της νέας πιστωτικής γραμμής. Σε αυτή την περίπτωση καταχωρούνται ως μελλοντικά έξοδα δανείων μέχρι να γίνει η ανάληψη. Εφόσον δεν χρησιμοποιηθούν τα νέα δάνεια, μερικώς ή στο σύνολό τους, τότε αυτά τα έξοδα περιλαμβάνονται στα προπληρωθέντα έξοδα και αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα κατά τη διάρκεια ζωής της σχετικής πιστωτικής γραμμής.
Τα δάνεια διαγράφονται από τον ισολογισμό όταν η υποχρέωση που είχε προκύψει από το συμβόλαιο ακυρώνεται, εκπνέει ή δεν υφίσταται. Η διαφορά μεταξύ του υπολοίπου του δανείου το οποίο διαγράφηκε ή μεταβιβάστηκε σε κάποιον άλλο, και του ποσού που πληρώθηκε, συμπεριλαμβανομένων και μη χρηματικών στοιχείων που μεταβιβάστηκαν ή υποχρεώσεων που αναλήφθηκαν, αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα σαν λοιπά έσοδα/έξοδα ή σαν χρηματοοικονομικά έσοδα/έξοδα.
Τα δάνεια χαρακτηρίζονται ως βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις εκτός εάν η Εταιρεία έχει το οριστικό δικαίωμα να αναβάλλει την εξόφληση για τουλάχιστον 12 μήνες μετά την ημερομηνία του ισολογισμού.
Σε περιπτώσεις όπου γίνεται επαναδιαπραγμάτευση των υπάρχοντων δανείων της Εταιρείας, αυτή θα μπορούσε να οδηγήσει σε τροποποίηση ή ανταλλαγή δανείων με τους δανειστές που θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί με διάφορους τρόπους. Εάν η τροποποίηση ή η ανταλλαγή των δανείων
155
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
αντιπροσωπεύει μια διευθέτηση του αρχικού χρέους, ή απλώς μια επαναδιαπραγμάτευση του χρέους αυτού, καθορίζει το λογιστικό χειρισμό που πρέπει να εφαρμόζεται από τον οφειλέτη. Όταν οι όροι των υφιστάμενων δανείων είναι ουσιαστικά διαφορετικοί από τους όρους των τροποποιημένων ή ανταλλασσόμενων δανείων, μια τέτοια τροποποίηση ή ανταλλαγή αντιμετωπίζεται ως αποαναγνώριση του αρχικού δανεισμού και αναγνώριση νέου δανείου, ενώ, όπως εξηγείται παρακάτω, η διαφορά που προκύπτει αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα της χρήσης.
Η Εταιρεία θεωρεί ότι οι όροι είναι σημαντικά διαφορετικοί είτε όταν η προεξοφλημένη παρούσα αξία των μελλοντικών ταμειακών ροών, βάσει των νέων όρων, συμπεριλαμβανομένων τυχόν εξόδων ή αμοιβών που προκύπτουν χρησιμοποιώντας το αρχικό πραγματικό επιτόκιο, είναι τουλάχιστον 10% διαφορετική από την προεξοφλημένη παρούσα αξία των υπολειπόμενων ταμειακών ροών του αρχικού δανεισμού είτε όταν υπάρχει μια σημαντική αλλαγή στους όρους λαμβάνοντας υπόψη ποιοτικά κριτήρια. Τα ποιοτικά κριτήρια μπορεί να περιλαμβάνουν:
| ● | το νόμισμα στο οποίο εκφράζεται ο δανεισμός |
| ● | το επιτόκιο (π.χ. από σταθερό σε κυμαινόμενο) |
| ● | αλλαγές σε περιοριστικούς όρους ενός συμβολαίου ("covenants"). |
2.20 | Τρέχουσα και αναβαλλόμενη φορολογία |
Ο φόρος εισοδήματος της περιόδου αποτελείται από την τρέχουσα και την αναβαλλόμενη φορολογία.
Το έξοδο/έσοδο φόρου για τη περίοδο είναι ο φόρος που υπολογίζεται στο φορολογητέο αποτέλεσμα της περιόδου βάσει του ισχύοντος φορολογικού συντελεστή στην κάθε χώρα/δικαιοδοσία στην οποία έχει παρουσία η Εταιρεία, προσαρμοσμένο στις μεταβολές στην αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση ή υποχρέωση που αφορούν προσωρινές διαφορές ή μη χρησιμοποιημένες φορολογικές ζημιές, καθώς και επιπλέον φόροι προηγούμενων χρήσεων. Ο φόρος αναγνωρίζεται στην «Κατάσταση Συνολικών Εισοδημάτων» εκτός και αν σχετίζεται με ποσά που έχουν αναγνωριστεί απευθείας στα Ίδια Κεφάλαια. Σε αυτήν την περίπτωση ο φόρος αναγνωρίζεται επίσης στα Ίδια Κεφάλαια.
Οι τρέχουσες φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις επιμετρώνται στο ποσό το οποίο αναμένεται να ανακτηθεί ή να πληρωθεί στις φορολογικές αρχές.
Ο φόρος εισοδήματος επί των κερδών, υπολογίζεται με βάση τη φορολογική νομοθεσία που έχει θεσπιστεί κατά την ημερομηνία ισολογισμού και αναγνωρίζεται ως έξοδο την περίοδο κατά την οποία προκύπτουν τα κέρδη. Η Διοίκηση ανά διαστήματα αξιολογεί τις περιπτώσεις όπου η κείμενη φορολογική νομοθεσία χρήζει ερμηνείας. Όπου κρίνεται απαραίτητο γίνονται προβλέψεις επί των ποσών που αναμένεται να πληρωθούν στις φορολογικές αρχές. Τόκοι και πρόστιμα που προκύπτουν από αβέβαιες φορολογικές θέσεις θεωρούνται μέρος του φόρου εισοδήματος.
Ο αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος προσδιορίζεται με την μέθοδο της υποχρέωσης που προκύπτει από τις προσωρινές διαφορές μεταξύ της λογιστικής αξίας και της φορολογικής βάσης των περιουσιακών στοιχείων και των υποχρεώσεων που εμφανίζονται στις οικονομικές καταστάσεις. Αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος δεν αναγνωρίζεται εάν προκύπτει από την αρχική αναγνώριση στοιχείου ενεργητικού ή παθητικού σε συναλλαγή, εκτός επιχειρηματικής συνένωσης, η οποία όταν έγινε δεν επηρέασε ούτε το λογιστικό ούτε το φορολογικό κέρδος ή ζημία. Ο αναβαλλόμενος φόρος προσδιορίζεται με τους φορολογικούς συντελεστές και νόμους που ισχύουν κατά την ημερομηνία του ισολογισμού και αναμένεται να ισχύσουν όταν οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις θα πραγματοποιηθούν ή οι αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις θα αποπληρωθούν.
156
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις αναγνωρίζονται μόνο όταν είναι πιθανόν ότι θα υπάρξει μελλοντικό φορολογητέο κέρδος για την χρησιμοποίηση της προσωρινής διαφοράς που δημιουργεί την αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση.
Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις αξιολογούνται σε κάθε ημερομηνία ισολογισμού και μειώνονται σε περίπτωση που δεν κρίνεται πλέον πιθανόν ότι στις μελλοντικές χρήσεις θα υπάρξει το αναμενόμενο φορολογικό κέρδος προκειμένου να χρησιμοποιηθεί είτε το σύνολο είτε μέρος αυτών.
Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις συμψηφίζονται μόνο εάν επιτρέπεται νομικά ο συμψηφισμός φορολογικών απαιτήσεων και υποχρεώσεων και εφόσον οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις προκύπτουν από την ίδια φορολογούσα αρχή επί της οντότητας που φορολογείται ή και επί διαφορετικών οντοτήτων και υπάρχει η πρόθεση η τακτοποίηση να γίνει με συμψηφισμό.
2.21 | Παροχές στο προσωπικό |
(α) Υποχρεώσεις λόγω συνταξιοδότησης
Η Εταιρεία έχει προγράμματα καθορισμένων εισφορών και προγράμματα καθορισμένων παροχών.
Πρόγραμμα καθορισμένων παροχών είναι ένα συνταξιοδοτικό πρόγραμμα το οποίο καθορίζει ένα συγκεκριμένο ποσό παροχής συντάξεως το οποίο θα εισπράξει ο εργαζόμενος όταν συνταξιοδοτηθεί το οποίο συνήθως εξαρτάται από ένα ή περισσότερους παράγοντες όπως η ηλικία, τα χρόνια προϋπηρεσίας και το ύψος των αποδοχών.
Πρόγραμμα καθορισμένων εισφορών είναι ένα συνταξιοδοτικό πρόγραμμα στα πλαίσια του οποίου η Εταιρεία πραγματοποιεί καθορισμένες πληρωμές σε ένα κρατικό συνταξιοδοτικό ταμείο. Η Εταιρεία δεν έχει καμία νομική υποχρέωση να πληρώσει επί πλέον εισφορές εάν το ταμείο δεν έχει επαρκή περιουσιακά στοιχεία για να πληρώσει σε όλους τους εργαζομένους τις παροχές που σχετίζονται με την υπηρεσία τους στην παρούσα και τις προηγούμενες χρονικές περιόδους.
Προγράμματα καθορισμένων παροχών
Όπου προβλέπεται από τις ισχύουσες διατάξεις της εργατικής νομοθεσίας, οι υπάλληλοι και οι εργάτες δικαιούνται κατά τη συνταξιοδότησή τους να λάβουν ποσό καθοριζόμενο με βάση τις αποδοχές τους και το χρόνο εργασίας τους. Τέτοια προγράμματα θεωρούνται προγράμματα καθορισμένων παροχών.
Η υποχρέωση που αναγνωρίζεται στον ισολογισμό για τα προγράμματα καθορισμένων παροχών είναι η παρούσα αξία της υποχρέωσης για την καθορισμένη παροχή, κατά την ημερομηνία ισολογισμού, μειωμένη κατά την εύλογη αξία των περιουσιακών στοιχείων του προγράμματος. Η υποχρέωση της καθορισμένης παροχής υπολογίζεται ετησίως από ανεξάρτητο αναλογιστή με τη χρήση της μεθόδου της προβλεπόμενης πιστωτικής μονάδας (projected unit credit method). Η παρούσα αξία της υποχρέωσης καθορισμένων παροχών υπολογίζεται με προεξόφληση των μελλοντικών χρηματικών εκροών με συντελεστή προεξόφλησης το επιτόκιο των μακροπροθέσμων υψηλής πιστοληπτικής διαβάθμισης εταιρικών ομολόγων που εκφράζονται στο ίδιο νόμισμα με τις πληρωμές των εισφορών και έχουν διάρκεια περίπου ίση με το συνταξιοδοτικό πρόγραμμα.
Το κόστος τρέχουσας απασχόλησης των προγραμμάτων καθορισμένων παροχών το οποίο αναγνωρίζεται στη κατάσταση αποτελεσμάτων στις συνταξιοδοτικές παροχές, εκτός αν έχει ήδη συμπεριληφθεί στο κόστος κάποιου περιουσιακού στοιχείου, αντιπροσωπεύει την αύξηση της
157
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
σχετικής υποχρέωσης όπως αυτή προκύπτει από την απασχόληση των εργαζόμενων την τρέχουσα περίοδο, τις περικοπές των καθορισμένων παροχών και τους διακανονισμούς.
Τα αναλογιστικά κέρδη ή ζημίες που προκύπτουν από εμπειρικές αναπροσαρμογές και αλλαγές σε αναλογιστικές παραδοχές χρεώνονται ή πιστώνονται στα ίδια κεφάλαια, στα λοιπά συνολικά έσοδα κατά την περίοδο την οποία προκύπτουν.
Το κόστος προϋπηρεσίας αναγνωρίζεται απευθείας στην κατάσταση αποτελεσμάτων.
Προγράμματα καθορισμένων εισφορών
Οι εργαζόμενοι της Εταιρείας καλύπτονται από ένα από τα πολλά συνταξιοδοτικά προγράμματα που επιχορηγούνται από το Ελληνικό Κράτος και αφορούν τον ιδιωτικό τομέα. Τα προγράμματα αυτά παρέχουν συνταξιοδοτικές και φαρμακευτικές καλύψεις. Ο κάθε εργαζόμενος υποχρεούται να εισφέρει μέρος του μηνιαίου μισθού του στο πρόγραμμα ενώ παράλληλα και η Εταιρεία καταβάλει ένα ποσό για τον εργαζόμενο. Κατά το χρόνο συνταξιοδότησης, το ταμείο έχει την υποχρέωση να καταβάλει στους εργαζόμενους τις συνταξιοδοτικές παροχές που τους αναλογούν, δηλαδή η Εταιρεία δεν έχει κάποια σχετική υποχρέωση.
(β) Παροχές τερματισμού της απασχόλησης
Οι παροχές τερματισμού της απασχόλησης πληρώνονται όταν οι εργαζόμενοι αποχωρούν πριν την ημερομηνία συνταξιοδοτήσεως ή όταν ο εργαζόμενος αποχωρήσει οικειοθελώς με αντάλλαγμα αυτές τις παροχές. Η Εταιρεία καταχωρεί αυτές τις παροχές το νωρίτερο από τις ακόλουθες ημερομηνίες: (α) όταν η Εταιρεία δεν μπορεί πλέον να αποσύρει την προσφορά των παροχών αυτών και β) όταν η Εταιρεία αναγνωρίζει κόστος αναδιάρθρωσης που εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του ΔΛΠ 37 και συμπεριλαμβάνει την καταβολή των παροχών λήξης. Στην περίπτωση μίας προσφοράς που γίνεται για να ενθαρρύνει την εθελουσία αποχώρηση, οι παροχές εξόδου υπολογίζονται με βάση τον αριθμό των εργαζομένων που αναμένεται να δεχτούν την προσφορά. Παροχές τερματισμού της απασχόλησης που οφείλονται 12 μήνες μετά την ημερομηνία του ισολογισμού προεξοφλούνται στην παρούσα αξία τους.
(γ) Παροχές σε συμμετοχικούς τίτλους ή με βάση την αξία των συμμετοχικών τίτλων
Οι εργαζόμενοι στην Εταιρεία ενδέχεται να λάβουν παροχές σε συμμετοχικούς τίτλους, ή βάσει προγραμμάτων βασισμένων στην αξία μετοχικών τίτλων. Το συνολικό ποσό της δαπάνης κατά τη διάρκεια της περιόδου ωρίμανσης του δικαιώματος καθορίζεται με βάση την εύλογη αξία του προγράμματος κατά την περίοδο που προσφέρεται το δικαίωμα. Οι προϋποθέσεις που δεν σχετίζονται με την αγορά περιλαμβάνονται στις υποθέσεις για τον καθορισμό του αριθμού των δικαιωμάτων που αναμένεται να εξασκηθούν.
Σε κάθε ημερομηνία ισολογισμού η Εταιρεία αναθεωρεί τις εκτιμήσεις για τον αριθμό των δικαιωμάτων που αναμένεται να εξασκηθούν. Αναγνωρίζει την επίδραση της αναθεώρησης των αρχικών εκτιμήσεων, εφόσον υπάρξει, στα αποτελέσματα με ανάλογη προσαρμογή των ιδίων κεφαλαίων.
Κατά την άσκηση των δικαιωμάτων, η Εταιρεία μπορεί να προβεί σε έκδοση νέων μετοχών. Τα ποσά που εισπράττονται καθαρά από άμεσα έξοδα της συναλλαγής, καταχωρούνται στο μετοχικό κεφάλαιο (ονομαστική αξία) και στο αποθεματικό υπέρ το άρτιο, κατά την άσκηση των δικαιωμάτων. Η Εταιρεία δεν είχε προγράμματα παροχής σε συμμετοχικούς τίτλους κατά τα έτη 2021 και 2020.
158
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
(δ) Βραχυπρόθεσμες αποδοχές αδειών
Η Εταιρεία αναγνωρίζει το αναμενόμενο κόστος των βραχυπρόθεσμων παροχών στους εργαζομένους με την μορφή πληρωμένων αδειών, δεδομένου ότι οι εργαζόμενοι έχουν θεμελιώσει το σχετικό δικαίωμά τους μέσω της παροχής των υπηρεσιών τους.
2.22 | Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις |
Οι προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις αναγνωρίζονται αρχικά στην εύλογη αξία τους και μεταγενέστερα επιμετρούνται σύμφωνα με το αποσβεσμένο κόστος όπου και χρησιμοποιείται η μέθοδος του πραγματικού επιτοκίου. Οι υποχρεώσεις ταξινομούνται σε βραχυπρόθεσμες αν η πληρωμή επίκειται εντός ενός έτους ή λιγότερο. Εάν όχι παρουσιάζονται μέσα στις μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις.
2.23 | Προβλέψεις |
Προβλέψεις για έξοδα αναδιοργάνωσης και νομικές υποθέσεις γίνονται όταν η Εταιρεία έχει νομικές ή άλλες συμβατικές υποχρεώσεις που απορρέουν από πράξεις του παρελθόντος, είναι πιθανόν να χρειασθούν μελλοντικές εκροές για την διευθέτηση αυτών των υποχρεώσεων και τα σχετικά ποσά μπορούν να υπολογισθούν με σχετική ακρίβεια. Προβλέψεις δεν μπορεί να γίνουν για ενδεχόμενες μελλοντικές λειτουργικές ζημίες.
Οι προβλέψεις υπολογίζονται με βάση την παρούσα αξία των εκτιμήσεων της διοίκησης και αφορούν στη δαπάνη που θα χρειαστεί για την διευθέτηση των αναμενόμενων υποχρεώσεων κατά την ημερομηνία του ισολογισμού. Ο συντελεστής προεξόφλησης που χρησιμοποιείται αντικατοπτρίζει τις συνθήκες της αγοράς και τη διαχρονική αξία του χρήματος καθώς επίσης και επαυξήσεις σχετικές με την υποχρέωση.
Δεν αναγνωρίζονται προβλέψεις για πιθανές μελλοντικές υποχρεώσεις που συνδέονται με γεγονότα που θα επέλθουν ή δε θα συμβούν, ως αποτέλεσμα αβεβαίων μελλοντικών γεγονότων, τα οποία δεν εξαρτώνται από την Εταιρεία, εφόσον δεν είναι πιθανό ότι η σχετική υποχρέωση θα τακτοποιηθεί μέσω μελλοντικών ταμειακών εκροών, είτε η σχετική υποχρέωση δεν μπορεί να επιμετρηθεί αξιόπιστα. Σε αυτές τις περιπτώσεις η Εταιρεία αναγνωρίζει ενεχόμενη υποχρέωση.
2.24 | Περιβαλλοντικές υποχρεώσεις |
Η Εταιρεία εφαρμόζει πολιτική για την προστασία του περιβάλλοντος η οποία συμμορφώνεται με την ισχύουσα νομοθεσία και τους όρους που απορρέουν από τις περιβαλλοντικές και λειτουργικές άδειες των δραστηριοτήτων της. Για τη συμμόρφωση με όλους τους σχετικούς όρους και κανονισμούς η Εταιρεία έχει εφαρμόσει σύστημα παρακολούθησης των διαφόρων παραμέτρων, σύμφωνα και με τις απαιτήσεις των αρμοδίων αρχών. Επίσης προσαρμόζει τα επενδυτικά της προγράμματα για δαπάνες που απαιτούνται για γνωστές μελλοντικές περιβαλλοντολογικές απαιτήσεις. Οι παραπάνω δαπάνες προεκτιμούνται από σχετικές περιβαλλοντικές μελέτες.
Υποχρεώσεις για περιβαλλοντικές δαπάνες επανόρθωσης ή καθαρισμού αναγνωρίζονται όταν οι σχετικές περιβαλλοντικές μελέτες ή εργασίες καθαρισμού είναι πιθανές και οι σχετικές δαπάνες μπορούν εύλογα να εκτιμηθούν. Γενικά, η δημιουργία των σχετικών προβλέψεων συμπίπτει με τη δέσμευση από μέρους της Εταιρείας να προβεί σε υλοποίηση επίσημου σχεδίου δράσης, σε περίπτωση αποβιομηχανοποίησης ή σε περίπτωση κλεισίματος ανενεργών εγκαταστάσεων. Το ποσό της πρόβλεψης είναι η καλύτερη δυνατή εκτίμηση των απαιτούμενων δαπανών. Εάν η διαχρονική αξία
159
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
του χρήματος είναι σημαντική, το ποσό της πρόβλεψης που αναγνωρίζεται είναι η παρούσα αξία των εκτιμώμενων μελλοντικών δαπανών.
Ο λογιστικός χειρισμός που πραγματοποιεί η Εταιρεία σχετικά με την υποχρέωση πλήρωσης συγκεκριμένων στόχων εκπομπών CO2, είναι ο ακόλουθος: Το ευρωπαϊκό Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ΣΕΔΕ) κατανέμει ετησίως στα ευρωπαϊκά διυλιστήρια, καθορισμένο αριθμό δικαιωμάτων εκπομπών ρυπογόνων αερίων. Η Εταιρεία αναγνωρίζει τα δικαιώματα που λαμβάνει ή αγοράζει στο κόστος και αναγνωρίζει πρόβλεψη για το ποσό που θα πρέπει να πληρώσει εφόσον οι εκπομπές της κατά τη διάρκεια της χρονιάς ξεπεράσουν τα δικαιώματα που έχουν ληφθεί, ή αγοραστεί. Η πρόβλεψη αναγνωρίζεται ως το ποσό με το οποίο αναμένεται να επιβαρυνθεί η Εταιρεία κατά την εξόφληση της υποχρέωσης, αφού ληφθούν υπόψη τα δικαιώματα εκπομπών που ήδη έχουν αγοραστεί και ισούται με την αγοραία, κατά την ημερομηνία του ισολογισμού, τιμή των δικαιωμάτων που απαιτούνται για την κάλυψη ενδεχόμενου ελλείματος εκπομπών που έχουν πραγματοποιηθεί μέχρι την ημερομηνία αυτή.
2.25 | Αναγνώριση εσόδων |
(α) Έσοδα από συμβόλαια με πελάτες
Τα έσοδα περιλαμβάνουν την εύλογη αξία των πωλήσεων αγαθών και παροχής υπηρεσιών, καθαρά από Φόρους Προστιθέμενης Αξίας, τελωνειακά τέλη, εκπτώσεις και επιστροφές. Τα έσοδα από πελάτες αναγνωρίζονται όταν ο έλεγχος των αγαθών ή των υπηρεσιών που παρέχονται έχουν μεταφερθεί στον πελάτη. Η μεταβίβαση αυτή του ελέγχου γίνεται κατά το χρόνο παράδοσης των αγαθών ή παροχής των υπηρεσιών. Το ύψος του εσόδου που αναγνωρίζεται, είναι το ποσό που η Εταιρεία αναμένει πως θα λάβει ως αντάλλαγμα για την παροχή αυτών των αγαθών ή υπηρεσιών. Οι όροι πληρωμής συνήθως διαφοροποιούνται ανάλογα με το είδος της πώλησης και εξαρτώνται κατά κύριο λόγο από τη φύση των προϊόντων ή των υπηρεσιών, τα κανάλια διανομής αλλά και τα χαρακτηριστικά κάθε πελάτη.
Η Εταιρεία εκτιμά επιπλέον εάν έχει ρόλο εντολέα ή εκπροσώπου σε κάθε σχετική συμφωνία. Η εκτίμηση της Εταιρείας είναι πως στο σύνολο των συναλλαγών πώλησης στις οποίες προβαίνει έχει ρόλο εντολέα.
Τα έσοδα αναγνωρίζονται ως ακολούθως:
Πωλήσεις αγαθών στη χονδρική αγορά
Η Εταιρεία αναγνωρίζει έσοδο όταν εκπληρώνει μια συμβατική υποχρέωση προς τον εκάστοτε πελάτη με την παράδοση αγαθού (που ταυτίζεται με το χρόνο που ο έλεγχος επί του αγαθού περνάει στον πελάτη). Εάν μία σύμβαση περιλαμβάνει περισσότερες από μια συμβατικές υποχρεώσεις η συνολική αξία της σύμβασης επιμερίζεται στις επιμέρους υποχρεώσεις με βάση τις επιμέρους αξίες πώλησης. Το ποσό του εσόδου που αναγνωρίζεται είναι το ποσό που έχει επιμεριστεί στην αντίστοιχη συμβατική υποχρέωση που εκπληρώθηκε, με βάση το αντίτιμο που αναμένει να λάβει σύμφωνα με τους όρους της σύμβασης.
Παροχή υπηρεσιών
Τα έσοδα από παροχή υπηρεσιών αναγνωρίζονται στη λογιστική περίοδο κατά την οποία παρέχονται οι υπηρεσίες, καθώς ο πελάττης αποκτά τον έλεγχο των υποσχεθεισών υπηρεσιών σε σχέση με το στάδιο ολοκλήρωσης της παροχής της υπηρεσίας και αξιολογείται με βάση την πραγματική
160
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
παρεχόμενη υπηρεσία (χρησιμοποιώντας εκτιμήσεις των αποτελεσμάτων που έχουν επιτευχθεί και ορόσημα), ως ποσοστό των συνολικών υπηρεσιών που έχουν συμφωνηθεί.
Μεταβλητό αντίτιμο
Εάν το αντίτιμο που έχει συμφωνηθεί στα πλαίσια της σύμβασης περιλαμβάνει και μεταβλητό τμήμα, η Εταιρεία αναγνωρίζει το ποσό αυτό σαν έσοδο, στο βαθμό που δεν είναι σημαντικά πιθανό το ποσό αυτό να αντιλογιστεί στο μέλλον.
Δικαιώματα εκπτώσεων
Η Εταιρεία παρέχει εκπτώσεις στους πελάτες της βάσει όρων που προσδιορίζονται στις σχετικές συμβάσεις. Τα δικαιώματα για εκπτώσεις με βάση τον όγκο των πωλήσεων, αξιολογούνται από την Εταιρεία, προκειμένου να προσδιοριστεί εάν αποτελούν ουσιώδη δικαιώματα τα οποία ο πελάτης δεν θα αποκτούσε εάν δεν είχε συνάψει τη συγκεκριμένη σύμβαση. Για όλα αυτά τα δικαιώματα η Εταιρεία αξιολογεί την πιθανότητα εξάσκησής τους και στη συνέχεια το μέρος του εσόδου το οποίο αναλογεί στο συγκεκριμένο δικαίωμα αναγνωρίζεται όταν το δικαίωμα είτε εξασκηθεί είτε λήξει.
Σύμφωνα με τις απαιτήσεις του νέου προτύπου η Εταιρεία κατέληξε ότι οι εκπτώσεις επί του όγκου των πωλήσεων δημιουργούν δικαίωμα το οποίο πρέπει να αναγνωρίζεται με την πάροδο του χρόνου, μέχρι του σημείου που είτε θα εξασκηθεί, είτε θα λήξει.
(β) Έσοδα από τόκους
Τα έσοδα από τόκους αναγνωρίζονται αναλογικά με βάση τo χρόνο και με την χρήση του πραγματικού επιτοκίου. Όταν υπάρχει απομείωση των απαιτήσεων, η λογιστική αξία αυτών μειώνεται στο ανακτήσιμο ποσό τους το οποίο είναι η παρούσα αξία των αναμενόμενων μελλοντικών ταμειακών ροών προεξοφλουμένων με το αρχικό πραγματικό επιτόκιο όπου η προεξόφληση κατανέμεται σαν έσοδο από τόκους.
(γ) Έσοδα από μερίσματα
Τα έσοδα από μερίσματα αναγνωρίζονται όταν θεμελιώνεται το δικαίωμα είσπραξής τους.
2.26 | Διανομή μερισμάτων |
Η διανομή μερισμάτων στους μετόχους της Εταιρείας αναγνωρίζεται ως υποχρέωση στις οικονομικές καταστάσεις της χρήσης στην οποία τα μερίσματα ανακοινώθηκαν και η διανομή εγκρίθηκε από τη γενική συνέλευση των μετόχων. Τα ενδιάμεσα μερίσματα τα οποία έχουν προταθεί από το Διοικητικό Συμβούλιο αναγνωρίζονται στις υποχρεώσεις κατά το χρόνο πρότασής τους.
2.27 | Συμβάσεις χρηματοοικονομικής εγγύησης |
Οι συμβάσεις χρηματοοικονομικής εγγύησης της Εταιρείας προβλέπουν την αποζημίωση του κατόχου του συμβολαίου για ζημιά την οποία υπέστη σε περίπτωση που ο οφειλέτης δεν εκπλήρωσε τις υποχρεώσεις του βάσει των συμφωνηθέντων όρων. Οι συμβάσεις χρηματοοικονομικής εγγύησης αναγνωρίζονται αρχικά σαν υποχρέωση στην εύλογη αξία τους η οποία προσαρμόζεται για τυχόν έξοδα συναλλαγών τα οποία συνδέονται άμεσα με τις συγκεκριμένες συμβάσεις. Μεταγενέστερα, η επιμέτρηση της υποχρέωσης γίνεται στη μεγαλύτερη αξία ανάμεσα στο ποσό της πρόβλεψης που
161
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
υπολογίστηκε βάσει του ΔΠXA 9 και του ποσού που είχε αρχικά αναγνωριστεί, μείον τα συνολικά έσοδα, όπου απαιτείται.
2.28 | Αλλαγές στις λογιστικές πολιτικές |
Η Εταιρεία έχει υιοθετήσει τις τροποποιήσεις που περιγράφονται αναλυτικά στη σημείωση 2.1.1 (με την πιο σημαντική την τροποποίηση του ΔΛΠ 19 – Σημ. 21) για πρώτη φορά την οικονομική περίοδο που ξεκίνησε τη 1η Ιανουαρίου 2021.
2.29 | Συγκριτικά στοιχεία |
Όπου ήταν αναγκαίο τα συγκριτικά στοιχεία έχουν ανακατανεμηθεί για να συμφωνούν με τις αλλαγές στην παρουσίαση των στοιχείων της παρούσης χρήσεως (Σημ. 21).
3. | Διαχείριση χρηματοοικονομικού κινδύνου |
3.1 | Παράγοντες χρηματοοικονομικού κινδύνου |
Οι δραστηριότητες της Εταιρείας επικεντρώνονται πρωτίστως στην παραγωγή και εμπορία προϊόντων πετρελαιοειδών και πετροχημικών και δευτερευόντως στην έρευνα υδρογονανθράκων. Ως εκ τούτου, η Εταιρεία εκτίθεται σε διάφορους χρηματοοικονομικούς κινδύνους και κινδύνους σχετιζόμενους με την αγορά πετρελαιοειδών, όπως κινδύνους διακύμανσης των συναλλαγματικών ισοτιμιών, της τιμής των πετρελαιοειδών στις διεθνείς αγορές και των επιτοκίων, πιστωτικό κίνδυνο καθώς και κίνδυνο ρευστότητας και ταμειακών ροών. Συμβαδίζοντας με τις διεθνείς βέλτιστες πρακτικές και μέσα στα πλαίσια της εκάστοτε τοπικής αγοράς και νομικού πλαισίου, το γενικό πρόγραμμα διαχείρισης κινδύνων της Εταιρείας εστιάζεται στην μείωση πιθανής έκθεσης στη μεταβλητότητα της αγοράς και / ή στην μετρίαση οποιασδήποτε αρνητικής επίδρασης στη χρηματοοικονομική θέση της Εταιρείας, στο βαθμό που αυτό είναι εφικτό. Σε γενικές γραμμές, τα θέματα που επηρεάζουν τη λειτουργία της Εταιρείας συνοψίζονται παρακάτω:
Μακροοικονομικό Περιβάλλον: Παρόλο που κατά τη διάρκεια του 2021 η ελληνική οικονομία ανέκαμψε από την ύφεση του 2020 που προκάλεσε η πανδημία και τα μέτρων που λήφθηκαν για τον περιορισμό των επιπτώσεων στο σύστημα υγείας, συνέχισε να αντιμετωπίζει σημαντικές δυσκολίες. Βραχυπρόθεσμα, η κύρια δυσκολία αφορά στον περιορισμό της πανδημίας και στην επιστροφή στην σταθερή ανάπτυξη.
Παρά της αβεβαιότητες αυτές, το πραγματικό ΑΕΠ της Ελλάδας το 2021 ήταν υψηλότερο των προσδοκιών. Η άρση των περιορισμών κυκλοφορίας βοήθησε την οικονομική ανάκαμψη, την τόνωση του οικονομικού κλίματος και την διεθνή εμπορία. Τα υψηλά ποσοστά εμβολιασμού αποδυνάμωσαν την δυναμική της πανδημίας, ενθάρρυναν τα διεθνή ταξίδια και επέκτειναν την τουριστική περίοδο μέχρι τον Νοέμβριο με αποτέλεσμα την εκτιμώμενη αύξηση του ΑΕΠ κατά 8,5% (2020: -9%).
Η συνολική κατανάλωση καυσίμων για το 2021 αυξήθηκε κατά 1,5% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους (προερχόμενη κυρίως από αύξηση στη συνολική ζήτηση για βενζίνη και πετρέλαιο κίνησης κατά 7%, η οποία αντισταθμίστηκε μερικώς από την μικρότερη κατανάλωση για πετρέλαιο θέρμανσης), καθώς η σταδιακή επάνοδος της οικονομίας στην κανονικότητα και η μικρότερη ανάγκη για μέτρα περιορισμού της κυκλοφορίας είχαν σαν αποτέλεσμα την αύξηση της ζήτησης καυσίμων μεταφοράς.
162
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
COVID-19: Η ελληνική οικονομία, παρόλο που συνέχισε να επηρεάζεται από τις εξελίξεις του Covid-19, το 2021 ανέκαμψε λόγω της αυξημένης εγχώριας ζήτησης και της επέκτασης της τουριστικής περιόδου. Η ανάκαμψη βοηθήθηκε από την σταδιακή άρση των αυστηρών μέτρων που είχαν επιβληθεί και την εξέλιξη των προγραμμάτων εμβολιασμού, που έχουν ήδη συμβάλει στην μειωμένη επίπτωση των νέων μεταλλάξεων του ιού. Η σταδιακή βελτίωση των περιθωρίων διύλισης, η ανάκαμψη της ζήτησης στην ελληνική αγορά και των τιμών αργού οδήγησαν στην βελτιωμένη κερδοφορία της Εταιρείας.
Παρόλο που η οικονομική ανάπτυξη εκτιμάται ότι θα συνεχιστεί το 2022 έστω και σε χαμηλότερο ρυθμό, οι δυσκολίες της νέας μετάλλαξης Όμικρον και άλλων πιθανών νέων μεταλλάξεων, μπορούν να έχουν αρνητική επίπτωση στην ανάπτυξη της οικονομίας και των συνολικών επιχειρηματικών δραστηριοτήτων, ειδικά στο πρώτο εξάμηνο του νέου έτους, που δεν μπορούν να εκτιμηθούν αξιόπιστα. Καθώς μια επιπλέον αύξηση στις λοιμώξεις από Covid-19 ή επιβράδυνση στον ρυθμό εμβολιασμών μπορούν να οδηγήσουν σε περαιτέρω περιοριστικά μέτρα, που θα επηρέαζαν αρνητικά τις τρέχουσες προβλέψεις ανάπτυξης και να εμποδίσουν την πρόοδο, τα φάρμακα που εγκρίθηκαν πρόσφατα για την θεραπεία κατά του Covid-19 αναμένονται να μειώσουν την επίπτωση του Covid-19.
Η Εταιρεία, ανταποκρίθηκε άμεσα στο ξέσπασμα της πανδημίας και ήδη από το Μάρτιο 2020, προέβη σε διάφορες δράσεις αντιμετώπισης της κρίσης πανδημίας του Covid-19 με πρωταρχικό στόχο τη διασφάλιση της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων και όλων των ενδιαφερόμενων μερών που εργάζονται ή επισκέπτονται τις εγκαταστάσεις της Εταιρείας, καθώς και τη διασφάλιση της ομαλής και αδιάκοπης λειτουργίας των δραστηριοτήτων της και τον εφοδιασμό της αγοράς.
Οι δράσεις αυτές περιλαμβάνουν:
| ● | Υιοθέτηση έγκαιρου και επιτυχούς νέου μοντέλου εργασίας εξ αποστάσεως (τηλεργασία) όπου αυτό είναι εφικτό, απομακρυσμένη υποστήριξη πληροφοριακών συστημάτων, τροποποίηση προγραμμάτων βάρδιας. |
| ● | Αξιοποίηση της ψηφιακής τεχνολογίας και αναβάθμιση των υποδομών τηλεργασίας. |
| ● | Σύνταξη Πολιτικής με συνεχείς αναθεωρήσεις με βάση τις εξελίξεις και τις οδηγίες του Κράτους για την πρόληψη και αντιμετώπιση των προβλημάτων από την πανδημία Cοvid- 19, αναλυτικές οδηγίες πρόληψης και σενάρια ασκήσεων, σχεδιασμό και εφαρμογή διαδικασιών χειρισμού περιστατικών ύποπτων κρουσμάτων. |
| ● | Συνεχή ενημέρωση και υγειονομική υποστήριξη των εργαζόμενων (επέκταση του δικτύου γιατρών, συμμετοχή ειδικού λοιμωξιολόγου, γραμμή ψυχολογικής υποστήριξης, τακτική έκδοση ειδικού ενημερωτικού δελτίου). |
| ● | Διεξαγωγή πάνω από 206.000 μοριακών και ταχείας ανίχνευσης ελέγχων στους υπαλλήλους και συνεργάτες μέσα στο 2021. |
| ● | Τακτικές απολυμάνσεις σε όλους τους εργασιακούς χώρους και διάθεση κατάλληλων μέσων ατομικής προστασίας (ΜΑΠ). |
163
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Η Διοίκηση θα συνεχίσει να παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς την κατάσταση και θα αξιολογεί τυχόν περαιτέρω επιπτώσεις στην οικονομική θέση και απόδοση της Εταιρείας, συμπεριλαμβανομένου του ανακτήσιμου ποσού των επενδύσεών της, σε περίπτωση που η περίοδος αρνητικής επίδρασης παραταθεί.
Συναλλαγματικός κίνδυνος: Οι δραστηριότητες της Εταιρείας είναι προστατευμένες από τη φύση τους από τον κίνδυνο που προκύπτει από συναλλαγματικές ισοτιμίες σε επίπεδο μικτού κέρδους. Όλες οι συναλλαγές που γίνονται στον πετρελαϊκό τομέα βασίζονται σε διεθνείς τιμές αναφοράς σε δολάρια Αμερικής τόσο για το αργό πετρέλαιο όσο και για τα προϊόντα πετρελαιοειδών. Όλες οι διεθνείς αγορές και πωλήσεις αργού πετρελαίου και προϊόντων πετρελαιοειδών διενεργούνται σε δολάρια Αμερικής, ενώ οι πωλήσεις σε τοπικές αγορές είτε γίνονται σε δολάρια Αμερικής είτε μετατρέπονται στο τοπικό νόμισμα για λογιστικούς λόγους χρησιμοποιώντας τις διεθνείς τιμές αναφοράς της ημερομηνίας συναλλαγής. Ως εκ τούτου, οι δραστηριότητες της Εταιρείας εκτίθενται κυρίως στον κίνδυνο διακύμανσης της συναλλαγματικής ισοτιμίας του δολαρίου έναντι του ευρώ. Η ενίσχυση του δολαρίου ΗΠΑ έναντι του Ευρώ έχει θετική επίδραση στα οικονομικά αποτελέσματα της Εταιρείας, ενώ στην αντίθετη περίπτωση, τόσο τα οικονομικά αποτελέσματα όσο και τα στοιχεία του ισολογισμού (αποθέματα, επενδύσεις, απαιτήσεις, υποχρεώσεις σε δολάρια ΗΠΑ) αποτιμώνται σε χαμηλότερα επίπεδα.
Κίνδυνος μεταβολής τιμών: Η Εταιρεία είναι εκτεθειμένη στον κίνδυνο μεταβολής των τιμών που επικρατούν στην αγορά. Η διαχείριση του κινδύνου μεταβολής τιμών εποπτεύεται από το Τμήμα Εφοδιασμού και Εμπορίας. Η διαχείριση του χρηματοοικονομικού κινδύνου πραγματοποιείται από τις Οικονομικές Υπηρεσίες της Εταιρείας, βάσει της πολιτικής που έχει εγκριθεί από το Διοικητικό Συμβούλιο. Οι Οικονομικές Υπηρεσίες προσδιορίζουν και αξιολογούν τους χρηματοοικονομικούς κινδύνους σε στενή συνεργασία με τις λειτουργικές μονάδες της Εταιρείας. Κατά τη χρήση που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2021, η Εταιρεία συνήψε συμφωνίες παραγώγων για την αντιστάθμιση του κινδύνου των ταμειακών ροών που σχετίζονται με τις αγοραπωλησίες αργού πετρελαίου και προϊόντων πετρελαίου. Η Εταιρείας έχει επίσης συνάψει συμφωνίες παραγώγων για την αντιστάθμιση του κινδύνου των ταμειακών ροών που σχετίζονται με τη διακύμανση των τιμών των δικαιωμάτων ρύπων CO2 προκειμένου να εκπληρώσει την υποχρέωσή της ως μέρος του προγράμματος EUA (Σημ. 17 & 24).
Εξασφάλιση τροφοδοσίας με αργά πετρέλαια: Η Εταιρεία προμηθεύεται αργό πετρέλαιο από διάφορους προμηθευτές, συμπεριλαμβανομένων εθνικών πετρελαϊκών εταιρειών και διεθνών εμπόρων κυρίως από την Μέση Ανατολή, τη Βόρεια Αφρική και τη Μαύρη Θάλασσα, χωρίς όμως να περιορίζεται μόνο στις περιοχές αυτές. Η διαδικασία προμήθειας αργού πετρελαίου εποπτεύεται από το τμήμα Εφοδιασμού και Εμπορίας σύμφωνα με το πλάνο παραγωγής της Εταιρείας. Η τοποθεσία των τριών παράκτιων διυλιστηρίων της Εταιρείας παρέχει πρόσβαση σε ένα ευρύ φάσμα προμηθευτών, γεγονός που επιτρέπει στην Εταιρεία να βελτιστοποιήσει το μείγμα των πρώτων υλών και να ανταποκρίνεται σε τυχόν ελλείψεις πρώτων υλών, χωρίς να επηρεάζονται σημαντικά οι δραστηριότητές της και η κερδοφορία της.
164
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Χρηματοδότηση δραστηριοτήτων: Οι κύριες προτεραιότητες της Εταιρείας είναι η διαχείριση της ληκτότητας των Περιουσιακών Στοιχείων και των Υποχρεώσεων, η χρηματοδότηση σύμφωνα με το στρατηγικό επενδυτικό πλάνο καθώς και η εξασφάλιση ρευστότητας για τις λειτουργικές της ανάγκες. Η συντριπτική πλειοψηφία των δανείων της Εταιρείας είναι δεσμευμένες πιστωτικές διευκολύνσεις σε τραπεζικά ιδρύματα και σε κεφαλαιαγορές. Στις 31 Δεκεμβρίου 2021, περίπου 80% του συνολικού δανεισμού (περίπου 88% στις 31/12/2020), χρηματοδοτείται από δεσμευμένες πιστωτικές γραμμές ενώ το υπόλοιπο χρηματοδοτείται από βραχυπρόθεσμες κυλιόμενες (revolving) πιστωτικές διευκολύνσεις.
Μακροπρόθεσμα δάνεια
Τον Οκτώβριο 2021, η ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ αποπλήρωσε το υπόλοιπο του ομολογιακού δανείου €100 εκατ. στην λήξη του και προχώρησε σε σύναψη νέων κυλιόμενων (revolving) ομολογιακών δανείων ύψους €100 εκατ. και €150 εκατ. με διάρκεια 3 έτη και 2 έτη αντίστοιχα.
Το 2021, η ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ αποπλήρωσε το υπόλοιπο δύο δανειακών συμβάσεων με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕ) ύψους €66 εκατ. (εκ των οποίων τα €44 εκατ. πληρώθηκαν στη λήξη τους και τα υπόλοιπα €22 προπληρώθηκαν).
Τον Οκτώβριο 2021, η ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ αποπλήρωσε το υπόλοιπο δανείου προς την HPF ύψους €201 εκατ. στη λήξη του.
Το 2021, η ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ αύξησε το όριο μιας διμερούς πιστωτικής γραμμής κατά €50 εκατ. σε συνολικά €200 εκατ..
Αναλυτικότερη αναφορά γίνεται στην παράγραφο (γ) Κίνδυνος ρευστότητας όπως επίσης και στη Σημείωση 18.
Διαχείριση κεφαλαίων: Σημαντική προτεραιότητα της Εταιρείας αποτελεί επίσης η διαχείριση του Ενεργητικού, όπου η Εταιρεία απασχολεί κεφάλαια ύψους, €3,7 δισ., τα οποία καλύπτουν ανάγκες για κεφάλαιο κίνησης, επενδύσεις σε πάγια στοιχεία αλλά και την επένδυση σε συνδεδεμένες επιχειρήσεις και κοινοπραξίες. Το κυκλοφορούν ενεργητικό χρηματοδοτείται κυρίως από τις βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις (συμπεριλαμβανομένου και του βραχυπρόθεσμου τραπεζικού δανεισμού), και το καθαρό κεφάλαιο κίνησης της Εταιρείας στις 31 Δεκεμβρίου 2021 ήταν θετικό. Το 45% των συνολικών απασχολούμενων κεφαλαίων χρηματοδοτείται από καθαρό δανεισμό, εξαιρουμένων των χρηματοδοτικών μισθώσεων, ενώ το υπόλοιπο από ίδια κεφάλαια.
Αναλυτικότερη αναφορά γίνεται στην παράγραφο (γ) «Κίνδυνος ρευστότητας» παρακάτω και στη Σημ. 18.
(α) Κίνδυνος αγοράς
(ι) Συναλλαγματικός κίνδυνος
Όπως εξηγείται στη Σημ. 2.4, το λειτουργικό νόμισμα της Εταιρείας είναι το Ευρώ. Ωστόσο, σύμφωνα με την κοινή διεθνή πρακτική, όλες οι διεθνείς συναλλαγές αργού πετρελαίου και εμπορίας πετρελαιοειδών βασίζονται στις διεθνείς τιμές αναφοράς σε δολάρια ΗΠΑ.
165
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Ο συναλλαγματικός νομισματικός κίνδυνος προκύπτει από τρεις τύπους έκθεσης σε κίνδυνο:
| – | Κίνδυνος αποτίμησης στοιχείων της κατάστασης οικονομικής θέσης: Το μεγαλύτερο μέρος από τα αποθέματα που διατηρεί η Εταιρεία αποτιμάται σε Ευρώ ενώ η υποκείμενη του αξία προσδιορίζεται σε Δολάρια Αμερικής. Ως εκ τούτου, πιθανή υποτίμηση του Δολαρίου έναντι του Ευρώ οδηγεί σε μείωση της αξίας ρευστοποίησης των αποθεμάτων που συμπεριλαμβάνονται στη κατάσταση οικονομικής θέσης. Σαν μέτρο αντιστάθμισης μέρους του συγκεκριμένου κινδύνου, σημαντικό μέρος των υποχρεώσεων της Εταιρείας προς προμηθευτές (αγορά αργού και έτοιμων πετρελαϊκών προϊόντων) πραγματοποιείται σε δολάρια περιορίζοντας τον κίνδυνο μεταβολής της συναλλαγματικής ισοτιμίας. Σημειώνεται όμως ότι ενώ στην περίπτωση υποτίμησης του δολαρίου η επίδραση στη κατάσταση οικονομικής θέσης αντισταθμίζεται, σε περιπτώσεις ανατίμησης του δολαρίου η αποτίμηση σε αγοραία αξία τέτοιων υποχρεώσεων οδηγεί σε συναλλαγματικές ζημιές χωρίς αντισταθμισμένα οφέλη, καθώς τα αποθέματα εξακολουθούν να παρουσιάζονται στη κατάσταση οικονομικής θέσης σε τιμή κτήσης. Στις 31 Δεκεμβρίου 2021 εάν το Δολάριο είχε ανατιμηθεί έναντι του Ευρώ κατά 5%, διατηρώντας όλα τα άλλα μεταβλητά στοιχεία σταθερά, τα προ φόρων αποτελέσματα θα μειώνονταν περίπου κατά €44 εκατ. ως αποτέλεσμα ζημιών από συναλλαγματικές διαφορές στην μετατροπή των δολαριακών εμπορικών απαιτήσεων και υποχρεώσεων, χρηματικών διαθεσίμων και στην μετατροπή των δολαριακών δανείων. |
| – | Κίνδυνος μετατροπής μεικτού περιθωρίου: Λόγω του ότι οι περισσότερες συναλλαγές σε αργό πετρέλαιο και προϊόντα πετρελαίου βασίζονται σε διεθνείς τιμές Platts σε δολάρια, το μεικτό κέρδος της Εταιρείας σε Ευρώ διαφοροποιείται ανάλογα με την εκάστοτε ισοτιμία. Η πρόσφατη μεταβλητότητα της αγοράς έχει επιδράσει αρνητικά στην δυνατότητα και το κόστος κάλυψης του κινδύνου αυτού. Για το λόγο αυτό η Εταιρεία δεν προέβη σε μεγάλο ύψος πράξεων αντιστάθμισης κινδύνου μετατροπής του μεικτού περιθωρίου σε Ευρώ. Η συγκεκριμένη έκθεση σε κίνδυνο σχετίζεται γραμμικά με το μεικτό περιθώριο της Εταιρείας καθώς οποιαδήποτε ανατίμηση/ υποτίμηση του δολαρίου έναντι του ευρώ οδηγεί σε αντίστοιχη ζημιά/ κέρδος μετατροπής στα αποτελέσματα της περιόδου. |
| – | Κίνδυνος ξένων θυγατρικών: Όπου η Εταιρεία λειτουργεί εκτός Ευρωζώνης υπάρχει επιπλέον έκθεση σε κίνδυνο που συνδέεται με τη σχετική ισοτιμία μεταξύ του δολαρίου (τρόπος καθορισμού βασικής τιμής), του Ευρώ (νόμισμα παρουσίασης) και του τοπικού νομίσματος (νόμισμα συναλλαγής). Όπου είναι δυνατό η Εταιρεία προσπαθεί να ελέγξει την έκθεση στον κίνδυνο αυτό, μεταφέροντας και συγκεντρώνοντας το σύνολο των συναλλαγμάτων σε επίπεδο Ομίλου. Παρ’ ότι σημαντική για τις εκτός Ελλάδας θυγατρικές, η συνολική έκθεση στον κίνδυνο αυτό δεν θεωρείται σημαντική για την Εταιρεία. |
(ιι) Κίνδυνος διακύμανσης τιμής προϊόντων
Η διύλιση, ως βασική δραστηριότητα της Εταιρείας, δημιουργεί έκθεση σε κίνδυνο αγοράς τιμής προϊόντων. Αλλαγές στις τρέχουσες τιμές αγοράς ή στις τιμές των συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης σε σχέση με τις τιμές κόστους επηρεάζουν την αξία των αποθεμάτων, ενώ η έκθεση στα περιθώρια διύλισης (συνδυασμός τιμών αργού και προϊόντων) επηρεάζει τις μελλοντικές ταμειακές ροές της επιχείρησης.
Στην περίπτωση του κινδύνου διακύμανσης τιμής προϊόντων, το επίπεδο έκθεσης σε κίνδυνο καθορίζεται από το απόθεμα στο τέλος κάθε περιόδου. Σε περιόδους απότομης πτώσης τιμών, καθώς η πολιτική της Εταιρείας είναι να παρουσιάζει τα αποθέματα στο χαμηλότερο της τιμής κόστους κτήσης και καθαρής ρευστοποιήσιμης αξίας, τα αποτελέσματα επηρεάζονται από την υποτίμηση αξίας
166
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
των αποθεμάτων. Το μέγεθος της έκθεσης στον κίνδυνο αυτόν σχετίζεται απευθείας με το ύψος των αποθεμάτων και τη μείωση των τιμών.
Η έκθεση στον κίνδυνο μεταβολών περιθωρίων διύλισης σχετίζεται με το απόλυτο μέγεθος των περιθωρίων διύλισης κάθε διυλιστηρίου. Αυτά καθορίζονται με βάση τις τιμές αναφοράς Platts και διαμορφώνονται σε καθημερινή βάση. Μία αλλαγή στα περιθώρια διύλισης έχει ανάλογη επίδραση στην κερδοφορία του τομέα διύλισης και τελικά στην κερδοφορία της Εταιρείας.
Η Εταιρεία, όπου αυτό είναι εφικτό, αποσκοπεί σε αντιστάθμιση μέρους του κινδύνου που αφορά τις τιμές του αργού πετρελαίου, των προϊόντων και των περιθωρίων διύλισης, ανάλογα με τις συνθήκες που επικρατούν στην αγορά.
(ιιι) Κίνδυνος ταμειακών ροών και κίνδυνος μεταβολών εύλογης αξίας λόγω μεταβολών των επιτοκίων
Τα λειτουργικά έσοδα και ταμειακές ροές είναι ανεξάρτητα των μεταβολών στα χρηματοοικονομικά επιτόκια, δεδομένου του χαμηλού επιπέδου επιτοκίων αναφοράς που επικρατούν. Ο δανεισμός με μεταβλητά επιτόκια εκθέτει την Εταιρεία σε κίνδυνο χρηματικών ροών από διακυμάνσεις στα επιτόκια, ενώ ο δανεισμός με σταθερά επιτόκια σε κίνδυνο μεταβολών της εύλογης αξίας.
Ο δανεισμός της Εταιρείας είναι μεταβλητού επιτοκίου. Ανάλογα με τα εκάστοτε επίπεδα καθαρού δανεισμού, η μεταβολή των επιτοκίων βάσης δανεισμού (EURIBOR ή LIBOR), έχει αναλογική επίπτωση στα αποτελέσματα της Εταιρείας. Στις 31 Δεκεμβρίου 2021, εάν το επιτόκιο των δανείων σε Ευρώ ήταν κατά 0,5% υψηλότερο, των λοιπών μεταβλητών στοιχείων τηρουμένων σταθερών, τα κέρδη προ φόρων θα μειώνονταν κατά €13 εκατ.
(β) | Πιστωτικός κίνδυνος |
(ι) Διαχείριση ρίσκου
Ο πιστωτικός κίνδυνος πηγάζει από τα ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα, τις καταθέσεις σε τράπεζες και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, τα παράγωγα χρηματοοικονομικά εργαλεία, καθώς και από έκθεση σε πιστωτικό κίνδυνο από πελάτες χονδρικής, συμπεριλαμβανομένων ανεξόφλητων υπολοίπων πελατών και συμφωνημένων συναλλαγών. Όπου οι πελάτες χονδρικής μπορεί να αξιολογηθούν από ανεξάρτητη αρχή, αυτές οι αξιολογήσεις χρησιμοποιούνται στη διαχείριση του συγκεκριμένου πιστωτικού κινδύνου. Σε περίπτωση όπου δεν υπάρχει ανεξάρτητη αξιολόγηση, το τμήμα διαχείρισης πιστωτικού κινδύνου αξιολογεί την πιστοληπτική ικανότητα του πελάτη λαμβάνοντας υπ’ όψη την οικονομική του κατάσταση, προηγούμενες συναλλαγές καθώς και άλλες παραμέτρους. Τα πιστωτικά όρια πελατών καθορίζονται με βάση εσωτερικές ή εξωτερικές αξιολογήσεις πάντα εντός των καθορισμένων από τη Διοίκηση ορίων. Η χρήση πιστωτικών ορίων παρακολουθείται σε τακτά διαστήματα.
167
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
(ιι) Πιστωτική φερεγγυότητα
Η πιστωτική φερεγγυότητα των ταμειακών διαθεσίμων και ταμειακών ισοδύναμων αξιολογείται με αναφορά σε εξωτερικές αξιολογήσεις πιστοληπτικής ικανότητας από τον οίκο αξιολόγησης S&P, όπως παρουσιάζεται στον παρακάτω πίνακα.
Αξιολόγηση τραπεζών (σε €εκατ.) | 31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 |
A+ | 23 | 87 |
BBB+ | 5 | 85 |
B+ | 796 | - |
B | - | 709 |
B- | 19 | 74 |
Χωρίς αξιολόγηση | - | 38 |
Σύνολο | 843 | 993 |
Λόγω των συνθηκών που επικρατούν στην αγορά, η έγκριση των πιστωτικών ορίων είναι αποτέλεσμα μιας πιο αυστηρής διαδικασίας που εμπλέκει όλα τα επίπεδα της ανώτερης διοίκησης. Γι’ αυτό το λόγο έχει δημιουργηθεί η επιτροπή πιστώσεων της Εταιρείας, η οποία παρακολουθεί τους σημαντικούς πιστωτικούς κινδύνους (Σημ. 12).
(γ) | Κίνδυνος ρευστότητας |
Ο κίνδυνος ρευστότητας αντιμετωπίζεται με την εξασφάλιση ικανών ταμειακών πόρων και διαθεσίμων καθώς και την εξασφάλιση επαρκών πιστωτικών ορίων µε τις συνεργαζόμενες τράπεζες. Λόγω της δυναμικής φύσης των δραστηριοτήτων της, η Εταιρεία έχει σαν στόχο να διατηρεί ευελιξία χρηματοδότησης των δραστηριοτήτων της μέσω ταμειακών διαθεσίμων και πιστωτικών γραμμών.
Όποτε θεωρηθεί συμφέρον για την Εταιρεία, αλλά και για την επίτευξη ευνοϊκότερων όρων συναλλαγών, (όπως καλύτερες τιμές, υψηλότερα πιστωτικά όρια, μεγαλύτερη περίοδο πίστωσης), η Εταιρεία προβαίνει σε έκδοση βραχυπρόθεσμων εγγυητικών επιστολών ή ενέγγυων πιστώσεων για την πληρωμή υποχρεώσεων προς προμηθευτές, χρησιμοποιώντας υπάρχουσες γραμμές πίστωσης με εγχώριες και διεθνείς τράπεζες, βάσει των εγκεκριμένων όρων και προϋποθέσεων κάθε τράπεζας σχετικά με το ποσό, το νόμισμα, τη μέγιστη διάρκεια διακράτησης, τις εγγυήσεις κ.α.
Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζονται τα ποσά των δανείων της Εταιρείας που θα αποπληρωθούν ή θα αναχρηματοδοτηθούν εντός των επομένων 12 μηνών, σε εκατομμύρια Ευρώ, καθώς και οι σχετικές περίοδοι λήξης:
(€ εκατ.) | Α' Εξάμηνο 2022 | Β' Εξάμηνο 2022 | 2022 | Δάνειο προς | Δάνειο προς |
Δανειακές συμβάσεις | |||||
Ομολογιακό δάνειο €400 εκατ. | - | 385 | 385 | - | 385 |
Ομολογιακό δάνειο €400 εκατ. | - | 400 | 400 | - | 400 |
Ομολογιακό δάνειο €100 εκατ. | - | 100 | 100 | - | 100 |
Σύνολο | - | 885 | 885 | - | 885 |
Τον Οκτώβριο 2021, η Εταιρεία αναχρηματοδότησε το ομολογιακό δάνειο ύψους 100 εκατ. ευρώ στη λήξη και αποπλήρωσε το δάνειο από την HPF ύψους €201 εκατ. ευρώ (Σημ. 18). Το ομολογιακό δάνειο ύψους €400 εκατ. με λήξη το Δεκέμβριο 2022 και το ομολογιακό δάνειο ύψους €400 εκατ. ευρώ με λήξη το Νοέμβριο του 2022, με λογιστική αξία στις 31 Δεκεμβρίου 2021 €385 εκατ. και €400 εκατ. ευρώ αντίστοιχα, τα οποία έχουν προγραμματιστεί για αναχρηματοδότηση το 2022 και περιλαμβάνουν τη δυνατότητα παράτασης ενός έτους κατά την κρίση του δανειστή και αυτά τα δικαιώματα αναμένεται να ασκηθούν. Οι διμερείς πιστωτικές γραμμές της Εταιρείας (Σημ. 18), είναι
168
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
μη δεσμευμένες πιστωτικές διευκολύνσεις με διάφορες τράπεζες για τη χρηματοδότηση γενικών εταιρικών αναγκών, οι οποίες αναχρηματοδοτούνται με συνέπεια τα τελευταία 20 χρόνια σύμφωνα με τις χρηματοοικονομικές ανάγκες της Εταιρείας. Η Εταιρεία αναμένει ότι θα είναι σε θέση να συνεχίσει να τις ανανεώνει στο μέλλον ή θα αναχρηματοδοτήσει μέρος αυτών με δεσμευμένες πιστωτικές διευκολύνσεις.
Ο παρακάτω πίνακας αναλύει τις χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις και τις καθαρές χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις από παράγωγα, ομαδοποιημένες κατά ημερομηνία λήξης, όπως αυτή υπολογίζεται σύμφωνα με το χρονικό υπόλοιπο από την ημερομηνία Ισολογισμού μέχρι τη συμβατική ημερομηνία λήξης. Τα ποσά που εμφανίζονται στον πίνακα αποτελούν τις συμβατικές ταμειακές ροές.
Σημ. | Εντός | Μεταξύ | Πάνω από | |
31 Δεκεμβρίου 2021 | ||||
Δανεισμός | 18 | 1.352.044 | 1.121.694 | 33.000 |
Υποχρεώσεις μισθώσεων | 19 | 9.074 | 15.075 | 3.332 |
Παράγωγα χρηματοοικονομικά εργαλεία | 24 | 2.214 | - | - |
Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις |
| 1.870.150 | - | - |
31 Δεκεμβρίου 2020 | ||||
Δανεισμός | 18 | 571.687 | 2.148.873 | 36.691 |
Υποχρεώσεις χρηματοδοτικής μίσθωσης | 19 | 10.147 | 19.876 | 4.331 |
Παράγωγα χρηματοοικονομικά εργαλεία | 24 | 4.635 | - | - |
Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις |
| 1.396.283 | - | - |
Τα ποσά που περιλαμβάνονται στη σειρά «Δανεισμός» του πίνακα δεν αντιστοιχούν στα ποσά της κατάστασης οικονομικής θέσης, καθώς αφορούν στις συμβατικές μη προεξοφλημένες μελλοντικές ταμειακές ροές, οι οποίες περιλαμβάνουν τόσο το κεφάλαιο όσο και τον μελλοντικό τόκο που θα προκύψει στο αντίστοιχο έτος.
Τα ποσά που περιλαμβάνονται στη σειρά «Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις» του πίνακα επίσης δεν αντιστοιχούν στα ποσά του ισολογισμού, καθώς περιλαμβάνουν μόνο χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις.
3.2 | Διαχείριση κινδύνου κεφαλαίου |
Οι στόχοι της Εταιρείας σε σχέση με την κεφαλαιακή δομή της, η οποία περιλαμβάνει ίδια κεφάλαια και δανειακή χρηματοδότηση, είναι να διασφαλίσει τη δυνατότητα απρόσκοπτης λειτουργίας της στο μέλλον και να διατηρήσει την ιδανική κεφαλαιακή δομή από πλευράς κόστους.
Η Εταιρεία για να διατηρήσει ή να προσαρμόσει την κεφαλαιακή της διάρθρωση μπορεί να μεταβάλει το μέρισμα προς τους μετόχους, να επιστρέψει κεφάλαιο στους μετόχους, να εκδώσει νέες μετοχές ή να εκποιήσει περιουσιακά στοιχεία για να μειώσει το χρέος της.
Σύμφωνα και με την πρακτική που ακολουθεί ο κλάδος, η Εταιρεία παρακολουθεί την κεφαλαιακή δομή και το δανεισμό της με βάση το συντελεστή μόχλευσης. Ο εν λόγω συντελεστής υπολογίζεται διαιρώντας τον καθαρό δανεισμό με τα συνολικά απασχολούμενα κεφάλαια. Ο καθαρός δανεισμός υπολογίζεται ως ο συνολικός δανεισμός, μακροπρόθεσμος και βραχυπρόθεσμος όπως εμφανίζεται στον ισολογισμό, μείον τα ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα και τις επενδύσεις σε συμμετοχικούς τίτλους. Τα συνολικά απασχολούμενα κεφάλαια υπολογίζονται ως τα συνολικά ίδια κεφάλαια, όπως εμφανίζονται στον ισολογισμό, πλέον του καθαρού δανεισμού.
169
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Μακροπρόθεσμα η Εταιρεία αποσκοπεί στη διατήρηση του συντελεστή μόχλευσης ανάμεσα σε 35% με 45%, καθώς οι μεταβολές στις τιμές αργού πετρελαίου επηρεάζουν το συνολικό δανεισμό. Με βάση τη νέα στρατηγική της Εταιρείας και τη μετάβαση σε δραστηριότητες με μικρότερη μεταβλητότητα λόγω εξωγενών παραγόντων, καθώς και τη σημαντική μείωση του κόστους χρηματοδότησης, θα εκτιμηθεί η κεφαλαιακή διάρθρωση ανά τομέα, επομένως θα επηρεαστούν οι σχετικοί στόχοι. Σημειώνεται ότι η Εταιρεία έχει επιτύχει μείωση του κόστους χρηματοδότησης κατά 50% περίπου τα τελευταία 5 χρόνια.
Οι συντελεστές μόχλευσης στις 31 Δεκεμβρίου 2021 και 2020 αντίστοιχα είχαν ως εξής:
Σημ. | 31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |
Σύνολο δανεισμού | 18 | 2.498.996 | 2.559.483 |
Μείον: Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα | 13 | (843.493) | (992.748) |
Μείον: Επενδύσεις σε συμμετοχικούς τίτλους | 3.3 | (37) | (587) |
Καθαρός δανεισμός (μη συμπεριλ/νων υποχρεώσεων μισθώσεων) | 1.655.466 | 1.566.148 | |
Ίδια κεφάλαια |
| 1.995.467 | 1.820.132 |
Συνολικά αποσχολούμενα κεφάλαια (μη συμπεριλ/νων υποχρεώσεων μισθώσεων) | 3.650.933 | 3.386.280 | |
Συντελευστής μόχλευσης (μη συμπεριλ/νων υποχρεώσεων μισθώσεων) | 45% | 46% | |
Υποχρεώσεις μισθώσεων | 19 | 24.748 | 30.563 |
Καθαρός δανεισμός (συμπεριλ/νων υποχρεώσεων μισθώσεων) | 1.680.214 | 1.596.711 | |
Συνολικά αποσχολούμενα κεφάλαια (συμπεριλ/νων υποχρεώσεων μισθώσεων) | 3.675.681 | 3.416.843 | |
Συντελευστής μόχλευσης (συμπεριλ/νων υποχρεώσεων μισθώσεων) | 46% | 47% |
3.3 | Προσδιορισμός των εύλογων αξιών |
Ο παρακάτω πίνακας παρουσιάζει τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού και υποχρεώσεων που επιμετρούνται στην εύλογη αξία, κατηγοριοποιημένα στα διάφορα επίπεδα της ιεραρχίας εύλογων αξιών. Οι διαφορετικές κατηγορίες είναι οι ακόλουθες:
I. | Δημοσιευόμενες τιμές αγοράς (χωρίς τροποποίηση ή αναπροσαρμογή) για χρηματοοικονομικά στοιχεία που διαπραγματεύονται σε ενεργές χρηματαγορές (επίπεδο 1). |
II. | Τεχνικές αποτίμησης βασιζόμενες απευθείας σε δημοσιευόμενες τιμές αγοράς (εξαιρώντας τα χρηματοοικονομικά στοιχεία εκείνα που περιλαμβάνονται στο επίπεδο 1) ή υπολογιζόμενες εμμέσως από δημοσιευόμενες τιμές αγοράς για παρόμοια εργαλεία (επίπεδο 2). |
III. | Τεχνικές αποτίμησης που δεν βασίζονται σε διαθέσιμες πληροφορίες από τρέχουσες συναλλαγές σε ενεργές χρηματαγορές (επίπεδο 3). |
Τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού και παθητικού που επιμετρούνται στην εύλογη αξία κατά την 31 Δεκεμβρίου 2021 έχουν ως εξής:
Έτος που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2021 | Επίπεδο 1 | Επίπεδο 2 | Επίπεδο 3 | Σύνολο |
Στοιχεία ενεργητικού | ||||
Παράγωγα σε εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων | - | 92.143 | - | 92.143 |
Παράγωγα πράξεων αντιστάθμισης κινδύνου | - | - | - | - |
Επενδύσεις σε συμμετοχικούς τίτλους | 37 | - | - | 37 |
Περιουσιακά στοιχεία διαθέσιμα προς πώληση | 122.301 | - | - | 122.301 |
122.338 | 92.143 | - | 214.481 | |
Στοιχεία υποχρεώσεων | ||||
Παράγωγα σε εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων | - | 1.428 | - | 1.428 |
Παράγωγα πράξεων αντιστάθμισης κινδύνου | - | 786 | - | 786 |
- | 2.214 | - | 2.214 |
170
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού και παθητικού που επιμετρούνται στην εύλογη αξία κατά την 31 Δεκεμβρίου 2020 έχουν ως εξής:
Έτος που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2020 | Επίπεδο 1 | Επίπεδο 2 | Επίπεδο 3 | Σύνολο |
Στοιχεία ενεργητικού | ||||
Παράγωγα προς πώληση | - | 2.433 | - | 2.433 |
Παράγωγα πράξεων αντιστάθμισης κινδύνου | - | 7.512 | - | 7.512 |
Επενδύσεις σε συμμετοχικούς τίτλους | 587 | - | - | 587 |
587 | 9.945 | - | 10.532 | |
Στοιχεία υποχρεώσεων | ||||
Παράγωγα προς πώληση | - | 4.635 | - | 4.635 |
- | 4.635 | - | 4.635 |
Η εύλογη αξία των χρηματοοικονομικών στοιχείων που διαπραγματεύονται σε ενεργές χρηματαγορές, προσδιορίζεται με βάση τις δημοσιευόμενες τιμές που ισχύουν κατά την ημερομηνία του ισολογισμού. «Ενεργός» χρηματαγορά υπάρχει όταν υπάρχουν άμεσα διαθέσιμες και αναθεωρούμενες σε τακτά διαστήματα τιμές, που δημοσιεύονται από χρηματιστήριο, χρηματιστή, κλάδο, οργανισμό αξιολόγησης ή οργανισμό εποπτείας. Αυτά τα χρηματοοικονομικά εργαλεία περιλαμβάνονται στο επίπεδο 1.
Η εύλογη αξία των χρηματοοικονομικών στοιχείων που δεν διαπραγματεύονται σε ενεργές χρηματαγορές (π.χ. συμβόλαια παραγώγων εκτός της αγοράς παραγώγων) προσδιορίζεται με την χρήση τεχνικών αποτίμησης, οι οποίες βασίζονται ως επί το πλείστον σε διαθέσιμες πληροφορίες για συναλλαγές που διενεργούνται σε ενεργές αγορές ενώ χρησιμοποιούν κατά το δυνατό λιγότερες εκτιμήσεις της οικονομικής οντότητας. Αυτά τα χρηματοοικονομικά εργαλεία περιλαμβάνονται στο επίπεδο 2.
Εάν οι τεχνικές αποτίμησης δεν βασίζονται σε διαθέσιμες πληροφορίες της αγοράς τότε τα χρηματοοικονομικά εργαλεία περιλαμβάνονται στο επίπεδο 3.
Τεχνικές που χρησιμοποιεί η Εταιρεία για να επιμετρήσει τα χρηματοοικονομικά στοιχεία περιλαμβάνουν:
| ● | Τιμές αγοράς ή τιμές διαπραγματευτών για παρόμοια στοιχεία. |
| ● | Την εύλογη αξία των πράξεων αντιστάθμισης κινδύνου εμπορευμάτων, η οποία προσδιορίζεται ως η παρούσα αξία των μελλοντικών χρηματοροών. |
Δεν υπήρξαν αλλαγές στις τεχνικές αποτίμησης που χρησιμοποιεί η Εταιρεία κατά το έτος. Για τα έτη 2021 και 2020 δεν υπήρξαν μεταφορές ποσών μεταξύ επιπέδων.
Οι λογιστικές αξίες των παρακάτω χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων προσεγγίζουν την εύλογή τους αξία, λόγω της βραχυπρόθεσμής διάρκειάς τους:
| ● | Εμπορικές απαιτήσεις |
| ● | Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα |
| ● | Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις |
| ● | Δάνεια |
171
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
4. | Σημαντικές λογιστικές εκτιμήσεις και κρίσεις |
Οι εκτιμήσεις και παραδοχές συνεχώς επανεκτιμώνται και βασίζονται στην εμπειρία του παρελθόντος, όπως αυτή προσαρμόζεται σύμφωνα με τις τρέχουσες συνθήκες αγοράς και άλλους παράγοντες περιλαμβανομένων προσδοκιών για μελλοντικά γεγονότα τα οποία θεωρούνται λογικά υπό τις παρούσες συνθήκες.
Η Εταιρεία προβαίνει σε εκτιμήσεις και παραδοχές που σχετίζονται με το μέλλον. Συνεπώς οι εκτιμήσεις αυτές εξ’ ορισμού σπάνια ταυτίζονται με τα πραγματικά γεγονότα. Οι εκτιμήσεις και υποθέσεις που συνεπάγονται σημαντικό κίνδυνο επανεκτίμησης στη λογιστική αξία των στοιχείων του ενεργητικού και παθητικού στην επόμενη περίοδο αναφέρονται κατωτέρω.
(ι)Σημαντικές λογιστικές εκτιμήσεις και παραδοχές
(α) | Φόρος εισοδήματος |
Η Εταιρεία υπόκειται σε περιοδικούς ελέγχους από τις φορολογικές αρχές. Η διαδικασία προσδιορισμού του φόρου εισοδήματος και της αναβαλλόμενης φορολογίας είναι πολύπλοκη και απαιτεί σε μεγάλο βαθμό να γίνουν εκτιμήσεις και να ασκηθεί κρίση. Υπάρχουν πολλές συναλλαγές και υπολογισμοί για τους οποίους ο τελικός προσδιορισμός του φόρου είναι αβέβαιος. Σε περίπτωση που τα φορολογικά θέματα δεν έχουν διευθετηθεί με τις τοπικές αρχές, η Διοίκηση λαμβάνει υπόψιν την εμπειρία του παρελθόντος και τη συμβουλή ειδικών σε φορολογικά και νομικά θέματα, προκειμένου να αναλύσει τα συγκεκριμένα γεγονότα και συνθήκες, να ερμηνεύσει τη σχετική φορολογική νομοθεσία, να εκτιμήσει τη θέση των φορολογικών αρχών σε αντίστοιχες υποθέσεις και να αποφασίσει εάν η φορολογική αντιμετώπιση θα γίνει αποδεκτή από τις φορολογικές αρχές ή εάν χρειάζεται να αναγνωρίσει σχετικές προβλέψεις. Όταν η Εταιρεία πρέπει να προβεί σε πληρωμές ποσών, προκειμένου να προσφύγει κατά των φορολογικών αρχών και εκτιμά πως είναι πιο πιθανό να κερδίσει στην προσφυγή αυτή από το ενδεχόμενο να χάσει, οι σχετικές πληρωμές καταγράφονται ως απαιτήσεις, αφού οι προκαταβολές αυτές θα επιστραφούν στην Εταιρεία σε περίπτωση θετικής έκβασης. Σε περίπτωση που η Εταιρεία εκτιμά ότι απαιτείται πρόβλεψη σχετικά με την έκβαση μιας αβέβαιης φορολογικής υπόθεσης, τυχόν ποσά που έχουν ήδη καταβληθεί αφαιρούνται από την εν λόγω πρόβλεψη.
Εάν το τελικό αποτέλεσμα του ελέγχου είναι διαφορετικό από το αρχικώς αναγνωρισθέν, η διαφορά θα επηρεάσει τον φόρο εισοδήματος και την αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση/ υποχρέωση κατά την περίοδο οριστικοποίησης του αποτελέσματος.
(β) | Ανάκτηση αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων |
Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις περιλαμβάνουν ποσά που αφορούν σε φορολογικές ζημιές προηγουμένων ετών. Αναλόγως της αιτίας λόγω της οποίας προκύπτουν, τέτοιες φορολογικές ζημιές είναι διαθέσιμες για συμψηφισμό για περιορισμένο χρονικό διάστημα από τη χρονική στιγμή κατά την οποία πραγματοποιούνται. Η Εταιρεία κάνει παραδοχές σχετικά με το εάν αυτές οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις δύνανται να ανακτηθούν, χρησιμοποιώντας το εκτιμώμενο μελλοντικό φορολογητέο εισόδημα σύμφωνα με το εγκεκριμένο επιχειρηματικό σχέδιο και τον προϋπολογισμό της Εταιρείας.
172
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
(γ) | Πρόβλεψη για περιβαλλοντολογική αποκατάσταση |
Η Εταιρεία δραστηριοποιείται στην βιομηχανία πετρελαίου και οι βασικές της δραστηριότητες περιλαμβάνουν τη διύλιση αργού πετρελαίου, τη διάθεση προϊόντων πετρελαίου και την παραγωγή και διάθεση πετροχημικών προϊόντων. Οι περιβαλλοντολογικές επιπτώσεις που πιθανό να προκληθούν από τις προαναφερθείσες ουσίες και προϊόντα πιθανόν να αναγκάσουν την Εταιρεία να προβεί σε έξοδα αποκατάστασης έτσι ώστε να είναι σύννομη με σχετικούς κανονισμούς και νόμους στις διάφορες περιοχές όπου δραστηριοποιείται και να εκπληρώσει τις νομικές και συμβατικές της υποχρεώσεις. Η Εταιρεία διενεργεί σχετικές αναλύσεις και εκτιμήσεις με τους τεχνικούς και νομικούς της συμβούλους ώστε να προσδιορίσει την πιθανότητα να προκύψουν δαπάνες περιβαλλοντολογικής αποκατάστασης, καθώς και να εκτιμήσει τα σχετικά ποσά και τη χρονική περίοδο κατά την οποία οι δαπάνες αυτές είναι πιθανό να προκύψουν. Η Εταιρεία αναγνωρίζει μακροπρόθεσμη πρόβλεψη κι ένα μέρος από το αντίστοιχο κόστος του παγίου στις οικονομικές της καταστάσεις για τις εκτιμώμενες δαπάνες περιβαλλοντολογικής αποκατάστασης όταν αυτές θεωρούνται πιθανές. Η επίδραση της απόσβεσης της προεξοφλημένης υποχρεώσεις αναγωρίζεται στα χρηματοοικονομικά έξοδα και οι αποσβέσεις του παγίου στην κατάσταση συνολικών εισοδημάτων. Σε περίπτωση που υπάρχουν αλλαγές σε εκτιμήσεις ή ο οριστικός προσδιορισμός της σχετικής υποχρέωσης διαφέρει από το ποσό της σχετικής πρόβλεψης, η διαφορά επιβαρύνει την κατάσταση αποτελεσμάτων της Εταιρείας.
(δ) | Εκτιμήσεις κατά τον υπολογισμό αξίας χρήσης |
Η Εταιρεία αξιολογεί σε κάθε ημερομηνία αναφοράς εάν υπάρχει ένδειξη ότι ένα περιουσιακό στοιχείο μπορεί να απομειωθεί. Εάν υπάρχει κάποια ένδειξη ή όταν απαιτείται έλεγχος απομείωσης για ένα περιουσιακό στοιχείο, η Εταιρεία εκτιμά την ανακτήσιμη αξία του περιουσιακού στοιχείου. Η επίδραση του Covid-19 έχει αξιολογηθεί και όπου ήταν απαραίτητο έχει θεωρηθεί ως ένδειξη απομείωσης. Το ανακτήσιμο ποσό ενός περιουσιακού στοιχείου είναι το υψηλότερο της εύλογης αξίας ενός περιουσιακού στοιχείου ή Μονάδας Δημιουργίας Ταμειακών Ροών (ΜΔΤΡ) μείον το κόστος διάθεσης και της ανακτήσιμης αξίας του. Τα ανακτήσιμα ποσά των ΜΔΤΡ έχουν καθοριστεί για σκοπούς ελέγχου απομείωσης µε βάση τον υπολογισμό της αξίας χρήσης τους, ο οποίος απαιτεί εκτιμήσεις. Για τον υπολογισμό της αξίας χρήσης, οι εκτιμώμενες ταμειακές ροές προεξοφλούνται στην παρούσα αξία τους με τη χρήση ενός συντελεστή προεξόφλησης προ φόρων ο οποίος αντικατοπτρίζει τις τρέχουσες εκτιμήσεις της αγοράς για τη διαχρονική αξία του χρήματος καθώς και τους κινδύνους που συνδέονται με το συγκεκριμένο πάγιο. Στον υπολογισμό χρησιμοποιούνται ταμειακές προβλέψεις βασισμένες σε εγκεκριμένους από τη Διοίκηση προϋπολογισμούς λαμβάνοντας υπόψη δεδομένα τρίτων, τα οποία περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, τις προβλεπόμενες διεθνείς τιμές βασικών εμπορευμάτων που χρησιμοποιούνται για τον υπολογισμό των περιθωρίων διύλισης, των δεικτών αναφοράς, της εξέλιξης της ζήτησης και του λειτουργικού κόστους. Αυτοί οι προϋπολογισμοί και οι προβλέψεις ταμειακών ροών συνήθως καλύπτουν περίοδο πέντε ετών. Ταμειακές ροές πέραν της περιόδου κατά την οποία οι προβλέψεις είναι διαθέσιμες, προεκτείνονται βάσει των εκτιμώμενων ρυθμών ανάπτυξης. Αυτοί οι ρυθμοί ανάπτυξης είναι συνεπείς με προβλέψεις που περιλαμβάνονται σε εκθέσεις για τη χώρα ή τον κλάδο στον οποίο δραστηριοποιείται η εκάστοτε ΜΠΤΡ και όπου χρειάζεται βαθμονομούνται περαιτέρω στους μακροπρόθεσμους στόχους της Εταιρείας σχετικά με τα κλιματικά θέματα. Επιπλέον, η Εταιρεία παρακολουθεί διαρκώς τη νομοθεσία που σχετίζεται με ζητήματα κλιματικής αλλαγής. Επί του παρόντος, δεν υπάρχει νομοθεσία που επηρεάζει την Εταιρεία. Η Εταιρεία θα αναπροσαρμόσει τις παραδοχές που χρησιμοποιούνται για τον προσδιορισμό της ανακτήσιμης αξίας των διαφορετικών ΜΠΤΡ ή παγίων και την ανάλυση ευαισθησίας όπου κρίνεται απαραίτητο. Οι βασικές παραδοχές που χρησιμοποιούνται για τον προσδιορισμό της ανακτήσιμης
173
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
αξίας των διαφορετικών ΜΠΤΡ ή παγίων και οι εκάστοτε αναλύσεις ευαισθησίας που έχουν πραγματοποιηθεί, αναφέρονται στις σημειώσεις 6. για τα ενσώματα πάγια περιουσιακά στοιχεία, 7. για τα δικαιώματα χρήσης παγίων και 8. για την υπεραξία..
(ε) | Εκτίµηση εύλογης αξίας χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού και παθητικού |
Η εύλογη αξία των χρηματοοικονομικών στοιχείων που δεν διαπραγματεύονται σε ενεργές χρηματαγορές (π.χ. συμβόλαια παραγώγων εκτός της αγοράς παραγώγων καθώς και ορισμένες επενδύσεις σε συμμετοχικούς τίτλους) προσδιορίζεται με την χρήση τεχνικών αποτίμησης. Η Εταιρεία επιλέγει την κατά την κρίση της κατάλληλη μέθοδο αποτίμησης για κάθε περίπτωση κάνοντας υποθέσεις οι οποίες βασίζονται ως επί το πλείστον σε διαθέσιμες πληροφορίες στο τέλος της χρήσης για συναλλαγές που διενεργούνται σε ενεργές αγορές.
(στ) | Προβλέψεις αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών εμπορικών απαιτήσεων |
Η Εταιρεία χρησιμοποιεί πίνακα με τον οποίο υπολογίζει τις αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής των απαιτήσεων της. Ο πίνακας αυτός βασίζεται στην εμπειρία του παρελθόντος αλλά προσαρμόζεται με τρόπο τέτοιο ώστε να αντανακλά προβλέψεις για τη μελλοντική οικονομική κατάσταση των πελατών αλλά και του οικονομικού περιβάλλοντος. Σε κάθε ημερομηνία ισολογισμού, επικαιροποιούνται τα ιστορικά ποσοστά που χρησιμοποιούνται και αναλύονται οι εκτιμήσεις της μελλοντικής οικονομικής κατάστασης.
Η συσχέτιση μεταξύ των ιστορικών στοιχείων, της μελλοντικής οικονομικής κατάστασης και των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών περιλαμβάνει σημαντικές εκτιμήσεις. Το ύψος των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις αλλαγές των συνθηκών και των προβλέψεων της μελλοντικής οικονομικής κατάστασης. Επιπλέον η εμπειρία του παρελθόντος αλλά και οι προβλέψεις που γίνονται για το μέλλον ενδέχεται να μην οδηγήσουν σε συμπεράσματα ενδεικτικά του πραγματικού ύψους αθέτησης υποχρεώσεων πελατών στο μέλλον.
Για τα έτη που έληξαν στις 31 Δεκεμβρίου 2021 και 2020, η Διοίκηση αξιολόγησε τις εκτιμήσεις για μελλοντικές εξελίξεις σε θέματα που αφορούν τους εμπορικούς πελάτες, καθώς και το οικονομικό περιβάλλον, που έχει επηρεαστεί από τον Covid-19 και προχώρησε στο σχηματισμό επιπροσθέτων προβλέψεων απομείωσης, όπου απαιτήθηκε (Σημ. 12).
(ζ) | Υποχρεώσεις παροχών προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία |
Η παρούσα αξία των συνταξιοδοτικών παροχών των προγραμμάτων καθορισμένων παροχών προσωπικού βασίζεται σε έναν αριθμό παραγόντων που προσδιορίζονται με τη χρήση αναλογιστικών μεθόδων και παραδοχών. Τέτοιες αναλογιστικές παραδοχές είναι το επιτόκιο προεξόφλησης που χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό του κόστους της παροχής και το ποσοστό μισθολογικών αυξήσεων.
Οι τυχόν αλλαγές στις παραδοχές αυτές θα επηρεάσουν το υπόλοιπο των συνταξιοδοτικών υποχρεώσεων. Η Εταιρεία καθορίζει το κατάλληλο επιτόκιο προεξόφλησης στο τέλος κάθε χρήσης. Αυτό ορίζεται ως το επιτόκιο το οποίο θα έπρεπε να χρησιμοποιηθεί ώστε να προσδιοριστεί η παρούσα αξία των μελλοντικών ταμειακών ροών, οι οποίες αναμένεται να απαιτηθούν για την κάλυψη των υποχρεώσεων των συνταξιοδοτικών προγραμμάτων. Για τον καθορισμό του κατάλληλου επιτοκίου προεξόφλησης, η Εταιρεία χρησιμοποιεί το επιτόκιο των χαμηλού ρίσκου εταιρικών ομολογιών, τα οποία μετατρέπονται στο νόμισμα στο οποίο η υποχρέωση θα πληρωθεί, και των οποίων η ημερομηνία λήξης πλησιάζει εκείνη της σχετικής συνταξιοδοτικής υποχρέωσης.
174
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Άλλες σημαντικές παραδοχές των υποχρεώσεων συνταξιοδοτικών παροχών βασίζονται μερικώς στις τρέχουσες συνθήκες αγοράς. Περαιτέρω πληροφόρηση παρατίθεται στη Σημ. 21.
(η) | Αποσβέσεις ενσώματων παγίων |
Η Εταιρεία περιοδικά ελέγχει την ωφέλιμη ζωή των ενσώματων παγίων στοιχείων της προκειμένου να εκτιμήσει την καταλληλόλητα των αρχικών εκτιμήσεων. Για τον προσδιορισμό της ωφέλιμης ζωής, η οποία μπορεί να διαφοροποιείται λόγω διαφόρων παραγόντων όπως οι τεχνολογικές εξελίξεις και τα προγράμματα συντήρησης παγίων, η Εταιρεία μπορεί να λαμβάνει τεχνικές μελέτες και να χρησιμοποιεί εξωτερικές πηγές.
Επίσης, η Εταιρεία παρακολουθεί συνεχώς τις τελευταίες νομικές διατάξεις της κυβέρνησης σχετικά με τα κλιματικά θέματα. Μέχρι σήμερα δεν έχει ψηφιστεί καμία νομοθεσία που να επηρεάζει την Εταιρεία. Η Εταιρεία θα προσαρμόσει τις βασικές παραδοχές την ωφέλιμη οικονομική ζωή των περιουσιακών της στοιχείων, εάν απαιτηθεί αλλαγή
(ιι)Σημαντικές κρίσεις κατά την εφαρμογή των λογιστικών πολιτικών της Εταιρείας
(α) | Απομείωση μη χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων και επενδύσεων σε θυγατρικές, συγγενείς επιχειρήσεις και κοινοπραξίες |
Η Εταιρεία ελέγχει σε κάθε ημερομηνία ισολογισμού εάν υπάρχουν ενδείξεις απομείωσης για τα μη χρηματοοικονομικά περιουσιακά της στοιχεία (Σημ. 2.11), καθώς και τις επενδύσεις σε θυγατρικές, συνδεδεμένες επιχειρήσεις και κοινοπραξίες. Η αξιολόγηση περιλαμβάνει τόσο εξωτερικούς όσο και εσωτερικούς παράγοντες οι οποίοι περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, σημαντικές αλλαγές με αρνητικές επιπτώσεις στο ρυθμιστικό ή τεχνολογικό περιβάλλον ή αποδεικτικά στοιχεία που είναι διαθέσιμα από εσωτερικές αναφορές που δείχνουν ότι η οικονομική απόδοση του περιουσιακού στοιχείου είναι ή θα είναι χειρότερη από την αναμενόμενη. Εάν υπάρξουν ενδείξεις, η Εταιρεία εκτιμά την ανακτήσιµη αξία των παγίων της ή των μονάδων δημιουργίας ταμειακών ροών. Για να προσδιοριστεί εάν υπάρχουν σχετικές ενδείξεις, αλλά και για να καθοριστούν οι μονάδες δημιουργίας ταμειακών ροών απαιτείται η άσκηση κρίσης. Ως μονάδα δημιουργίας ταμειακών ροών ορίζεται η μικρότερη αναγνωρίσιμη ομάδα περιουσιακών στοιχείων που δημιουργεί ταμειακές εισροές, οι οποίες είναι σε μεγάλο βαθμό ανεξάρτητες από τις ταμιακές εισροές που δημιουργούνται από άλλα περιουσιακά στοιχεία ή ομάδες περιουσιακών στοιχείων.
(β) | Προβλέψεις για επίδικες υποθέσεις |
Η Εταιρεία έχει εκκρεμείς δικαστικές υποθέσεις (Σημ. 34). Η Διοίκηση αξιολογεί την έκβαση των υποθέσεων, λαμβάνοντας υπόψιν τη διαθέσιμη πληροφόρηση της νομικής υπηρεσίας και, εάν υπάρχει πιθανότητα αρνητικής έκβασης τότε προβαίνει στο σχηματισμό των απαραίτητων προβλέψεων. Οι προβλέψεις, όπου απαιτούνται, υπολογίζονται με βάση την παρούσα αξία των εκτιμήσεων της διοίκησης για τη δαπάνη που θα χρειαστεί για την διευθέτηση των αναμενόμενων υποχρεώσεων κατά την ημερομηνία του Ισολογισμού.
(γ) | Προσδιορισμός διάρκειας μίσθωσης |
Κατά τον καθορισμό της διάρκειας μίσθωσης, η διοίκηση εξετάζει όλα τα γεγονότα και τις περιστάσεις που δημιουργούν ένα οικονομικό κίνητρο για να ασκήσει μια επιλογή επέκτασης ή να μην ασκήσει μια επιλογή τερματισμού. Οι δυνατότητες επέκτασης (ή η δυνατότητα συνέχισης της μίσθωσης μετά τη
175
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
συμβατική της λήξη) περιλαμβάνονται στη μίσθωση, μόνο εφόσον είναι εύλογα βέβαιο ότι η μίσθωση θα παραταθεί (ή ότι δεν θα τερματιστεί).
Εάν οι βελτιώσεις μίσθωσης ακινήτων αναμένεται να έχουν σημαντική υπολειπόμενη αξία, η Εταιρεία είναι αρκετά εύλογο να επεκτείνει (ή να μην τερματίσει) τη μίσθωση. Διαφορετικά, η Εταιρεία εξετάζει άλλους παράγοντες, συμπεριλαμβανομένων των ιστορικών χρόνων μίσθωσης και του κόστους και της διακοπής που απαιτούνται για την αντικατάσταση του μισθωμένου περιουσιακού στοιχείου.
Οι περισσότερες δυνατότητες επέκτασης σε μισθώσεις γραφείων και οχημάτων δεν έχουν συμπεριληφθεί στην υποχρέωση μίσθωσης, επειδή η Εταιρεία θα μπορούσε να αντικαταστήσει τα περιουσιακά στοιχεία χωρίς σημαντικό κόστος ή διακοπή λειτουργίας. Η περίοδος μίσθωσης επανεκτιμάται όταν μια επιλογή ασκείται (ή δεν ασκείται) ή η Εταιρεία καθίσταται υποχρεωμένη να την ασκήσει (ή να μην την ασκήσει). Η εκτίμηση της εύλογης βεβαιότητας αναθεωρείται μόνο εάν επέλθει ένα σημαντικό συμβάν ή μια σημαντική μεταβολή των συνθηκών, που θα επηρεάσουν την εκτίμηση αυτή και βρίσκεται υπό τον έλεγχο του μισθωτή.
5. | Πληροφόρηση κατά τομέα |
Όλες οι κύριες επιχειρηματικές αποφάσεις λαμβάνονται από την εκτελεστική επιτροπή. Η εκτελεστική επιτροπή ελέγχει τις εσωτερικές αναφορές χρηματοοικονομικής πληροφόρησης ανά τομέα για να αξιολογήσει την επίδοση της Εταιρείας και να λάβει αποφάσεις σχετικά με την κατανομή των πόρων. Η Διοίκηση της Εταιρείας έχει καθορίσει την πληροφόρηση ανά τομέα, βασισμένη σε αυτές τις αναφορές. Η εκτελεστική επιτροπή χρησιμοποιεί διάφορα κριτήρια για να αξιολογήσει τις δραστηριότητες της Εταιρείας, τα οποία ποικίλουν ανάλογα με τη φύση και το βαθμό ωριμότητας του κάθε τομέα, λαμβάνοντας υπόψη τους εκάστοτε κινδύνους, τις υπάρχουσες ταμειακές ανάγκες, καθώς και πληροφορίες σχετικές με τα προϊόντα και τις αγορές. Το πλαίσιο κατάρτισης των εσωτερικών αναφορών χρηματοοικονομικής πληροφόρησης είναι αντίστοιχο με αυτό των οικονομικών καταστάσεων.
Οι βασικοί τομείς πληροφόρησης της Εταιρείας είναι:
α) Τομέας Διύλισης, Εφοδιασμού και Εμπορίας:
Οι δραστηριότητες του τομέα διύλισης, εφοδιασμού και εμπορίας εστιάζονται γύρω από τη λειτουργία των τριών διυλιστηρίων της Εταιρείας, που βρίσκονται στον Ασπρόπυργο, στην Ελευσίνα και στη Θεσσαλονίκη, τα οποία καλύπτουν περίπου 65% της συνολικής διυλιστικής ικανότητας της χώρας, ενώ διαθέτουν συνολικά δεξαμενές αποθήκευσης αργού πετρελαίου και προϊόντων πετρελαίου χωρητικότητας 6,65 εκατ. m³.
β) Τομέας Πετροχημικών
Οι δραστηριότητες των πετροχημικών επικεντρώνονται κυρίως στην παραγωγή και εμπορία πολυπροπυλενίου, BOPP φιλμ και διαλυτών. Επίσης, ο τομέας περιλαμβάνει εμπορία εισαγόμενων πλαστικών και χημικών προϊόντων. Το εργοστάσιο παραγωγής πολυπροπυλενίου που βρίσκεται στη Θεσσαλονίκη τροφοδοτείται κυρίως από προπυλένιο που παράγεται στο διυλιστήριο της Εταιρείας στον Ασπρόπυργο. Μέρος της παραγωγής του παραγόμενου πολυπροπυλενίου αποτελεί την πρώτη ύλη για τη μονάδα παραγωγής ΒΟPP φιλμ στην Κομοτηνή.
176
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τις δραστηριότητες των βασικών τομέων περιέχονται στην ενοποιημένη Ετήσια Έκθεση του Ομίλου ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ
Πληροφορίες σχετικά με τα έσοδα από συμβάσεις με πελάτες, τα κέρδη, καθώς και άλλα οικονομικά μεγέθη ανά τομέα δραστηριότητας για τις χρήσεις που έληξαν την 31 Δεκεμβρίου 2021 και 2020, παρατίθενται παρακάτω:
Έτος που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2021 | Σημ. | Διύλιση | Χημικά | Λοιπά | Σύνολο |
Έσοδα από συμβάσεις με πελάτες |
| 8.046.777 | 378.757 | - | 8.425.535 |
EBITDA * | 418.830 | 128.693 | (32.220) | 515.303 | |
Αποσβέσεις, ενσωμάτων και ασωμάτων παγίων περιουσιακών στοιχείων | 6,8 | (160.885) | (4.668) | (89) | (165.642) |
Αποσβέσεις δικαιωμάτων χρήσης παγίων | 7 | (6.131) | (3.147) | (16) | (9.294) |
Λειτουργικό αποτέλεσμα | 251.814 | 120.878 | (32.325) | 340.367 | |
Αποτέλεσμα χρηματοοικονομικής λειτουργίας | 28 | (54.366) | (1.840) | (28.850) | (85.056) |
Χρηματοοικονομικά έξοδα μισθώσεων | 28 | (1.066) | (44) | - | (1.110) |
Έσοδα συμμετοχών |
| - | - | 22.809 | 22.809 |
Κέρδη / (ζημιές) από συναλλαγματικές διαφορές | 29 | 16.007 | - | - | 16.007 |
Κέρδη / (Ζημίες) προ φόρων | 212.389 | 118.994 | (38.366) | 293.017 | |
Φόρος εισοδήματος | 30 | (63.336) | |||
Καθαρά κέρδη/(ζημιές) χρήσης | 229.681 |
* Το EBITDA υπολογίζεται ως τα Λειτουργικά αποτελέσματα της χρήσης πλέον αποσβέσεων
Έτος που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2020 | Διύλιση | Χημικά | Λοιπά | Σύνολο | |
Έσοδα από συμβάσεις με πελάτες |
| 4.866.618 | 248.195 | - | 5.114.813 |
EBITDA * | (372.936) | 55.249 | 7.020 | (310.666) | |
Αποσβέσεις, ενσωμάτων και ασωμάτων παγίων περιουσιακών στοιχείων | 6,8 | (152.175) | (3.923) | (226) | (156.324) |
Αποσβέσεις δικαιωμάτων χρήσης παγίων |
| (6.482) | (3.784) | (21) | (10.287) |
Λειτουργικό αποτέλεσμα | (531.593) | 47.542 | 6.773 | (477.277) | |
Αποτέλεσμα χρηματοοικονομικής λειτουργίας | 28 | (56.558) | (1.845) | (34.594) | (92.997) |
Χρηματοοικονομικά έξοδα μισθώσεων | 28 | (1.330) | (58) | - | (1.388) |
Έσοδα συμμετοχών |
| - | - | 51.533 | 51.533 |
Κέρδη / (ζημιές) από συναλλαγματικές διαφορές | 29 | 4.988 | - | - | 4.988 |
Κέρδη / (Ζημίες) προ φόρων | (584.493) | 45.639 | 23.712 | (515.141) | |
Φόρος εισοδήματος | 30 | 176.377 | |||
Καθαρά κέρδη χρήσης | (338.764) |
* Το EBITDA υπολογίζεται ως τα Λειτουργικά αποτελέσματα της χρήσης πλέον αποσβέσεων
Δαπάνες [που συνδέονται με την έρευνα και παραγωγή υδρογονανθράκων είχαν μεταφερθεί σε θυγατρικές εταιρείες του Ομίλου σε προηγούμενα χρόνια και περιλαμβάνονται στην κατηγορία «Λοιπά» στην προηγούμενη χρήση. Δεν υπάρχουν άλλες διαφοροποιήσεις στον ορισμό ή στη βάση μέτρησης του κέρδους ή ζημίας των τομέων σε σχέση με τις ετήσιες οικονομικές καταστάσεις για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2020.
177
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Η κατηγορία «Λοιπά» περιλαμβάνει κυρίως τα έσοδα από μερίσματα και μέρος των εξόδων που δεν σχετίζονται άμεσα με τους κύριους λειτουργικούς τομείς της Εταιρείας.
Στον παρακάτω πίνακα αναλύονται τα έσοδα από συμβάσεις με πελάτες, ανά τύπο αγοράς (εσωτερική αγορά, αεροπορία και ναυτιλία, εξαγωγές):
Έτος που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2021 | Σημ. | Διύλιση | Χημικά | Λοιπά | Σύνολο |
Εσωτερική αγορά | 2.570.316 | 129.861 | - | 2.700.177 | |
Αεροπορία & Ναυτιλία | 956.730 | - | - | 956.730 | |
Εξαγωγές | 4.519.731 | 248.896 | - | 4.768.627 | |
Έσοδα από συμβάσεις με πελάτες | 8.046.777 | 378.757 | - | 8.425.534 |
Έτος που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2020 | Διύλιση | Χημικά | Λοιπά | Σύνολο | |
Εσωτερική αγορά | 1.587.345 | 89.796 | - | 1.677.141 | |
Αεροπορία & Ναυτιλία | 495.243 | - | - | 495.243 | |
Εξαγωγές | 2.784.030 | 158.399 | - | 2.942.429 | |
Έσοδα από συμβάσεις με πελάτες | 4.866.618 | 248.195 | - | 5.114.813 |
Τα περιουσιακά στοιχεία και οι υποχρεώσεις κατά τομέα κατά την 31 Δεκεμβρίου 2021 και 2020 έχουν ως εξής:
Έτος που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2021 | Διύλιση | Χημικά | Λοιπά | Σύνολο | |
Σύνολο ενεργητικού | 5.072.499 | 556.002 | 1.065.168 | 6.693.669 | |
Σύνολο υποχρεώσεων | 3.500.970 | 47.277 | 1.149.955 | 4.698.202 |
Έτος που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2020 | Διύλιση | Χημικά | Λοιπά | Σύνολο | |
Σύνολο ενεργητικού | 4.484.165 | 451.119 | 1.105.826 | 6.041.110 | |
Σύνολο υποχρεώσεων | 2.991.835 | 35.209 | 1.193.934 | 4.220.978 |
Δεν έχουν σημειωθεί σημαντικές αλλαγές στον ορισμό των τομέων ή στην ανάλυση ανά τομέα των συνόλων ενεργητικού και παθητικού σε σχέση με τις ετήσιες οικονομικές καταστάσεις για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2020.
178
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
6. | Ενσώματα πάγια περιουσιακά στοιχεία |
Οικόπεδα | Κτίρια | Μηχ/κός | Μεταφορικά | Έπιπλα και | Ακινητοποιήσεις | Σύνολο | |
Κόστος | |||||||
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2020 | 142.850 | 546.816 | 4.105.313 | 15.699 | 94.480 | 115.448 | 5.020.606 |
Προσθήκες | - | - | 1.812 | 105 | 2.832 | 221.110 | 225.859 |
Κεφαλαιοποιημένα έργα | - | 3.328 | 197.721 | - | 87 | (201.136) | - |
Πωλήσεις | - | - | - | - | (29) | - | (29) |
Μεταφορές και λοιπές κινήσεις | - | - | 1.103 | - | - | (3.457) | (2.354) |
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2020 | 142.850 | 550.144 | 4.305.949 | 15.804 | 97.370 | 131.965 | 5.244.082 |
Συσσωρευμένες αποσβέσεις | |||||||
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2020 | - | 247.468 | 1.983.400 | 11.615 | 83.074 | 1.255 | 2.326.812 |
Αποσβέσεις | - | 14.759 | 132.540 | 417 | 2.736 | - | 150.452 |
Πωλήσεις | - | - | - | - | (28) | - | (28) |
Απομείωση αξίας | - | - | - | - | - | 211 | 211 |
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2020 | - | 262.227 | 2.115.940 | 12.032 | 85.782 | 1.466 | 2.477.447 |
Αναπόσβεστη αξία στις 31 Δεκεμβρίου 2020 | 142.850 | 287.917 | 2.190.009 | 3.772 | 11.588 | 130.499 | 2.766.635 |
Κόστος | |||||||
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2021 | 142.850 | 550.144 | 4.305.949 | 15.804 | 97.370 | 131.965 | 5.244.082 |
Προσθήκες | - | 131 | 1.048 | 88 | 2.302 | 107.656 | 111.227 |
Κεφαλαιοποιημένα έργα | - | 5.621 | 51.276 | - | 191 | (57.088) | - |
Πωλήσεις | - | - | (2.658) | (691) | (33.055) | (3.942) | (40.345) |
Μεταφορές και λοιπές κινήσεις | (221) | 221 | 3.807 | - | - | (6.987) | (3.181) |
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2021 | 142.629 | 556.118 | 4.359.422 | 15.202 | 66.808 | 171.603 | 5.311.782 |
Συσσωρευμένες αποσβέσεις | |||||||
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2021 | - | 262.227 | 2.115.940 | 12.032 | 85.782 | 1.466 | 2.477.447 |
Αποσβέσεις | - | 14.949 | 141.742 | 423 | 2.951 | - | 160.066 |
Πωλήσεις | - | - | (2.658) | (691) | (29.902) | - | (33.250) |
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2021 | - | 277.176 | 2.255.024 | 11.764 | 58.832 | 1.466 | 2.604.263 |
Αναπόσβεστη αξία στις 31 Δεκεμβρίου 2021 | 142.629 | 278.942 | 2.104.398 | 3.437 | 7.977 | 170.137 | 2.707.520 |
| ● | Η Εταιρεία δεν έχει δεσμεύσει ενσώματα πάγια περιουσιακά στοιχεία για εξασφάλιση δανειακών υποχρεώσεων. |
| ● | Οι προσθήκες αποτελούνται κυρίως από κεφαλαιουχικές δαπάνες που προέρχονται από το τμήμα διύλισης σε σχέση με έργα μακροχρόνιας συντήρησης και αναβάθμισης των μονάδων διύλισης. Τα ποσά αυτά περιλαμβάνονται κυρίως στις ακινητοποιήσεις υπό εκτέλεση και αναταξινομούνται στην αντίστοιχη κατηγορία παγίων όταν ολοκληρωθεί το σχετικό έργο. |
| ● | Οι «Πωλήσεις/ διαγραφές» περιλαμβάνουν κατά κύριο λόγο την εισφορά παγίων περιουσιακών στοιχείων προς την “HELLENIC PETROLEUM Digital” (HELPE Digital). Στο πλαίσιο της εφαρμογής του στρατηγικού σχεδιασμού της, η Εταιρεία εισέφερε προς την πρόσφατα ιδρυθείσα 100% θυγατρική της, HELPE Digital, πάγια στοιχεία ενεργητικού, τα οποία προηγουμένως, εξυπηρετούσαν τις ανάγκες της Διεύθυνσης Πληροφορικής της Εταιρείας, προκειμένου να ενισχύσει τη θυγατρική στην παροχή ψηφιακών υπηρεσιών πληροφορικής στις εταιρείες του Ομίλου ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ και προς τρίτους. Η λογιστική αξία των παγίων περιουσιακών στοιχείων που μεταφέρθηκαν στην HELPE Digital το 2021 ήταν €7 εκατ. |
| ● | Κατά τη χρήση του 2021 έχει κεφαλαιοποιηθεί ποσό €3,7 εκατ. (2020: €3,1 εκατ.) που αφορά τόκους κατασκευαστικής περιόδου για ακινητοποιήσεις υπό εκτέλεση του τομέα της διύλισης, με μέσο επιτόκιο δανεισμού 3,23% (2020: 3,53%). |
| ● | Τα κέρδη και οι ζημιές από πωλήσεις συμπεριλαμβάνονται στα λοιπά έσοδα / (έξοδα) και λοιπά κέρδη / ζημιές) (Σημ. 28). |
179
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
| ● | Οι «Μεταφορές και λοιπές κινήσεις», περιλαμβάνουν τη μεταφορά κόστους ανάπτυξης προγραμμάτων λογισμικού στα άυλα περιουσιακά στοιχεία και τη μεταφορά ανταλλακτικών των μονάδων των διυλιστηρίων, μεταξύ αποθεμάτων και παγίων. |
| ● | Η Εταιρεία παρακολουθεί συνεχώς τις τελευταίες νομικές διατάξεις της κυβέρνησης σχετικά με τα κλιματικά θέματα καθώς και τις εξελίξεις του κλάδου σχετικά με την ενεργειακή μετάβαση, καθώς και τις τελευταίες νομικές διατάξεις της κυβέρνησης σχετικά με τα κλιματικά θέματα. Οι σημαντικές λογιστικές εκτιμήσεις της Διοίκησης εμπεριέχουν τις μελλοντικές επιπτώσεις των στρατηγικών αποφάσεων και δεσμεύσεων της Εταιρείας για την τήρηση των στόχων ενεργειακής μετάβασης, τις βραχυπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες περιβαλλοντικές επιπτώσεις αλλά και τη μετάβαση σε πηγές ενέργειας χαμηλών εκπομπών άνθρακα λαμβάνοντας υπόψη την παγκόσμια προσφορά και ζήτηση, συμπεριλαμβανομένων των προβλεπόμενων τιμών των εμπορευμάτων. Μέχρι σήμερα δεν έχει ψηφιστεί καμία νομοθεσία που να επηρεάζει την Εταιρεία. Η Εταιρεία θα προσαρμόσει τις βασικές παραδοχές που χρησιμοποιούνται στους υπολογισμούς της αξίας χρήσης και στην ανάλυσης ευαισθησίας εάν απαιτηθεί αλλαγή με βάση τις εξελίξεις και τα νέα δεδομένα. Η Διοίκηση εξετάζει την ύπαρξη ενδείξεων απομείωσης και διενεργεί αξιολόγηση για σημαντικές ΜΔΤΧ (Σημ. 2.1 & 4). |
H αστάθεια στα περιθώρια διύλισης που προκλήθηκε από την πανδημία Covid-19, η επίπτωση της ζήτησης για τα προϊόντα πετρελαίου καθώς και η επίδραση της αύξησης των τιμών ρίπων CO2 και ηλεκτρικής ενέργειας, θεωρήθηκαν ως ενδείξεις πιθανής απομείωσης. Η Διοίκηση προχώρησε σε έλεγχο απομείωσης για τα πάγια περιουσιακά στοιχεία των κύριων τομέων της Εταιρείας δηλαδή, των τομέων Εγχώριας Διύλισης και Πετροχημικών, οι οποίοι θεωρήθηκαν ως μία Μονάδα Δημιουργίας Ταμειακών Ροών (ΜΔΤΡ) για τους σκοπούς του ΔΛΠ 36, λόγω της μεταξύ τους αλληλεξάρτησης για τους σκοπούς του ΔΛΠ 36. Η μέθοδος που χρησιμοποιήθηκε είναι η ανακτήσιμη αξία («αξία χρήσης»), η οποία μπορεί να οριστεί ως οι μελλοντικές ταμειακές εισροές και εκροές από τη συνεχιζόμενη χρήση του περιουσιακού στοιχείου, οι οποίες στη συνέχεια προεξοφλούνται αντικατοπτρίζοντας τη διαχρονική αξία του χρήματος καθώς και τους κινδύνους που εμπεριέχουν. Η λογιστική αξία της ΜΔΤΡ στις 31 Δεκεμβρίου 2021 είναι €2,7 δις. και αντιπροσωπεύει το 99,96% της συνολικής λογιστικής αξίας των πάγιων περιουσιακών στοιχείων και των άυλων περιουσιακών στοιχείων της Εταιρείας. Ως αφετηρία και για τα επόμενα 5 χρόνια του ελέγχου απομείωσης χρησιμοποιήθηκε το εγκεκριμένο επιχειρηματικό σχέδιο της Εταιρείας με ανάλογες εκτιμήσεις για την υπόλοιπη ωφέλιμη ζωή των περιουσιακών στοιχείων (extrapolation). Ο έλεγχος απομείωσης διενεργήθηκε χρησιμοποιώντας τις ακόλουθες κύριες παραδοχές στις 31 Δεκεμβρίου 2021:
Συντελεστής προεξόφλησης: Τα προεξοφλητικά επιτόκια βασίζονται στο κατάλληλο σταθμισμένο μέσο κόστος κεφαλαίου μετά φόρου («WACC»), που υπολογίζεται χρησιμοποιώντας το Μοντέλο Τιμολόγησης Κεφαλαίου («CAPM»). Ο υπολογισμός WACC λαμβάνει υπόψη όχι μόνο το WACC της Εταιρείας, αλλά και το κόστος των ιδίων κεφαλαίων και το κόστος του δανεισμού οντοτήτων με χαρτοφυλάκιο παρόμοιων περιουσιακών στοιχείων, παρόμοιας διάρκειας και συγκρίσιμους δείκτες χρέους προς ίδια κεφάλαια, αφού γίνουν οι κατάλληλες προσαρμογές για να προσδιοριστεί ο συντελεστής προεξόφλησης προ-φόρων. Κίνδυνοι ειδικά για τα περιουσιακά στοιχεία ή τις υπό εξέταση ΜΔΤΡ αντικατοπτρίζονται στο WACC μόνο όταν δεν έχουν ήδη ληφθεί υπόψιν στις ταμειακές ροές. Ο κίνδυνος που σχετίζεται με τον κλάδο ενσωματώνεται με την εφαρμογή μεμονωμένων παραγόντων beta. Οι παράγοντες beta αξιολογούνται ετησίως με βάση τα διαθέσιμα στο κοινό δεδομένα αγοράς. Το WACC που χρησιμοποιήθηκε υπολογίζεται στο 4,91% (31 Δεκεμβρίου 2020: 4,44%).
180
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Τα περιθώρια αναφοράς που χρησιμοποιούνται είναι τα ίδια με αυτά που περιλαμβάνονται στο πενταετές επιχειρηματικό σχέδιο της Εταιρείας και κυμαίνονται από $/bbl 3,9 έως $/bbl 4,3 (31 Δεκεμβρίου 2020: $/bbl 1,7 έως $/bbl 3,9). Τα περιθώρια αναφοράς που έχουν προβλεφθεί βασίζονται στις εκτιμήσεις της διοίκησης και στα διαθέσιμα δεδομένα της αγοράς, καθώς εξετάζουν την καμπύλη πρόβλεψης τιμών κατά την περίοδο για την οποία υπάρχει ρευστότητα στην αγορά (2-3 έτη). Στη συνέχεια επανέρχονται σε επίπεδα που παρατηρήθηκαν σε περίοδο πέντε ετών πριν από την πανδημία του Covid-19 έχοντας λάβει υπόψη την αναμενόμενη ζήτηση πετρελαϊκών προϊόντων έως το τέλος της δεκαετίας.
Τα μακροχρόνια κεφαλαιουχικά έξοδα συντήρησης είναι σύμφωνα με τις αντίστοιχες ιστορικές δαπάνες των τελευταίων 5 ετών, που απαιτούνται για την ομαλή λειτουργία των παγίων στοιχείων και υπολογίστηκαν σε €107 εκατ. ετησίως για την ωφέλιμη ζωή του ΜΔΤΡ.
Με βάση τον έλεγχο απομείωσης, η Εταιρεία κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η λογιστική αξία της ΜΔΤΡ είναι ανακτήσιμη και συνεπώς δεν καταγράφηκε καμία απομείωση.
Η Εταιρεία υπολόγισε την επίδραση στην ανακτήσιμη αξία εάν ορισμένες βασικές παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν κατά την εφαρμογή της μεθόδου αποτίμησης των προεξοφλημένων ταμειακών ροών διέφεραν, με όλες τις άλλες μεταβλητές να διατηρούνται σταθερές ως εξής:
Βασική παραδοχή | Μεταβολή | Επίδραση στην αξία χρήσης |
WACC | + 1,0% | (9,33%) |
Μακροχρόνια κεφαλαιουχικά έξοδα συντήρησης | + 5,0% | (1,53%) |
Περιθώρια αναφοράς ετών 1-5 | -$0,50 | (14,47%) |
Σε όλα τα σενάρια ανάλυσης ευαισθησίας, με βάση τις παραπάνω παραδοχές και την παράταση της ωφέλιμης ζωής, η λογιστική αξία του ΜΔΤΡ είναι ανακτήσιμη.
| ● | Οι αποσβέσεις ενσώματων παγίων ύψους €160,1 εκατ. (2020: €150,4 εκατ.), δικαιωμάτων χρήσης παγίων ύψους €9,3 εκατ. (2020: €10,3 εκατ.) και άυλων παγίων ύψους €5,6 εκατ. (2019: €5,9 εκατ.) κατανέμονται στις παρακάτω γραμμές της κατάστασης συνολικών εισοδημάτων: |
| ● | Κόστος πωληθέντων €152,3 εκατ. (2020: €147,3 εκατ.), |
| ● | Έξοδα πωλήσεων και λειτουργίας διάθεσης €9,7 εκατ. (2020: €8,8 εκατ.) και |
| ● | Έξοδα διοικητικής λειτουργίας €12,9 εκατ. (2020: €10,5 εκατ.) |
181
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
7. | Δικαιώματα χρήσης παγίων |
Εμπορικά | Μηχ/κός | Μεταφορι- | Σύνολο | |
Κόστος | ||||
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2020 | 23.363 | 8.869 | 6.645 | 38.877 |
Προσθήκες | - | 6.696 | 4.789 | 11.485 |
Απομείωση αξίας | - | (1.770) | - | (1.770) |
Μεταβολές | 18 | (23) | (94) | (99) |
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2020 | 23.381 | 13.772 | 11.340 | 48.493 |
Συσσωρευμένες αποσβέσεις | ||||
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2020 | 4.644 | 1.134 | 1.015 | 6.793 |
Αποσβέσεις | 3.355 | 2.531 | 4.401 | 10.287 |
Διαγραφές | - | (744) | - | (744) |
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2020 | 7.999 | 2.921 | 5.416 | 16.336 |
Αναπόσβεστη αξία στις 31 Δεκεμβρίου 2020 | 15.382 | 10.851 | 5.924 | 32.157 |
Κόστος | ||||
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2021 | 23.381 | 13.772 | 11.340 | 48.493 |
Προσθήκες | - | - | 3.955 | 3.955 |
Μεταβολές | 35 | 1 | (307) | (272) |
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2021 | 23.416 | 13.773 | 14.988 | 52.176 |
Συσσωρευμένες αποσβέσεις | ||||
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2021 | 7.999 | 2.921 | 5.416 | 16.336 |
Αποσβέσεις | 3.247 | 1.997 | 4.050 | 9.294 |
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2021 | 11.246 | 4.918 | 9.466 | 25.630 |
Αναπόσβεστη αξία στις 31 Δεκεμβρίου 2021 | 12.170 | 8.855 | 5.522 | 26.547 |
Η Εταιρεία μισθώνει μία ποικιλία περιουσιακών στοιχείων στα πλαίσια των δραστηριοτήτων της, όπως γραφεία, δεξαμενές, καταλύτες, οχήματα.
Μέρος των δραστηριοτήτων της Εταιρείας απαιτεί τη χρήση παράκτιων ζωνών (αιγιαλός). Η Εταιρεία έχει συνάψει συμφωνία με τις αρμόδιες υπηρεσίες για τη χρήση των παράκτιων ζωνών σε συγκεκριμένες περιοχές. Υπάρχουν όμως και περιοχές όπου η Εταιρεία χρησιμοποιεί παράκτιες ζώνες και για τις οποίες δεν υπάρχει συμφωνία. Οι κρατικές υπηρεσίες μπορεί να ζητήσουν περιοδικά αποζημίωση για τη χρήση των παράκτιων ζωνών στις περιοχές αυτές. Με την εφαρμογή του ΔΠΧΑ 16, η Εταιρεία κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η χρήση παράκτιων ζωνών θα μπορούσε να πληροί τα κριτήρια ενός μισθωμένου περιουσιακού στοιχείου σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 16, όπου υφίσταται συμφωνία. Όταν οι όροι χρήσης από το Ελληνικό Δημόσιο είναι προσδιορίσιμοι από τη συμφωνία, η Εταιρεία αναγνωρίζει ένα δικαίωμα χρήσης περιουσιακού στοιχείου στα εμπορικά ακίνητα και μια υποχρέωση μίσθωσης που αντιπροσωπεύει την υποχρέωσή της να πραγματοποιεί πληρωμές. Για περιπτώσεις στις οποίες η Εταιρεία κάνει χρήση του αιγιαλού χωρίς συμφωνία, τότε θεωρεί ότι δεν υφίσταται μίσθωση και προβλέπει αποζημίωση για τη χρήση του αιγιαλού με βάση την πιο πρόσφατη ενημέρωση από τις αρχές. Για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021, η αποζημίωση υπολογίζεται σε €670 χιλ. (2020: €670 χιλ.) και περιλαμβάνεται στις τρέχουσες υποχρεώσεις.
Επιπλέον, η Εταιρεία εκμεταλλεύεται αρκετούς υπόγειους αγωγούς εντός των ορίων των διαφόρων δήμων, σύμφωνα με τους σχετικούς νόμους. Όπως περιγράφεται στη Σημ. 34 αυτών των οικονομικών καταστάσεων, ορισμένοι δήμοι προχώρησαν στην επιβολή τελών και προστίμων σχετικά με τα δικαιώματα διέλευσης. Η Εταιρεία άσκησε έφεση κατά των ποσών που επιβλήθηκαν όπως περιγράφεται στη σχετική σημείωση και συνεπώς θεωρεί ότι η περίπτωση αυτή δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του ΔΠΧΑ 16.
182
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
8. | Ασώματες ακινητοποιήσεις |
Λογισμικό | Δικαιώματα | Σύνολο | |
Κόστος | |||
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2020 | 105.334 | 25.536 | 130.870 |
Προσθήκες | 2.688 | 444 | 3.132 |
Πωλήσεις/ διαγραφές | - | (1.681) | (1.681) |
Μεταφορές και λοιπές κινήσεις | 3.457 | - | 3.457 |
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2020 | 111.479 | 24.299 | 135.778 |
Συσσωρευμένες αποσβέσεις | |||
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2020 | 97.602 | 24.564 | 122.166 |
Αποσβέσεις | 5.786 | 86 | 5.872 |
Πωλήσεις/ διαγραφές | - | (354) | (354) |
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2020 | 103.388 | 24.296 | 127.684 |
Αναπόσβεστη αξία στις 31 Δεκεμβρίου 2020 | 8.091 | 3 | 8.094 |
Κόστος | |||
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2021 | 111.479 | 24.299 | 135.778 |
Προσθήκες | 1.034 | - | 1.034 |
Πωλήσεις/ διαγραφές | (74.987) | - | (74.987) |
Μεταφορές και λοιπές κινήσεις | 6.987 | - | 6.987 |
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2021 | 44.514 | 24.299 | 68.813 |
Συσσωρευμένες αποσβέσεις | |||
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2021 | 103.388 | 24.296 | 127.684 |
Αποσβέσεις | 5.576 | 1 | 5.577 |
Πωλήσεις/ διαγραφές | (65.558) | - | (65.558) |
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2021 | 43.406 | 24.297 | 67.702 |
Αναπόσβεστη αξία στις 31 Δεκεμβρίου 2021 | 1.109 | 2 | 1.111 |
(α) | Τα «Δικαιώματα και Άδειες» περιλαμβάνουν το καθαρό κόστος των αδειών εξερεύνησης ύψους €2 εκατ. που σχετίζονται με την έρευνα και παραγωγή υδρογονανθράκων στην Ελλάδα και μεταφέρθηκαν σε εταιρείες του Ομίλου τον Απρίλιο 2020. |
(β) | Οι «Μεταφορές και λοιπές κινήσεις», στη στήλη «Λογισμικό», περιλαμβάνουν κατά κύριο λόγο τη μεταφορά κόστους λογισμικών προγραμμάτων, το οποίο παγιοποιήθηκε μέσα στη χρήση από τις «Ακινητοποιήσεις υπό εκτέλεση» στα άυλα περιουσιακά στοιχεία. Τα προγράμματα αυτά κατηγοριοποιούνται αρχικά στις «Ακινητοποιήσεις υπό εκτέλεση» καθώς η υλοποίησή τους πραγματοποιείται εντός μεγάλων χρονικών περιόδων. Τα λογισμικά προγράμματα μεταφέρονται στα ασώματα περιουσιακά στοιχεία όταν η υλοποίηση τους έχει οριστικοποιηθεί και έχουν ελεγχθεί ως κατάλληλα προς χρήση (Σημ. 6). |
(γ) Οι «Πωλήσεις/ διαγραφές» περιλαμβάνουν κατά κύριο λόγο την εισφορά σε άυλα στοιχεία ενεργητικού προς την “HELLENIC PETROLEUM Digital” (HELPE Digital). Στο πλαίσιο της εφαρμογής του στρατηγικού σχεδιασμού της, η Εταιρεία εισέφερε προς την πρόσφατα ιδρυθείσα 100% θυγατρική της, HELPE Digital, στοιχεία ενεργητικού, τα οποία κατά την προηγούμενη οργανωτική δομή, εξυπηρετούσαν τις ανάγκες της Διεύθυνσης Πληροφορικής της Εταιρείας, προκειμένου να ενισχύσει τη θυγατρική στην παροχή ψηφιακών υπηρεσιών πληροφορικής στις εταιρείες του Ομίλου ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ και προς τρίτους. Η λογιστική αξία των άυλων περιουσιακών στοιχείων που μεταφέρθηκαν στην HELPE Digital το 2021 ήταν €9,4 εκατ.
183
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
9. | Επενδύσεις σε θυγατρικές, συγγενείς επιχειρήσεις και κοινοπραξίες |
Σημ. | 31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |
Έναρξη χρήσης | 1.064.566 | 1.045.138 | |
Αύξηση κεφαλαίου /(Επιστροφή) κεφαλαίου στους μετόχους |
| 22.656 | 13.542 |
(Απομείωση) αξίας επενδύσεων / Αντιστροφή απομείωσης | 27 | (31.325) | 5.886 |
Μεταφορά από επενδύσεις σε "Περιουσιακά στοιχεία διαθέσιμα προς πώληση" | 14 | (122.301) | - |
Τέλος χρήσης | 933.596 | 1.064.566 |
Στον πίνακα που ακολουθεί αναφέρονται οι συμμετοχές της Εταιρείας:
Επωνυμία | Ποσοστό | Χώρα | Κατηγοριοποίηση | |
ΑΣΠΡΟΦΟΣ Α.Ε. | 100,0% | ΕΛΛΑΔΑ | Θυγατρική | |
ΝΤΙΑΞΟΝ Α.Ε. | 100,0% | ΕΛΛΑΔΑ | Θυγατρική | |
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΑΥΣΙΜΑ ΟΡΥΚΤΕΛΑΙΑ ΑΒΕΕ (ΕΚΟ) | 100,0% | ΕΛΛΑΔΑ | Θυγατρική | |
ΕΛΠΕΤ ΒΑΛΚΑΝΙΚΗ Α.Ε. | 100,0% | ΕΛΛΑΔΑ | Θυγατρική | |
HELPE DIGITAL A.E. | 100,0% | ΕΛΛΑΔΑ | Θυγατρική | |
HELLENIC PETROLEUM INTERNATIONAL (HPI) | 100,0% | ΑΥΣΤΡΙΑ | Θυγατρική | |
ΑΠΟΛΛΩΝ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ Α.Ε. | 100,0% | ΕΛΛΑΔΑ | Θυγατρική | |
ΠΟΣΕΙΔΩΝ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ Α.Ε. | 0,0% | ΕΛΛΑΔΑ | Θυγατρική | |
HELLENIC PETROLEUM FINANCEPLC (HPF) | 100,0% | ΑΓΓΛΙΑ | Θυγατρική | |
ΕΛΠΕ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Α.Ε. | 100,0% | ΕΛΛΑΔΑ | Θυγατρική | |
ΕΛΠΕ Ε&Π ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε. | 100,0% | ΕΛΛΑΔΑ | Θυγατρική | |
ΕΛΠΕ FUTURE Α.Ε. | 100,0% | ΕΛΛΑΔΑ | Θυγατρική | |
GLOBAL ΑΛΒΑΝΙΑ Α.Ε | 99,9% | ΑΛΒΑΝΙΑ | Θυγατρική | |
ΔΕΠΑ ΕΜΠΟΡΙΑΣ Α.Ε. (πρώην ΔΕΠΑ Α.Ε.) | 35,0% | ΕΛΛΑΔΑ | Συνδεδεμένη | |
ΔΕΠΑ ΥΠΟΔΟΜΩΝ Α.Ε. | 35,0% | ΕΛΛΑΔΑ | Συνδεδεμένη | |
ΔΕΠΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΕΡΓΩΝ Α.Ε. | 35,0% | ΕΛΛΑΔΑ | Συνδεδεμένη | |
E.A.K.A.Α | 50,0% | ΕΛΛΑΔΑ | Συνδεδεμένη | |
ΕΛΠΕ ΘΡΑΚΗ Α.Ε. (Εκκαθαρίστηκε τον Απρίλιο 2020) | 25,0% | ΕΛΛΑΔΑ | Συνδεδεμένη | |
ELPEDISON B.V. | 5,0% | ΟΛΛΑΝΔΙΑ | Κοινοπραξία |
| 1) | Τον Νοέμβριο 2021, η ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ίδρυσε την HELPE Digital S.A. (100% θυγατρική). Το μετοχικό κεφάλαιο της νέας εταιρείας ήταν €21,3 εκατ. Μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2021, η Εταιρεία έχει εισφέρει ποσό €16,4 εκατ. σε είδος (πάγια περιουσιακά στοιχεία) και €1 εκατ. σε μετρητά. Το οφειλόμενο υπόλοιπο στις 31 Δεκεμβρίου 2021, ανέρχεται €3,9 εκατ. |
| 2) | Τον Νοέμβριο 2021, η ΠΟΣΕΙΔΩΝ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ Α.Ε. εκκαθαρίστηκε και η αξία της επένδυσης σε αυτήν, ύψους €1,3 εκατ., μεταφέρθηκε στο αποτελέσματα. |
| 3) | Απομείωση αξίας επενδύσεων |
Το 2021 έγινε απομείωση της αξίας των επενδύσεων στις εταιρείες ΑΣΠΡΟΦΟΣ Α.Ε., ΕΛΠΕ Ε&Π Συμμετοχών Α.Ε και ELPEDISON B.V.
| ● | ΑΣΠΡΟΦΟΣ Α.Ε. |
Στις 31 Δεκεμβρίου 2021, η Διοίκηση διενήργησε μελέτη απομείωσης της αξίας της συμμετοχής της Εταιρείας στην Ασπροφός, σύμφωνα με τα όσα ορίζονται στο ΔΛΠ 36, με βάση τις μετά φόρων ταμειακές ροές που δύναται να παράξει η εταιρεία. Οι επί σειρά ετών ζημιές της εταιρείας και οι πρόσφατες και επικείμενες μελλοντικές εξελίξεις στην αγορά των μηχανολογικών κατασκευών, θεωρήθηκαν ως ενδείξεις πιθανής απομείωσης της αξίας της εταιρείας. Κατά τη μελέτη απομείωσης, η Ασπροφός θεωρήθηκε ως μία Μονάδα Παραγωγής Ταμειακών ροών (ΜΠΤ).
184
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Με βάση τον έλεγχο απομείωσης, η Εταιρεία έχει αναγνωρίσει πρόβλεψη απομείωσης ίση με τη λογιστική αξία της επένδυσης της στις 31 Δεκεμβρίου 2021.
| ● | ΕΛΠΕ Ε&Π ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε. |
Η ΕΛΠΕ Ε&Π Συμμετοχών Α.Ε. λόγω της απόφασης να μην προβεί σε περεταίρω δραστηριότητες έρευνας και παραγωγής υδρογονανθράκων σε συγκεκριμένες χερσαίες περιοχές, προτίθεται να επιστρέψει τις σχετικές άδειες έρευνας και παραγωγής στο Ελληνικό Δημόσιο. Η Εταιρεία έχει λάβει σχετική νομική διαβεβαίωση που επιβεβαιώνει πως το δικαίωμα επιστροφής των συγκεκριμένων αδειών προβλέπεται από τους όρους της σύμβασης χωρίς καμία υποχρέωση. Συνεπώς η Εταιρεία αναγνώρισε ζημιά απομείωσης ύψους €27 εκατ. στα «Λοιπά έσοδα / (έξοδα)» στην κατάσταση συνολικών εισοδημάτων (Σημ. 27).
| ● | ELPEDISON B.V. |
Η Εταιρεία κατέχει ποσοσστό 5% της Elpedison B.V.,σε κοινοπραξία με την HPI (45%) και την EDISON International (50%).
Στις 31 Δεκεμβρίου 2021, η Διοίκηση της Elpedison B.V. διενήργησε μελέτη απομείωσης της αξίας των περιουσιακών στοιχείων της εταιρείας, σύμφωνα με τα όσα ορίζονται στο ΔΛΠ 36, με βάση τις μετά φόρων ταμειακές ροές που δύναται να παράξει η εταιρεία. Οι αλλαγές στο ρυθμιστικό περιβάλλον της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας θεωρήθηκαν ως ενδείξεις πιθανής απομείωσης της αξίας της εταιρείας, καθώς θα μπορούσαν ενδεχομένως να επηρεάσουν τις μελλοντικές ταμειακές ροές των περιουσιακών της στοιχείων.
Κατά τη μελέτη απομείωσης τα δύο εργοστάσια παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και η δραστηριότητα προμήθειας της Elpedison A.E. θεωρήθηκαν ως μία Μονάδα Δημιουργίας Ταμειακών ροών (ΜΔΤΡ). Η ανάλυση πραγματοποιήθηκε προσδιορίζοντας την ανακτήσιμη αξία («αξία χρήσης») της ΜΔΤΡ μέσω της μεθόδου αποτίμησης Προεξοφλημένων Ταμειακών Ροών. Το προεξοφλητικό επιτόκιο που χρησιμοποιήθηκε κατά την ανάλυση εκτιμήθηκε σε 4,8%, ως το μετά φόρων μέσο σταθμικό κόστος κεφαλαίου (WACC) της εταιρείας. Ο μακροπρόθεσμος ρυθμός ανάπτυξης που εφαρμόζεται στην τελική αξία εκτιμήθηκε σε 1,5%. Με βάση τον έλεγχο απομείωσης, το ανακτήσιμο ποσό που προσδιορίστηκε ήταν χαμηλότερο από τη λογιστική αξία της επένδυσης, επομένως η Εταιρεία προχώρησε σε πρόβλεψη απομείωσης ύψους €5,7 εκατ. στη λογιστική αξία της συμμετοχής της στην ΕLPEDISON B.V. στον ισολογισμό της 31 Δεκεμβρίου 2021 και στα «Λοιπά έσοδα / (έξοδα)» /(έξοδα) στην κατάσταση συνολικών εισοδημάτων (Σημ. 27).
| 4) | Έλεγχος απομείωσης EKO ABEE |
Στις 31 Δεκεμβρίου 2021, η Διοίκηση της ΕΚΟ ΑΒΕΕ (‘ΕΚΟ’) διενήργησε μελέτη απομείωσης της αξίας των περιουσιακών στοιχείων της εταιρείας, σύμφωνα με τα όσα ορίζονται στο ΔΛΠ 36, με βάση τις μετά φόρων ταμειακές ροές που δύναται να παράξει η εταιρεία. Ο αντίκτυπος της πανδημίας του Covid-19 και οι επικείμενες μελλοντικές εξελίξεις στην αγορά που δραστηριοποιείται η εταιρεία, θεωρήθηκαν ως ενδείξεις πιθανής απομείωσης της αξίας της εταιρείας, καθώς θα μπορούσαν ενδεχομένως να επηρεάσουν τις μελλοντικές ταμειακές ροές των περιουσιακών της στοιχείων.
Κατά τη μελέτη απομείωσης, η εταιρεία ΕΚΟ θεωρήθηκε ως μία Μονάδα Δημιουργίας Ταμειακών Ροών (ΜΔΤΡ). Η ανάλυση πραγματοποιήθηκε προσδιορίζοντας την ανακτήσιμη αξία («αξία
185
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
χρήσης») της ΜΔΤΡ μέσω της μεθόδου αποτίμησης Προεξοφλημένων Ταμειακών Ροών. Το προεξοφλητικό επιτόκιο που χρησιμοποιήθηκε κατά την ανάλυση εκτιμήθηκε σε 4,12% (31 Δεκεμβρίου 2020: 5,0%), ως το μετά φόρων μέσο σταθμικό κόστος κεφαλαίου (WACC) της εταιρείας. Με βάση τον έλεγχο αυτό, η Εταιρεία κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η λογιστική αξία της επένδυσης στην ΕΚΟ. είναι ανακτήσιμη και, συνεπώς, δεν αναγνωρίστηκε επιπλέον απομείωση.
Θα πρέπει να σημειωθεί ότι οι παραδοχές και τα σενάρια που χρησιμοποιήθηκαν κατά τη μελέτη απομείωσης ενδέχεται να μεταβληθούν μελλοντικά, ιδιαιτέρως σε ένα περιβάλλον που χαρακτηρίζεται από υψηλή μεταβλητότητα. Πιθανές μεταβολές σε ορισμένες μεταβλητές, όπως είναι τα Κέρδη προ φόρων, τόκων και αποσβέσεων (EBITDA) καθώς τα προεξοφλητικά επιτόκια, ενδεχομένως να έχουν σημαντική επίπτωση στην «εύλογη αξία» των περιουσιακών στοιχείων της εταιρείας. Εκτιμάται ότι, εάν το μέγεθος του EBITDA ήταν χαμηλότερο κατά 10% κατά τη διάρκεια της περιόδου των αναλυτικών προβλέψεων (2021– 2026), η ανακτήσιμη αξία θα ήταν χαμηλότερη κατά 9%. Επιπρόσθετα, εάν το WACC που χρησιμοποιήθηκε στη μελέτη απομείωσης ήταν υψηλότερο κατά 15% με όλες τις άλλες μεταβλητές να διατηρούνται σταθερές, η ανακτήσιμη αξία θα ήταν χαμηλότερη κατά 6%. Σε αμφότερα τα σενάρια ανάλυσης ευαισθησίας, λαμβάνονται υπόψη εύλογα πιθανές αλλαγές στις υποθέσεις, η λογιστική αξία της επένδυσης στην ΕΚΟ είναι ανακτήσιμη.
| 5) | Η «Αύξηση κεφαλαίου /(Επιστροφή) κεφαλαίου στους μετόχους» περιλαμβάνει κυρίως την αύξηση στην ΕΛΠΕ Ε&Π Συμμετοχών Α.Ε., και την HELPE Digital. |
| 6) | Συμμετοχή στον όμιλο ΔΕΠΑ Εμπορίας και ΔΕΠΑ Υποδομών |
Τον Ιανουάριο 2020, έπειτα από πρόσκληση του ΤΑΙΠΕΔ Α.Ε., ενδιαφερόμενοι εκδήλωσαν ενδιαφέρον για τη συμμετοχή τους στη διεθνή διαγωνιστική διαδικασία για την απόκτηση του 65% του μετοχικού κεφαλαίου της εταιρείας «ΔΕΠΑ ΕΜΠΟΡΙΑΣ Α.Ε.». Η ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ , σε κοινοπραξία με την EDISON S.p.A., είναι μεταξύ των ενδιαφερόμενων μελών. Τον Ιούνιο του 2020, ολοκληρώθηκε η Φάση Α της διαδικασίας υποβολής προσφορών, με επτά ενδιαφερόμενα μέρη να πληρούν τα κριτήρια συμμετοχής στη Φάση Β (φάση δεσμευτικών προσφορών). Παράλληλα, Η ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ προέβη στη σύναψη Μνημονίου Επιχειρηματικής Συνεργασίας με το ΤΑΙΠΕΔ Α.Ε., σε περίπτωση που η ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ δεν ανακηρυχθεί ως ο προτιμητέος επενδυτής, τη χορήγηση από την ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ δικαιώματος προαιρέσεως αγοράς στον προτιμητέο επενδυτή και τη λήψη δικαιώματος προαιρέσεως πωλήσεως από τον προτιμητέο επενδυτή αντίστοιχα, για το ποσοστό που θα κατέχει η ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ στη «ΔΕΠΑ ΕΜΠΟΡΙΑΣ Α.Ε.», διασφαλίζοντας έτσι την έξοδό της από μία μειοψηφική συμμετοχή. Η διαδικασία ιδιωτικοποίησης έχει ανασταλεί από το δεύτερο τρίμηνο του 2021.
Ο Όμιλος ΔΕΠΑ Εμπορίας δραστηριοποιείται στον κλάδο μεταφοράς, διανομής και εμπορίας φυσικού αερίου.
Ο Όμιλος ΔΕΠΑ Εμπορίας ενοποιεί την 100% θυγατρική της εταιρεία ΕΠΑ Αττικής Α.Ε (Εταιρεία Παροχής Αερίου για την περιοχή της Αττικής) με την μέθοδο της πλήρους ενοποίησης.
Στις 11 Μαΐου 2020, η ΔΕΠΑ Εμπορίας Α.Ε ίδρυσε την 100% θυγατρική ΔΕΠΑ Διεθνών Έργων Α.Ε. προκειμένου να μεταβιβάσει και στη συνέχεια να αποσχίσει τον διεθνή επιχειρηματικό τομέα μέσω της συμμετοχής της στην εταιρεία IGI Poseidon SA (50% Κοινοπραξία μεταξύ της ΔΕΠΑ Εμπορίας Α.Ε.
186
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
και της Edison SpA), η οποία ασχολείται με την ανάπτυξη έργων υποδομής φυσικού αερίου στη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Στις 12 Νοεμβρίου 2020, η ΔΕΠΑ Εμπορίας Α.Ε. ολοκλήρωσε τη μερική κατάργηση του διεθνούς τομέα της. Η επίσημη νομική διαδικασία μεταφοράς 35% των μετοχών της ΔΕΠΑ Διεθνών Έργων Α.Ε. στην Εταιρεία ολοκληρώθηκε στις 29 Ιανουαρίου 2021 οπότε και η Εταιρεία ξεκίνησε την λογιστικοποίηση του ομίλου ΔΕΠΑ Διεθνών Έργων.
Ο παρακάτω πίνακας δείχνει τη λογιστική αξία της Εταιρείας στην επένδυσή της στη ΔΕΠΑ Εμπορίας Α.Ε. στις 31 Ιανουαρίου 2021 και την επακόλουθη κατανομή μεταξύ των δύο νέων ομίλων, με βάση τις λογιστικές αξίες των περιουσιακών στοιχείων που κατανεμήθηκαν
ΔΕΠΑ Εμπορίας ΑΕ | ΔΕΠΑ Διεθνων 'Εργων ΑΕ | |||
Αξία επενδύσεων 31 Ιανουαρίου 2021 | 168.630 | - | ||
Αξία επενδύσεων 1 Φεβρουαρίου 2021, μετά τη διάσπαση | 143.463 | 25.167 |
Το κόστος επένδυσης στις οικονομικές καταστάσεις της ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ανέρχεται σε €122 εκατ.
Μετά την υπογραφή της σύμβασης αγοραπωλησίας των μετοχών της ΔΕΠΑ Υποδομών, η επένδυση ταξινομήθηκε στα περιουσιακά στοιχεία διαθέσιμα προς πώληση (Σημ. 14).
Το 2021, η Εταιρεία έλαβε μερίσματα ύψους €4,2 εκατ. από τη ΔΕΠΑ Υποδομών και €2,3 εκατ. από τη ΔΕΠΑ Εμπορίας (31 Δεκεμβρίου 2020: €8 εκατ. από ΔΕΠΑ Εμπορίας).
στ)Η Εταιρεία συμμετέχει στις ακόλουθες από κοινού ελεγχόμενες δραστηριότητες με τρίτους σχετικές με την έρευνα και παραγωγή υδρογονανθράκων στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, άμεσα ή έμμεσα, μέσω θυγατρικών της εταιρειών:
| ● | Energean International E&P S.p.A (Ελλάδα, Πατραϊκός Κόλπος) |
| ● | Energean Hellas LTD, Energean International E&P SpA (Ελλάδα, Οικόπεδο 2, Δυτική Κέρκυρα) |
| ● | Total E&P Greece B.V., Exxon Mobil Exploration and Production Greece (Crete) B.V., (Ελλάδα, οικόπεδο Δυτικής Κρήτης |
| ● | Total E&P Greece B.V., Exxon Mobil Exploration and Production Greece (Crete) B.V. (Ελλάδα, οικόπεδο Νοτιοδυτικής Κρήτης) |
| ● | Repsol Greece Ionian, S.L. SUC (Ελλάδα, οικόπεδο Ιονίου) |
| ● | Calfrac Well Services Ltd, ΕΛΠΕ Θρακικό Πέλαγος Α.Ε., εταιρεία του Ομίλου – Ελλάδα, Θρακικό Πέλαγος |
Οι δραστηριότητες αυτές βρίσκονται στο στάδιο των ερευνών και δε συνεισφέρουν στα συνολικά έσοδα.
187
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
10. | Δάνεια, προκαταβολές και λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις |
31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |
Δάνεια και προκαταβολές | 139.529 | 40.777 |
Λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις | 3.643 | 2.179 |
Σύνολο | 143.172 | 42.956 |
Στα Δάνεια και προκαταβολές κατά την 31 Δεκεμβρίου 2021 περιλαμβάνονται μακροπρόθεσμα ομολογιακά δάνεια ύψους €101,5 εκατ. (2020: €4,3 εκατ.) προς θυγατρικές εταιρείες του Ομίλου ΕΛΠΕ. (Σημ. 36)
Περιλαμβάνονται επίσης και εμπορικές απαιτήσεις εισπρακτέες σε περισσότερα από ένα έτη, ως συνέπεια διακανονισμών. Αυτές έχουν προεξοφληθεί με μεσοσταθμικό επιτόκιο 4,22% κατά την 31 Δεκεμβρίου 2021 (2020: 4,39%). Η αύξηση του υπολοίπου οφείλεται σε νέες εμπορικές απαιτήσεις που διακανονίστηκαν εντός του 2021.
11. | Αποθέματα |
31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |
Αργό πετρέλαιο | 546.746 | 84.514 |
Διυλισμένα και ημιτελή προϊόντα | 592.800 | 437.025 |
Πετροχημικά | 35.221 | 17.412 |
Αναλώσιμα, ανταλλακτικά και λοιπές α' ύλες | 98.973 | 92.688 |
- Μείον: Πρόβλεψη για ανταλλακτικά και λοιπές α' ύλες | (32.966) | (32.026) |
Σύνολο | 1.240.774 | 599.613 |
Η Ελλάδα, βάσει της νομοθεσίας της ΕΕ και του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, υποχρεούται στην τήρηση στρατηγικών αποθεμάτων ασφαλείας για 90 ημέρες (Υποχρέωση Τήρησης Αποθεμάτων Ασφαλείας), όπως νομοθετήθηκε με τον Ν. 3054/2002. Η υποχρέωση αυτή μετακυλίεται σε όλες τις εταιρείες που εισάγουν και πωλούν στην εγχώρια αγορά, συμπεριλαμβανομένης και της ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ, οι οποίες με τη σειρά τους πρέπει να τηρούν και να χρηματοδοτούν τα ανάλογα αποθέματα. Τα αποθέματα αυτά αποτελούν μέρος των λειτουργικών αποθεμάτων και αποτιμώνται με τον ίδιο τρόπο.
Το κόστος των αποθεμάτων που αναγνωρίζεται ως έξοδο και συμπεριλαμβάνεται στο «Κόστος Πωληθέντων» για το 2021 ανέρχεται σε €7,3 δις (2020: €5,2 δις). Η Εταιρεία αναγνώρισε ζημιά €0,6 εκατ. λόγω απομείωσης της αξίας των αποθεμάτων της στην καθαρή ρευστοποιήσιμη αξία τους στις 31 Δεκεμβρίου 2021 (2020: ζημιά €6,1 εκατ.). Το ποσό αυτό αναγνωρίστηκε ως έξοδο για τη χρήση του έτους 2021 και συμπεριλήφθηκε στο «Κόστος πωληθέντων» στην κατάσταση συνολικών εισοδημάτων (Σημ. 25). Σημειώνεται ότι η συνολική επίδραση στα αποθέματα λόγω των διαφόρων μεταβολών των τιμών του αργού πετρελαίου και των πετρελαιοειδών κατά τη διάρκεια του έτους, ήταν θετική και ανήλθε περίπου στα €302 εκατ. (2020: αρνητική επίδραση €514 εκατ.).
Επιπρόσθετα, στις 31 Δεκεμβρίου 2021, ανταλλακτικά των μονάδων των διυλιστηρίων αξίας €3,8 εκατ. (2020: €1,1 εκατ.) έχουν μεταφερθεί από τα αποθέματα στα πάγια (Σημ. 6).
188
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
12. | Πελάτες και λοιπές απαιτήσεις |
31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |
Πελάτες | 441.834 | 279.982 |
-Μείον: Προβλέψεις απομείωσης | (100.850) | (100.590) |
Πελάτες | 340.984 | 179.392 |
Λοιπές απαιτήσεις | 220.938 | 308.871 |
-Μείον: Προβλέψεις απομείωσης | (6.691) | (14.171) |
Λοιπές απαιτήσεις | 214.247 | 294.700 |
Προπληρωθέντα έξοδα και προκαταβολές | 13.846 | 15.887 |
Σύνολο | 569.077 | 489.979 |
Στα πλαίσια διαχείρισης του κεφαλαίου κίνησης η Εταιρεία χρησιμοποιεί υπηρεσίες πρακτόρευσης απαιτήσεων (factoring) για την πιο έγκαιρη είσπραξη απαιτήσεων από τους πελάτες της στην Ελλάδα. Προεισπραχθείσες απαιτήσεις χωρίς δικαίωμα αναγωγής δεν συμπεριλαμβάνονται στα πιο πάνω ποσά, καθώς ο κίνδυνος και η ανταμοιβή από τα συγκεκριμένα συμβόλαια έχουν μεταφερθεί στις υπηρεσίες πρακτόρευσης απαιτήσεων. Περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με την εκχώρηση απαιτήσεων με αναγωγή περιλαμβάνονται στη Σημείωση 18
Οι λοιπές απαιτήσεις περιλαμβάνουν ως επί το πλείστον ποσά προκαταβολών σε προμηθευτές και σε εργαζομένους, απαιτήσεων από ΦΠΑ, παρακρατούμενων φόρων, καθώς και ποσά φόρων, εξαιρουμένων ποσών φόρων που έχουν καταλογιστεί ως αποτέλεσμα ελέγχων από τις φορολογικές αρχές κατά τα προηγούμενα έτη τα οποία η Εταιρεία αμφισβητεί και για τα οποία έχει ασκήσει ένδικα μέσα (Σημ. 29).
Πιο συγκεκριμένα, για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2021 οι λοιπές απαιτήσεις περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων και τα ακόλουθα:
α) | €54 εκατ. βεβαιωμένων επιστροφών ΦΠΑ που έχουν παρακρατηθεί από το Τελωνείο Πειραιά αναφορικά με φερόμενα «ελλείμματα» αποθεμάτων πετρελαιοειδών (31 Δεκεμβρίου 2020: €54 εκατ.). Σε απάντηση αυτής της ενέργειας η Εταιρεία έχει εναντιωθεί νομικά και απαιτεί και αναμένει να ανακτήσει ολόκληρο το ποσό αυτό με την περάτωση της νομικής διαδικασίας (Σημ. 34). |
β) | €8 εκατ. μερίσματα εισπρακτέα από τη θυγατρική εταιρεία HPI (2020: €40 εκατ.). |
γ) | Ομολογιακό δάνειο ύψους €25 εκατ. (2020: €100 εκατ.) 12μηνης λήξης, προς την 100% θυγατρική εταιρεία «ΕΚΟ ΑΒΕΕ» (Σημ. 36). |
δ) Δεσμευμένες καταθέσεις ύψους €9 εκατ. (2020: €18 εκατ.).
189
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζεται η ανάλυση των υπολοίπων των πελατών:
31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |
Μη ληξιπρόθεσμα υπόλοιπα | 258.750 | 119.110 |
Ληξιπρόθεσμα υπόλοιπα | 183.084 | 160.872 |
Σύνολο υπολοίπων πελατών | 441.834 | 279.982 |
Η ανάλυση παλαιότητας των ληξιπροθέσμων εμπορικών απαιτήσεων, που ήταν ληξιπρόθεσμες, είναι ως ακολούθως:
31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |
Εως 30 ημέρες | 72.059 | 29.395 |
30 - 90 ημέρες | 1.173 | 22.305 |
Πάνω από 90 ημέρες | 109.852 | 109.172 |
Σύνολο ληξιπροθέσμων υπολοίπων πελατών | 183.084 | 160.872 |
Σε κάθε ημερομηνία ισολογισμού, η Εταιρεία διενεργεί άσκηση απομείωσης των απαιτήσεων χρησιμοποιώντας πίνακα με βάση τον οποίο υπολογίζονται οι αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές. Η μέγιστη έκθεση σε πιστωτικό κίνδυνο την ημέρα του Ισολογισμού είναι η λογιστική αξία κάθε κατηγορίας εισπρακτέων, ως αναφέρεται παραπάνω. Οι εξασφαλίσεις περιλαμβάνουν κυρίως προσημειώσεις σε ιδιοκτησίες οφειλετών, προσωπικές εγγυήσεις και τραπεζικές εγγυητικές.
Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζεται η πληροφόρηση σχετικά με την έκθεση της Εταιρείας σε πιστωτικό κίνδυνο:
Μη ληξιπρόθεσμα | Ημέρες καθυστέρησης είσπραξης απαιτήσεων | ||||
< 30 ημέρες | 31-90 ημέρες | > 90 ημέρες | Σύνολο | ||
31 Δεκεμβρίου 2021 | |||||
Αναμενόμενο ποσοστό πιστωτικής ζημιάς | 0,05% | 0,09% | 2,10% | 91,60% | 22,83% |
Συνολικό ποσό απαιτήσεων | 258.750 | 72.059 | 1.173 | 109.852 | 441.834 |
Αναμενόμενη πιστωτική ζημιά | (139) | (64) | (25) | (100.622) | (100.850) |
31 Δεκεμβρίου 2020 | |||||
Αναμενόμενο ποσοστό πιστωτικής ζημιάς | 0,01% | 0,01% | 0,16% | 92,10% | 35,93% |
Συνολικό ποσό απαιτήσεων | 119.110 | 29.395 | 22.305 | 109.172 | 279.982 |
Αναμενόμενη πιστωτική ζημιά | (7) | (3) | (35) | (100.546) | (100.590) |
Η κίνηση της πρόβλεψης απομείωσης της αξίας των απαιτήσεων από πελάτες έχει ως εξής:
31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |
Υπόλοιπο την 1 Ιανουαρίου 2020 | 100.590 | 100.543 |
Χρεώσεις/(Πιστώσεις) στην κατάσταση συνολικών εισοδημάτων: | ||
- Προσθήκες | 65 | 1.092 |
- Απαιτήσεις που διαγράφηκαν ως ανεπίδεκτες είσπραξης | 194 | (1.040) |
- Ποσά που έχουν αντιλογισθεί | - | (5) |
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2021 | 100.850 | 100.590 |
Η κίνηση στην πρόβλεψη για ενδεχόμενες επισφάλειες έχει καταχωρισθεί στα έξοδα διάθεσης στην κατάσταση συνολικών εισοδημάτων.
190
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Η κίνηση της πρόβλεψης απομείωσης της αξίας των λοιπών απαιτήσεων έχει ως εξής:
31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |
Υπόλοιπο την 1 Ιανουαρίου 2020 | 14.171 | 14.438 |
Χρεώσεις/(Πιστώσεις) στην κατάσταση συνολικών εισοδημάτων: | ||
- Προσθήκες | 30 | 17 |
- Απαιτήσεις που διαγράφηκαν ως ανεπίδεκτες είσπραξης | (7.263) | (243) |
- Ποσά που έχουν αντιλογισθεί | (247) | (41) |
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2021 | 6.691 | 14.171 |
13. | Ταμειακά διαθέσιμα και ταμειακά ισοδύναμα |
31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |
Διαθέσιμα στο ταμείο και σε τράπεζες | 843.493 | 943.562 |
Βραχυπρόθεσμες τραπεζικές καταθέσεις | - | 49.186 |
Σύνολο ρευστών διαθεσίμων | 843.493 | 992.748 |
Την 31 Δεκεμβρίου 2021, το τραπεζικό υπόλοιπο σε δολάρια Αμερικής που περιλαμβάνεται στην κατηγορία «Διαθέσιμα στο ταμείο και σε τράπεζες» ανερχόταν σε $354 εκατ. (ισοδύναμο σε Ευρώ: €313 εκατ.). Το αντίστοιχο ποσό για τη χρήση που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2020 ανερχόταν σε $704 εκατ. (ισοδύναμο σε Ευρώ: €573 εκατ.).
Το σταθμισμένο κατά μέσο όρο τρέχον επιτόκιο την ημερομηνία Ισολογισμού ήταν:
31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |
Ευρώ | 0,01% | 0,06% |
USD | 0,01% | 0,01% |
14. Περιουσιακά στοιχεία διαθέσιμα προς πώληση
Στις 10 Δεκεμβρίου 2021, η ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ και το Ταμείο Αξιοποίησης Ιδιωτικής Περιουσίας Ελληνικού Δημοσίου Α.Ε. (ΤΑΙΠΕΔ) υπέγραψαν τη σύμβαση πώλησης και αγοράς των μετοχών της ΔΕΠΑ Υποδομών, συγγενούς εταιρείας, στην Italgas SpA, συνολικού τιμήματος €733 εκατ. με το μερίδιο 35% της συμμετοχής της ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ να αντιστοιχεί σε 256 εκατ. ευρώ. Η συναλλαγή αναμένεται να ολοκληρωθεί εντός του πρώτου εξαμήνου του έτους 2022, μετά την έγκριση των εποπτικών αρχών.
Από την ημερομηνία αυτή και μετά, με την κατάταξή της ως περιουσιακό στοιχείο διαθέσιμο προς πώληση, η ΔΕΠΑ Υποδομών Α.Ε. δεν εμφανίζεται πλέον στη σημείωση «Πληροφόρηση κατά τομέα».
Συνεπώς, στις 31 Δεκεμβρίου 2021, η επένδυση στη ΔΕΠΑ Υποδομών Α.Ε. είναι ταξινομημένη ως περιουσιακό στοιχείο διαθέσιμο προς πώληση στη λογιστική του αξία (€122 εκατ.), η οποία είναι χαμηλότερη από την εύλογη αξία που αναφέρθηκε παραπάνω ως το τίμημα του αγοραστή, μείον το κόστος πώλησης.
15. | Μετοχικό κεφάλαιο |
Αριθμός | Κοινές | Υπέρ | Σύνολο | |
1 Ιανουαρίου & 31 Δεκεμβρίου 2020 | 305.635.185 | 666.285 | 353.796 | 1.020.081 |
31 Δεκεμβρίου 2021 | 305.635.185 | 666.285 | 353.796 | 1.020.081 |
191
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Το εγκεκριμένο μετοχικό κεφάλαιο είναι ίδιο με τις μετοχές που έχουν εκδοθεί και διατεθεί σε μετόχους και είναι πλήρως καταβεβλημένο. Η ονομαστική αξία κάθε μιας μετοχής της Εταιρείας είναι €2,18 (31 Δεκεμβρίου 2020: €2,18).
16. | Αποθεματικά |
Τακτικό | Ειδικά | Αποθεματικά φορολογικών και αναπτυξιακών Νόμων | Αποθεματικό αντιστάθμισης κινδύνου | Αναλογιστικά κέρδη/ (ζημιές) | Κέρδη/ (Ζημιές αποτίμησης συμμετοχικών τίτλων | Σύνολο | ||
Υπόλοιπο την 1 Ιανουαρίου 2020 | 160.656 | 86.495 | 71.255 | 2.640 | (37.900) | (40) | 283.106 | |
Πράξεις αντιστάθμισης κινδύνου: | ||||||||
- Κέρδη/(ζημιές) από αποτίμηση πράξεων αντιστάθμισης κινδύνου | 24 | - | - | - | (22.008) | - | - | (22.008) |
- Αποχαρακτηρισμός πράξεων αντιστ. κινδύνου στην κατάσταση αποτελεσμάτων | 24 | - | - | - | 25.077 | - | - | 25.077 |
Αναλογιστικά κέρδη / (ζημιές) από συνταξιοδοτικά προγράμματα καθορισμένων παροχών | 21 | - | - | - | - | (6.311) | - | (6.311) |
Μεταβολές αποτίμησης συμμετοχικών τίτλων | 13 | - | - | - | - | - | (288) | (288) |
Υπόλοιπο στις 31 Δεκεμβρίου 2020 | 160.656 | 86.495 | 71.255 | 5.709 | (44.211) | (328) | 279.576 | |
Υπόλοιπο την 1 Ιανουαρίου 2021 | 160.656 | 86.495 | 71.255 | 5.709 | (44.211) | (328) | 279.576 | |
Πράξεις αντιστάθμισης κινδύνου: | ||||||||
- Κέρδη/(ζημιές) από αποτίμηση πράξεων αντιστάθμισης κινδύνου | 24 | - | - | - | 25.472 | - | - | 25.472 |
- Αποχαρακτηρισμός πράξεων αντιστ. κινδύνου στην κατάσταση αποτελεσμάτων | 24 | - | - | - | (31.794) | - | - | (31.794) |
Αναλογιστικά κέρδη / (ζημιές) από συνταξιοδοτικά προγράμματα καθορισμένων παροχών | 21 | - | - | - | - | (12.940) | - | (12.940) |
Μεταβολές αποτίμησης συμμετοχικών τίτλων | 13 | - | - | - | - | - | 328 | 328 |
Υπόλοιπο στις 31 Δεκεμβρίου 2021 | 160.656 | 86.495 | 71.255 | (613) | (57.151) | - | 260.642 |
Τακτικό αποθεματικό
Σύμφωνα με τον Ελληνικό νόμο, οι εταιρείες υποχρεούνται να μεταφέρουν κατά ελάχιστο το 5% των ετήσιων καθαρών κερδών τους σύμφωνα με τα λογιστικά τους βιβλία σε τακτικό αποθεματικό έως ότου το αποθεματικό αυτό ισούται με το ένα τρίτο του μετοχικού τους κεφαλαίου. Το αποθεματικό αυτό δεν μπορεί να διανεμηθεί, αλλά μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη διαγραφή ζημιών.
Ειδικά αποθεματικά
Τα ειδικά αποθεματικά αφορούν κυρίως σε αποθεματικά που προκύπτουν λόγω φορολογικών αναπροσαρμογών στοιχείων του ενεργητικού σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις προηγουμένων χρήσεων.
Αφορολόγητα αποθεματικά και αποθεματικά αναπτυξιακών νόμων
Τα αποθεματικά αυτά αφορούν σε κέρδη που δεν έχουν φορολογηθεί με βάση τον ισχύοντα φορολογικό συντελεστή, σύμφωνα με το εκάστοτε ισχύον φορολογικό πλαίσιο, καθώς και σε αποθεματικά τα οποία προέρχονται από φορολογημένα κέρδη και αφορούν ίδια συμμετοχή σε αναπτυξιακούς νόμους. Τα αποθεματικά αυτά θα είναι φορολογητέα με βάση το φορολογικό
192
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
συντελεστή που θα ισχύει κατά το χρόνο της διανομής τους στους μετόχους ή μετατροπής τους σε μετοχικό κεφάλαιο, κάτω από συγκεκριμένες συνθήκες.
Αποθεματικό αντιστάθμισης κινδύνου
Το αποθεματικό αντιστάθμισης κινδύνου χρησιμοποιείται για τη καταχώρηση κερδών ή ζημιών από παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα, τα οποία μπορούν να χαρακτηριστούν ως παράγωγα αντιστάθμισης μελλοντικών ταμειακών ροών (cash flow hedges) και αναγνωρίζονται στα λοιπά συνολικά έσοδα όπως περιγράφεται στη Σημ. 24. Όταν η συναλλαγή με την οποία συσχετίζεται η πράξη αντιστάθμισης επηρεάζει την κατάσταση συνολικών εισοδημάτων, τότε τα αντίστοιχα ποσά μεταφέρονται επίσης από τα λοιπά συνολικά έσοδα στην κατάσταση συνολικών εισοδημάτων.
Λοιπά αποθεματικά
Η κατηγορία αυτή περιλαμβάνει:
(α) | Αναλογιστικά κέρδη / (ζημιές) από συνταξιοδοτικά προγράμματα καθορισμένων παροχών, που προέρχονται α) από εμπειρικές προσαρμογές (το αποτέλεσμα των διαφορών μεταξύ των προηγούμενων αναλογιστικών παραδοχών και αυτών που τελικά έλαβαν χώρα) και β) από αλλαγές στις αναλογιστικές παραδοχές. |
(β) | Μεταβολές στην εύλογη αξία των επενδύσεων που έχουν κατηγοριοποιηθεί ως επενδύσεις σε συμμετοχικούς τίτλους. |
17. | Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις |
31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |
Προμηθευτές | 1.562.331 | 1.223.902 |
Δεδουλευμένα έξοδα | 290.526 | 157.673 |
Λοιπές υποχρεώσεις | 48.482 | 45.492 |
Σύνολο | 1.901.339 | 1.427.067 |
Η γραμμή “Προμηθευτές” αποτελείται από ποσά πληρωτέα ή δεδουλευμένα τα οποία αφορούν αργό πετρέλαιο, πετρελαιοειδή προϊόντα και υπηρεσίες, καθώς και τις κεφαλαιουχικές επενδύσεις της Εταιρείας.
Το υπόλοιπο των προμηθευτών στις 31 Δεκεμβρίου 2021 και στις 31 Δεκεμβρίου 2020, περιλαμβάνει ποσά οφειλόμενα από αγορές αργού πετρελαίου από το Ιράν, οι οποίες πραγματοποιήθηκαν μεταξύ Δεκεμβρίου 2011 και Μαρτίου 2012, στα πλαίσια του μακροπρόθεσμου συμβολαίου με την NIOC. Παρά τις συνεχείς προσπάθειες της Εταιρείας να αποπληρώσει τις συγκεκριμένες υποχρεώσεις από τον Ιανουάριο μέχρι και τον Ιούνιο 2012 μέσω του διεθνούς τραπεζικού συστήματος, αυτό δεν κατέστη εφικτό. Κατά την περίοδο από τις 16 Ιανουαρίου 2016 έως τις 8 Μαΐου 2018, οπότε και ανεστάλησαν οι κυρώσεις, η Εταιρεία πραγματοποίησε με επιτυχία αρκετές πληρωμές έναντι σημαντικού μέρους αυτών των οφειλών. Από τις 8 Μαΐου 2018 κι έπειτα, μετά την εκ νέου εφαρμογή των σχετικών κυρώσεων από τις Ηνωμένες Πολιτείες, δεν πραγματοποιήθηκαν παραδόσεις αργού πετρελαίου από το Ιράν, ούτε πληρωμές.
Τα δεδουλευμένα έξοδα στις 31 Δεκεμβρίου 2021 περιλαμβάνουν ποσό €227 εκατ. (31 Δεκεμβρίου 2020: €104 εκατ.), που αφορά την εκτίμηση για το κόστος δικαιωμάτων εκπομπής ρύπων διοξειδίου του άνθρακα κατόπιν της πώλησης αυτών από την Εταιρεία, τον Ιούλιο 2021.
193
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Τα δεδουλευμένα έξοδα περιλαμβάνουν επίσης τόκους, έξοδα μισθοδοσίας και προβλέψεις μη τιμολογημένων εξόδων.
Οι λοιπές υποχρεώσεις αφορούν μισθοδοσία, λοιπές δαπάνες προσωπικού και διάφορους φόρους και τέλη.
18. | Δανεισμός |
31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |
Μακροπρόθεσμος δανεισμός | ||
Τραπεζικός δανεισμός | - | 22.222 |
Ενδοομιλικά δάνεια | 255.098 | 546.500 |
Ομολογιακά δάνεια | 894.598 | 1.496.086 |
Σύνολο μακροπρόθεσμων δανείων | 1.149.696 | 2.064.808 |
Βραχυπρόθεσμος δανεισμός | ||
Βραχυπρόθεσμα δάνεια | 467.042 | 376.231 |
Ομολογιακά δάνεια | 882.258 | - |
Ενδοομιλικά δάνεια | - | 74.000 |
Τρέχον υπόλοιπο τραπεζικού δανεισμού | - | 44.444 |
Σύνολο βραχυπρόθεσμων δανείων | 1.349.300 | 494.675 |
Σύνολο δανείων | 2.498.996 | 2.559.483 |
Η λήξη του μακροπρόθεσμου δανεισμού έχει ως ακολούθως:
31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |
Μεταξύ 1 και 2 ετών | 794.877 | 845.848 |
Μεταξύ 2 και 5 ετών | 321.819 | 1.185.961 |
Πάνω από 5 έτη | 33.000 | 33.000 |
Σύνολο μακροπρόθεσμων δανείων | 1.149.696 | 2.064.808 |
Τα αντίστοιχα ποσά των συμβατικών (μη προεξοφλημένων) ταμειακών ροών που περιλαμβάνουν κεφάλαιο και τόκους, γνωστοποιούνται στη Σημείωση 3.1.
Τα πραγματικά σταθμισμένα μέσα επιτόκια την ημερομηνία του Ισολογισμού είναι τα παρακάτω:
Τραπεζικός Δανεισμός | Νόμισμα | 31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 |
-Μεταβλητό Euribor + περιθώριο | Ευρώ | 2,46% | 2,71% |
-Μεταβλητό Libor + περιθώριο | USD | 2,40% | 2,40% |
Μακροπρόθεσμος | |||
-Μεταβλητό Euribor + περιθώριο | Ευρώ | 2,92% | 2,76% |
-Μεταβλητό Libor + περιθώριο | USD | - | 0,00% |
Η ανάλυση ανά νόμισμα των δανείων είναι η ακόλουθη:
31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |
Ευρώ | 2.489.212 | 2.547.551 |
Δολλάριο Αμερικής | 9.786 | 11.932 |
Σύνολο δανείων | 2.498.996 | 2.559.483 |
194
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Η ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ από κοινού με τις θυγατρικές της εταιρείες (μαζί ο «Όμιλος») διενεργεί κεντρικά τις χρηματοδοτικές δραστηριότητες, συντονίζοντας και ελέγχοντας τη χρηματοδότηση και ταμειακή διαχείριση όλων των εταιρειών του Ομίλου. Στο πλαίσιο αυτό η Hellenic Petroleum Finance Plc («HPF») ιδρύθηκε τον Νοέμβριο του 2005 στο Ηνωμένο Βασίλειο και είναι 100% θυγατρική της ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ, για να ενεργεί ως ο κεντρικός χρηματοοικονομικός φορέας του Ομίλου.
Τα δάνεια της Εταιρείας, στις 31 Δεκεμβρίου 2021 και 31 Δεκεμβρίου 2020, αναλύονται ανά είδος και ημερομηνία λήξης, στον πίνακα που ακολουθεί (σε € εκατ.):
31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | ||
Λήξη | (€ εκατ.) | (€ εκατ.) | |
Ομολογιακό δάνειο €400 εκατ. | Δεκ. 2022 | 384 | 384 |
Ομολογιακό δάνειο €400 εκατ. | Νοέ. 2022 | 399 | 340 |
Ομολογιακό δάνειο €300 εκατ. | Δεκ. 2023 | 398 | 277 |
Ομολογιακό δάνειο €100 εκατ. | Οκτ. 2021 | - | 100 |
Ομολογιακό δάνειο €100 εκατ. | Σεπ. 2022 | 100 | 99 |
Ομολογιακό δάνειο €100 εκατ. | Οκτ. 2024 | 100 | - |
Ομολογιακό δάνειο €400 εκατ. | Ιούν. 2023 | 397 | 395 |
Δάνεια Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων | Ιούν. 2022 | - | 67 |
Δάνειο HPF, Οκτώβριος 2016 | Οκτ. 2021 | - | 74 |
Δάνειο HPF, Οκτώβριος 2019 | Οκτ. 2024 | 222 | 514 |
Συμβάσεις διμερών πιστωτικών γραμμών | Διάφορες | 500 | 309 |
Σύνολο | 2.499 | 2.559 |
Περαιτέρω πληροφορίες σχετικές για τα ποσά των δανείων της Εταιρείας που θα πρέπει να αποπληρωθούν ή να αναχρηματοδοτηθούν εντός του 2021 περιλαμβάνονται στη Σημ. 3.1 «Κίνδυνος Ρευστότητας».
Για τις χρήσεις που έληξαν 31 Δεκεμβρίου 2021 και 31 Δεκεμβρίου 2020, οι όροι των δανείων εξυπηρετούνται πλήρως.
Οι σημαντικές κινήσεις κατά τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2021 αναφέρονται παρακάτω:
Oμολογιακό δάνειο €400 εκατ. λήξης Δεκέμβριο 2023
Τον Ιανουάριο 2015 η ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ σύναψε δάνειο ύψους €200 εκατ., διάρκειας 3 ετών. Το δάνειο αναχρηματοδοτήθηκε τον Φεβρουάριο του 2018, με δάνειο ύψους €300 εκατ. και διάρκεια 3 έτη. Tο δάνειο αναχρηματοδοτήθηκε ξανά πριν την ημερομηνίας λήξης 31 Δεκεμβρίου 2020 με νέο ομολογιακό δάνειο ύψους 400 εκατ. Ευρώ και διάρκειας 3 ετών, με βάση τη στρατηγική διαχείριση κινδύνου ρευστότητας της Εταιρείας με σκοπό την μετατροπή μέρους των βραχυπρόθεσμων μη δεσμευτικών δανειακών γραμμών μεσοπρόθεσμες δεσμευτικές γραμμές. Το υπόλοιπο του δανείου στις 31 Δεκεμβρίου 2021 ήταν €400 εκατ.
Oμολογιακό δάνειο €400 εκατ. λήξης Νοέμβριος 2022
Τον Νοέμβριο 2020, η ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ σύναψε ένα κυλιόμενο (revolving) ομολογιακό δάνειο ύψους €400 εκατ. διάρκειας 2 ετών με δυνατότητα επέκτασης για έναν επιπλέον χρόνο. Ο σκοπός του δανείου ήταν η πρόωρη αποπληρωμή του δανείου ύψους 250 εκατ. δολαρίων που λήγει τον Ιούνιο 2021 και για την αναχρηματοδότηση μέρους των βραχυπρόθεσμων μη δεσμευτικών δανειακών γραμμών, σύμφωνα με τη στρατηγική διαχείριση κινδύνου ρευστότητας της Εταιρείας. Το υπόλοιπο του δανείου στις 31 Δεκεμβρίου 2021 ήταν €400 εκατ..
195
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Ομολογιακό δάνειο €100 εκατ. λήξης Οκτώβριος 2021
Τον Απρίλιο 2020, σύμφωνα με τη στρατηγική διαχείρισης κινδύνου της Εταιρείας για τη δημιουργία ταμειακών διαθεσίμων για την αντιμετώπιση της κρίσης λόγω του Covid-19, η ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ προχώρησε στη σύναψη ομολογιακού δανείου ύψους €100 εκατ., διάρκειας 18 μηνών. Τον Οκτώβριο 2021, η ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ αποπλήρωσε πλήρως το ανεξόφλητο ποσό των €100 εκατ. στην λήξη του.
Ομολογιακό δάνειο €100 εκατ. λήξης Οκτώβριος 2024
Τον Οκτώβριο 2021, η ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ, προχώρησε σε σύναψη κυλιόμενου (revolving) ομολογιακού δανείου ύψους €100 εκατ. με διάρκεια 3 έτη. Το υπόλοιπο του δανείου στις 31 Δεκεμβρίου 2021 ήταν €100 εκατ..
Ομολογιακό δάνειο €150 εκατ. λήξης Οκτώβριος 2023
Τον Οκτώβριο 2021, η ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ , προχώρησε σε σύναψη κυλιόμενου (revolving) ομολογιακού δανείου ύψους €150 εκατ. με διάρκεια 2 έτη. Η Εταιρεία δεν προχώρησε στην άντληση κεφαλαίου έως και τις 31 Δεκεμβρίου 2021.
Δάνεια Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων λήξης Ιούνιος 2022
Στις Μάιο 2010, η ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ σύναψε δύο δανειακές συμβάσεις συνολικού ύψους €400 εκατ. (Διευκόλυνση Α και Β, €200 εκατ. έκαστη) με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕ). Ο σκοπός των δανείων ήταν να χρηματοδοτήσουν μέρος του έργου αναβάθμισης του διυλιστηρίου της Ελευσίνας. Και τα δυο δάνεια έχουν περίοδο αποπληρωμής 12 ετών και περίοδο χάριτος 3 ετών ενώ διέπονται από παρόμοιους όρους και προϋποθέσεις. Η Διευκόλυνση Β βελτιωνόταν πιστοληπτικά από την εγγύηση μίας εμπορικής τράπεζας, μία πρακτική που είναι συνήθης για δανειακές συμβάσεις της ΕΤΕ ειδικότερα κατά τη φάση κατασκευής μεγάλων έργων. Οι συνολικές αποπληρωμές και για τα δύο δάνεια έως τις 31 Δεκεμβρίου 2021 ανήλθαν σε €333 εκατ. (€44 εκατ. που καταβλήθηκαν το 2020). Το Δεκέμβριο του 2021, η ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ αποπλήρωσε πλήρως των υπόλοιπο ποσό των €44 εκατ.(εκ των οποίων τα €22 εκατ. πληρώθηκαν στη λήξη τους και τα υπόλοιπα €22 προπληρώθηκαν).
Δάνειο από την HPF €201εκατ. λήξης Οκτώβριος 2021
Τον Οκτώβριο 2016, η HPF εξέδωσε πενταετές ευρωομόλογο ύψους €375 εκατ., με την εγγύηση της ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ , με ετήσιο τοκομερίδιο 4,875%, τιμή έκδοσης 99,453% επί της ονομαστικής αξίας. Τα χρήματα από την έκδοση του ομολόγου χρησιμοποιήθηκαν για την αποπληρωμή υφιστάμενου χρηματοοικονομικού χρέους, συμπεριλαμβανομένης και της μερικής αποπληρωμής του ευρωομολόγου ύψους €500 εκατ. το οποίο έληγε τον Μάιο του 2017, μέσω διαδικασίας δημόσιας προσφοράς με ομολογίες ονομαστικής αξίας €225 εκατ. όπως αυτές έγιναν αποδεκτές κατά τη διάρκεια της διαδικασίας. Τον Ιούλιο 2017, η ΗPF εξέδωσε νέες ομολογίες ύψους €74,53 εκατ. οι οποίες ενοποιήθηκαν και αποτελούν μια ενιαία σειρά με τις ήδη υπάρχουσες ομολογίες της Hellenic Petroleum Finance Plc ύψους € 375 με ετήσιο τοκομερίδιο 4,875% όπως παραπάνω και λήγουν τον Οκτώβριο του 2021. Οι ομολογίες αποπληρώθηκαν μερικώς τον Οκτώβριο 2019 με τις εισπράξεις από
196
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
την έκδοση ενός Ευρω-ομολόγου €500 εκατ.. Τον Οκτώβριο 2021, HPF αποπλήρωσε πλήρως το υπόλοιπο των 201 εκατ. στη λήξη του.
Συμβάσεις διμερών πιστωτικών γραμμών
Η Εταιρεία διατηρεί επίσης δανειακές γραμμές με άλλες τράπεζες για την κάλυψη γενικών χρηματοδοτικών αναγκών. Πρόκειται στην πλειοψηφία τους για βραχυπρόθεσμα δάνεια που έχει συνάψει η Εταιρεία και τα οποία έχουν τεθεί σε ισχύ και ανανεώνονται αναλόγως με τις ανάγκες της κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών. Η Εταιρεία πέτυχε σημαντική μείωση χρηματοδοτικού κόστους κατά το 2021.
Το Δεκέμβριο 2021, η ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ αύξησε το όριο μιας διμερούς πιστωτικής γραμμής κατά €50 εκατ. σε €200 εκατ. Το υπόλοιπο της στις 31 Δεκεμβρίου 2021 ήταν €150 εκατ..
Οι διμερείς πιστωτικές γραμμές περιλαμβάνουν επίσης υπηρεσίες πρακτόρευσης με αναγωγή ύψους €63 εκατ. ( 31 Δεκεμβρίου 2020: €56 εκατ.)
Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζονται οι αλλαγές των υποχρεώσεων που προκύπτουν από τις χρηματοδοτικές δραστηριότητες:
1 Ιανουαρίου 2021 | Ταμειακές εισροές - δανεισμός | Ταμειακές εκροές - δανεισμός | Ταμειακές εκροές - έξοδα | Κίνηση συναλ/κών διαφορών | Μη ταμειακές κινήσεις | 31 Δεκεμβρίου 2021 | |
€000 | €000 | €000 | €000 | €000 | €000 | €000 | |
Βραχυπρόθεσμος δανεισμός | 494.675 | 250.647 | (367.756) | (4.432) | - | 976.165 | 1.349.300 |
Μακροπρόθεσμος δανεισμός | 2.064.808 | 220.000 | (164.313) | (750) | - | (970.049) | 1.149.696 |
Σύνολο | 2.559.483 | 470.647 | (532.069) | (5.182) | - | 6.115 | 2.498.995 |
1 Ιανουαρίου 2020 | Ταμειακές εισροές - δανεισμός | Ταμειακές εκροές - δανεισμός | Ταμειακές εκροές - έξοδα | Κίνηση συναλ/κών διαφορών | Μη ταμειακές κινήσεις | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |
€000 | €000 | €000 | €000 | €000 | €000 | €000 | |
Βραχυπρόθεσμος δανεισμός | 875.576 | 210.000 | (581.728) | (300) | - | (8.873) | 494.675 |
Μακροπρόθεσμος δανεισμός | 1.607.838 | 1.202.971 | (750.415) | (4.500) | (5.828) | 14.742 | 2.064.808 |
Σύνολο | 2.483.414 | 1.412.971 | (1.332.143) | (4.800) | (5.828) | 5.869 | 2.559.482 |
19. | Υποχρεώσεις μισθώσεων |
Σημ. | 31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |
Υποχρεώσεις μισθώσεων, μακροπρόθεσμες | 16.532 | 21.279 | |
Υποχρεώσεις μισθώσεων, βραχυπρόθεσμες | 8.216 | 9.284 | |
Σύνολο | 24.748 | 30.563 |
197
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Τα υπόλοιπα των υποχρεώσεων μισθώσεων και οι κινήσεις της περιόδου έχουν ως εξής:
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2020 | Σημ. | 31.183 |
Προσθήκες | 11.485 | |
Μετατροπές | (99) | |
Χρηματοοικονομικό κόστος | 28 | 1.388 |
Αποπληρωμές | (11.781) | |
Λοιπές κινήσεις | (1.613) | |
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2020 | 30.563 | |
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2021 | 30.563 | |
Προσθήκες |
| 3.955 |
Μετατροπές |
| (272) |
Χρηματοοικονομικό κόστος | 28 | 1.110 |
Αποπληρωμές |
| (10.381) |
Λοιπές κινήσεις | (227) | |
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2021 | 24.748 | |
Τρέχον υπόλοιπο | 8.216 | |
Μακροπρόθεσμο υπόλοιπο | 16.532 |
Τα παρακάτω ποσά αναγνωρίστηκαν στην κατάσταση συνολικών εισοδημάτων:
Έτος που έληξε | |||
Σημ. | 31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |
Αποσβέσεις δικαιωμάτων χρήσης παγίων | 7 | 9.293 | 10.287 |
Χρηματοοικονομικό κόστος δικαιωμάτων μισθώσεων | 28 | 1.110 | 1.388 |
Έξοδα βραχυπρόθεσμων μισθώσεων |
| 59 | 536 |
Συνολικό ποσό που αναγνωρίστηκε στην κατάσταση συνολικών εισοδημάτων | 10.462 | 12.211 | |
Η ανάλυση παλαιότητας των μισθώσεων παρουσιάζεται στον παρακάτω πίνακα:
Εντός 1 έτος | Μεταξύ 2 και 5 έτη | Πάνω από 5 έτη | Σύνολο | |
31 Δεκεμβρίου 2021 | ||||
Υποχρεώσεις μισθώσεων | 9.074 | 15.075 | 3.332 | 27.481 |
31 Δεκεμβρίου 2020 | ||||
Υποχρεώσεις μισθώσεων | 9.265 | 17.652 | 3.646 | 30.563 |
20. | Αναβαλλόμενη φορολογία |
Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις συμψηφίζονται όταν υπάρχει εφαρμόσιμο νομικό δικαίωμα να συμψηφισθούν οι τρέχουσες φορολογικές απαιτήσεις έναντι των τρεχουσών φορολογικών υποχρεώσεων και όταν οι αναβαλλόμενοι φόροι εισοδήματος αφορούν στην ίδια φορολογική αρχή.
198
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Η μεταβολή της αναβαλλόμενης φορολογικής απαίτησης / (υποχρέωσης) έχει ως εξής:
Σημ. | 31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |
Υπόλοιπο αρχής έτους | (2.773) | (182.065) | |
Aποτελέσματα χρήσης | 30 | (63.331) | 178.177 |
Κινήσεις στην καθαρή θέση | 30 | 3.979 | 1.115 |
Aναπροσαρμογή καθαρής θέσης (ΔΠΧΑ 19 - Σημ 21) | 1.318 | - | |
Υπόλοιπο τέλους χρήσης | (60.807) | (2.773) |
Ο αναβαλλόμενος φόρος αναφέρεται στις παρακάτω κατηγορίες:
31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | ||
Ενσώματων παγίων και άυλων περιουσιακών στοιχείων | (225.683) | (228.665) | |
Αποτίμηση αποθεμάτων | 10.831 | 11.474 | |
Περιβαλλοντολογική πρόβλεψη | 46.841 | 3.600 | |
Μη πραγματοποιηθείσες συναλλαγματικές διαφορές | (5.062) | 707 | |
Προβλέψεις παροχών προσωπικού | 38.348 | 38.309 | |
Προβλέψεις για επισφαλείς πελάτες | 5.674 | 6.179 | |
Παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα σε εύλογη αξία | (20.099) | (1.274) | |
Δαπάνη τόκων εκπεστέα στις επόμενες χρήσεις (υποκεφαλαιοδότηση) | 33.514 | 19.860 | |
Μεταφερόμενες φορολογικές ζημιές προς συμψηφισμό | 39.488 | 132.218 | |
Πρόβλεψη απομείωσης αξίας κτήσης συμμετοχών | 16.834 | 11.514 | |
Μισθώσεις (ΔΠΧΑ 16) | (396) | (383) | |
Λοιπές μεταβολές σε σχέση με προβλέψεις και δεδουλ.έξοδα | (1.097) | 3.688 | |
Υπόλοιπο τέλους χρήσης | (60.807) | (2.773) |
Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις που προκύπτουν από αχρησιμοποίητες φορολογικές ζημίες προς συμψηφισμό σε μελλοντικές χρήσεις αναγνωρίζονται μόνο εφόσον είναι πιθανό ότι θα συμψηφιστούν με μελλοντικά φορολογικά κέρδη.
Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις που αναγνωρίστηκαν για αχρησιμοποίητες φορολογικές ζημίες ανήλθαν σε €39 εκατ. την 31 Δεκεμβρίου του 2021, καθώς με βάση το εγκεκριμένο επιχειρηματικό πλάνο, η Εταιρεία κρίνει ότι υπάρχει η δυνατότητα συμψηφισμού των φορολογικών ζημιών με μελλοντικά φορολογικά κέρδη.
Στις 31 Δεκεμβρίου 2021, οι διατάξεις του αρ. 49 του Ν. 4172 περί υποκεφαλαιοδότησης, σύμφωνα με τις οποίες το όριο έκπτωσης των πλεοναζουσών δαπανών τόκων, ορίζεται ως το 30% επί του φορολογικού EBITDA, οδήγησαν στην αναγνώριση αναβαλλόμενης φορολογικής απαίτησης ύψους €33 εκατ. Το ποσό αυτό μπορεί να συμψηφιστεί με μελλοντικά φορολογικά κέρδη, χωρίς χρονικό περιορισμό.
199
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
21. | Υποχρεώσεις παροχών προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία |
Ο παρακάτω πίνακας αναλύει πώς τα ποσά που σχετίζονται με τις συνταξιοδοτικές παροχές της Εταιρείας έχουν καταχωρηθεί στις οικονομικές καταστάσεις.
31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |
Υποχρεώσεις κατάστασης οικονομικής θέσης για: | ||
Συνταξιοδοτικές παροχές | 174.211 | 159.782 |
Σύνολο | 174.211 | 159.782 |
Έτος που έληξε | ||
31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |
Χρεώσεις στα αποτελέσματα: | ||
Συνταξιοδοτικές παροχές | 16.220 | 9.837 |
Σύνολο | 16.220 | 9.837 |
Έτος που έληξε | ||
31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |
Χρεώσεις στα λοιπά συνολικά εισοδήματα: | ||
Συνταξιοδοτικές παροχές | 15.099 | 8.304 |
Φόρος εισοδήματος | (2.159) | (1.993) |
Σύνολο | 12.940 | 6.311 |
Τα ποσά που έχουν αναγνωρισθεί στην κατάσταση οικονομικής θέσης έχουν προσδιορισθεί ως εξής:
31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |
Παρούσα αξία χρηματοδοτούμενων υποχρεώσεων | 14.078 | 12.749 |
Εύλογη αξία στοιχείων ενεργητικού | (2.444) | (2.641) |
Έλλειμμα χρηματοδοτούμενων προγραμμάτων | 11.634 | 10.108 |
Παρούσα αξία μη χρηματοδοτούμενων υποχρεώσεων | 162.577 | 149.674 |
Υποχρέωση στη κατάσταση οικονομικής θέσης | 174.211 | 159.782 |
Επίδραση αλλαγής λογιστικής πολιτικής - ΔΛΠ 19
Η Επιτροπή Διερμηνειών των ΔΠΧΑ εξέδωσε τον Μάιο του 2021 την οριστική απόφαση ημερήσιας διάταξης υπό τον τίτλο «Κατανομή παροχών σε περιόδους υπηρεσίας σύμφωνα με το Διεθνές Λογιστικό Πρότυπο (ΔΛΠ) 19», στην οποία περιλαμβάνεται επεξηγηματικό υλικό αναφορικά με τον τρόπο κατανομής των παροχών σε περιόδους υπηρεσίας επί συγκεκριμένου προγράμματος καθορισμένων παροχών.
Με βάση την ως άνω Απόφαση διαφοροποιείται ο τρόπος με τον οποίο εφαρμόζονταν για παρόμοια πλάνα στην Ελλάδα, οι βασικές αρχές του ΔΛΠ 19 ως προς το θέμα αυτό, και κατά συνέπεια, σύμφωνα με τα όσα ορίζονται στο “IASB Due Process Handbook’’(παρ. 8.6), οι οικονομικές οντότητες που συντάσσουν τις χρηματοοικονομικές τους καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ απαιτείται να τροποποιήσουν ανάλογα την λογιστική τους πολιτική ως προς αυτή την απόφαση.
Η Εταιρεία μέχρι την έκδοση της Aπόφασης της επιτροπής διερμηνειών των ΔΠΧΑ, εφάρμοζε το ΔΛΠ 19 κατανέμοντας τις παροχές όπως ορίζονται από το άρθρο 8 του Ν.3198/1955, τον Ν.2112/1920 και της τροποποίησής του από τον Ν.4093/2012 όπου αυτή ήταν εφαρμόσιμη, στην περίοδο από την πρόσληψη μέχρι την ημερομηνία συνταξιοδότησης των εργαζομένων.
200
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Η εφαρμογή της εν λόγω οριστικής Απόφασης από την Εταιρεία, έχει ως αποτέλεσμα η κατανομή των παροχών να γίνεται στα τελευταία 28 έτη πριν την ημερομηνία συνταξιοδότησης των εργαζομένων σύμφωνα με το ισχύον νομικό πλαίσιο και λαμβάνοντας υπόψιν τις πρόσθετες συμβατικές υποχρεώσεις σύμφωνα με τις αντίστοιχες συλλογικές συμβάσεις.
Βάσει των ανωτέρω, η εφαρμογή της ως άνω οριστικής Απόφασης από την Εταιρεία έχει αντιμετωπισθεί ως μεταβολή λογιστικής πολιτικής. Η Διοίκηση λαμβάνοντας υπόψη τις οδηγίες “IFRS Practice Statement 2 Making Materiality Judgements” του ΟΔΛΠ, εκτιμά ότι η επίδραση της εφαρμογής της ως άνω Απόφασης κατά την προηγούμεν χρήση δεν έχει σημαντική επίδραση σε κάποιο κονδύλι της κατάστασης οικονομικής θέσης όπως π.χ. (Υποχρεώσεις παροχών προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία, Κέρδη εις νέον, αναβαλλόμενες φορολογικές) κι ως εκ τούτου εφαρμόστηκε από την αρχή της λογιστικής περιόδου κι όχι αναδρομικά, δείχνοντας τη σωρευτική επίδραση για τις περιόδου πριν από την 1η Ιανουαρίου 2021 στα κέρδη εις νέον ανοίγματος της τρέχουσας χρήσης
Η επίδραση της εφαρμογής της Απόφασης της επιτροπής διερμηνειών παρουσιάζεται στον παρακάτω πίνακα:
Απόσπασμα από την κατάσταση οικονομικής θέσης
31 Δεκεμβρίου 2020 όπως δημοσιεύτηκε | Επίδραση αλλαγής του ΔΛΠ 19 | 1 Ιανουαρίου 2021 μετά την επίδραση της αλλαγής του ΔΛΠ 19 | |
| |||
Ίδια κεφάλαια | |||
Αποτελέσματα εις νέον | 520.475 | (4.175) | 516.300 |
Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις | |||
Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις | 2.773 | (1.318) | 1.455 |
Υποχρεώσεις παροχών προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία | 159.782 | 5.493 | 165.275 |
O παρακάτω πίνακας παρουσιάζει ένα απόσπασμα από την κατάσταση οικονομικής θέσης υποθέτοντας πως η εφαρμογή της αλλαγής στο ΔΛΠ 19 θα είχε γίνει από την 1 Ιανουαρίου 2020
31 Δεκεμβρίου 2019 όπως δημοσιεύτηκε | Επίδραση αλλαγής του ΔΛΠ 19 | 1 Ιανουαρίου 2020 μετά την επίδραση της αλλαγής του ΔΛΠ 19 | |
Ίδια κεφάλαια | |||
Αποτελέσματα εις νεον | 935.648 | (3.949) | 931.699 |
Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις | |||
Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις | 182.065 | (1.247) | 180.818 |
Υποχρεώσεις παροχών προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία | 147.074 | 5.196 | 152.270 |
201
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Εάν η αλλαγή του ΔΛΠ 19 είχε εφαρμοστεί από την 1 Ιανουαρίου 2020, αυτό θα είχε ως αποτέλεσμα ένα επιπλέον έξοδο στις ζημιές προ φόρων ύψους €0,2 εκατ. αλλά και επιπλέον αναλογιστικές ζημιές ύψους €0,1 εκατ. στα λοιπά συνολικά εισοδήματα.
Η μεταβολή στις υποχρεώσεις για συνταξιοδοτικές παροχές είναι η ακόλουθη:
Παρούσα | Εύλογη αξία | Σύνολο | |
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2020 | 149.731 | (2.657) | 147.074 |
Κόστος τρέχουσας απασχόλησης | 7.778 | - | 7.778 |
Χρηματοοικονομικά έξοδα/ (έσοδα) | 1.470 | (29) | 1.441 |
Κόστος παλαιότερης απασχόλησης και (κέρδη)/ ζημίες από τακτοποιήσεις | 618 | - | 618 |
Σύνολο χρεώσεων στα αποτελέσματα | 9.866 | (29) | 9.837 |
Επαναμετρήσεις στις αναλογιστικές παραδοχές: | |||
Απόδοση των στοιχείων ενεργητικού, εξαιρουμένου του ποσού που συμπεριλαμβάνεται στα χρηματοοικονομικά έξοδα/(έσοδα) | - | - | - |
- (Κέρδη)/Ζημίες από μεταβολή χρηματοοικονομικών παραδοχών | 5.134 | - | 5.134 |
- (Κέρδη)/Ζημίες από εμπειρικές προσαρμογές | 3.176 | (6) | 3.170 |
Σύνολο χρεώσεων στα λοιπά συνολικά εισοδήματα | 8.310 | (6) | 8.304 |
Καταβολές παροχών άμεσα από την Εταιρεία/ εισφορές της Εταιρείας στα στοιχεία ενεργητικού | (4.768) | (665) | (5.433) |
Καταβολές παροχών από τα στοιχεία ενεργητικού | (716) | 716 | - |
Πληρωμές για τακτοποιήσεις από τα στοιχεία ενεργητικού | - | - | - |
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2020 | 162.423 | (2.641) | 159.782 |
Επίδραση αλλαγής λογιστικής πολιτικής (ΔΛΠ 19) | 5.493 | - | 5.493 |
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2021 | 167.916 | (2.641) | 165.275 |
Κόστος τρέχουσας απασχόλησης | 8.387 | - | 8.387 |
Χρηματοοικονομικά έξοδα/ (έσοδα) | 1.304 | (21) | 1.283 |
Ζημιές από τακτοποιήσεις | 6.550 | - | 6.550 |
Σύνολο χρεώσεων στα αποτελέσματα | 16.241 | (21) | 16.220 |
Επαναμετρήσεις στις αναλογιστικές παραδοχές: | |||
- (Κέρδη)/Ζημίες από μεταβολή χρηματοοικονομικών παραδοχών | 11.469 | - | 11.469 |
- (Κέρδη)/Ζημίες από εμπειρικές προσαρμογές | 3.646 | (16) | 3.630 |
Σύνολο χρεώσεων στα λοιπά συνολικά εισοδήματα | 15.115 | (16) | 15.099 |
Καταβολές παροχών άμεσα από την Εταιρεία/ εισφορές της Εταιρείας στα στοιχεία ενεργητικού | (22.023) | (360) | (22.383) |
Καταβολές παροχών από τα στοιχεία ενεργητικού | (594) | 594 | - |
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2021 | 176.655 | (2.444) | 174.211 |
Οι μη προεξοφλημένες παροχές συνταξιοδότησης λήγουν ως ακολούθως:
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2021 | Έως | 1 - 2 έτη | 2 - 5 έτη | Άνω των | Σύνολο |
Συνταξιοδοτικές παροχές | 11.988 | 19.566 | 31.378 | 126.700 | 189.632 |
202
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Τα περιουσιακά στοιχεία των προγραμμάτων επενδύθηκαν ως ακολούθως:
31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | ||||||||
Εισηγμένα | Μη εισηγμένα | Σύνολο | % | Εισηγμένα | Μη εισηγμένα | Σύνολο | % | ||
Τίτλοι συμμετοχών | 95 | - | 95 | 4% | 90 | - | 90 | 3% | |
Ομόλογα: | |||||||||
- Κρατικά ομόλογα | 1.030 | - | 1.030 | 42% | 1.120 | - | 1.120 | 42% | |
- Εταιρικά ομόλογα | 1.028 | - | 1.028 | 42% | 1.088 | - | 1.088 | 41% | |
Επενδυτικά κεφάλαια | 237 | - | 237 | 10% | 253 | - | 253 | 10% | |
Ταμειακά διαθέσιμα και ταμειακά ισοδύναμα | 54 | - | 54 | 2% | 90 | - | 90 | 3% | |
Σύνολο | 2.444 | - | 2.444 | 2.641 | - | 2.641 | |||
Οι κύριες αναλογιστικές παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν έχουν ως εξής:
31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |
Προεξοφλητικό επιτόκιο | 0,84% | 0,80% |
Μελλοντικές αυξήσεις μισθών | 2,05% - 2,50% | 1,20% - 2,50% |
Πληθωρισμός | 2,05% | 1,20% |
Η ανάλυση ευαισθησίας της υποχρέωσης καθορισμένων παροχών στο προσωπικό λόγω εξόδου από την υπηρεσία σε αλλαγές στις κύριες σταθμισμένες παραδοχές είναι η ακόλουθη:
Επίδραση στην υποχρέωση | |||
Μεταβολή της | Αύξηση στην | Μείωση στην | |
Προεξοφλητικό επιτόκιο | 0,50% | (4,74)% | 5,14% |
Μελλοντικές αυξήσεις μισθών | 0,50% | 5,05% | - |
Η παραπάνω ανάλυση ευαισθησίας βασίζεται σε μία μεταβολή της παραδοχής διατηρώντας όλες τις άλλες παραδοχές σταθερές. Στην πράξη, υπάρχει μικρή πιθανότητα να συμβεί αυτό, καθώς οι μεταβολές στις παραδοχές μπορεί να συνδέονται μεταξύ τους. Κατά τον υπολογισμό της ευαισθησίας της υποχρέωσης καθορισμένων παροχών στο προσωπικό λόγω εξόδου από την υπηρεσία στις κύριες αναλογιστικές παραδοχές, χρησιμοποιήθηκε η ίδια μέθοδος που χρησιμοποιείται κατά τον υπολογισμό της υποχρέωσης που αναγνωρίζεται στην Κατάσταση Οικονομικής Θέσης (παρούσα αξία της υποχρέωσης καθορισμένων παροχών στο προσωπικό με τη χρήση της αναλογιστικής μεθόδου της προβεβλημένης πιστωτικής μονάδας (projected unit credit method).
Οι αναμενόμενες εργοδοτικές εισφορές για την επόμενη χρήση, προς τα προγράμματα καθορισμένων παροχών προσωπικού είναι €0,3 εκατ. Η μέση σταθμισμένη διάρκεια των προγραμμάτων είναι 10 έτη (2020: 10 έτη).
203
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
22. | Προβλέψεις |
Η κίνηση των προβλέψεων για το 2021 και το 2020, έχει ως εξής:
Νομικές | Προβλέψεις για περιβαλλοντικές δαπάνες | Προβλέψεις | |
1η Ιανουαρίου 2020 | 7.797 | 15.000 | 22.797 |
Χρεώσεις/(Πιστώσεις) στην κατάσταση συνολικών εισοδημάτων: | |||
Ποσά που ανακτήθηκαν κατά τη χρήση | (510) | - | (510) |
31 Δεκεμβρίου 2020 | 7.287 | 15.000 | 22.287 |
Διάφορες κινήσεις /ανακατανομές | 70 | (70) | - |
Ποσά που ανακτήθηκαν κατά τη χρήση | (39) | - | (39) |
31 Δεκεμβρίου 2021 | 7.318 | 14.930 | 22.248 |
Οι προβλέψεις στις 31 Δεκεμβρίου 2021 περιλαμβάνουν ποσά για νομικές υποθέσεις και περιβαλλοντική αποκατάσταση.
23. | Λοιπές μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις |
31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |
Επιχορηγήσεις | 6.471 | 7.063 |
Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις | 5.485 | 5.622 |
Υπόλοιπο τέλους χρήσεως | 11.956 | 12.685 |
Επιχορηγήσεις
Οι επιχορηγήσεις αφορούν σε αγορά ενσώματων πάγιων περιουσιακών στοιχείων. Η απόσβεση για το 2021 ανέρχεται σε €0,7 εκατ. (2020: €0,7 εκατ.).
Προμηθευτές και λοιπές μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις
Οι προμηθευτές και λοιπές μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις περιλαμβάνουν ως επί το πλείστον διάφορα λειτουργικά έξοδα και κινδύνους προερχόμενα από τις επιχειρησιακές δραστηριότητες της Εταιρείας.
204
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
24. | Παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα |
Παράγωγα σε εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων | |||||
| |||||
Τύπος παραγώγου αγαθών | Στοιχεία | Υποχρεώσεις | Στοιχεία | Υποχρεώσεις | |
€ | € | € | € | ||
Συμβάσεις ανταλλαγής μελλοντικής τιμής αγαθών - αργό πετρέλαιο και προϊόντα πετρελαίου | - | 1.428 | - | 4.635 | |
Συμβάσεις ανταλλαγής μελλοντικής τιμής αγαθών - δικαιώματα ρύπων EUA | 92.143 | - | - | - | |
92.143 | 1.428 | 2.433 | 4.635 | ||
Παράγωγα - Πράξεις αντιστάθμισης κινδύνου | |||||
Τύπος παραγώγου αγαθών | Στοιχεία | Υποχρεώσεις | Στοιχεία | Υποχρεώσεις | |
€ | € | € | € | ||
Συμβάσεις ανταλλαγής μελλοντικής τιμής αγαθών - αργό πετρέλαιο και προϊόντα πετρελαίου | - | 786 | 7.512 | - | |
Σύνολο | 92.143 | 2.214 | 9.945 | 4.635 | |
Κυκλοφορούν ενεργητικό | |||||
Συμβάσεις ανταλλαγής τιμής αγαθών (commodity swaps) | 92.143 | 2.214 | 9.945 | 4.635 | |
Σύνολο εύλογης αξίας παραγώγων | 92.143 | 2.214 | 9.945 | 4.635 | |
Παράγωγα χρηματοοικονομικά στοιχεία χρησιμοποιούνται μόνο για σκοπούς αντιστάθμισης κινδύνου και όχι ως κερδοσκοπικές επενδύσεις. Όμως, όταν τα παράγωγα αυτά στοιχεία δεν πληρούν τις προϋποθέσεις της λογιστικής αντιστάθμισης κινδύνων, τότε ταξινομούνται ως «παράγωγα σε εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων».
Τα παράγωγα προς πώληση περιλαμβάνουν συμβάσεις ανταλλαγής τιμής αγαθών για δικαιώματα εκπομπής της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUA) (Σημ. 3.1 και 17).
Παράγωγα για αντιστάθμιση ταμειακών ροών
Κατά το έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2021 μεταφέρθηκε στην κατάσταση αποτελεσμάτων κέρδη επί συμβολαίων, τα οποία διακανονίστηκαν εντός του έτους ύψους €31,8 εκατ. μετά φόρων (2020: ζημιά €25,1 εκατ. μετά φόρων).
Οι υπόλοιπες πράξεις αντιστάθμισης ταμειακών ροών εκτιμάται ότι είναι αποτελεσματικές, ενώ η συνολική μεταβολή στην εύλογη αξία τους ανέρχεται σε κέρδη μετά φόρων €25,5 εκατ. στις 31 Δεκεμβρίου 2021 (2020: €22 εκατ. κέρδος μετά φόρων) και συμπεριλαμβάνεται στα Αποθεματικά αντιστάθμισης κινδύνου (Σημ. 16).
Η συνολική εύλογη αξία ενός παραγώγου αντιστάθμισης κινδύνου κατηγοριοποιείται ως μη κυκλοφορούν στοιχείο ενεργητικού ή παθητικού όταν η ημερομηνία λήξης του είναι μεταγενέστερη των 12 μηνών, ενώ στην αντίθετη περίπτωση κατηγοριοποιείται ως κυκλοφορούν στοιχείο.
Η μέγιστη έκθεση σε πιστωτικό κίνδυνο κατά την ημερομηνία του ισολογισμού ανέρχεται στην εύλογη αξία των στοιχείων ενεργητικού των παραγώγων αυτών όπως απεικονίζεται στην κατάσταση οικονομικής θέσης.
205
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
25. | Ανάλυση εξόδων ανά είδος (φύση) |
Έτος που έληξε | ||
31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |
Πρώτες ύλες και αναλώσιμα που χρησιμοποιήθηκαν | 7.267.763 | 4.905.525 |
Παροχές σε εργαζομένους | 223.418 | 216.383 |
Αποσβέσεις ενσώματων παγίων περιουσιακών στοιχείων και δικαιωμάτων χρήσης παγίων | 169.359 | 160.739 |
Αποσβέσεις ασώματων παγίων περιουσιακών στοιχείων | 5.577 | 5.872 |
Κόστος μεταφοράς και αποθήκευσης | 51.760 | 51.760 |
Γενικά έξοδα παραγωγής | 332.840 | 170.768 |
(Κέρδη)/ζημιές από παράγωγα | (37.312) | 40.559 |
Υποτίμηση αποθεμάτων | 574 | 6.088 |
Λοιπά έξοδα | 53.921 | 55.003 |
Σύνολο εξόδων | 8.067.899 | 5.612.696 |
Έξοδα κεφαλαιοποιηθέντα στα έργα υπό κατασκευή | (7.258) | (21.000) |
Σύνολο κόστους πωληθέντων, εξόδων διοίκησης και διάθεσης | 8.060.641 | 5.591.696 |
Τα λοιπά έξοδα αποτελούνται κυρίως από δαπάνες συντήρησης εγκαταστάσεων, ασφαλιστικές δαπάνες, προβλέψεις για επισφαλή υπόλοιπα πελατών, κόστος εταιρικής κοινωνικής ευθύνης, δαπάνες και υπηρεσίες από τρίτους (συμβουλευτικές και νομικές), κόστος παροχής υπηρεσιών μηχανογράφησης, καθώς και έξοδα διαφήμισης και προώθησης.
Στα (κέρδη)/ζημιές από παράγωγα περιλαμβάνονται τα παράγωγα που επιμετρούνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων που έχουν διακανονιστεί είτε δεν έχουν ακόμα πραγματοποιηθεί και η επίδραση της αναταξινόμησης των πράξεων αντιστάθμισης κινδύνου (Σημ. 3 και 24).
Οι αμοιβές της Ernst & Young για τις επιτρεπόμενες μη ελεγκτικές υπηρεσίες, οι οποίες προεγκρίθηκαν από την Επιτροπή Ελέγχου της Εταιρείας κατά την διάρκεια της χρήσης, ανέρχονται σε €13 χιλ.
Έξοδα μισθοδοσίας
Έτος που έληξε | ||
31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |
Μισθοδοσία | 150.993 | 150.988 |
Έξοδα κοινωνικής ασφάλισης | 34.057 | 36.568 |
Κόστος προγραμμάτων καθορισμένων εισφορών | 9.992 | 9.434 |
Κόστος προγραμμάτων καθορισμένων παροχών | 12.093 | 11.166 |
Λοιπές παροχές σε εργαζομένους | 16.283 | 8.227 |
Σύνολο | 223.418 | 216.383 |
Οι λοιπές παροχές περιλαμβάνουν παροχές ιατροφαρμακευτικής και ασφαλιστικής μορφής, έξοδα μεταφοράς και διατροφής. Για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021, περιλαμβάνεται και το κόστος προγραμμάτων εθελουσίας αποχώρησης προσωπικού, ύψους €6,5 εκατ.
26. | Έξοδα ερευνών και ανάπτυξης |
Οι δαπάνες για τις δραστηριότητες έρευνας και ανάπτυξης της Εταιρείας εξοδοποιούνται κατά την πραγματοποίησή τους και περιλαμβάνει δαπάνες που συνδέονται με την έρευνα και παραγωγή υδρογονανθράκων.
206
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
27. | Λοιπά έσοδα / (έξοδα) και λοιπά κέρδη / (ζημιές) |
Έτος που έληξε | |||
Σημ. | 31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |
Λοιπά λειτουργικά έσοδα και άλλα κέρδη | |||
Έσοδα από αποσβέσεις επιχορηγήσεων | 33 | 662 | 797 |
Έσοδα από υπηρεσίες προς τρίτους |
| 11.958 | 5.493 |
Έσοδα από ενοίκια |
| 1.607 | 1.581 |
Έσοδα ασφαλιστικών αποζημιώσεων |
| 152 | 153 |
Κέρδη από πώληση μη κυκλοφορούντων περιουσιακών στοιχείων |
| 17 | 3.518 |
Έσοδα από απόσβεση προεξόφλησης μακροπροθέσμων απαιτήσεων/υποχρεώσεων |
| 1.912 | - |
Αντιστροφή απομείωσης επένδυσης σε συνδεδεμένες επιχειρήσεις | 9 | - | 13.261 |
Έσοδα από μεταβίβαση συμμετοχών | 1.618 | - | |
Λοιπά |
| 7.796 | 13.642 |
Σύνολο | 25.723 | 38.444 | |
Λοιπά λειτουργικά έξοδα και άλλες ζημιές | |||
Έξοδα σχετικά με τον Covid-19 |
| (10.524) | (18.025) |
Κόστος εθελουσίας εξόδου |
| - | - |
Απόσβεση προεξόφλησης μακροπροθέσμων απαιτήσεων |
| - | (6.488) |
Απομείωση επένδυσης σε θυγατρικές & συνδεδεμένες επιχειρήσεις | 9 | (37.342) | (7.373) |
Απομείωση παγίων | 6 | - | (211) |
Λοιπά | (2.260) | (5.619) | |
Σύνολο | (50.126) | (37.715) | |
Στα λοιπά έσοδα / (έξοδα) συμπεριλαμβάνονται εκτός των άλλων και έσοδα ή έξοδα που δεν σχετίζονται με τις εμπορικές συναλλαγές της Εταιρείας (π.χ. έσοδα από υπεκμίσθωση γραφείων και παροχή υπηρεσιών προσωπικού προς τις θυγατρικές εταιρείες). Η απομείωση επενδύσεων αφορά τις εταιρείες: ΑΣΠΡΟΦΟΣ Α.Ε., ΕΛΠΕ Ε&Π Συμμετοχών Α.Ε και ELPEDISON B.V. (Σημ. 9).
Τα έξοδα που αφορούν Covid-19 ύψους €10,2 εκατ. (31 Δεκεμβρίου 2020: €18 εκατ.) περιλαμβάνουν €6 εκατ. έξοδα μισθοδοσίας που σχετίζονται κυρίως με τις απαιτούμενες τροποποιήσεις προγραμμάτων βάρδιας στα διυλιστήρια. (31 Δεκεμβρίου 2020: €6,5 εκατ.), €4,3 εκατ. για μέτρα προστασίας σε όλες τις εγκαταστάσεις της Εταιρείας (31 Δεκεμβρίου 2020: €2,4 εκατ.), και €0,2 εκατ. από λοιπά σχετικά έξοδα με τον Covid-19 (31 Δεκεμβρίου 2020: €1,1 εκατ.). Επιπλέον, ποσό ύψους €8 εκατ. κατά την περίοδο που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2020, σχετίζεται με δωρεές στο σύστημα υγείας.
28. | Χρηματοοικονομικά έσοδα / (έξοδα) |
Έτος που έληξε | ||
31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |
Έσοδα από τόκους | 7.719 | 9.727 |
Έξοδα τόκων | (71.070) | (82.588) |
Λοιπά χρηματοοικονομικά έξοδα | (21.705) | (20.136) |
Έξοδα τόκων μισθώσεων | (1.110) | (1.388) |
Χρηματοοικονομικά έσοδα / (έξοδα) - καθαρά | (86.166) | (94.385) |
Επιπρόσθετα του χρηματοοικονομικού κόστους που αναφέρεται πιο πάνω, τόκοι ύψους €3,7 εκατ. (2020: €3,1 εκατ.) έχουν κεφαλαιοποιηθεί, όπως αναφέρεται στη Σημ. 6.
207
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
29. | Κέρδη / (ζημιές) από συναλλαγματικές διαφορές |
Τα κέρδη από συναλλαγματικές διαφορές ύψους €16 εκατ. για το έτος που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021, προέρχονται κυρίως από την αποτίμηση τραπεζικών λογαριασμών που εκφράζονται σε ξένο νόμισμα (ως επί το πλείστον σε Δολάρια ΗΠΑ) καθώς και από την αποτίμηση των δανειακών υπολοίπων που εκφράζονται σε ξένο νόμισμα. Το αντίστοιχο ποσό για την περίοδο που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2020 ήταν κέρδη ύψους €5 εκατ.
30. | Φόρος Εισοδήματος |
Ο φόρος που αναλογεί στα αποτελέσματα της χρήσης είναι:
31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |
Τρέχουσα φορολογική υποχρέωση | - | - |
Φόροι προηγουμένων χρήσεων | (5) | (1.800) |
Αναβαλλόμενος φόρος (Σημ. 20) | (63.331) | 178.177 |
Σύνολο | (63.336) | 176.377 |
Ο φόρος που αναλογεί στα λοιπά συνολικά έσοδα είναι:
31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |||||||
Προ | Φόρος | Μετά | Προ | Φόρος | Μετά | |||
Επενδύσεις σε συμμετοχικούς τίτλους | (189) | (156) | (345) | (379) | 91 | (288) | ||
Παράγωγα για αντιστάθμιση ταμειακών ροών | (8.298) | 1.976 | (6.322) | 4.038 | (969) | 3.069 | ||
Αναλογιστικές αυξήσεις (ζημίες) σε συνταξιοδοτικά προγράμματα καθορισμένων παροχών | (15.099) | 2.159 | (12.940) | (8.304) | 1.993 | (6.311) | ||
Λοιπά συνολικά έσοδα | (23.586) | 3.979 | (19.607) | (4.645) | 1.115 | (3.530) | ||
Ο φορολογικός συντελεστής για τις Ανώνυμες Εταιρείες στην Ελλάδα για το 2021 είναι 22% (2020: 24%). Αυτό εφαρμόσθηκε σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν.4799/2021, που εκδόθηκε το Μάιο 2021, ο οποίος τροποποίησε τον φορολογικό συντελεστή σε 22% με ισχύ από το φορολογικό έτος 2021 και εφεξής.
Το έξοδο από αναβαλλόμενο φόρο ύψους €63,3 εκατ. που συμπεριλαμβάνεται στη γραμμή του φόρου εισοδήματος, σχετίζεται κυρίως με συμψηφισμό φορολογικών ζημιών που προέκυψαν κατά τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2020 και συμψηφίστηκαν στην τρέχουσα περίοδο.
Η αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση της Εταιρείας από ζημιές που μεταφέρονται στις επόμενες χρήσεις στις 31 Δεκεμβρίου 2021 ήταν €39 εκατ. (31 Δεκεμβρίου 2020: €132 εκατ.) Η πλειοψηφία των ζημιών που μεταφέρονται στις επόμενες χρήσεις μπορούν να χρησιμοποιηθούν μέχρι και το 2025. Βάσει των διατάξεων περί υποκεφαλαιοδότησης, το όριο έκπτωσης των πλεοναζουσών δαπανών τόκων, ορίζεται ως 30% επί του φορολογικού EBITDA της εταιρείας. Η σχετική αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση ανήλθε σε €33 εκατ. στις 31 Δεκεμβρίου 2021 (31 Δεκεμβρίου 2020: €20 εκατ). Το ποσό αυτό μπορεί να συμψηφιστεί με μελλοντικά φορολογικά κέρδη, χωρίς χρονικό περιορισμό (Σημ. 20).
Σύμφωνα με τις ισχύουσες φορολογικές διατάξεις, οι έλεγχοι στις εταιρείες διενεργούνται ως εξής:
208
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Έλεγχοι από τους Ορκωτούς Ελεγκτές – Έκθεση Φορολογικής Συμμόρφωσης
Για τις χρήσεις 2011 και εξής οι ελληνικές εταιρείες που πληρούν συγκεκριμένα κριτήρια, δύνανται να λάβουν ετήσια «Έκθεση Φορολογικής Συμμόρφωσης», όπως προβλέπεται από τον Νόμο 2238/1994, Άρθρο 82, παρ. 5 και το Νόμο 4174/2013, άρθρο 65Α, από τους τακτικούς τους ορκωτούς ελεγκτές-λογιστές, ως προς τη συμμόρφωσή τους με τις διατάξεις της κείμενης φορολογικής νομοθεσίας. Η έκδοση Έκθεσης Φορολογικής Συμμόρφωσης υποκαθιστά, εφόσον πληρούνται οι σχετικές προϋποθέσεις, τον έλεγχο από τη Δημόσια Αρχή, η οποία όμως διατηρεί το δικαίωμα μεταγενέστερου ελέγχου χωρίς να περαιώνει τις φορολογικές της υποχρεώσεις για την οικεία διαχειριστική χρήση.
Η Εταιρεία έχει λάβει εκθέσεις φορολογικής συμμόρφωσης με γνώμη χωρίς επιφύλαξη, έως και τη χρήση 2020, ενώ εκτιμά ότι το ίδιο θα λάβει και για το 2021.
Έλεγχοι από τις φορολογικές αρχές
Η Εταιρεία έχει ελεγχθεί φορολογικά για τις χρήσεις που έληξαν έως και την 31 Δεκεμβρίου 2014.
Ανεξάρτητα από την πιθανότητα διενέργειας μελλοντικών φορολογικών ελέγχων η Διοίκηση εκτιμά ότι δεν θα προκύψουν σημαντικές επιπρόσθετες φορολογικές επιβαρύνσεις από τον έλεγχο των μη ελεγμένων φορολογικών χρήσεων, πέρα από αυτές που αναφέρονται και συμπεριλαμβάνονται ήδη στις οικονομικές καταστάσεις για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021 (Σημ. 34).
Στις 31 Δεκεμβρίου 2021, το ποσό των εισπρακτέων φόρων εισοδήματος περιλαμβάνει ποσό ύψους €13,9 εκατ. που προπληρώθηκαν από την Εταιρεία σε σχέση με τις επίδικες φορολογικές υποθέσεις για φόρους εισοδήματος, όπως αναφέρεται στις Σημ. 2.19, 4 και 33 (2020: €32,1 εκατ.). Ο χρόνος ολοκλήρωσης των ως άνω ένδικων μέσων δεν δύναται να προβλεφθεί και η Εταιρεία έχει κατατάξει τα σχετικά ποσά στο κυκλοφορούν ενεργητικό.
Η συμφωνία του φόρου που υπολογίζεται επί του λογιστικού φορολογητέου κέρδους και του πραγματικού φόρου εισοδήματος που εμφανίζεται στα αποτελέσματα παρατίθεται στον παρακάτω πίνακα:
Έτος που έληξε | ||
31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |
Κέρδη/(ζημιές) προ φόρων | 293.017 | (515.141) |
Φόρος υπολογισμένος με βάση ισχύοντες φορολογικούς συντελεστές | (64.464) | 123.634 |
Έσοδα που δεν υπόκεινται σε φόρο εισοδήματος | 5.018 | 12.368 |
Εξοδα που δεν εκπίπτουν για φορολογικούς σκοπούς | (5.605) | (4.878) |
Μεταβολές στην αναβαλλόμενη φορολογία λόγω αλλαγής στο φορολογικό συντελεστή | 1.257 | - |
Μεταβολές στο φόρο εισοδήματος προηγούμενων ετών | (5) | (1.800) |
Αναβαλλόμενη φορολογία στη διανομή των μετοχών του ΔΕΣΦΑ από τη ΔΕΠΑ | - | 46.556 |
Λοιπές κινήσεις | 463 | 497 |
Φόροι | (63.336) | 176.377 |
Πραγματικός φορολογικός συντελεστής | (23,4)% | (31,1)% |
209
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
31. | Κέρδη/(Ζημιές) ανά μετοχή |
Τα βασικά κέρδη/(ζημιές) ανά μετοχή υπολογίζονται διαιρώντας το καθαρό κέρδος/(ζημιά) που αναλογεί στους μετόχους της Εταιρίας με το μέσο σταθμισμένο αριθμό μετοχών κατά τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς, αφαιρουμένου του σταθμισμένου μέσου όρου των ιδίων μετοχών. Στις 31 Δεκεμβρίου 2021 και 2020 τα δικαιώματα προαίρεσης επί μετοχών είχαν εξασκηθεί ή λήξει και δεν υπήρχαν ίδιες μετοχές. Τα απομειωμένα κέρδη/(ζημιές) ανά μετοχή ισούνται με τα βασικά κέρδη/(ζημιές) ανά μετοχή στις 31 Δεκεμβρίου 2021.
Έτος που έληξε | ||
31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |
Κέρδη/(Ζημιές) ανά μετοχή (σε Ευρώ ανά μετοχή) | 0,75 | (1,11) |
Καθαρά κέρδη/(ζημιές) που αναλογούν σε κοινές μετοχές | 229.681 | (338.764) |
Μέσος αριθμός κοινών μετοχών | 305.635.185 | 305.635.185 |
32. | Μερίσματα |
Στις 27 Φεβρουαρίου 2020, το Διοικητικό Συμβούλιο πρότεινε στη Γενική Συνέλευση των μετόχων τη διανομή τελικού μερίσματος €0,25 ανά μετοχή η οποία εγκρίθηκε προς διανομή στις 24 Ιουνίου 2020. Το ποσό του τελικού μερίσματος για το 2019 ανέρχεται σε €76,4 εκατ. και εξοφλήθηκε τον Ιούλιο 2020.
Το Διοικητικό Συμβούλιο στη συνεδρίαση του στις 25 Φεβρουαρίου 2021, πρότεινε στη Γενική Συνέλευση των μετόχων τη διανομή μερίσματος χρήσης 2020, ποσού €0,10 ανά μετοχή, η οποία εγκρίθηκε προς διανομή στις 30 Ιουνίου 2021. Το συνολικό μέρισμα ανέρχεται σε €30,6 εκ. και εξοφλήθηκε τον Ιούλιο 2021.
Το Διοικητικό Συμβούλιο στη συνεδρίαση του στις 24 Φεβρουαρίου 2022, αποφάσισε να προτείνει προς διανομή κέρδη παρελθουσών χρήσεων ποσού €0,30 ανά μετοχή καθώς και να προτείνει στην Ετήσια Γενική Συνέλευση τελικό μέρισμα ύψους €0,10 ανά μετοχή για τη χρήση 2021. Το συνολικό μέρισμα ανέρχεται σε €122,3 εκατ.. Το τελικό μέρισμα υπόκειται σε έγκριση από την Ε.Γ.Σ. στις 9 Ιουνίου 2022.
Το Διοικητικό Συμβούλιο δεν ενέκρινε κάποια αλλαγή στην πολιτική μερισμάτων του Ομίλου στο σύνολό της και θα επαναξιολογήσει την πληρωμή επιπρόσθετου μερίσματος ή επιπρόσθετου ειδικού μερίσματος εντός του 2022.
210
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
33. | Ταμειακές ροές από λειτουργικές δραστηριότητες |
Έτος που έληξε | |||
Σημ. | 31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |
Κέρδη προ φόρων | 293.017 | (515.141) | |
Προσαρμογές για: | |||
Αποσβέσεις ενσώματων παγίων και άυλων περιουσιακών στοιχείων | 6,7 | 169.359 | 161.976 |
Απομείωση αξίας παγίων | 8 | 5.577 | 5.872 |
Αποσβέσεις επιχορηγήσεων παγίου ενεργητικού | 27 | (662) | (797) |
Χρηματοοικονομικά έξοδα/(έσοδα) - καθαρά | 28 | 86.166 | 94.385 |
Προβλέψεις και διαφορές αποτιμήσεων | 17 | 238.677 | 119.937 |
Αποσβέσεις εξόδων μακροπροθέσμων συμβολαίων | 27 | (1.912) | 6.488 |
(Κέρδη)/Ζημιές από εκποίηση παγίων |
| 7 | (3.518) |
Συναλλαγματικές ζημίες/(κέρδη) | 29 | (16.007) | (4.988) |
Έσοδα από μερίσματα |
| (22.809) | (51.533) |
751.413 | (187.319) | ||
Μεταβολές Κεφαλαίου κίνησης | |||
(Αύξηση) / Μείωση αποθεμάτων |
| (642.101) | 298.461 |
(Αύξηση) / Μείωση απαιτήσεων |
| (174.616) | 178.198 |
Αύξηση / (Μείωση) υποχρεώσεων |
| 163.336 | 22.769 |
(653.381) | 499.428 | ||
Καθαρές ταμειακές ροές από λειτουργικές δραστηριότητες | 98.032 | 312.109 | |
34. | Ενδεχόμενες υποχρεώσεις και νομικές υποθέσεις |
Η Εταιρεία έχει ενδεχόμενες υποχρεώσεις σε σχέση με τραπεζικές και λοιπές εγγυήσεις που έχει δώσει, και σε σχέση με λοιπά θέματα που προκύπτουν στα πλαίσια των εμπορικών του συναλλαγών. Τα πιο σημαντικά ζητήματα παρουσιάζονται στη συνέχεια
Επιχειρηματικά θέματα
(α) | Εκκρεμείς υποθέσεις |
Η Εταιρεία εμπλέκεται σε διάφορες νομικές υποθέσεις και έχει διάφορες υποχρεώσεις σε εκκρεμότητα σχετικές με τις συνήθεις δραστηριότητές της. Με βάση τις διαθέσιμες μέχρι σήμερα πληροφορίες, η διοίκηση πιστεύει ότι η έκβαση των υποθέσεων αυτών δεν θα έχει σημαντική επίδραση στα αποτελέσματα της Εταιρείας ή στη χρηματοοικονομική της θέση και ότι δεν χρειάζονται επιπλέον προβλέψεις, πέραν αυτών που ήδη περιλαμβάνονται στις οικονομικές καταστάσεις.
Kατά τη διάρκεια της τρέχουσας και των προηγούμενων χρήσεων καταλογίστηκαν στην Εταιρεία τέλη και πρόστιμα χρήσης υπεδάφους για τη διέλευση αγωγών από τους εκάστοτε Δήμους. Το συνολικό ποσό που έχει καταλογιστεί ανέρχεται σε €53,3 εκατ. στις 31 Δεκεμβρίου 2021 (2020: €39,4 εκατ), ενώ ποσό ύψους €19,4 εκατ. (2020: €14 εκατ.) έχει καταβληθεί, όπως απαιτείται προκειμένου η Εταιρεία να προσφύγει κατά των ανωτέρω καταλογισμών και έχει καταχωρηθεί ως απαίτηση στην κατάσταση οικονομικής θέσης στους «Πελάτες και λοιπές απαιτήσεις».
Αναφορικά με τις υποθέσεις αυτές η Εταιρεία έχει ασκήσει όλα τα ένδικα μέσα και εκτιμά ότι είναι περισσότερο πιθανό να υπάρξει θετική έκβαση για το σύνολο των υποθέσεων αυτών.
Κατά τη διάρκεια της χρήσης που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2020, η Εταιρεία έλαβε πιστωτικά τιμολόγια από τη ΔΕΠΑ Α.Ε. συνολικού ποσού € 7,3 εκατ. σε συνέχεια θετικής έκβασης της προσφυγής της δεύτερης κατά της εταιρίας Botas Petroleum Pipeline Corporation (“Botas”), υπό την αίρεση ότι το παραπάνω ποσό ενδέχεται να επιστραφεί σε περίπτωση που ευδοκιμήσει η αγωγή ακύρωσης της
211
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
διαιτητικής απόφασης την οποία έχει ασκήσει ήδη η εταιρία Botas. Η Εταιρεία δε θεωρεί πιθανό ένα τέτοιο ενδεχόμενο και ως εκ τούτου δεν έχει σχηματίσει σχετική πρόβλεψη
(β) | Εγγυητικές επιστολές |
Η Εταιρεία έχει εκδώσει επιστολές διαβεβαιώσεων και εγγυητικές επιστολές προς τράπεζες για δάνεια που αυτές έχουν χορηγήσει σε θυγατρικές και συγγενείς εταιρείες, το ανεξόφλητο υπόλοιπο των οποίων την 31 Δεκεμβρίου 2021 ανερχόταν στο ισόποσο των €783 εκατ. (31 Δεκεμβρίου 2020: €1.006 εκατ.).
Στις 31 Δεκεμβρίου 2021, η Εταιρεία είχε δώσει τραπεζικές εγγυητικές επιστολές υπέρ των θυγατρικών και των συνδεδεμένων εταιριών του Ομίλου ύψους €19 εκατ. (31 Δεκεμβρίου 2020: €20,3 εκατ.) και €15,6 εκατ. (31 Δεκεμβρίου 2020: €8,5 εκατ.) αντίστοιχα και εταιρικές εγγυητικές επιστολές ύψους €7,9 εκατ. (31 Δεκεμβρίου 2020: €11,3 εκατ.). Επιπλέον στις 31 Δεκεμβρίου 2021 είχαν δοθεί στα τελωνεία για διακίνηση προϊόντων τελούντων σε αναστολή ενδοομιλικές εταιρικές εγγυητικές επιστολές ύψους €46,6 εκατ. (31 Δεκεμβρίου 2020: €46,6 εκατ.).
Φορολογικά και τελωνειακά θέματα
Το φορολογικό πλαίσιο και οι φορολογικές πρακτικές στην Ελλάδα, οι οποίες καθορίζουν τη φορολογική βάση, ενδέχεται να οδηγήσουν σε εγγενείς αβεβαιότητες, λόγω της πολυπλοκότητάς τους, καθώς και του γεγονότος ότι υπόκεινται σε μεταβολές και εναλλακτικές ερμηνείες από τις αρμόδιες αρχές σε διαφορετικές χρονικές στιγμές αλλά και μεταξύ διαφορετικών εταιρειών. Ως εκ τούτου, ενδέχεται να υπάρξουν κατηγορίες δαπανών ή χειρισμών διαφόρων ζητημάτων, για τις οποίες μία εταιρεία μπορεί να αξιολογηθεί σε διαφορετική βάση από εκείνη που εφαρμόστηκε κατά τη διάρκεια προετοιμασίας της φορολογικής δήλωσης ή της σύνταξης των οικονομικών καταστάσεων. Με βάση την εμπειρία του παρελθόντος, οι φορολογικοί έλεγχοι διενεργούνταν από τις Φορολογικές Αρχές κατά μέσο όρο 5-7 χρόνια μετά την υποβολή της φορολογικής δήλωσης. Επιπλέον, στις περιπτώσεις όπου ένας φορολογικός έλεγχος οδηγεί σε διαφορετική εκτίμηση από αυτή της εταιρείας, η διαδικασία επίλυσης του ζητήματος ακολουθεί συνήθως τη δικαστική οδό, διαδικασία η οποία περιλαμβάνει διάφορες φάσεις και ενδέχεται να διαρκέσει αρκετά χρόνια προκειμένου να καταλήξει σε οριστική και αμετάκλητη απόφαση. Μία εταιρεία δύναται να εμπλακεί σε αυτή τη δικαστική διαδικασία εάν και εφόσον καταβάλει προκαταβολικά το 50% του συνολικού φόρου και των προσαυξήσεων που έχουν εκτιμηθεί από το φορολογικό έλεγχο.
Όλα τα ανωτέρω οδηγούν σε εγγενείς δυσκολίες αναφορικά με τον προσδιορισμό και τη λογιστική αντιμετώπιση των φορολογικών υποχρεώσεων. Ως αποτέλεσμα, η διοίκηση στοχεύει στον καθορισμό της πολιτικής της βάσει ειδικής νομοθεσίας διαθέσιμης κατά τη στιγμή της λογιστικής αντιμετώπισης μιας συναλλαγής, μέσω λήψης εξειδικευμένων νομικών και φορολογικών συμβουλών σε μεμονωμένες περιπτώσεις, καθώς και αξιοποιώντας την εμπειρία από αποφάσεις προηγούμενων φορολογικών ελέγχων, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών δικαστικών αποφάσεων. Αυτή η διαδικασία εξασφαλίζει ότι οι οικονομικές καταστάσεις αντανακλούν όλες τις σημαντικές φορολογικές και τελωνειακές υποχρεώσεις, όσο το δυνατόν ακριβέστερα και πληρέστερα.
(α) | Ανέλεγκτες χρήσεις – Επίδικες φορολογικές υποθέσεις |
Όπως εξηγείται και στη Σημ. 30, έχουν ολοκληρωθεί έλεγχοι από τις Φορολογικές Αρχές έως και τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2014. Οι χρήσεις έως και το 2015 έχουν παραγραφεί σύμφωνα με τις σχετικές γενικές διατάξεις.
212
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Οι Εκθέσεις Φορολογικού Ελέγχου για τις χρήσεις που έληξαν στις 31 Δεκεμβρίου 2010 και 31 Δεκεμβρίου 2011, ελήφθησαν τον Δεκέμβριο του 2017 και υπόκεινται σε νομική αμφισβήτηση από την Εταιρεία. Συνοπτικά, οι εκθέσεις αξιώνουν πρόσθετους φόρους ύψους €22,5 εκατ. και πρόστιμα €23,5 εκατ. για κονδύλια που αφορούν σε τέλος χαρτοσήμου, διάφορες μη εκπιπτόμενες δαπάνες και άλλες προσαρμογές φόρου εισοδήματος. Η Eταιρεία, αφού μελέτησε τις εκθέσεις των φορολογικών ελέγχων, αμφισβήτησε τους επιβληθέντες επιπρόσθετους φόρους και προσαυξήσεις (τα οποία υπερβαίνουν τα ποσά που έχουν ήδη συμπεριληφθεί στις κανονικές φορολογικές δηλώσεις της εταιρείας) και προχώρησε σε όλες τις προβλεπόμενες από τις σχετικές διατάξεις ενέργειες και ένδικα μέσα προσφυγής κατά αυτών των ποσών.
Παρά το γεγονός ότι η Εταιρεία έχει αμφισβητήσει την επιβολή πρόσθετων φόρων, εντούτοις υποχρεούται να καταβάλει το 50% των καταλογισμένων ποσών (φόρων και προστίμων) από τους πιο πάνω φορολογικούς ελέγχους προκειμένου να έχει το δικαίωμα να ασκήσει ένδικα μέσα. Η καταβολή των απαιτούμενων ποσών πραγματοποιήθηκε, εντός των προβλεπόμενων προθεσμιών, ενώ τα υπόλοιπα ποσά συμψηφίσθηκαν από τις Αρχές με επιστρεπτέα ποσά φόρων στο σύνολό τους, εντός του 2018. Το σύνολο των ποσών αυτών, περιλαμβάνεται σε λογαριασμούς απαιτήσεων από φόρους εισοδήματος, εάν το ποσό αφορά σε φόρο εισοδήματος, ή στους πελάτες και λοιπές απαιτήσεις, εάν το ποσό αφορά σε άλλους φόρους, καθώς η Εταιρία εκτιμά ότι θα επιτύχει στις προσφυγές της. Όσον αφορά τις προσαυξήσεις οι εκθέσεις αξιώνουν ποσό ίσο με το 120% του αρχικού φόρου, αντί του προβλεπόμενου 50%. Το ποσό αυτό αμφισβητείται επίσης δικαστικά από την Εταιρεία.
Επί των παραπάνω προσφυγών, εκδόθηκαν το Μάρτιο 2021 οι Αποφάσεις του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών, σύμφωνα με τις οποίες συνοπτικά: διαγράφονται καταλογισθείσες λογιστικές διαφορές και πρόσθετοι φόροι και επιστρέφεται συνολικό ποσό ύψους € 18,2 εκατ., επιπλέον, όσον αφορά στο χαρτόσημο, γίνονται δεκτές εν μέρει οι προσφυγές και επιστρέφονται πρόσθετοι φόροι ύψους 3,8 εκατ.. Η Eταιρεία έχει προβεί στην άσκηση αναιρέσεων, στο βαθμό που δεν έγιναν δεκτές οι προσφυγές της και πιστεύει ότι το αποτέλεσμα αυτών θα είναι υπέρ της.
Επί του παρόντος, έχει ληφθεί εντολή ελέγχου για τη χρήση που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2012, η οποία σύμφωνα με τις γενικές διατάξεις, έχει παραγραφεί.
Εντός του Μαρτίου 2020 ελήφθη νέα εντολή ελέγχου, για έλεγχο των χρήσεων 2014 έως και 2017, ο οποίος σχετίζεται με συγκεκριμένα φορολογικά θέματα. Η σχετική Έκθεση Ελέγχου επιδόθηκε τον Φεβρουάριο 2021 χωρίς ευρήματα.
Επιπλέον, εντός του Ιουλίου του 2020, ελήφθη νέα εντολή τακτικού ελέγχου για τη χρήση 2014, για το σύνολο των φορολογικών θεμάτων. Ο έλεγχος αυτός ολοκληρώθηκε και εντός του Δεκεμβρίου 2020 κοινοποιήθηκαν τα οριστικά φύλλα και Εκθέσεις Ελέγχου. Συνοπτικά, οι εκθέσεις αξιώνουν πρόσθετα ποσά ύψους € 16,2 εκατ., προστίμου € 8,1 εκατ. και προσαυξήσεων € 9,5 εκατ., για κονδύλια που αφορούν σε τέλος χαρτοσήμου, ενώ διάφορες μη εκπιπτόμενες δαπάνες και άλλες προσαρμογές φόρου εισοδήματος, δεν δημιουργούν πρόσθετη οφειλή, καθότι η χρήση 2014 είναι ζημιογόνος. Η Εταιρεία, μελέτησε τις αντίστοιχες εκθέσεις και αμφισβητεί τα επιβληθέντα επιπρόσθετα ποσά και προσαυξήσεις. Εντός του Ιανουαρίου 2021 η Εταιρεία προέβη στην κατάθεση ενδικοφανούς προσφυγής, καταβάλλοντας το προβλεπόμενο ποσό προβεβαίωσης 50% ύψους € 16,9 εκατ., ασκώντας όλες τις προβλεπόμενες από τις σχετικές διατάξεις ενέργειες και ένδικα μέσα κατά των παραπάνω ποσών. Το υπόλοιπο 50% καταβλήθηκε μέσω συμψηφισμού, οπότε έχει πλέον καταβληθεί το σύνολο των καταλογισθέντων ποσών.
213
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
Η Εταιρεία θεωρεί ότι θα δικαιωθεί στην άσκηση των προσφυγών της και τα εν λόγω ποσά θα ανακτηθούν. Σημειώνεται ότι σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις, για τις χρήσεις 2011 έως και τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2020, η Εταιρεία, έλαβε από τους τακτικούς ορκωτούς ελεγκτές-λογιστές εκθέσεις φορολογικής συμμόρφωσης, με γνώμη χωρίς επιφύλαξη, όπως προβλέπεται από το Ν.2238/1994, άρθ. 82, παρ. 5 και το Ν. 4174/2013, άρθρο 65Α.
(β) | Καταλογιστικές πράξεις τελωνείων |
Εντός του 2008, παρελήφθησαν από το Τελωνείο καταλογιστικές πράξεις συνολικού ύψους περίπου €40 εκατ. για φερόμενα τελωνειακά «ελλείμματα» των φορολογικών αποθηκών της Εταιρείας για συγκεκριμένες περιόδους μεταξύ των ετών 2001 – 2005. Η Εταιρεία προσέφυγε κατά των σχετικών πράξεων ενώπιον του Διοικητικού Πρωτοδικείου και η Διοίκηση θεωρεί ότι η υπόθεση θα έχει θετική κατάληξη μετά την ολοκλήρωση της νομικής διαδικασίας.
Ανεξάρτητα από την κατάθεση των παραπάνω προσφυγών, το Τελωνείο προχώρησε σε παρακράτηση ποσού €54 εκατ. (σύνολο καταλογισθέντων ποσών πλέον προσαυξήσεων) βεβαιωμένων επιστροφών ΦΠΑ (Σημ.12). Η Εταιρεία κατέθεσε δύο προσφυγές κατά της φορολογούσας αρχής και κατά του Τελωνείου, ενώπιον των Διοικητικών Πρωτοδικείων Αθηνών και Πειραιώς αντίστοιχα. Το Πρωτοδικείο Αθηνών εξέδωσε απόφαση με την οποία δικαιώνει την Εταιρεία, απορρίπτοντας την εν λόγω παρακράτηση ως μη νόμιμη . Η προσφυγή κατά της καταλογιστικής πράξης 935/2008 ύψους € 3,5 εκατ. έχει εκδικασθεί σε πρώτο βαθμό χωρίς να γίνει δεκτή, η εταιρεία άσκησε αναίρεση η οποία είχε οριστεί στις 9 Ιουνίου 2021 αλλά αναβλήθηκε για τις 9 Φεβρουαρίου 2022. Το Νοέμβριο 2020 εκδικάσθηκε ενώπιον του Διοικητικού Εφετείου Πειραιά, η προσφυγή κατά της καταλογιστικής πράξης 989/2008 ύψους € 35,7 εκατ. και αναμένεται η έκδοση απόφασης.
Η Εταιρεία εκτιμά ότι θα μπορεί να ανακτήσει τα ανωτέρω ποσά.
35. | Δεσμεύσεις και συμβατικές υποχρεώσεις |
(1) | Δεσμεύσεις για κεφαλαιουχικές επενδύσεις |
Οι σημαντικότερες συμβατικές υποχρεώσεις της Εταιρείας την 31 Δεκεμβρίου 2021 αφορούν σε δεσμεύσεις για κεφαλαιουχικές επενδύσεις συνολικού ποσού €52 εκατ. (31 Δεκεμβρίου 2019: €41), το μεγαλύτερο μέρος του ποσού σχετίζεται με την αναβάθμιση των διυλιστηρίων.
(2) | Ενέγγυες πιστώσεις |
Η Εταιρεία είναι πιθανόν να δεχθεί αίτημα από προμηθευτές ώστε να παράσχει τραπεζικές ενέγγυες πιστώσεις, με στόχο να επιτύχει ευνοϊκότερους όρους συναλλαγής και πίστωσης. Στις περιπτώσεις όπου έχει ήδη καταχωρηθεί η υποχρέωση στις οικονομικές καταστάσεις, δεν χρειάζεται περαιτέρω γνωστοποίηση της συγκεκριμένης δέσμευσης. Στις περιπτώσεις όπου η συναλλαγή πραγματοποιείται μετά την ημερομηνία Ισολογισμού, η Εταιρεία δεν υποχρεούται να διακανονίσει την ενέγγυα πίστωση εντός της περιόδου, άρα δεν αναγνωρίζεται και η αντίστοιχη υποχρέωση.
(3) | Σύμβαση δικαιώματος πώλησης και αγοράς αποθέματος πετρελαίου |
Η εταιρεία ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ έχει συνάψει συμβάσεις δικαιωμάτων πώλησης και αγοράς που της δίνουν το δικαίωμα να αγοράσει απόθεμα πετρελαίου, από τη συνδεδεμένη εταιρία OTSM. Τα δικαιώματα πώλησης και αγοράς μπορούν να ασκηθούν από τα συμβαλλόμενα μέρη σε οποιαδήποτε χρονική στιγμή πριν τη λήξη τους υπό ορισμένες προϋποθέσεις. Η τρέχουσα αξία αποτίμησης αυτών
214
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
των δικαιωμάτων είναι ασήμαντη γιατί οι όροι της σύμβασης έχουν καθοριστεί έτσι ώστε οι σχετικές συναλλαγές να εκτελεσθούν με τρέχουσες τιμές με συνέπεια να έχουν μηδενική επίδραση σε οποιαδήποτε χρονική στιγμή άσκησης των δικαιωμάτων
36. | Συναλλαγές με συνδεδεμένα μέρη |
Στην κατάσταση συνολικών εισοδημάτων συμπεριλαμβάνονται έσοδα, δαπάνες και έξοδα, τα οποία προκύπτουν από τις συναλλαγές μεταξύ της Εταιρείας και συνδεδεμένων μερών. Τέτοιες συναλλαγές περιλαμβάνουν κυρίως πωλήσεις και αγορές αγαθών και υπηρεσιών στο πλαίσιο της συνήθους λειτουργίας της Εταιρείας.
Έτος που έληξε | ||
31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |
Χρεώσεις σε συνδεδεμένες επιχειρήσεις (πωλήσεις) | ||
Εταιρείες ομίλου | 2.546.111 | 1.565.689 |
Συνδεδεμένες εταιρείες | 123.959 | 984.367 |
Κοινοπραξίες | 62.622 | 698 |
Σύνολο | 2.732.692 | 2.550.754 |
Χρεώσεις από συνδεδεμένες επιχειρήσεις (κόστος πωληθέντων) | ||
Εταιρείες ομίλου | 38.885 | 43.643 |
Συνδεδεμένες εταιρείες | 553.592 | 747.755 |
Κοινοπραξίες | 126.849 | 47.536 |
Σύνολο | 719.326 | 838.934 |
Στα λοιπά έσοδα/(έξοδα) & λοιπά κέρδη/(ζημιές)-καθαρά για το 2021 συμπεριλαμβάνονται λοιπά έσοδα από θυγατρικές εταιρείες ποσού €10,1 εκατ. (2020: €4,3 εκατ.).
Στην κατάσταση οικονομικής θέσης συμπεριλαμβάνονται υπόλοιπα που προκύπτουν από αγορές/πωλήσεις αγαθών και υπηρεσιών κατά τη συνήθη λειτουργία της επιχείρησης.
31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |
Υπόλοιπο προς συνδεδεμένες επιχειρήσεις | ||
Εταιρείες ομίλου | 11.925 | 23.086 |
Συνδεδεμένες εταιρείες | 15.329 | 8.049 |
Κοινοπραξίες | - | 17.301 |
Σύνολο | 27.254 | 48.436 |
Υπόλοιπο από συνδεδεμένες επιχειρήσεις | ||
Εταιρείες ομίλου | 170.802 | 101.433 |
Συνδεδεμένες εταιρείες | 5.284 | 48.286 |
Κοινοπραξίες | 48.069 | 394 |
Σύνολο | 224.155 | 150.113 |
Συναλλαγές έχουν πραγματοποιηθεί με τις ακόλουθες συνδεδεμένες εταιρείες:
α) | Θυγατρικές εταιρείες του Ομίλου ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ (Σημ. 9) |
β) | Συνδεδεμένες Εταιρείες και κοινοπραξίες του Ομίλου που ενοποιούνται με τη μέθοδο της καθαρής θέσης: |
| ● | Εταιρεία Αγωγού Καυσίμων Αεροδρομίου Αθηνών Α.Ε. (EAKAA) |
| ● | ΔΕΠΑ Εμπορίας Α.Ε. (πρώην Δημόσια Επιχείρηση Αερίου Α.Ε.) |
215
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
| ● | ΔΕΠΑ Διεθνών Έργων Α.Ε. |
| ● | Elpedison B.V. |
| ● | Spata Aviation Fuel Company S.A. (SAFCO) |
| ● | ΕΛΠΕ Θράκη Α.Ε. |
| ● | D.M.E.P. Holdco |
Η Εταιρεία έχει εκδώσει επιστολές διαβεβαιώσεων και εγγυητικές επιστολές προς τράπεζες για δάνεια που αυτές έχουν χορηγήσει στην Elpedison B.V, το ανεξόφλητο υπόλοιπο των οποίων την 31 Δεκεμβρίου 2021 ανερχόταν στο ισόποσο των €106 εκατ. (31 Δεκεμβρίου 2019: €102εκατ.).
γ) | Συνδεδεμένα μέρη που τελούν υπό κοινό έλεγχο με την Εταιρεία λόγω της κοινής συμμετοχής του Δημοσίου και με τα οποία η Εταιρεία έχει σημαντικές συναλλαγές και υπόλοιπα: |
| ● | Δημόσια Επιχείρηση Ηλεκτρισμού A.Ε. (ΔΕΗ) |
| ● | Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις |
| ● | Διαχειριστής Ελληνικού Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας Α.Ε. (ΔΕΔΔΗΕ) |
| ● | Διαχειριστής Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου (ΔΕΣΦΑ) Α.Ε. |
Κατά τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2021, οι συναλλαγές και τα υπόλοιπα με τα παραπάνω μέρη ήταν τα εξής:
| ● | Πωλήσεις αγαθών και υπηρεσιών €96εκατ. (2020: €111 εκατ.), |
| ● | Αγορές αγαθών και υπηρεσιών €35 εκατ. (2020: €49 εκατ.), |
| ● | Απαιτήσεις €9 εκατ. (31 Δεκεμβρίου 2020: €8 εκατ.), |
| ● | Υποχρεώσεις € μηδέν. (31 Δεκεμβρίου 2020: €16 εκατ.). |
δ) | Η Εταιρεία διοικείται από τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου (Εκτελεστικά και Μη Εκτελεστικά Μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ) και από τους Γενικούς Διευθυντές. Οι αμοιβές που καταβλήθηκαν ή έχουν λογισθεί προς τους ανωτέρω ανήλθαν σε: |
Έτος που έληξε | ||
31 Δεκεμβρίου 2021 | 31 Δεκεμβρίου 2020 | |
Αμοιβές | 5.539 | 4.576 |
Παροχές λόγω εξόδου από την υπηρεσία | 185 | 149 |
Σύνολο | 5.724 | 4.725 |
ε) | Η ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ έχει χορηγήσει δάνεια σε θυγατρικές της εταιρείες (Σημ. 10 και 12). Στις 31 Δεκεμβρίου 2021 το υπόλοιπο των δανείων αυτών ανέρχεται σε €127εκατ. (31 Δεκεμβρίου 2020: €104 εκατ.). Τα συνολικά έσοδα τόκων για το 2021 ανήλθαν σε €3 εκατ. (2020: €5 εκατ.). Τα δάνεια είναι κυμαινόμενου επιτοκίου και το μέσο επιτόκιο δανεισμού ήταν 3,56% (2020: 3,64%). |
Η Εταιρεία επίσης έχει λάβει δάνεια από θυγατρικές της εταιρείες, το ανεξόφλητο υπόλοιπο των οποίων ανέρχεται σε €255 εκατ. στις 31 Δεκεμβρίου 2021 (31 Δεκεμβρίου 2020: €620 εκατ.). Τα συνολικά έξοδα τόκων για το 2021 ανήλθαν σε €20 εκατ. (2020: €23 εκατ.).Τα δάνεια είναι κυμαινόμενου επιτοκίου και το μέσο επιτόκιο δανεισμού για το 2021 ήταν 3,72% (2020: 4,05%).
216
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.
Οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με
τα ΔΠΧΑ για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2021
(Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
37. | Γεγονότα μετά την ημερομηνία Ισολογισμού |
Στο πλαίσιο του εταιρικού μετασχηματισμού του Ομίλου ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ και σε συνέχεια των αποφάσεων της της Έκτακτης Γενικής Συνέλευσης των Μετόχων της 10.12.2021, στις 3 Ιανουαρίου 2022, εγκρίθηκε -δυνάμει της υπ’ αριθ. 142903/03.01.2022 απόφασης του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων και καταχωρήθηκε στο Γενικό Εμπορικό Μητρώο (Γ.Ε.ΜΗ.) στις 03.01.2022 με Κωδικό Αριθμό Καταχώρησης 2767913- η διάσπαση της ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ Α.Ε., με απόσχιση του κλάδου διύλισης, εφοδιασμού και πωλήσεων πετρελαιοειδών και πετροχημικών με σύσταση νέας ανώνυμης εταιρείας, κατ’ εφαρμογή των διατάξεων των άρθρων 57 και 59-74 του ν. 4601/2019 και του Ν. 4548/2018.
Σαν αποτέλεσμα των παραπάνω, συστάθηκε νέα ανώνυμη εταιρεία, με την επωνυμία «ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΙΥΛΙΣΗΣ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΠΩΛΗΣΕΩΝ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΕΙΔΩΝ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΧΗΜΙΚΩΝ», με διακριτικό τίτλο «ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ Δ.Ε.Π.Π.Π. Α.Ε.» και εγκρίθηκε το καταστατικό της.
Η ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ Α.Ε. κατέστη μοναδική μέτοχος της Επωφελούμενης «ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ Δ.Ε.Π.Π.Π. Α.Ε.», λαμβάνοντας το σύνολο των μετοχών της, ήτοι 130.100.000 κοινές ονομαστικές μετοχές, ονομαστικής αξίας €10 εκάστη.
Τέλος, τροποποιήθηκαν τα άρθρα 1 (επωνυμία), 4 (σκοπός) και η παράγραφος 4 του άρθρου 19 (Διοικητικό Συμβούλιο) του καταστατικού της Διασπώμενης, σύμφωνα με την από 10.12.2021 απόφαση της Έκτακτης Γενικής Συνέλευσης των μετόχων της. Η νέα επωνυμία της ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ Α.Ε. είναι «ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ» και ο διακριτικός της τίτλος: «ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.», ενώ οι μετοχές της παραμένουν εισηγμένες στην Κύρια Αγορά του Χρηματιστηρίου Αθηνών.
Εκτός από τα γεγονότα που ήδη αναγράφονται στην Σημειώσεις 9 και 32 και παραπάνω ,δεν έλαβαν χώρα σημαντικά γεγονότα κατά την περίοδο μετά το τέλος της οικονομικής χρήσης και έως την ημερομηνία έγκρισης των οικονομικών καταστάσεων.
Τα πρόσφατα γεωπολιτικά γεγονότα στην Ουκρανία, οι στρατιωτικές ενέργειες από τη Ρωσία και η ενδεχόμενη απάντηση των ευρωπαϊκών χωρών και των Ηνωμένων Πολιτειών με τη μορφή οικονομικών κυρώσεων θα μπορούσαν να επηρεάσουν τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας και τις οικονομικές εξελίξεις γενικότερα και ειδικά για την Εταιρεία. Αν και η Εταιρεία προμηθεύεται αργό πετρέλαιο από τη Ρωσία, η τροφοδοσία των διυλιστηρίων της Εταιρείας μπορεί να αντικατασταθεί με άλλους τύπους αργού πετρελαίου, εάν απαιτηθεί, χωρίς να επηρεαστεί η λειτουργία των διυλιστηρίων. Επιπλέον, τους τελευταίους μήνες και μετά την αύξηση των τιμών του φυσικού αερίου, τα διυλιστήρια της Εταιρείας έχουν ελαχιστοποιήσει το φυσικό αέριο ως πρώτη ύλη, αντικαθιστώντας το με προϊόντα πετρελαίου σε σημαντικό βαθμό. Η Εταιρεία παρακολουθεί τις εξελίξεις στην Ουκρανία και σχεδιάζει τις ανάλογες ενέργειες.
Η Εταιρεία θεωρεί αυτά τα γεγονότα ως μη διορθωτικά μετά την περίοδο αναφοράς και η πιθανή επίδραση τους δεν μπορεί να εκτιμηθεί αυτή τη στιγμή.
217
Περιεχόμενα
221 | |
222 | |
223 | |
224 | |
231 | |
232 | |
232 | |
233 | |
233 | |
238 | |
239 | |
243 | |
248 | |
250 | |
251 | |
253 | |
255 | |
260 | |
261 | |
266 | |
292 | |
295 | |
296 | |
299 | |
300 | |
303 | |
304 | |
306 | |
310 | |
316 | |
318 | |
319 | |
320 | |
323 | |
324 | |
325 |
219
Ετήσια Έκθεση του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ Συμμετοχών ΑΕ
επί των Ενοποιημένων και Ατομικών Οικονομικών Καταστάσεων
για τη Χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2021
Εισαγωγή
Κύριοι Μέτοχοι,
Η παρούσα έκθεση του Διοικητικού Συμβουλίου αφορά στη χρονική περίοδο των δώδεκα μηνών της κλειόμενης χρήσεως (1.1.2021–31.12.2021). Η έκθεση συντάχθηκε και είναι εναρμονισμένη με τις σχετικές διατάξεις των άρθρων 150-154 του N. 4548/2018, του άρθρου 4 του Ν. 3556/2007 και την απόφαση με αριθμό 8/754/14.4.2016 του Διοικητικού Συμβουλίου της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς. Οι Ενοποιημένες και Εταιρικές Οικονομικές Καταστάσεις συντάχθηκαν σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (Δ.Π.Χ.Α.), όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Στην παρούσα έκθεση περιέχονται συνοπτικές χρηματοοικονομικές πληροφορίες για την οικονομική κατάσταση και τα αποτελέσματα του Ομίλου (ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ) και της μητρικής Εταιρείας ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ Συμμετοχών Α.Ε., (πρώην ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ Α.Ε., στο εξής «ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ» ή «Εταιρεία») περιγραφή των σημαντικών γεγονότων που έλαβαν χώρα κατά την τρέχουσα οικονομική χρήση, περιγραφή των κυριότερων κινδύνων και αβεβαιοτήτων για την επόμενη χρήση, παράθεση των σημαντικών συναλλαγών που πραγματοποιήθηκαν μεταξύ της Εταιρείας και του Ομίλου με τα συνδεδεμένα τους μέρη, παράθεση στοιχείων και εκτιμήσεων ποιοτικού χαρακτήρα για την εξέλιξη των δραστηριοτήτων της Εταιρείας και του Ομίλου κατά την επόμενη χρήση, καθώς και παρουσίαση των σημαντικότερων μη χρηματοοικονομικών πληροφοριών που έχουν αντίκτυπο στην Εταιρεία και τον Όμιλο.
221
Α. Η Εταιρεία και ο Όμιλος
Ο Όμιλος αποτελείται από 72 εταιρείες συμπεριλαμβανομένης και της εισηγμένης στα Χρηματιστήρια Αθηνών και Λονδίνου Μητρικής Εταιρείας. Η κατάσταση των θυγατρικών και συνδεδεμένων εταιρειών, το αντικείμενο τους, το ποσοστό ιδιοκτησίας και η μέθοδος ενοποίησης παρουσιάζονται στους σχετικούς πίνακες του Παραρτήματος (Δομή Ομίλου) της παρούσας έκθεσης. Η τρέχουσα νομική μορφή του Ομίλου είναι αποτέλεσμα της αρχικής συγχώνευσης στο πλαίσιο της εισαγωγής της Μητρικής Εταιρείας στο χρηματιστήριο, που έλαβε χώρα το 1998 και των μετέπειτα εταιρικών συναλλαγών (εξαγορές και συγχωνεύσεις, καθώς και την πρόσφατη εταιρική αναδιοργάνωση της Μητρικής Εταιρείας).
Η επιχειρηματική δομή που εφαρμόζεται στον Όμιλο, η οποία καθορίζει επίσης και την οργανωτική δομή, έχει ιδιαίτερη σημασία για τους σκοπούς διοίκησης του Ομίλου καθώς και για την καλύτερη παρακολούθηση των δραστηριοτήτων του. Συγκεκριμένα όλες οι δραστηριότητες του Ομίλου κατατάσσονται στους κύριους κλάδους (Στρατηγικές Επιχειρησιακές Μονάδες) όπως απεικονίζεται πιο κάτω:
| ● | Διύλιση, Εφοδιασμός και Εμπορία |
| ● | Λιανική Εμπορία πετρελαιοειδών, στην Ελλάδα και το εξωτερικό |
| ● | Παραγωγή και Εμπορία Πετροχημικών |
| ● | Παραγωγή (από συμβατικές και ανανεώσιμες πηγές) & Εμπορία Ηλεκτρικής Ενέργειας και Φυσικό Αέριο |
| ● | Έρευνα και Εκμετάλλευση Υδρογονανθράκων |
Επιπλέον, ο Όμιλος έχει δραστηριότητα και σε άλλους τομείς οι οποίοι παρά το γεγονός ότι είναι στρατηγικής σημασίας (πχ Τεχνικές Υπηρεσίες) δεν αποτελούν σημαντικό ποσοστό των οικονομικών μεγεθών τού Ομίλου.
222
Α.1 ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ (Μητρική Εταιρεία)
Η Μητρική Εταιρεία είναι εισηγμένη στο χρηματιστήριο Αθηνών και παράλληλα οι μετοχές της διαπραγματεύονται μέσω GDRs (Global Depository Receipts) στο χρηματιστήριο του Λονδίνου, ενώ τα ομόλογά, έκδοσης της θυγατρικής της εταιρείας HPF plc, είναι εισηγμένα στο Χρηματιστήριο του Λουξεμβούργου. Η μετοχική της σύνθεση στις 31.12.2021 ήταν:
| ● | Paneuropean Oil and Industrial Holdings S.A.: 47,12% |
| ● | Ελληνικό Δημόσιο (ΤΑΙΠΕΔ): 35,48% |
| ● | Θεσμικοί και ιδιώτες επενδυτές: 17,04% |
223
Α.2 Κύριοι Τομείς Δραστηριότητας του Ομίλου
Οι κύριες δραστηριότητες του Ομίλου καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα του κλάδου της ενέργειας, καθιστώντας τον Όμιλο ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ έναν από τους πιο σημαντικούς ενεργειακούς ομίλους στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Τα βασικά σημεία ανά δραστηριότητα συνοψίζονται παρακάτω:
α) Κλάδος Διύλισης, Εφοδιασμού και Εμπορίας
Ο κλάδος διύλισης, εφοδιασμού και εμπορίας αποτελεί τον πυρήνα των δραστηριοτήτων του Ομίλου και τη βασική πηγή εσόδων και κερδοφορίας.
Δραστηριότητες στην Ελλάδα
Η δραστηριότητα στην Ελλάδα εστιάζεται γύρω από τη λειτουργία των τριών διυλιστηρίων του Ομίλου που βρίσκονται στον Ασπρόπυργο, στην Ελευσίνα και στη Θεσσαλονίκη, τα οποία καλύπτουν περίπου 65% της συνολικής διυλιστικής ικανότητας της χώρας, ενώ διαθέτουν συνολικά δεξαμενές αποθήκευσης αργού πετρελαίου και προϊόντων πετρελαίου χωρητικότητας 6.65 εκατ. m³.
Το κάθε διυλιστήριο έχει διαφορετικά τεχνικά χαρακτηριστικά, όπως περιγράφονται στον πιο κάτω πίνακα, τα οποία καθορίζουν την απόδοση και την κερδοφορία του:
Διυλιστήριο | Ημερήσια Δυναμικότητα Διύλισης (Kbpd) | Ετήσια Δυναμικότητα Διύλισης (MT εκ.) | Τύπος Διυλιστηρίου | Δείκτης Συνθετότητας Nelson |
Ασπρόπυργος | 148 | 7,5 | Cracking (FCC) | 9,7 |
Ελευσίνα | 106 | 5,3 | Hydrocracking | 12 |
Θεσσαλονίκη | 90 | 4,5 | Hydroskimming | 5,8 |
Tο διεθνές περιβάλλον διύλισης λόγω της πανδημίας COVID-19, επιβαρύνθηκε σημαντικά το πρώτο εξάμηνο του 2021. Η ζήτηση στην εγχώρια και τη διεθνή αγορά καυσίμων παρέμεινε σε χαμηλά επίπεδα κάτι το οποίο, σε συνδυασμό και με τα χαμηλά διεθνή περιθώρια διύλισης, διαμόρφωσε δυσμενείς συνθήκες για τον κλάδο διύλισης.
Το παρατεταμένο περιβάλλον χαμηλών περιθωρίων οδήγησε σε ζημιογόνα λειτουργία πολλά διυλιστήρια παγκοσμίως, αλλά και στην περιοχή, με κάποια να προχωράνε σε προσωρινή διακοπή λειτουργίας, ή και οριστική παύση, ή μετατροπή δραστηριοτήτων.
Σε ό,τι αφορά την εγχώρια αγορά, η ζήτηση καυσίμων κίνησης ανέκαμψε σταδιακά το δεύτερο εξάμηνο του 2021, με τα καύσιμα κίνησης να επανέρχονται στα αντίστοιχα επίπεδα του 2019 (προ COVID-19 περίοδος). Επιπλέον, η ενεργειακή κρίση που έπληξε κυρίως την Ευρώπη, είχε ως αποτέλεσμα σημαντικά υψηλότερες τιμές φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας, με αρνητικό αντίκτυπο στο λειτουργικό κόστος των διυλιστηρίων.
Παρά τις δυσμενείς συνθήκες, τα διυλιστήρια του Ομίλου διατήρησαν υψηλά επίπεδα λειτουργίας. Η παραγωγή αυξήθηκε στους 14,4 εκατ. ΜΤ. από 13,8 εκατ. ΜΤ το 2020. Οι συνολικές πωλήσεις
224
αυξήθηκαν στους 15,2 εκατ. τόνους (+5,5%). Οι πωλήσεις στην εγχώρια αγορά σημείωσαν αύξηση της τάξης του 2,7%, οι πωλήσεις αεροπορικών καυσίμων αύξηση της τάξης του 96%, οι πωλήσεις ναυτιλιακών καυσίμων αύξηση της τάξης του 17,8% και οι εξαγωγές αύξηση 2,1% σε σχέση με το 2020, διατηρώντας τη θέση του Ομίλου ως ενός από τους πλέον εξωστρεφείς στην περιοχή.
Η λειτουργία των διυλιστηρίων οδήγησε σε παραγωγή μεσαίων κλασμάτων (jet, gasoil και diesel) 48,1% (50,2% το 2020), ενώ η παραγωγή βενζινών ανήλθε σε 21,3% (20,3% το 2020).Συνολικά, το ποσοστό παραγωγής προϊόντων υψηλής προστιθέμενης αξίας ανήλθε στο 80%, από τα πλέον υψηλά ποσοστά στον Ευρωπαϊκό κλάδο διύλισης, ενώ το μαζούτ περιορίστηκε στο 8,9%, αντανακλώντας τη λειτουργική βελτιστοποίηση του διυλιστηρίου Ασπροπύργου.
H βελτιωμένη λειτουργίας των διυλιστηρίων, η διαχείριση αποθεμάτων και η εκμετάλλευση των αποθηκευτικών χώρων του Ομίλου απέδωσαν σημαντικά οικονομικά οφέλη, αντισταθμίζοντας σε ένα βαθμό τις αρνητικές επιπτώσεις του δυσμενούς διεθνούς περιβάλλοντος.